T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Türk Milleti
Adına Yargılama Yapmaya Ve Hüküm Vermeye Yetkili
T.C.
ANKARAGEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/740
KARAR NO: 2021/627
DAVA: Rücuen Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/10/2017
KARAR TARİHİ: 06/10/2021
KARAR Y.TARİHİ : 03/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçesinde ... AŞ'nin "Hidrolik Dolum Kollarının Bakımı" konusunda açtığı ihaleyi müvekkilinin kazandığını ve işin alt yüklenici olarak davalı ... Ltd Şti'ne devredildiğini, alt yüklenici ile müvekkili arasında 17.05.2002 tarihli sözleşme imzaladığını, birinci dolum kolunun demontajı sırasında vinç operatörünün vinç bomunda kasıntı yaptırması nedeniyle vincin zarar gördüğünü, sigorta şirketi (... Sigorta AŞ) tarafından vincin sahibi ... firmasına hazar bedelini ödendiğini, Sigorta şirketinin ödediği tutarı rücu için müvekkiline (davacı), alt yüklenici ... İnşaata (davalı) ve vinç müsteciri ... İş Makineleri Ltd Şti aleyhine ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında rücu davası açtığını, mahkemece davanın kabulü ile 103.500 Euro'nun faizi ile davalılardan müteselsilen tahsiline karar verildiğini, hüküm altına alınan tutarın müvekkili tarafından 616.951,91 TL olarak ... Müd.... sayılı dosyasına ödendiğini, müvekkili ile davalı arasındaki sözleşmenin 10.3 ve 10.4 maddeleri uyarınca iş sahasında meydana gelecek hasar ve ziyanın tüm sorumluluğunun davalı alt yüklenici ... Teknolojik İnşaat firmasına ait olduğunu belirterek müvekkili tarafından icra dosyasına ödenen 103.500 Euro + 37.183,74 TL + icra masrafları + icra vekalet ücreti + tahsil harcına ilişkin olarak şimdilik 50.000 Euro + 15.000 TL nin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davacı vekili 25.02.2019 tarihli ıslah dilekçesinde; davadaki taleplerini 126.374,62 Euro + 91.647,22 TL arttırarak ıslah edilmiş tutarla birlikte toplam 176.374 Euro + 106.647,22 TL nin 11.07.2014 tarihinden itibaren Euro için 3095 sayılı yasanın 4/a maddesinde belirtilen oran üzerinden TL için avans faiz oranı üzerinden davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
SAVUNMA :
Davalı vekili; davanın rücuen tazminat istemine ilişkin olduğunu, TBK 73. maddesi uyarınca rücu istemli davaların tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak iki yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, davacı tarafça davaya konu ödemenin 11.07.2014 tarihinde yapıldığını davanın ise yaklaşık üç yıl sonra 19.10.2017 tarihinde açıldığını, talep hakkının zamanaşımına uğradığını, öte yandan kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin hiçbir kusuru bulunmadığını, kazanın meydana gelmesinde vinci hatalı kullanan vinç operatörü ve bağlı bulunduğu şirket ile işlemleri yöneten süpervizör ve bağlı olduğu şirketin kusurlu olduğunu, davacının işbu davayı ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/296 esas sayılı dosyasına ve işbu dosyada alınan bilirkişi raporuna dayandırdığını, mahkeme tarafından kusur değerlendirmesi yapılmadan müteselsil sorumluluk ilkesi doğrultusunda karar verildiğini, bu nedenle kusur durumunun tespiti gerektiğini, davaya ve kusuru kabul etmemekle birlikte davacının talep edeceği tutarın ancak müvekkilinin kusuru oranında olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
... İzmir Rafineri Müdürlüğüne ait dolum iskelelerinin Tadilat ve Bakım işlerinin yapımı konusunda ... ile davacı arasında 26.12.2001 tarihli sözleşme imzalanmış olup davacının üstlendiği işlerin bir kısmı alt yüklenici olarak davalıya vermiştir. Buna ilişkin olarak taraflar arasında 17.05.2002 tarihli sözleşme imzalanmıştır. Sözleşme eki keşif özetinde davalının sorumluluğunda olan işin kapsamı belirtilmiştir. Davaya konu kazanın yaşandığı sırada faaliyet konusu olan dolum kolu demontajı işinin davalının sorumluluğunda olduğu uyuşmazlık konusu değildir.
Davacı vekili sözleşmenin 10.3 ve 10.4 maddeleri uyarınca iş sahasında meydana gelecek hasar ve ziyanın tüm sorumluluğunun davalı alt yükleniciye ait olacağını belirtmiştir. “Taşeronun Sorumlulukları” başlıklı sözleşmenin 10.3 maddesinde; taşeronun kendisinin ve istihdam ettiği kişilerin haksız fiillerinden sorumlu alacağı belirtilmiştir. Sözleşmenin 10.4 maddesinde ise; taşeronun iş güvenliği tedbirlerinin alınmaması sebebiyle ortaya çıkacak zararlardan ve üçüncü şahıslara verilecek zararlardan sorumlu olduğu düzenlenmiştir.
Davalı vekili her ne kadar rücu davalarında zamanaşımı süresinin iki yıl olup zarara ilişkin ödemenin 11.07.2014 tarihinde yapıldığını davanın ise iki yıl geçtikten sonra açıldığını belirtmişse de, davacının tazminat talebi sözleşmeye dayalı olup sözleşmeye dayalı taleplerde zamanaşımı süresinin 10 yıl olduğu, kaldı ki zararın kapsamını belirleyen ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... karar sayılı kararının Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin... karar sayılı bozma ilamı ile ortadan kaldırıldığı dava tarihi itibariyle zararın kapsamının henüz tam olarak belirlenemediği nazara alınarak davalı vekilinin zamanaşımı itirazının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.
Sözleşme kapsamında; ham petrol iskelesi dolum kolunun demontajı çalışmaları sırasında davalı taşeron tarafından şantiyeye getirilen 70 tonluk vincin 112.12.2003 günü saat 12.00 sıralarında devrilmesi ile dava konusu olay gerçekleşmiştir. Davalı taşeron tarafından şantiyeye getirilen vincin dava dışı ... İş Makineleri Ltd Şti’ye ait olup ... İş Makineleri Ltd Şti’ne kiralandığı ve kiracı tarafından operatörü ile birlikte davalı taşeronun kullanımına sunulduğu, ayrıca vincin makine kırılması sigorta poliçesi ile Anadolu Sigorta şirketine sigortalandığı, sigorta poliçesi kapsamında 103.500 Euro tazminatın sigorta şirketi tarafından vinç sahibi ... firmasına ödendiği, ödenen tutarın rücuen tahsili için sigorta şirketi tarafından 13.12.2004 tarihinde ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açıldığı mahkemece müteselsil sorumluluk hükümleri gereği 103.500 Euro tazminatın davalılardan (... iş Makineleri Ltd Şti, ... İnş. AŞ, ... Teknolojik İnş. Ltd Şti) tahsiline karar verildiği, ilama dayalı alacağın tahsili için sigorta şirketi tarafından davalılar aleyhine ... Müd.... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, takip talebinde (103.500 Euro asıl alacak + 72.673,24 Euro işlemiş faiz)=176.173,29 Euro (20.396,50 TL yargılama gideri + 16.787,24 TL ilam vekalet ücreti)=37.183,74 TL alacağın davalılardan tahsilinin istendiği, davacıdan 11.07.2014 tarihinde 616.951,91 TL tahsilat yapıldığı ancak takibe dayanak yapılan ilamın Yargıtay’ca bozulması üzerine ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas 2018/102 karar sayılı ilamı ile davanın kısmen kabulüne 98.000 Euro’nun davalılardan müteselsilen tahsiline karar verildiği anılan hükmün Yargıtay 11. HD 2019/3227 E 2020/1220 K sayılı ilamı ile onandığı tespit edilmiştir.
Davaya konu olayla ilgili olarak İş Müfettişince düzenlenen raporda; olayın meydana gelmesinde vinç operatörünün %20, alt yüklenici ... İnş. Ltd Şti'nin %40, yüklenici ... İnş.AŞ'nin %40 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.
...Ağır Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda; Vinç operatörünün ...'in 2/8, supervizör ...'in 2/8, Şantiye Şefi Adil ...'ın 2/8, şantiye müdürü ...ın 1/8 oranında kusurlu olduğu belirtilmiş ve bu rapor hükme esas alınarak hüküm verilmiştir. Ancak mahkemece hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verildiğinden verilen karar kesin hüküm halini almamıştır.
Karşıyaka .... İş Mahkemesinin ... sayılı dosyasında düzenlenen bilirkişi raporunda; alt yüklenici ... İnş. Ltd Şti'nin %50, ... İnş. Ltd Şti'in yöneticisi Adil ...'ın %5, yüklenici ... İnş. AŞ'nin %25, yüklenici ... İnş. AŞ şantiye sorumlusu Mehmet Şevki Yılmaz'ın %5, vinç operatörü ...'in %15 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.
... Asliy Ceza Mahkemesinin ....esas sayılı dosyasında düzenlenen bilirkişi raporunda; makine sökümünü yöneten kişi süpervizör...’un %30, gerekli tedbirleri almayan işçinin sökülen parçanın üzerinde bağlı bulunması sebebiyle şantiye şefi Adil ...’ın %15, ... AŞ’in taşeronu gerekli tedbirleri alması konusunda uyarmadığından ilgili şirket şantiye müdürü Mehmet Şevki Yılmaz’ın %15, yükü kaldırırken tecrübesiz davranan vinç operatörünün %20, kazazede Mehmet Karadeniz’in %20 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.
... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında düzenlenen 15.12.2008 tarihli bilirkişi raporunda davalı Adil ...’ın %40 oranında, dava dışı vinç operatörü ...’in %30 oranında, ... İnşaat AŞ’nin %15 oranında, dava dışı imalatçı ... firması adına olay yerinde bulunan... isimli süpervizörün %15 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.
Mahkememizce alınan 02.11.2018 tarihli bilirkişi raporunda; işin yapımında kullanılan vincin davacı şirkete ait olmadığı, vincin dava dışı ... İş Makineleri Ltd Şti’ye ait olduğu ve onun tarafından yine dava dışı ... İş Makineleri şirketine kiralandığı, davalı taşeronun iş makinesini operatörü ile birlikte ... firmasından temin ettiği taraflar arasındaki sözleşmenin 10.4 maddesinin sorumsuzluk anlaşması niteliğinde olduğu, her ne kadar sigorta şirketi tarafından ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/296 esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda davacı ... İnşaat şantiye müdürüne %15 oranında kusur atfedilmişse de taraflar arasındaki sözleşmenin sorumsuzluk hükmü nedeniyle kasıt veya ağır kusur hariç davacıya sorumluluk yüklenemeyeceği bu kapsamda sigorta şirketi tarafından İzmir .... İcra Müd.... sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinde davacı ... İnşaat tarafından 11.07.2014 tarihinde takip dosyasına yaptığı ödeme nedeniyle 176.374,62 Euro ve 106.647,22 TL’nin davalıdan tahsili gerektiği bildirilmiştir.
28.10.2019 tarihli bilirkişi ek raporunda; dava konusu olayla ilgili iş müfettişi raporunda, Karşıyaka 2. Ağır Ceza Mahkemesinin dosyasında, Karşıyaka 2.İş Mahkemesinin ....esas sayılı dosyasında nihayet ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyasında alınan bilirkişi raporlarında farklı görüş ve kusur oranları bildirilmekle birlikte dosya kapsamında davacının sorumluluğunu gerektiren bir delil bulunmadığından ve kusurlu olduğu bildirilen raporlarda genel ifadeler kullanılarak oluşan zarar ile davacının eylemi arasında illiyet bağının nasıl kurulduğu açıklanmadığından davacı ... AŞ’nin her hangi bir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığı bildirilmiştir.
Mahkememizce farklı bilirkişi heyetinden alınan 04.02.2021 tarihli bilirkişi raporunda; daha önce mahkememizce, başka mahkemelerce ve iş müfettişince düzenlenen raporlar arasındaki görüş ve değerlendirmeler ele alınarak olayın gerçekleşme tarzı ve taraflara atfedilecek kusur durumu irdelenmiş bu kapsamda; ...'a ait dolum iskelesindeki birinci dolum kolunun demontajı işine davalının 10.12.2013 tarihinde başladığı, davalının bu işte kullanılmak üzere bir adet teleskopik vinci alana getirdiği, dolum kolunu gövdeye bağlayan 12 adet saplamanın sökülebilmesi için 18 ton ağırlığındaki dolum kolunun vinç kullanılarak askıya alındığı, iki kişiden oluşan ekibin karşılıklı olarak dolum kolunu ana gövdeye bağlayan saplamaların sökümüne başladıkları, sökme işine takip eden gün de devam edildiği, ikinci gün saat 11.15 sıralarında en son saplamanın sökümü ile birlikte gergin vaziyette yükü tutan vinç halatının gevşetilmesi talimatı verilmesi üzerine operatörün vinç halatını gevşetmesi ile aniden yerinden kurtulan 18 ton ağırlığındaki dolum kolunun vinç halatına ani yük binmesine ve 70 ton kapasiteli vincin yan yatarak devrilmesine sebep olduğu, somut olayda vinç operatörü ...’in vince asılı olan yükün gevşetilmesi işleminde kusurlu davrandığı, esneme payını uygun şekilde ayarlayamadığı, vincin yüke göre konumlandırmasını ayarlamakta dikkatsiz ve özensiz davrandığı bu nedenle %30 oranında kusurlu olduğu, davalı taşeron ...Teknoljik İnşaat Ltd Şti’nin söküm işlerini aldığı direktifler doğrultusunda işçileri ile birlikte gerçekleştirirken işe uyun araç gereç ve teknik personel temini sağlayamadığı bu nedenle %35 oranında kusurlu olduğu, davacı ... AŞ’nin müteahhit firma olmasının yanı sıra süpervizör hizmeti de sunmuş olmasına rağmen anılan işte gerekli emniyet tedbirinin almaması ve denetim yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle %35 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir. Bilirkişi raporunda kusura yönelik tespit ve değerlendirmelerin dosya kapsamına sunulan delillere uygun olduğu bu nedenle hükme esas alınabileceği değerlendirilmiştir.
Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 10.3 ve 10.4 maddelerinin davacı lehine sorumsuzluk anlaşması hükmünde olmadığı, davalının alt yüklenici konumunda olduğu, işin bir bölümünün davalının sorumluluğuna bırakıldığı, sözleşmenin “İşin Kontrolü” başlıklı 5.maddesinde davacı yüklenicinin davalı taşeron üzerindeki denetim ve gözetim görevinin varlığına işaret edildiği, davaya konu olayda davacı yükleniciye atfı mümkün kusur ve sorumluğun davalıya yüklenemeyeceği, değişimi yapılan dolum kollarının Fransız menşeili olduğu, dolum kolunun bakımı sırasında yapılması gereken işlemleri yönetmek, iş sırası ve kullanılacak yedek parçanın garanti kapsamında kalması için uygulanması gerekli işçilik hizmetlerini de yönetmek amacıyla Fransız... firmasından süpervizör olarak temin edilen ...isimli teknik personelin davacı ... AŞ’nin müteahhitlik hizmetinin bir parçası olarak iş sahasında görev aldığı, olaya ilişkin ifadesi alınan kişilerin beyanlarında; işin FMC firmasının görevlendirdiği süpervizörün gözetiminde yapıldığını belirttikleri, bu hususu bir kenara bıraksak dahi taraflar arasındaki sözleşmenin 5. Maddesi uyarınca işin kontrol yükümlülüğünün asıl müteahhit ... AŞ’ne ait olup, davacının yapılacak işle bağlantısının kesilmediği, nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin .... K saylı ilamında olaya ilişkin yaptığı değerlendirmede bu hususa işaret ettiği, bu bakımdan mahkememizce alınan 04.02.2021 tarihli bilirkişi raporunda davacıya atfedilen %35 kusur oranının dosya kapsamına ve sunulan delillere uygun olduğu, ceza yargılamasında kusura ilişkin değerlendirmelerin taksirle ölüme sebep olmak eylemi çerçevesinde yapıldığı, Sigorta şirketi tarafından ... 1. Asliye hukuk mahkemesinde açılan davada ise müteselsil sorumluluk ilkesinden hareketle davalıların tümünün davacıya karşı zararın tamamından sorumlu oldukları bu nedenle alınan kusur raporlarının hiçbirinin hükme esas alınmadığı, iş mahkemesinde alınan bilirkişi raporlarında davacı ... AŞ’nin kusurlu olduğunun belirtildiği, davalının kendi kusurundan ve sorumluluğu altında çalışan personelin kusurundan kaynaklanan zararlardan sorumlu olduğu bu kapsamda vinç operatörüne ait kusurun sorumluluğunun da davalıya ait olduğu, davacının rücu edebileceği tutar yönünden ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin bozma üzerine verdiği ... karar sayılı kararında zarar miktarının 98.000 Euro olarak saptandığı, hükmün Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ... karar sayılı ilamı ile onandığı, 10.07.2017 tarihinde davacıdan tahsil edilen 616.951.91 TL’ye ilişkin kapak hesabının 04.02.2021 tarihli bilirkişi raporunda yapıldığı, 98.000 Euro alacak için 10.07.2017 tarihli kapak hesabına göre alacağın (98.000 Euro asıl alacak + 51.581,56 Euro işlemiş faiz)=149.581,56 Euro, (14.132,43 TL yargılama gideri + 16.921,49 TL ilam vekalet ücreti + 31.553,53 TL icra vekalet ücreti + 42.209,28 TL tahsil harcı + 104,60 TL masraf)= 104.921,33 TL olduğu, bu tutarlardan davacının %35’lik sorumluluğu mahsup edildiğinde davalıdan tahsili gereken tutarın 97.228,01 Euro + 68.198,86 TL olduğu bu tutarların tahsil tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalıdan tahsili gerektiği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM :
Davanın kısmen kabulüne,
97.228,01 Euro + 68.198,86 TL'nin davalıdan tahsiline,
11.07.2014 tarihinden itibaren Euro cinsinden alacağa Devlet Bankalarının Euro cinsinden açılmış 1 yıl mevduata uyguladıkları en yüksek faiz oranı üzerinden faiz uygulanmasına, TL cinsinden alacağa ise aynı tarihten itibaren avans faizi uygulanmasına,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
Karar ve İlam Harcı
Alınması gerekli 33.416,99 TL harçtan peşin alınan 3.964,29 TL peşin harç ve 14.625,88 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 18.590,17 TL harcın düşümü ile arta kalan 14.826,82 TL harcın davalı tarafdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Yargılama Giderleri ve Gider Avansı
Davacı tarafından yapılan 13.500,00 TL bilirkişi ücreti ve 607,50 TL posta ve tebligat ücreti olmak üzere toplam 14.107,50 TL yargılama giderinden red ve kabul oranına (0,56) göre hesaplanan 7.929,41 TL'nin davalı tarafdan alınarak davacı tarafa ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yapılan 50,00 TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre (0,43) göre hesaplanan 21,89 TL'nin davacı tarafdan alınarak davalı tarafa ödenmesine,
Davacının dava açarken ödediği 3.964,29 TL peşin harç ve 14.625,88 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 18.590,17 TL harcın davalı tarafdan alınarak davacıya ödenmesine,
Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde YATIRANA İADESİNE,
Vekalet Ücreti
Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 41.509,81 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
Reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 35.130,54 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oybirliği verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 06/10/2021
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...