T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2018/960 Esas - 2022/7
T.C.
ANKARA7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO: 2018/960 Esas
KARAR NO: 2022/7
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/12/2018
KARAR TARİHİ: 07/01/2022
KARAR Y.TARİHİ : 11/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA :Banka temizlik hizmeti alım işi yüklenicileri, ... İnş. Taah.Tic. Ltd. Şti., Özel ... Teminat Tur. Taş. Yemek Tek. İnşaat Bilgi Hayvan San. ve Tic. Ltd. Şti., ... Temizlik Turizm Taah. San. Tic Ltd. Şti., ...İnsan Kaynakları Med. Temizli k Hizm. Ltd. Şti. bünyesinde çalışmış olan ... tarafından kıdem tazminatı alacağının ödenmesi istemiyle Banka aleyhine, Ankara ... Mahkemesi'nin ... Esasında açılarak devam eden davada, 13/10/2015 tarih ve ... E. 2015/1764 K. Sayılı kararı ile “davanın kabulüne” karar verilmiş olup söz konusu karar aleyhine Bankaca tehir-i İcra talebi olarak temyiz yoluna başvurulduğunu, Yargıtay 22 Hukuk dairesinin 19/12/2017 tarihli ve 2015/34906 E. 2017/29919 K. Sayılı kararı ile onandığını ve kararın kesinleştiğini, banka tarafından kıdem tazminatı ödenen dava dışı işi ...'in işe giriş tarihinin 08.09.1997 İşten ayrılma tarihinin 31.07.2012 olduğunu, bahse konu Mahkeme ilamına binaen, Ankara ...Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden, banka aleyhine icra takibi başlatılması üzerine, tehir-i icra kararı alabilmek için dosyaya 23.000,00 TL bedelli teminat mektubu sunmuş olduğunu, mahkeme kararının kesinleşmesi üzerine teminat mektubunun İcra Müdürlüğü'nden gelen 22.02.2018 tarih ve ... esas sayılı müzekkere ile 600,00 TL'lik bakiye borcun ödenmesi talebi üzerine toplam 23.660,00 TL banka tarafından dosyasına ödendiğini, Bankaca Ankara ... İş Mahkemesi ... E. sayılı dosyası için yapılan masraf tutarının 1.823,56 TL olduğunu, bu itibarla sözleşme hükümlerine göre sorumluluk yüklenicilere ait olduğundan toplam ödeme miktarı olan 25.483,56 TL'nin tahsili amacıyla bahse konu şirketler aleyhine dava açılma zaruretinin hasıl olduğunu, yüklenici firmalarla banka arasında imzalanan Hizmet Alımı sözleşmelerinin, “yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları” başlıklı 23. Maddesi ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin “Çalışanların Özlük Hakları” başlıklı 38 inci maddesi hükümlerinin bulunduğunu, Yüklenici-davalı şirketlerin İdareye karşı taahhüt etmiş olduğu işi kendi şirketinin personeli eliyle yürütmekte olup, müvekkil idare ile şirket elemanları arasında herhangi bir hukuki ilişki bulunmadığını, iş akitleri dava dışı işçi ile davalı firmalar arasında kurulduğunu, görüleceği üzere kıdem tazminatı ödemesi yapılan dava dışı işçi müvekkil idarenin hizmet alımı yaptığı davalı şirketin işçisi olduğunu, müvekkili idare ile arasında herhangi bir akit bulunmadığından, müvekkil idare aleyhine nihai sorumluluğunu bırakılmasının anılan yasa hükümlerine aykırı olacağını, davalı firmalarla imzalanan hizmet alımı sözleşmeleri uyarınca Müvekkil Bakanın nihai sorumluluğu hizmet alımı sözleşme bedellerini ödemek olduğunu, dava dışı işçiye bankaca ödenen kıdem tazminatına ilişkin olarak sözleşme, şartname ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde alt işveren sıfatıyla sorumlulukları bulunan yüklenici-davalı firmalardan ödenen miktarın sorumlulukları oranında rücuen tahsiline karar verilmesinin gerektiğini belirterek; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak üzere toplam 25.483,56 TL nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında rücuen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalılara usulüne uygun şekilde meşruhatlı davetiye çıkarılmış olup; dosyaya yazılı ve sözlü savunma bildirilmemiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, dava dışı işçiye ödenen alacağın, hizmet alım sözleşmesinden ve iç ilişkiden kaynaklı rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Sözleşme ve teknik şartname örnekleri, SGK kayıtları, icra dosyalarının uyap evrakları, iş mahkemesi dosyalarının uyap evrakları, ödeme dekotları, bilirkişi raporları ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.
Dosya, davacının hak ettiği miktar ve ödeme miktarının tespiti açısından bilirkişiye tevdi edilmekle,
Taraflar arasında imzalanan sözleşmelerin incelenmesinde, Davacı ... Bankası Genel Müdürlüğü ile Yüklenici Firma Davalı ... Temizlik ve Güvenlik Hizmetleri Taah. San. Tic. Ltd. Şti. arasında 20.12.2004 tarihinde imzalan “Hizmet Alımları Tip Sözleşmesi ve Temizlik İşleri Özel Teknik Şartnamesi” süresi, sözleşme şartları aynı kalmak suretiyle sözleşme bitim tarihlerinden itibaren üst üste iki defa uzatıldığı, Hizmet Alımları Tip Sözleşmesi'nin Yüklenicinin Sözleşme Konusu İş İle İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları Başlıklı Madde 23 maddesinde “ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin altıncı bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür” denilmektedir. 6. Maddesinde de; “ Yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı ve aylıklı olarak işyerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup bunların ücretlerinin ödenmesinden de doğrudan doğruya yüklenici sorumludur. Yüklenici, bunların ücretleri hakkında da aynen kendi elemanları gibi ve yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapmak zorundadır "şekilde düzenlendiği; Dava konusu alacak talebi ile ilgili olarak, dava dışı ...'in davalı firmada çalıştığına ilişkin dosyaya celp edilen Ankara ... İş Mahkemesinin... esasına kayıtlı dosyanın incelenmesinde, Sosyal Güvenlik Kurulu Başkanlığı Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Sıhhiye Sosyal Güvenlik Merkezi nin dosya sunmuş olduğu 28.11.2011 tarihli yazısı ve eklerindeki belgelerin incelenmesinden, dava dışı ...'in asıl işveren davacı ... Bankası işyerinde 08.09.1997 tarih ile 31.07.2012 tarihleri arasında 13 yıl 3 ay 3 gün davacı şirket bünyesinde çalıştığı ve emeklilik sebebiyle iş akdi sona erdiği görülmüştür. Tarafları Davacı ..., Davalı olarak ... Bankası A.Ş., konusu ise Kıdem Tazminatı Alacağı Ödenmesi istemli olan Ankara ... Mahkemesi'nin ... Esaslı dava dosyasındaki 13.10.1015 tarihli gerekçeli kararında “12.387,06 TL net kıdem tazminatı alacağının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bu alacağın 12.000,00
TL'lik kısmına dava tarihten itibaren geriye kalan kısmını ıslah tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizinin uygulanmasına” hükmedildiği, verilen bu kararın bozulması istemiyle davalı tarafça temyiz edildiği, temyiz edilen mahkeme kararının, Yargıtay 22 Hukuk Dairesi tarafından 13.10.2015 tarih ...-2015/1764 numaralı Yargıtay İlamı ile 19.12.2017 tarihinde Onanarak kesinleştiği; Ankara.... İcra Müdürlüğü ... esasına kayıtlı dosya ve belge üzerinde yapılan incelemelerde, Dava dışı ... Vekili, davacı banka hakkında İstanbul Ankara ...İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasından 17.11.2015 tarihinde, Ankara ...İş Mahkemesinin ... esas .. 13.10.2015 tarihli İlamı ile 16.449,71 TL Asıl Alacak, 748,46 TL Tahsil Harcı Miktarı, 27,70TL Başvuru Harç Miktarı, 191,05 TL Toplam Faiz Miktarı, 10,00 TL Masraf Miktarı
1.973,97 TL Vekalet Ücreti Miktarı, 19.400,89 TL Toplam alacağın takip tarihinden itibaren asıl alacaklara işleyecek en yüksek mevduat faizi, icra gideri ve vekâlet ücreti ile birlikte tahsili(B.K.84 gereğince yapılacak kısmi ödemeler faiz ve ferilere mahsup edilir) istemli İlamlı Takip yoluyla takip yapmıştır. İcra dosyasında borçlu durumunda olan Banka, karara karşı “Tehir-i İcra” talepli olarak
temyiz ettiğini belirterek, Yargıtay'dan Tehir-i İcra kararı getiriline kadar 120 günlük mehil talep ettiği ve 25.11.2015 tarihli 0413MW002037 Referans Numaralı 23.000,00 TL bedelli T.Halk Bankası'na ait teminat mektubunu İcra Müdürlüğü'ne sunmuştur. İlgili İcra Müdürlüğü, 90 Günlük Mehil Kararını 16.12.2015 tarihinde almış ve daha sonra Yargıtay 22. Hukuk Dairesi 2015/34906 Esas 2016/81 Numaralı Kararı ile İcranın Geri Bırakılmasına 08.01.2016 tarihinde karar vermiştir. İcra Müdürlüğü, takibe konu Ankara ...İş mahkemesinin ... E. 2015/1764 K. Sayılı kararı, Mahkeme kararına yaptığı temyiz başvurusu Yargıtay tarafından onanmış ve bunun üzerine, alacaklı tarafın talebiyle 23.000,00 TL tutarındaki Teminat Mektubu nun nakde çevrilmesi kararının verdiği ve bu karar doğrultusunda Teminat Mektup bedeli nakde çevrilerek bedeli olan 23.000,00 TL 13.08.2018 tarihinde İcra Müdürlüğü'ne ait banka hesabına yatırıldığı, görülmüştür.
Dava dışı ...'e ödenen kıdem tazminatını ve masraflarına ilişkin olarak Teminat Mektup tutarının nakde çevrilerek ödenen 23.000,00TL lık tutar sabit olup, çalışma süresi yönünden taraflar arasında bir uyuşmazlık söz konusu değildir.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 21.12.2020 tarih ve 2019/2279 esas, 2020/4436 karar sayılı ilamı)
Bu bilgiler ışığında, tüm dosya kapsamı ve raporlar incelendiğinde, davadaki uyuşmazlığın, dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatından davalı şirketlerin sorumlu olduğundan bahisle rücuan tahsiline ilişkin alacak davası olduğu, davalıların işçisi olarak çalışan dava dışı ...'in işyerinden emekli olması nedeniyle ayrılması ve kıdem tazminatı alacağına yönelik Ankara ...İş Mahkemesi ... esasında açılmış olan dava sonucunda Mahkemenin 2015/1764 karar sayılı 13.10.2015 tarihli kararı ile kıdem tazminatı alacağının davacı bankadan tahsiline karar verdiği, kararın Yargıtay 22 Hukuk Dairesi tarafından ...-2015 1764 numaralı 19.12.2017 karar sayılı ilamı ile onararak kesinleştiği, Dava Dışı ...'in mahkeme kararı gereğince hükmedilen alacağını tahsil edebilmek için Davacı banka aleyhine Ankara ...Müdürlüğü ... esasına kayıtlı dosyasıyla icra takibine başlanıldığı, Davacı(Borçlu) Banka, karara karşı “Tehir-i İcra” talepli olarak temyiz ettiğini belirterek, 23.000,00 TL bedelli teminat mektubunu İcra Müdürlüğü'ne sunduğu, Yargıtay 22. Hukuk Dairesi 2015/34906 Esas 2016/81 Numaralı Kararı ile İcranın Geri Bırakılmasına 08.01.2016 tarihinde kararını verdiği, daha sonra İcra Müdürlüğü alacaklının talebiyle 23.000,00 TL tutarındaki Teminat Mektubunu nakde çevirerek 13.08.2018 tarihinde İcra Müdürlüğü'ne ait hesaba yatırıldığı ve dava dışı ...'e ödendiğinin anlaşıldığı, Davalılar arasında 4857 sayılı yasanın 2/6. madde ve Yargıtay kararları uyarınca asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunduğu, bu nedenle dava dışı işçi alacağının ödenmesinde birlikte sorumluluklarının bulunduğunun kabul edilmesi gerektiği, dava dışı işçinin davalı şirket işçisi olarak 31.07.2012 tarihine kadar sürdürdüğü, bu tarihten sonra emekli olmak suretiyle iş yerinden ayrıldığı, dava dışı işçinin 08.09.1997-31.07.2012 tarihleri arasında hizmete karşılık Ankara ...İş Mahkemesinin kararı Yargıtay 22. Hukuk Dairesi Yargıtay İlamı ile 19.12.2017 tarihinde onanarak kesinleştiği ve davacı bankanın daha önce Tehir-i İcra talebi aşamasında verdiği Banka Teminat Mektubu 13.08.2018 tarihinde 23.000,00 TL olarak yatırıldığı, Dava dışı işçinin Davalı işyerlerinde çalıştığı döneme ait sürenin sabit olduğu ve bu hususta taraflar arasında bir çekişmenin bulunmadığı, dava dışı işçinin bu tarihler arasında hesaplanan kıdem tazminatının ödendiği, davacı kurum tarafından hesap edilen toplam 25,483,56 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalılardan rücuen sorumlulukları oranında tahsiline karar verilmesini talep edildiği anlaşılmakla, talep gibi davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur
HÜKÜM:
1-Davanın Kabulü ile,
2-25.483,56 TL'nin 13/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında, davalı ... ... Ltd. Şti. 12.447,03 TL, davalı ... ... Ltd. Şti. 9.237,48 TL, Özel ..... Tic. A.Ş. 3.440,49 TL, .... ..Tic. Ltd. Şti. 358,56 TL'nin tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli 1.740,78 TL harçtan peşin alınan 435,20 TL harcın düşümü ile arta kalan 1.305,58 TL'nin harcın davalılardan ( davalı .....Ltd. Şti.'den 637,68 TL, ile; davalı ... Ltd. Şti.'den 473,25 TL ile; davalı Özel ... ... Tic.A.Ş.'den 176,26 TL ile; Davalı .... ... Tic. Ltd. Şti.'den 18,39 TL ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Peşin alınan 435,20 TL harçla, 35,90 TL başvurma harcı ile 5,20 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 476,30 TL'nin davalılar ( davalı .....Ltd. Şti.'den 232,64 TL, ile; davalı ... Ltd. Şti.'den 172,65 TL ile; davalı Özel ... ... Tic.A.Ş.'den 64,30 TL ile; Davalı .... ... Tic. Ltd. Şti.'den 6,71 TL ile sınırlı olmak üzere) alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalılar ( davalı .....Ltd. Şti.'den 2.491,01 TL, ile; davalı ... Ltd. Şti.'den 1.848,68 TL ile; davalı Özel ... ... Tic.A.Ş.'den 688,54 TL ile; Davalı.... ... Tic. Ltd. Şti.'den 71,77 TL ile sınırlı olmak üzere) alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 2.445,20 TL bilirkişi ücreti, 2.675,00 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 5.120,20 TL yargılama giderinin davalılar ( davalı .....Ltd. Şti.'den 2.500,87 TL, ile; davalı ... Ltd. Şti.'den 1.856,01 TL ile; davalı Özel ... ... Tic.A.Ş.'den 691,26 TL ile; Davalı ... ... Tic. Ltd. Şti.'den 72,04 TL ile sınırlı olmak üzere) alınarak davacıya ödenmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde HMK 333 maddesi uyarınca taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 07/01/2022