T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2019/250 Esas - 2022/192
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARAGEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/250 Esas
KARAR NO: 2022/192
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/05/2019
KARAR TARİHİ: 31/03/2022
KARAR Y.TARİHİ : 05/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçelerinde, Müvekkili şirket ile davalı taraf arasında 30.05.2016 tarihinde “Özel Güvenlik Hizmeti Alımına Ait Sözleşme ” imzalandığı, davalı ... A.Ş. tarafından, asgari ücret ve sendika fiyat farkı artışlardan kaynaklı olarak sözleşme bedelinde artış meydana geldiği gerekçe gösterilerek aylık ödemelerden Damga Vergisi kesintisi yapıldığını, 30/06/2016-29/03/2019 tarihleri arasında; Burdur, Bolu, Bartın, Çanakkale, Çankırı, Çorum, Denizli, Edirne, Düzce, Amasya, Aydın, Aksaray, Isparta, Karabük, Kırklareli, Kütahya, Manisa, Sakarya, Uşak ve Yalova ... Başmüdürlükleri’nin yapmış olduğu kesintilere ilişkin olduğunu, işçilik maliyetindeki artıştan kaynaklı olarak Damga Vergisi kesintisi yapılmasının açıkça hukuka aykırı olduğu, zira 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlannda Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların 7. Maddesinin 4. Fıkrasında “Bu Esasların uygulanması sonu ilave olarak ödenecek ya da kesilecek tutarlar fiyat farkı olup, yüklenici ile idare arasında imzalanan sözleşme bedelini değiştirmez. ” denildiği, davalı ile müvekkili şirket arasında imzalanan sözleşmede açıkça fiyat farkı ödeneceği belirtildiğinden, Asgari Ücretteki artıştan kaynaklı ödemelerin sözleşme bedelini artırmayacağının sabit olduğunu, sözleşme bedelinin arttığından bahisle yapılan damga vergisi kesintilerinin hukuka aykırı olduğunu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.30. maddesinde; her bir personelin sözleşme tarihindeki isçilik maliyeti üzerinden % 4 oranında sözleşme gideri ve genel gider ödeneceğinin belirtildiği, aynı Tebliğin 78.29 maddesinde ise asgari işçilik maliyetinin altmda işin yürütülemeyeceği düzenlemesine yer verildiği, Müvekkili şirket ile ... A.Ş. arasında imzalanan Sözleşmede, fiyat farkı ödemesi yapılacağı açıkça belirtildiğinden ve bu fiyat farkı artışları öngörülebilir olmadığından % 4’ün Sözleşme giderine dâhil edilemediğini, fiyat artışlarına ilişkin olarak Damga Vergisi kesintisi yapılmasının müvekkili şirketin asgari maliyetin altında işi yürütmesine neden olmakla birlikte, basiretli bir tacir olan müvekkili şirketi öngöremeyeceği bir maddi külfet altma soktuğu, dolayısıyla, işçilik maliyetindeki artışlardan kaynaklı olarak Damga Vergisi ödemesi yapılacaksa dahi, söz konusu artış üzerinden müvekkil şirkete % 4 sözleşme gideri ödenmediğinden ötürü borçtan sorumlu olan tarafın ... A.Ş. olduğu, aksi takdirde müvekkili şirketin almadığı bir bedeli ödemesi sebebiyle haksız şekilde zarar etmiş olacağından davalı tarafın sebepsiz zenginleşeceğini, ayrıca Damga Vergisi Kanunu’na göre; ... A.Ş.’nin hukuki statüsüne sahip şirketlerle imzalanan sözleşmelerde Damga Vergisinden hangi tarafın sorumlu olacağının belirtilmediği, bu nedenle davalının % 4 sözleşme giderini müvekkili şirkete ödemeden Damga Vergisi giderinin tamamını müvekkil şirkete yüklemesinin açıkça Kanuna aykırı olduğunu, bunların yanı sıra, söz konusu ihalenin İdari Şartnamenin “İhalenin yabancı isteklilere açıklığı” başlıklı 8. maddesi uyarınca yabancı isteklilere açık bir ihale olup, Ankara 1. Vergi Mahkemesinin 2014/1191 E. ve 2015/2538 K. sayılı Kararında da yer verildiği üzere söz konusu sözleşmenin Damga Vergisine tabi olmadığını, müvekkili şirket ile davalı taraf arasında imzalanan 22.04.2013 tarihli Sözleşme kapsamında müvekkili şirketin hakedişlerinden aynı gerekçe ile Damga Vergisi ve Karar Pulu Vergisi kesintisi yapıldığını, söz konusu alacakların tahsili için açmış oldukları davada, Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce 2016/499 E. sayılı dosyası üzerinden verilen karar ile Damga Vergisi ve Karar Pulu Vergisi kesintilerinin iadesine karar verildiğini, davalı tarafın söz konusu kesintileri hakediş raporlarında göstermediğini, kendilerine gönderilen faturaları kabul ettiğini, ancak fatura tutarlarına aykırı şekilde eksik ödeme yaptıktan, bu nedenle müvekkili şirket tarafından eksik ödemelere 10 gün içerisinde ayrı ayrı yazılı şekilde itiraz edildiğini, bu nedenle dava konusu alacaklara fatura tarihlerinden itibaren avans faizi işletilmesi gerektiğini belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 30/06/2016-29/03/2019 tarihleri arasında; Burdur, Bolu, Bartın, Çanakkale, Çankırı, Çorum, Denizli, Edirne, Düzce, Amasya, Aydın, Aksaray, Isparta, Karabük, Kırklareli, Kütahya, Manisa, Sakarya, Uşak ve Yalova ... Başmüdürlükleri’nin Damga Vergisi adı altında yapılan kesintilerin şimdilik 500,00-TL olarak davalı taraftan tahsiline ve dava konusu alacaklara fatura tarihlerinden itibaren avans faizi yürütülmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 08/02/2022 tarihli dilekçesi ile alacak taleplerini toplam 38.576,40-TL'ye yükseltmiş noksan harcı tamamlamıştır.
SAVUNMA :
Davalı vekili cevap dilekçelerinde, davaya bakmakta görevli mahkemenin vergi mahkemesi olduğunu, ayrıca davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılmasında davacının hukuki bir yararın bulunmadığını, müvekkili şirketin davanın aslen muhatabı olmayıp, husumetin ilgili vergi dairelerine yönlendirilmiş olması gerektiğini, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu uyarınca, ihale kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumlann her türlü ihale kararlarının binde 5,69 nispetinde damga vergisine tabi olduğunu, ayrıca belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin değiştirilmesi halinde artan miktarın aynı nispette vergiye tabi olacağını, söz konusu damga vergisinin tahakkukunda öncelikle sözleşmede damga vergisi ve karar pulunun tarafların hangisi tarafından ödeneceğine dair bir hükmün olup olmadığı hususunun gözetildiğini, damga vergisi yükümlüsünün firma olması ve damga vergisi ile karar pulunun sözleşme aşamasında tahsil edilmiş olması sonrasında sözleşmedeki hükümler doğrultusunda asgari ücret artış fiyat farkından dolayı tahakkuk edecek ödemelerin sözleşme tutarını geçmediği durumlarda herhangi bir damga vergisi ve karar pulu kesintisinin yapılmamasının dikkate alındığını, ancak yapılan ödemelerin sözleşme tutarını geçmesi ve Damga Vergisi Kanunu'nun 14 üncü maddesinin 2 nci fıkrasındaki hususları içermesi göz önünde bulundurulduğunda sözleşme tutarını geçen her bir tutarın damga vergisine tabi tutulduğunu, müvekkili ile ... Güvenlik Ltd. Şti. arasında imzalanan 30.05. 2016 tarihli “Özel Güvenlik Hizmet Alımına Ait Sözleşme ” gereğince, Yüklenicinin, gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasma kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamayacağı, bu nedenlerle; yükleniciye % 4 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler adı altında herhangi bir ödeme yapılmadığını savunmuş davanın öncelikle usulden reddine, usule ilişkin itirazlar kabul görmemesi halinde davanın husumet yönünden reddine bu mümkün olmadığı takdirde haksız ve yasal dayanaksız davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, taraflar arasında imzalanan özel güvenlik hizmeti alımına ilişkin sözleşme kapsamında davalı tarafça iddiaya göre asgari ücret ve sendika fiyat farkı artışlarından kaynaklı olarak sözleşme bedelinde meydana gelen artışa istinaden aylık hakedişlerden yapıldığı bildirilen damga vergisi ve karar pulu kesintisine ilişkin alacak istemine ilişkindir.
Arabuluculuk son tutanağı örneği, Hizmet alım sözleşmesi, Ankara .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı karar örneği, sözleşme ve ihale dokümanları, bilirkişi raporları ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup; alınan bilirkişi raporu ve ek raporları dosya içerisinde mevcuttur.
Taraflar arasında, ... Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatında özel güvenlik hizmetlerinin yerine getirilmesi amacıyla 30.05.2016 tarihinde “A Grubu Özel Güvenlik Hizmeti Alımına Ait Sözleşme” ve “B Grubu Özel Güvenlik Hizmeti Alımına Ait Sözleşme” imzalanmıştır. Sözleşmenin 5. maddesinde yapılacak işin ne olduğu, 6. maddesinde işin bedeli, 7. maddesinde ise, sözleşme bedeline dahil olan giderler düzenlenmiştir.
Davacı yan eldeki dava ile; davalı ... A.Ş. tarafından, asgari ücret ve sendika fiyat farkı artışlardan kaynaklı olarak sözleşme bedelinde artış meydana geldiği ileri sürülerek hakedişlerinden yapılan kesintilerin haksız olduğu ileri sürülerek kesintilerin iadesine karar verilmesi istemiştir.
Davalı ... A.Ş. ise yapılan kesintilerin yasal olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini dilemiştir.
488 sayılı Damga Vergisi Kanunun 1'inci maddesinde; bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu, bu Kanundaki kağıtlar teriminin, yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade edeceği, 3'üncü maddesinde, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu, resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların damga vergisinin kişiler tarafından ödeneceği, 4'üncü maddesinde; bir kağıdın tabi olacağı verginin tayini için o kağıdın mahiyetine bakılarak buna göre tabloda yazılı vergisinin bulunacağı, kağıtların mahiyetlerinin tayininde, şekli kanunlarda belirtilmiş olanlarda kanunlardaki adlarına, belirtilmemiş olanlarda üzerindeki yazının tazammun ettiği hüküm ve manaya bakılacağı, mahiyeti tayin edilmek istenen kağıt üzerinde başka bir kağıda atıf yapılmışsa, atıf yapılan kağıdın hükümlerine nazaran iktisap ettiği mahiyete göre vergi alınacağı, 6'ncı maddesinin ikinci fıkrasında; bir kağıtta toplanan akit ile işlemler birbirine bağlı ve bir asıldan doğma oldukları takdirde damga vergisinin en yüksek vergi alınmasını gerektiren akit ve işlemler üzerinden alınacağı, 8'inci maddesinde; bu kanunda yazılı resmi daireden maksadın genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köyler olduğu, bu dairelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmelerin resmi daire sayılmayacağı, 14'üncü maddesinin ikinci fıkrasında; belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin değiştirilmesi halinde artan miktarda aynı nispette vergiye tabi olacağı hükümlerine yer verilmiştir. Anılan Kanuna ekli (1) sayılı tablonun “I. Akitlerle ilgili kağıtlar” başlıklı bölümünün A/f fıkrasında; belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin, “II. Kararlar ve mazbatalar” başlıklı bölümünün 2 inci fıkrasında; İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararlarının, “IV. Makbuzlar ve diğer kağıtlar” başlıklı bölümünün 1/a fıkrasında; resmi daireler tarafından yapılan mal ve hizmet alımlarıha ilişkin ödemeler (avans olarak yapılanlar dahil) nedeniyle, kişiler tarafından resmi dairelere verilen ve belli parayı ihtiva eden makbuz ve ibra senetleri ile bu ödemelerin resmi daireler nam ve hesabına, kişiler adına açılmış veya açılacak hesaplara nakledilmesini veya emir ve havalelerine tediyesini temin eden kağıtların nispi damga vergisine tabi olduğu hükme bağlanmıştır.
Yukarıda yazılı mevzuat hükümleri, taraf iddia ve savunmaları ile bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; iş artışları ile fiyat farkı ödemeleri nedeniyle meydana gelen ilave bedellerden dolayı ihale komisyon kararları ile sözleşmelerden damga vergisi alınabilmesi için muhakkak surette ihale kararı, ek sözleşme veya bu kağıtlar mahiyetinde bulunan protokol, tespit tutanağı gibi herhangi bir kağıt düzenlenmesi veya mevcut karar veya sözleşmeye sonradan bu konuda şerh konulması gerekmekte olup, mevcut sözleşmelerde ilave iş artışına veya fiyat farkı ödenmesine ilişkin hükümlerin varlığından hareketle herhangi bir kağıt düzenlenmeden veya şerh konulmadan ilave damga vergisi alınması mümkün değildir. Dosya kapsamına sunulan belgelerin incelenmesinde, davalı ihale makamınca toplam davacının hak edişlerinden 38.576,40 TL damga vergisi ve karar pulu kesintisi yapıldığı ancak alınmış yeni bir ihale kararı, taraflar arasında yapılmış ek sözleşme veya bu kağıtlar mahiyetinde bulunan protokol, tespit tutanağı dosyaya ibraz olunmamıştır. Bu halde davalı ihale makamı tarafından yapılan kesintilerin haksız ve yasal dayanağının bulunmadığı açıktır.
Açıklanan nedenlerle, 38.576,40 TL damga vergisi ve karar pulu kesintisinin; 500,00 TL'sine dava, 38.076,40 TL'sine ıslah tarihi olan 08/02/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Anlatılan nedenlerle,
HÜKÜM :
1-Davanın Kabulü ile; 38.576,40 TL'nin 500,00 TL'sine dava, 38.076,40 TL'sine ıslah tarihi olan 08/02/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
2.Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 5.786,46 TL vekalet ücretinin davalı tarafdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
3-Davacı tarafından yapılan; 50,80 TL başvuru harcı ve vekalet ücreti, 2.250,00 TL bilirkişi ücreti, 848,20 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 3.149,00 TL yargılama giderinin davalı tarafdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
4-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde YATIRANA İADESİNE,
5-Alınması gerekli 2.635,15 TL harçtan peşin ve ıslahla alınan 695,40 TL harcın düşümü ile arta kalan 1.939,75 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-Peşin ve ıslahla alınan 695,40 TL harcın davalı tarafdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı taraf yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.31/03/2022