T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARAGEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/834 Esas
KARAR NO: 2022/198
DAVA: Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 20/11/2018
KARAR TARİHİ: 31/03/2022
KARAR Y.TARİHİ : 13/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçelerinde, davalı ile müvekkili şirket arasında 09.04.2018 tarihli Tarım Kredi Koop. Kargo Taşıma Hizmetleri Sözleşmesi imzalandığını, işbu sözleşmeye göre tüm kargo gönderilerinin toplanması, dağıtılması ve tesliminin davalı şirket tarafından gerçekleştirileceğini, davalı ... Kargo temsilcisi tarafından 04/06/2018 tarihinde, müvekkili şirketin adresinden teslim alınan, Kütahya-... ilçesinde bulunan ... Bayimiz Özel Zirve Vet.Hiz.’ne teslim edilmek üzere, SM643038 kargo gönderi numaralı, içerisinde “hayvan spermasının bulunduğu ... tankının olduğu” gönderinin ilgili birime gönderilmek üzere kargolandığını, ancak kargonun belirtilen tarihte teslim edilememesi üzerine, teslim alacak olan bayinin kargo şirketi ile şifahi görüşmelerde bulunarak, 07/06/2018 tarihinde ... Kargo ... Şubesinden gönderinin durumu hakkında bilgi almak istediğini, ayrıca gönderi numarası ile kargo şirketinden sorgulama yapıldığını, gönderinin 05/06/2018 tarihinde, saat 11:25'te ... ilçesine ulaştığını, fakat bayilerine teslim edilemediğinin anlaşıldığını, kargoyu teslim alacak olan bayinin, kargo şirketine ait kargo şubesine gittiğini ancak kargolanan tankın kapağının kırıldığını, spermaların bozulmaması için tankta var olan azotun tankta kalmadığını, spermaların konulduğunu ve kanisterlerin kırıldığını tespit ederek müvekkili şirketi bilgilendirdiğini ve bu şekli ile kargoyu teslim almasının mümkün olmadığını müvekkili şirkete bildirdiğini, ... Kargo'nun taşıyıcı firma olması sebebiyle gönderiye hasar vererek ilgili malın kullanılamaz hale gelmesine sebebiyet verdiğini ve müvekkili şirketin maddi manevi kaybına sebep olduğunu, spermaların kullanılamayacak durumda olduğunun tespiti için ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/7 Değişik İş Sayılı dosyası neticesinde bilirkişi incelemesi yaptırıldığını, yapılan bilirkişi incelemesi sonrasında, taşıyıcı firmanın kusuru sonucunda oluşan hasarlar ile ilgili hasar tespiti oluşturulduğunu, buna göre; müvekkili şirkete ait sıvı ... tankının ve canlı spermaların kullanılamaz hale gelmesi sonucu oluşan maddi kaybının, ... tankının bedelinin 1.767,64 Avro ve canlılığını kaybeden spermaların bedelinin 130.283,69 TL hasar bedeli tespit edildiğini belirterek; müvekkili şirketin uğramış olduğu zararın ve ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nde yapılan incelemelerle tespit edilmiş olan 130.283,69 TL hasar bedeli ile ... tankı bedeli olan 1.767,64 Avronun 10/09/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı vekili cevap dilekçelerinde, müvekkili şirketin, davacıya karşı herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, davacının, taşıma sözleşmesine konu eşyanın içeriği ve alınması gereken tedbirler konusunda müvekkili şirketi yanlış bilgilendirdiğini, bu şekilde kendi kusuru ile zararın doğmasına yol açtığını, mevzuat gereği, göndericinin kusuru ve ihmali ile meydana gelen zarardan taşıyıcının sorumlu tutulamayacağını, müvekkili şirketin, kendisine taşınmak üzere teslim edilen kargonun içeriğini araştırma hak ve yetkisi bulunmadığından, içerik konusunda teslim edenin beyanına itibar edileceğinin açık olduğunu, davacının, müvekkili şirketin gerekli tedbirleri almasının, dikkat ve özen göstermesinin önüne geçerek zararın oluşmasına sebebiyet verdiğini, davacının tazminat talep etme hakkı bulunmadığını belirterek; davanın reddine, yargılama masraflarının ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, yurt içi eşya taşıması nedeniyle oluşan hasar bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/7 D.İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi rapor ve ek raporunun incelenmesinde; sıvı azot tankı orta seviyede bir darbeye maruz kalsa dahi dışındaki yastıklı kılıf ve iç tankın dış tanka bağlanma şekli ile bu kadar büyük bir hasara neden olamayacağının, çok sert bir darbeye veya muhtelif bir yükseklikten yere devrilme olayına maruz kaldığının tespit edildiğinin, bu darbe ya da muhtelif yükseklikten devrimi olayına bağlı olarak -196 *C'deki su azotunun evaporasyonunu engelleyecek kapak düzeninin geri dönülmez halde kırıldığının, hem iç tankın dış tanktan kırılma ile ayrılması hem de bu kapak düzeneğinin kırılması neticesinde, sıvı azotun, hava ile temas ederek kısa sürede tahliye olduğunun ve tankın içinde bulunan canlı olarak dondurulmuş spermaların çözüldüğünün ve canlılıklarını kaybettiğinin, piyasa araştırmasında;10.325 adet boğa spermasının KDV dahil değerinin 130.283,69 TL; sıvı azot tankı piyasa değerinin KDV dahil 1.767,64 € olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.
4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun Göndericinin Sorumluluğu başlıklı 8. maddesinde; gönderenin, eşyanın varış noktası, cinsi, miktarı ve nitelikleri ile diğer önemli bilgileri tam ve doğru olarak taşımacıya bildirmek zorunda olduğunun, yanlış ve eksik bildirmelerden doğacak her türlü sorumluluğun gönderene ait olduğunun, taşımacının, bir ihbar veya şüphe halinde yetkili ve görevlilerin huzurunda eşyayı kontrol ettirebileceğinin düzenlendiği anlaşılmıştır.
Dosya üzerinde bir veteriner, bir taşıma hukuku konusunda uzman, bir makine mühendisi bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmış olup; 19/10/2020 tarihli rapor ve 18/02/2021 tarihli ek rapor dosyada mevcuttur.
Tarafların rapor ve ek rapora itirazlarının değerlendirmesi amacıyla dosya üzerinde biyomedikal ve karayolları taşıma hukuku konusunda uzman bilirkişiler marifetiyle inceleme yaptırılmış olup; bilirkişi rapor ve ek raporları dosya içerisinde mevcuttur.
Dosya içerisinde toplanan deliller, kargo taşıma sözleşmesi örneği, bilirkişi rapor ve ek raporları ve tüm dosya içeriğine göre; davacı şirketin de yer aldığı, davalı ile 09.04.2018 tarihli Tarım Kredi Kooperatifleri Kargo Taşıma Hizmetleri arasında 2 yıl süreli bir taşıma sözleşmesi bulunduğu, sözleşmede, genel olarak tarafların uyması gereken standart kuralları ihtiva etmekte, özel olarak tüm taşımaların taşıyıcı tarafından taşıma sigortası kapsamında olması gerektiğinin tanımlandığı, hasar ve zarar konusunda sözleşmede özel bir açıklık getirilmediği, dosyada bulunan SM 643038 fatura numaralı taşıma belgesinin incelenmesinde, eşyanın tanımının “7. Paket 1 Adet Elektronik / Akıllı Ev-Yaşam” olarak belirtildiği ve 60 kg olduğu görülmektedir. Gönderi, taşıyıcıya teslim edilirken, davacı tarafından bu gönderinin spesifik bir eşya olduğu, taşıma sırasında bozulabilecek özellik taşıdığı bu özellik nedeni ile eşyayı özel bir ısı derecesinde tutacak azot gazı tankı ile korunacağını belirtecek herhangi bir uyarı ve talepte bulunulmadığı, eşyanın taşımasının standart bir kargo taşıması olarak kabul edildiği görülmektedir. Taşıma ilişkisi uyarınca; göndericinin taşımaya konu eşyanın özellikleri hakkında taşıyıcıyı bilgilendirme yükümlülüğü, aynı zamanda “basiretli bir tacir gibi davranma” yükümlülüğünün doğal sonucudur. Mevzuat gereği her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde, basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir. Uyuşmazlık konusu ticari iş niteliğindeki taşıma ilişkisinden kaynaklanan zarar ve zıyaa ise davacının, taşıma ilişkisinin konusu hakkında hatalı bilgilendirmesinden kaynaklanmaktadır.
Kargoların ambalajlarının taşıma standartlarının gerektirdiği ölçü ve sağlamlıkta olmasının sağlama sorumluluğu gönderene aittir. Gönderen taşıma irsaliyesinde yer alan bilgileri tam ve gerçeğe uygun olarak beyan etmek ve belgesini vermekle yükümlüdür. Somut olayda; davaya konu kargonun teslimi sırasında kargo içeriğinin ne olduğu hususunda bir belge düzenlenmediği, sevk irsaliyesinde taşınan eşyanın ne olduğu ve değeri hususunda davacı tarafça herhangi bir açıklamada bulunulmadığı anlaşılmıştır. Karayolları Taşıma Kanunu ve Türk Ticaret Kanuna göre taşınan eşyanın tabiatına uygun ambalajlanmasından gönderen sorumlu olup, yine taşınan eşyanın varış noktası, cinsi, miktarı ve nitelikleri ile diğer önemli bilgilerin tam ve doğru olarak taşımacıya bildirmek görevi göndericinin sorumluluğunda olup yanlış ve eksik bildirimlerden doğacak her türlü sonuca gönderici katlanacaktır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2018/5074 E, 2019/6388 K, sayılı kararı da bu yönde olup; davacı taraf, taşınan eşyanın içeriğine uygun olarak ambalajlandığını ve eşya ile ilgili tüm bilgilerin sevk irsaliyesine derç edildiğini ispatlayamamış olmakla; taşıma sırasında oluşan zarardan doğrudan kendisinin sorumlu olduğu kanaatine varıldığı, davalı taşıyıcının sorumluluk sınırının, eşyanın net olmayan (brüt) ağırlığının beher KG'si 8.33 SDR olarak, 60 KG * 8,33 SDR = 498.8 SDR (Özel çekme hakkı), TCMB'ye göre 1 SDR= 6.568 TL ile olmak üzere toplam 3.276,12 TL ile tazminata konu edilebileceği anlaşılmakla; davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
Anlatılan nedenlerle,
HÜKÜM :
1-Davanın Kısmen Kabulü ile; 3.276,12 TL'nin 10/09/2018 tarihinden i tibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 3.276,12 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
3-Reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 3.276,12 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 41,10 TL başvuru ve vekalet harcı, 4.450,00 TL bilirkişi ücreti, 150,00 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 4.641,10 TL TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 116,71 TL'nin davalı tarafdan alınarak davacı tarafa ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde YATIRANA İADESİNE,
6-Alınması gerekli 223,79 TL harcın, peşin alınan toplam 2.409,05 TL harçtan düşümü ile fazla alınan 2.185,26 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
7-Alınması gerekli 223,79 TL harcın davalı tarafdan alınarak davacıya ödenmesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, davalı taraf yönünden KESİN, davacı taraf yönünden kararın tebliğinden itibaren iki haftalık sürede istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.31/03/2022
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı