T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARAGEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/972 Esas
KARAR NO: 2021/306
2- ...
3- ... - ...
4- ...
5- ... - ...
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/12/2018
KARAR TARİHİ: 20/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçelerinde, davalılar ile davacı arasındaki sözleşmeler ile posta hizmetlerinin davalı şirketlere ihale edildiğini, bu işte çalışan davalı şirketler işçisi ...tarafından davacı işletme aleyhine kıdem tazminatı ve izin ücretine ilişkin Ankara...Mahkemesinin 2016/712 E. Sayılı dosyası ile dava açıldığını, 14.11.2017 tarihli karar ile davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, yerel mahkeme kararının bölge adliyesi kararı ile 13.07.2018 tarihinde onandığını, kararın icraya konulması nedeniyle Ankara... Müdürlüğünün 2018/121 sayılı dosyasına toplamda 19.997,40-TL ödendiğini, davacı kuruluş ile davalı şirketler arasında imzalanan sözleşmelerin “diğer hususlar” başlıklı maddeleri ile idari şartnamelerin ilgili maddelerinde “elemanların İş kanunu ve dieğr kanunlardan doğan haklarından müteahhit sorumludur” hükmünün mevcut olduğunu, davalı şirketlerin işçilerin alacaklarından dolayı sorumlu olduğunu, davacının rücu yoluyla davalılara başvuru hakkı bulunduğunu, bu nedenle fazlaya dair talep hakları saklı kalmak kaydıyla 19.997,40-TL nin 18.923,40-TL'sinin ödeme tarihi olan 15.01.2018, 1.074,00- TL' sinin 15.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden sorumlulukları oranında rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalılara usulüne uygun şekilde meşruhatlı davetiye çıkarılmış olup; dosyaya yazılı ve sözlü savunma (cevap) bildirilmemiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, hizmet alım sözleşmesi ile iş üstlenen alt işverenlerin işçisine, davacı asıl işveren tarafından iş mahkemesi kararı sonucunda yapılan kıdem, yıllık izin ücreti ve ferilerine ilişkin ödemelerin alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Ankara...Mahkemesi'nin 2016/712 E. Sayılı dosyasının incelenmesinde: davacısının..., davalısının Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. olduğu, ihbar olunanların ...İnşaat Taahhüt Hizmetleri Ltd. Şti, ...Turizm Tekstil İnş. ve Otomotiv San. ve Ltd. Şti, ...Posta Dağırım Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti ile Merit Tercüme Taahhüt Sosyal Hizmetler Ltd. Şti. olduğu davanın 11.09.2015 tarihinde açıldığı, kıdem tazminatı ve yıllık ücretli izin alacak talepleriyle dava açıldığı, davanın ...İnş.Taah.Hizmetleri Ltd.Şti., -...Turizm Tekstil İnş.veOtomotiv San.veTic.Ltd.Şti, ...Posta Dağıtım Hizmetleri San.veTic.Ltd.Şti, Merit Tercüme Taah. Sosyal Hizmetler Ltd.Şti.'ne ihbar edildiği, 14.11.2017 tarihli karar ile, brüt 6.995,12-TL kıdem tazminatının 15.12.2013 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile, brüt 2.860,20-TL yıllık izin ücretinin ,10-TL lik kısmına dava tarihi olan 08.10.2015 tarihinden itibaren, kalan kısmına ise ıslah tarihi olan 17.06.2017 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,brüt alacaklarla ilgili yapılması gereken yasal kesintilerin infaz aşamasında dikkate alınmasına, 219,43 -TL bakiye harcın davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verildiği, İş Mahkemesi dosyasında davacı...’nın hizmet süresinin 12.07.2008-15.12.2013 tarihleri arasında 5 yıl 5 ay 3 gün olarak kabul edildiği, kararın... A.Ş. tarafından istinaf edilmesi üzerine, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi tarafından 11.07.2018 tarihinde istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek, kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.
Ankara... Müdürlüğünün 2018/121 E.Sayılı dosyasının incelenmesinde: alacaklısının..., borçlusunun Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. olduğu, takibin 05.01.2018 tarihinde başlatıldığı, Ankara...Mahkemesi'nin 14.11.2017 tarih 2016/712 E.,2017/686 K. Sayılı ilama dayalı başlatılan icra takibinde, mahkeme tarafından brüt olarak hükmedilen alacakların bireysel net ücret hesaplaması ile takibe giren toplam alacağın işleyen faizi ile birlikte15.469,84-TL olduğu, icra dosyasına borçlu... AŞ.’nin tehiri icra kararı alınabilmesi için 15.01.2018 tarihinde 18.923.40-TL nakit teminat yatırmış olduğu, istinaf mahkemesi kararı üzerine 23.07.2018 tarihinde alacaklı ...vekiline 18.923,40- TL nin reddiyatı yapılarak ödendiği anlaşılmaktadır.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişi rapor ve ek raporunda; davacı kurum işyerinde davalı alt işverenler bünyesinde hizmet alım sözleşmeleri uyarınca, iş akdine ara verilmeksizin birbirinin devamı niteliğinde sürelerle çalıştırılmış olan dava dışı işçi...’ya, bu işçinin davacı kuruma karşı açmış olduğu Ankara...Mahkemesi 2016/712 E. Sayılı dava sonunda Ankara... Müdürlüğünün 2018/121 E. Sayılı icra takibi ile ödenen toplam 19.997,40-TL kıdem tazminatı ve yıllık izin alacağı ve ferilerine ilişkin ödeme ile ilgili işbu davanın açıldığını, davacı tarafından icra dosyasına yapılan bu ödeme ile ilgili taraflar arasındaki sözleşmeler uyarınca iç ilişkideki sorumluluğun davalılara ait olduğuna karar verildiği takdirde, alt işverenlerin sorumlu olacağı tutarların... Org. Nak. Rekl. Ve Tic. Ltd. Şti.(Yeni Ünvanı: ...Yönetim Org.Ltd.Şti.)'den 2.844,96 TL; ...Turizm Teks.İnş. ve Oto.San ve Tic. Ltd.Şti.'den 9.428,19 TL; ...Posta Dağıtım Hizm. Tem. Nak.San.ve Tic.Ltd. Şti.'den 2.104,49 TL... İnş.Taah. Teks. Tic. San. Ltd.Şti'den 1.402,99 TL; ... Tarım Tem. Tur. Taşımacılık Sosyal Hiz.Taah. Tic. Ltd. Şti.'den 2.579,95 TL olduğunu bildirmiştir.
4857 sayılı İş Kanununun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. ” hükmü bulunmaktadır.
İşverenlerin sorumluluğuna ilişkin Yargıtay... Dairesinin 25.06.2020 tarih ve 2019/1035 Esas, 2020/2289 Karar sayılı kararında ''... İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekirHizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. Davanın itirazın iptali şeklinde açılmış olması durumunda ise takibin hangi davalı açısından hangi miktarla devam edeceği ayrı ayrı belirlenmelidir. ....Davalı işçisinin sosyal hakları davalı tarafından ödenmemesi sebebiyle iş mevzuatı uyarınca sorumlu olan davacı aleyhine dava açılmış olması ve ödemenin davacı tarafından yapılması halinde işveren davalı sözleşme hükümleri çerçevesinde malvarlığında meydana gelen azalmanın tamamını davalılardan talep edebilecektir bu gerekçeyle icra masraflarının da davalılardan sorumlu oldukları dönemle sınırlı olarak tamamının hüküm altına alınması gerekir...''. şeklinde belirtilmiştir.
Dava tarihi olan 26/03/2018 tarihinden sonra yargılama sırasında, 22.02.2019 tarih, 30694 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7166 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 11 maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112. maddesine eklenen 6. fıkrada, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere, 11/9/2014 tarihinden sonra imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında, kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde 11/9/2014 tarihinden sonra geçen süreye ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemeleri için sözleşmesinde kıdem tazminatı ödemesinden ötürü alt işverene rücu edileceğine dair açık bir hükme yer verilmemişse alt işverenlere rücu edilmez. hükmü ile aynı Kanun'un 12. maddesi ile 4857 sayılı Kanuna eklenen geçici 9. maddede Bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla kamu kurum veya kuruluşları tarafından alt işverene rücu edilmek üzere yürütülen davalarda, 112 nci maddenin altıncı fıkrası kapsamında rücu edilmeyecek kısmı için ihtilafın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilir, yargılama gideri ve vekâlet ücreti taraflar üzerinde bırakılır. İcra takiplerinde rücu edilmeyecek kısma ilişkin olarak harç alınmaksızın düşme kararı verilir, takip giderleri ile vekâlet ücreti taraflar üzerinde bırakılır. Ancak, bu kapsamda alt işverene rücu edilerek takip ve tahsil edilmiş olan tutarlar, alt işverenler lehine hiçbir şekilde alacak hakkı doğurmaz ve tahsil edilmiş tutarlar iade edilmez. hükmü eklenmiş; 4857 sayılı İş Kanunu geçici 9. maddesinde belirtilen ve Anayasa Mahkemesince iptal olunan "bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından alt işverene rücu edilmek üzere yürütülen davalarda, 112/6. maddesi kapsamında rücu edilmeyecek kısmı bakımından yargılama gideri ve vekalet ücreti taraflar üzerinde bırakılır." hükmünde, "yürütülen davalara" yapılan atıf olduğu ancak; Anayasa Mahkemesinin 15.10.2019 tarihli ve 30919 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İş Kanunu'nun 112/6 ve geçici 9. maddesinin ilk cümlesi, 2019/42 Esas, 2019/73 Karar sayılı kararı ile iptal edilmekle söz konusu hükümlerin uygulanmayacağı ve vekalet ücreti ve yargılama giderinin hüküm tarihine göre belirlenmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Talep ve iddia, savunma, Yargıtay... Dairesinin 25.06.2020 tarih ve 2019/1035 Esas, 2020/2289 Karar sayılı kararı, SGK kayıtları, Ankara...Mahkemesi'nin 2016/712 E. Sayılı dosyası, Ankara... Müdürlüğünün 2018/121 E.Sayılı dosyası, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davalılar ile davacı arasındaki sözleşmeler ile posta hizmetlerinin davalı şirketlere ihale edildiği, davacı kurum işyerinde davalı alt işverenler bünyesinde hizmet alım sözleşmeleri uyarınca, iş akdine ara verilmeksizin birbirinin devamı niteliğinde sürelerle çalıştırılmış olan dava dışı işçi...’ya, bu işçinin davacı kuruma karşı açmış olduğu Ankara...Mahkemesi 2016/712 E. Sayılı dava sonunda Ankara... Müdürlüğünün 2018/121 E. Sayılı icra takibi ile ödenen toplam 19.997,40-TL kıdem tazminatı ve yıllık izin alacağı ve ferilerine ilişkin ödeme ile ilgili işbu davanın açıldığı, Ankara... Müdürlüğünün 2018/121 E.Sayılı dosyasının incelenmesinde: alacaklısının..., borçlusunun Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. Olduğu, başlatılan icra takibinde, mahkeme tarafından brüt olarak hükmedilen alacakların net alacağa çevrilmek suretiyle takip başlatıldığı, takibe giren toplam alacağın 15.469,84-TL olduğu, icra dosyasına borçlu... AŞ.’nin tehiri icra kararı alınabilmesi için 15.01.2018 tarihinde 18.923.40-TL nakit teminat yatırmış olduğu, bu paranın istinaf mahkemesi kararı üzerine 23.07.2018 tarihinde alacaklı ...vekiline 18.923,40- TL nin reddiyatı yapılarak ödendiği, yıllık izin alacağı yönünden son işveren davalı...Turizm Şirketinin kıdem tazminatından ise diğer davalıların da dönemleri ile sınırlı olarak sorumlu olduğu anlaşılmakla; davanın kısmen kabulüne, Ankara...Mahkemesinde ihbar olunmayan davalılar... Org. Nak. Rekl. Ve Tic. Ltd. Şti.(Yeni Ünvanı: ...Yönetim Org.Ltd.Şti.)'den 2.844,96 TL'nin, davalı ...İnş.Taah. Teks. Tic. San. Ltd.Şti'den 1.402,99 TL'nin davalı ... Tem. Tur. Taşımacılık Sosyal Hiz.Taah. Tic. Ltd. Şti.'den 2.579,95 TL'nin dava tarihi olan 28/12/2018 tarihinden itibaren dava tarihi olan 28/12/2018 tarihinden itibaren; Ankara...Mahkemesinde ihbar olunan davalılar...Turizm Teks.İnş. ve Oto.San ve Tic. Ltd.Şti.'den 9.428,19 TL'nin, dava dışı işçinin SGK kayıtlarında ve Ticaret Sicil Müdürlüğü cevabi yazısına göre unvanı olan davalı ... Posta Dağıtım Hizm. Tem. Nak.San.ve Tic.Ltd. Şti.'den 2.104,49 TL'nin ödeme tarihi olan 15/08/2018 tarihinden itibaren; işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine şeklinde karar vermek gerekmiştir.
Anlatılan nedenlerle,
HÜKÜM :
1-Davanın Kısmen Kabulüne,
2-... Org. Nak. Rekl. Ve Tic. Ltd. Şti.(Yeni Ünvanı: ...Yönetim Org.Ltd.Şti.)'den 2.844,96 TL'nin dava tarihi olan 28/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-... Turizm Teks.İnş. ve Oto.San ve Tic. Ltd.Şti.'den 9.428,19 TL'nin ödeme tarihi olan 15/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-...Posta Dağıtım Hizm. Tem. Nak.San.ve Tic.Ltd. Şti.'den 2.104,49 TL'nin ödeme tarihi olan 15/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-...İnş.Taah. Teks. Tic. San. Ltd.Şti'den 1.402,99 TL'nin dava tarihi olan 28/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-... Tarım Tem. Tur. Taşımacılık Sosyal Hiz.Taah. Tic. Ltd. Şti.'den 2.579,95 TL'nin dava tarihi olan 28/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
8-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı... Org. Nak. Rekl. Ve Tic. LTd. Şti (yeni unvan: ...Yönetim Org. Ltd. Şti'den 632,19 TL; davalı...Turizm Teks. İnş. Ltd. ŞTi'den 2.095,09 TL; davalı...Posta Dağıtım Hizm. Tem. Ltd. Şti'den 467,66 TL; Davalı ...İnş. Taah. Teks. Tic. San. Ltd. Şti'den 311,76 TL; Davalı ... Tem. Tur. Taşımacılık Tic. Ltd. ŞTi'den 573,30 TL ile sınırlı olmak üzere) alınarak davacı tarafa ödenmesine,
9-Davacı tarafından 41,10 TL başvuru ve vekalet harcı, 1.000,00 TL bilirkişi ücreti, 921,70 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 1.962,80 TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 1.802,14 TL'nin davalılardan (davalı... Org. Nak. Rekl. Ve Tic. LTd. Şti (yeni unvan: ...Yönetim Org. Ltd. Şti'den 279,24 TL; davalı...Turizm Teks. İnş. Ltd. ŞTi'den 925,40 TL; davalı...Posta Dağıtım Hizm. Tem. Ltd. Şti'den 206,56 TL; Davalı ...İnş. Taah. Teks. Tic. San. Ltd. Şti'den 137,71 TL; Davalı ... Tem. Tur. Taşımacılık Tic. Ltd. ŞTi'den 253,23 TL ile sınırlı olmak üzere) alınarak davacı tarafa ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
10-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde YATIRANA İADESİNE,
11-Alınması gerekli 1.254,21 TL harçtan peşin alınan 341,51 TL harcın düşümü ile arta kalan 912,70 TL harcın davalılardan (davalı... Org. Nak. Rekl. Ve Tic. LTd. Şti (yeni unvan: ...Yönetim Org. Ltd. Şti'den 141,42 TL; davalı...Turizm Teks. İnş. Ltd. ŞTi'den 468,67 TL; davalı...Posta Dağıtım Hizm. Tem. Ltd. Şti'den 134,61 TL; Davalı ...İnş. Taah. Teks. Tic. San. Ltd. Şti'den 69,75 TL; Davalı ... Tem. Tur. Taşımacılık Tic. Ltd. ŞTi'den 128,25 TL ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile hazineye gelir kaydına,
12-Peşin alınan 341,51 TL harcın davalılardan (davalı... Org. Nak. Rekl. Ve Tic. LTd. Şti (yeni unvan: ...Yönetim Org. Ltd. Şti'den 82,92 TL; davalı...Turizm Teks. İnş. Ltd. ŞTi'den 175,36 TL; davalı...Posta Dağıtım Hizm. Tem. Ltd. Şti'den 39,15 TL; Davalı ...İnş. Taah. Teks. Tic. San. Ltd. Şti'den 26,09 TL; Davalı ... Tem. Tur. Taşımacılık Tic. Ltd. ŞTi'den 47,98 TL ile sınırlı olmak üzere) alınarak davacıya ödenmesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 20/04/2021
Katip ...
Hakim ...