T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2019/268 Esas - 2022/755
T.C.
ANKARA7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO: 2019/268 Esas
KARAR NO: 2022/755
DAVA: Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/09/2021
KARAR TARİHİ: 09/12/2022
KARAR Y.TARİHİ : 22/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan), Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
ASIL DAVA:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğünce ihale edilen “... Mahallesi Kapalı Spor Salonu Yapım İşi” kapsamında davalı yüklenici ... Mühendislik A.Ş. ile davacı arasında 08/11/2017 tarihli “Taşeron Sözleşmesi” imzalandığını, davacının tüm yükümlülüklerini yerine getirmesine karşın, davalı ... Mühendislik A.Ş.'nin sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediği, hakediş bedelini ödemediği, davacının yine de işe devam ettiğini, davacının inşaatın ilerlemesini ve kendisine malzeme teminini beklerken, davalı şirketin, davacının muvafakatini almadan ve haber vermeden başka bir elektrik taşeronu ile anlaşarak ve SGK tescil dosyasını kapatarak sözleşmeyi haksız ve hukuka aykırı olarak fiilen sonlandırdığını, taşeronluk sözleşmesinin 5. Maddesinin, davacının elektrik işlerini, malzeme davalı şirkete ait olmak üzere, işçiliğini yapmayı, 275.000,00 TL- KDV bedel ödemeyi taahhüt ettiğini, sözleşmenin 7. maddesi uyarınca davacının, iş yeri bildirimi, SGK sicil kaydı yapmak suretiyle işe başladığını, davalı şirketçe malzemelerin zamanında teslim edilmemesi, uygun çalışma ortamının sağlanmamasına karşın davacının özveri ile çalıştığını, sair sözleşmede yer alan işleri takip ettiğini, saha içerisinde kalifiye elemanları vasıtasıyla işini yaptırdığını, sözleşme kapsamında işi özenle yerine getirdiğini, davalı şirket yetkileri ile düzenli olarak gerek e-posta gerekse sözlü olarak geri dönüşlerde bulunduğunu, faaliyet raporlarını paylaştığını, yüklenici şirketle koordineli çalıştığını, toplam 7 hakediş yapıldığını. faturaların davalı şirketin muhasebe birimine teslim edildiğini, davalı ... Mühendislik A.Ş. ile son olarak (7.) hakedişin15/7/2018 tarihinde imzalandığını, bu hakedişin bu davalının şirket yetkilileri Muhasebe şefi .... muhasebe müdürü ... ve teknik ofis mühendisi ... ile yapıldığını, hakediş için 02/08/2018 tarih, a/1023 sayılı, 62.949,32 TL. bedelli fatura kesilerek davalı şirket muhasebecisi ...'a teslim edildiğini, ancak ödeme yapılmadığını, hakedişten 5.923,00 TL. ve şantiyeye yapılan kamera sistemi ve eki için 1.135,00 TL alacağın bulunduğunu, ödemelerin yapılmaması üzerine davalı ... Mühendislik A.Ş.'ne .... yevmiye nolu ihtarının çekildiğini, bu ihtarnamede, şantiyede üreyen taş yünü piresi probleminin çözülmesi, hakediş ve ek imalat bedellerinin ödenmesinin istenildiğini, davalının ihtara yanıt vermediğini, ödeme de yapmadığını, davacının yine de işini devam ettirdiğini, ancak davalı yanca 31/12/2018 tarihinde işyerinin kapanış bildirgesinin verildiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 11. Maddesi gereği, 30.000,00 TL. Bedelli, 08/11/2017 düzenleme tarihli. ödeme günü açık teminat bonosu verildiğini, sözleşmenin haksız fesih edilmesi sebebi ile bu bononun da bedelsiz kaldığını beyanla, hakediş alacağı, ek imalat bedeli, hak edişlerden yapılan teminat kesintilerini kapsayan alacaklarından fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 5.000,00 TL.'nin davalı taraflardan temerrüt tarihinden itibaren kısa vadeli kredilere uygulanan avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini, teminat senedinin bedelsizliğinin tespiti ile davacıya iadesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı ... ....Mühendislik A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; idare tarafından ihalesi yapılan “... Mahallesi Kapalı Spor Salonu Yapım İşi”nin şirketleri ühdesinde kaldığını, yapım işinin bir kısım işlerini 08/11/2017 tarihli taşeron sözleşmesi ile davalıya verildiğini, sorumluluğun idareye karşı devam ettiğini, sözleşmenin 5. Maddesi ile sözleşme anahtar teslim genel giderler dahil 275.000,00 TL. Bedelli ve işbu bedelin İdare tarafından verilen proje ve proje eki tüm dokümanları kapsayacağı kabul edildiğini, 7. Maddesinde taşeron firma tarafından işin en geç 18 ay içerisinde teslim edileceğinin belirlendiğini, profesyonel ses görüntü sistemlerinin montajı ve devreye alınması, asansör ve trafo işleri dışındaki tüm işlerin davalı tarafından yüklenildiğini, sözleşmeye rağmen belli bir süreci ve düzenli çalışma saatlerini ihtiva eden yapım işinin davalı yanca düzenli yürütülmediğini, iş sahasında belirli zamanlarda yapılan incelemelerde davalının sahada hiçbir veya yeteri kadar elemanının ve teknik personelinin olmadığını, saha işi programını aksattığını, davacının sözleşmenin 7. Maddesine aykırı olarak işin bitim süresinde tamamlanmasının mümkün olmadığını, davacının sözleşmeye aykırı tüm tutum ve davranışlarının, yapım işinden kaynaklı edimlerini yerine getirmediğinin tespiti için Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .....D. İş sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırıldığını, 08/01/2019 tarihli raporun hazırlandığını, rapora göre imalatların toplamda gerçekleşme oranın 4 23,12 mertebesinde olduğunu, davalının sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirmediğini, yapım işinden kaynaklı yükleminde bulunan imalatları tamamlamadığı halde hakediş bedellerinin ödendiğini, davacının tespit raporu ile sabit olduğu üzere özen ve edim yükümlülüğünü ihlal ettiğini, davacıya 144.091,49 TL. ödendiğini, Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı raporu ile imalatların tamamlanma oranlarının 6 23,12 olduğunu, ödemenin buna mukabil çok fazla olduğunu, zararların tazmini yoluna gidileceğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... Mahallesi Kapalı Spor Salonu Yapım İşine ait Sözleşmenin Alt Yükleniciler başlıklı15. Maddesine göre, idarenin onayı ile alt yüklenici çalıştırılabileceği, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Alt yüklenicilerin çalıştırılması ve sorumlulukları” başlıklı 21. Maddesinde göre yüklenicinin onaylanan alt yükleniciler ile bunlar işe başlamadan önce sözleşme yapması ve bir örneğinin idareye verilmesi gerektiğini, ancak davalı belediyenin davacının alt yüklenici olarak çalıştırılmasına ilişkin bir onayının bulunmadığını, bu nedenle sorumluluğunun olmadığını, dava konusu işe ait gerekli ödemelerin süresinde yüklenici diğer davalı ... Mühendislik A.Ş.'ne ödendiğini dolayısı ile davalı ile davacı arasındaki ve idarenin de onayı olmayan sözleşmeden dolayı yapacağı ödemeler ile ilgili belediye başkanlığının her hangi bir sorumluluğunun bulunamayacağını, husumet itirazlarının bulunduğunu, Borçlar Kanunu gereğince idare ile alt yüklenici arasında bir sözleşme ilişkisinin bulunmamasının sonucu olarak, iş sahibinin alt yükleniciye karşı bir sorumluluğunun ve bir ücret ödeme borcunun bulunmadığını, Yapım İşleri Genel Şartnamesi uyarınca yapım işlerinde iş sahibi idare ile alt yüklenici arasında Borçlar Kanununda tanımlı eser (istisna) sözleşmesi niteliğinde ve bu sözleşmeden doğan borç ilişkisinin bulunmadığını beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA;
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile aralarında 08/11/2017 tarihli taşeronluk sözleşmesi imzalandığını, davalının 275.000,00 TL götürü bedel ile "Elektrik Projesinin İşçilik İşini" üstlendiğini, davalının işi %23 seviyesinde bıraktığını, yapılmayan işlerin hakedişe dahil edip fazladan hakediş ödemelerine neden olduğunu, davalı tarafından yapılmayan işleri 3.kişiye sözleşme ile yaptırıp fazladan ödeme yaptıkları gibi, sözleşmenin 8. maddesinde yer alan gecikme cezasının da davalıdan tahsili gerektiğini belirtip; Yapılmadığı halde hakedişe yansıtılarak tahsil edilen iş bedeli için 2.000,00 TL, işin süresinde tamamlanmayıp 3.kişiye yaptırılması nedeniyle oluşan zarar için 2.000,00 TL, cezai şart alacağı için 1.000,00 TL olmak üzere şimdilik 5.000,00 TL'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :Davalıya bu aşamada tebligat çıkartılmadığı görülmüştür.
DELİLLER:
2-)Hukuk uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk son tutanağı,
3-)... Sosyal Güvenlik Müdürlüğüne, ... Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğüne, yazılan müzekkere cevapları,
4-)Ağrı Asliye Hukuk Mahkemesine yazılan talimat dosyası cevap yazısı,
5-)Mahkememizce alınan bilirkişi kök ve ek raporları,
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, asıl ve birleşen davada hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki ilişkinin varlığı ve faturaların taraf defterlerine nasıl aktarıldığına ilişkin defter incelemesi yapılmasına karar verilmiş olmakla, dosyada mevcut, bilgi ve belgeler ile tarafların ticari defterler ve kayıtları üzerinde yapılan incelemeler sonucunda, taraflara ait ticari defterlerin usulüne uygun tasdik ettirilip, işlendiği HMK ve TTK ya uygun olduğu, teknik yönden yapılan incelemede ise Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...D.İş dosyası ile 28/12/2018 tarihinde mahallinde yapılan inceleme sonucu hazırlanan 08/01/2019 tarihli tespit raporunda; imalatların top.lamda gerçekleşme oranının %23,12 mertebesinde olduğunun tespit edildiği ve taraflar arasındaki ihtilafın, tarafların ticari defter ve kayıtları ile davalının yaptırmış olduğu tespit raporu arasındaki farktan kaynaklanmakta olduğu, davacı tarafın yaptığı işler karşılığında 6 adet hakediş düzenlemiş olduğu, bu hakedişlerin davalı yanca onaylanmış olduğu ve davacı yanca fatura kesilerek ödemelerin gerçekleştirilmiş olduğu anlaşılmaktadır.
Tarafların kayıtlarında, sadece 7 no.lu Hakedişe ilişkin kayıtlarda tutarsızlık olduğu, 7 nolu hakedişin davalının kayıtlarında bulunmadığı, imzalar da tamamlanarak onaylanmadığı, ödemelerin de yapılmadığı ve faturanın da davalının kayıtlarına alınmadığı tespit edilmiştir.
Bunun dışında tespit raporu ile hakedişler arasında da çelişki bulunduğu görülmektedir. Tespit Bilirkişi Raporuna göre, keşif tarihi itibariyle davacı Şirket tarafından yapılmış olduğu belirlenen imalatların gerçekleşme oranı % 23,12 mertebesinde iken, en son imzalanan 6.No.lu hakedişte gerçekleşme oranının % 42,55 olduğu anlaşılmakla, tek taraflı yaptırılan tespit raporunun hatalı olduğu, taraflar arasında yapılan Sözleşme Şartlarına uygun olmadığı görülmüştür. Çünkü, Profesyonel Ses Görüntü Sistemlerinin Montajı ve Devreye Alması, Asansör ve Trafo İşleri ile Devreye alma işlerinin davacı taşeron ... Elektromekanik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin taahhüdü dışında olduğu dikkate alınmadan, fiili gerçekleşme oranının %23,12 olarak tespit edildiği görülmüş ise de davacının taahhüt ettiği işler dikkate alınarak ,davacının işi bıraktığı 2018 yılı Aralık ayına kadar yapmış olduğu ve davalı ... Mühendislik A.Ş. ile diğer davalı iş sahibi ... Belediyesi tarafından imzalanan 16 No.lu Hakediş'te yer alan işler bir bütün olarak tespit edildiğinde, davacının yaptığı işlere ait fiili gerçekleşme oranı % 30,39 olarak hesaplanmış ve buna göre de, davacının yapmış olduğu işlere ilişkin olarak talep edebileceği bedel tespit edilmekle, tüm dosya kapsamına göre, belirleme ve hesaplamalara göre davacının taşeron Sözleşmesi ile üstlendiği elektrik işleri kapsamında davalı ... ... Şti.'nden talep edebileceği toplam hakediş bedeli toplam 109.173,61 TL olup, davacıya 116.771,50 TL hakediş bedeli ödemesi yapıldığından, davalıdan talep edebileceği bir hakediş alacağı bulunmadığı, davalı olarak gösterilen ... Belediyesi ile davacı arasında bir ticari iş, sözleşme bulunmadığı, davacının Belediye'ye yapılan işin alt taşeronu olsa da, işin muhatabının diğer davalı olup belediyeye husumet yöneltemeyeceği anlaşılmakla, davalılar yönünden esas davanın reddine karar verilmiş,
Birleşen dava yönünden ise, Davacı ... ... Şti. tarafından davalı ... Şti.'ne, 6 adet 116.771,50 TL hakediş bedeli için, düzenlenen faturalar karşılığı 119.627,76 TL ödenmiş, 15.000,00 TL avans hakediş ödemesi yapılmış ve davacı adına SGK geçmiş dönem prim ödemesi olarak 8.567,13 TL ödenmiş olmakla, toplam 143.194,89 TL net ödeme yapıldığı belirlenmiştir. Dosyaya sunulan tüm hakedişlerin incelenmesi sonucunda, davacının fiilen yapmış olduğu işlerin gerçekleşme oranının %30,59 olarak hesaplandığı ve davacının, davalı ... Mühendislik A.Ş.'den yapmış olduğu işler kapsamında talep edebileceği toplam hakediş bedelinin 109.173,61 TL olduğu, davalının, 6 adet hakediş karşılığı davacı Şirkete toplam 119.627,76 TL hakediş ödemesi yaptığı, 15.000,00 TL avans hakediş ödemesi yaptığı ve davacı adına 8.567,13 TL SGK geçmiş dönem prim ödemesi yaptığı, yapılan toplam ödemenin 143.194,89 TL olduğu, davalı ... Şti.'nden 26.694,07 TL alacağının bulunduğu hesaplanmış olmakla, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve diğer talepler yönünden feragat edildiği anlaşılmış ve feragatin, davacı tarafın talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi olup davayı sona erdiren tek taraflı bir işlem olduğundan ve vekilin davadan feragat yetkisinin olduğu anlaşıldığından açılan davanın feragat nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Anlatılan nedenlerle,
1-2019/268 Esas sayılı dosya yönünden;
... Belediyesi yönünden husumet nedeniyle Reddine,
Diğer davalı yönünden Esastan Reddine,
Birleşen Ankara .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası yönünden;
Davanın Kısmen Kabulü ile, 26.694,07 TL'nin 2.000,00 TL'sine dava tarihinden, bakiyesine ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Gecikme cezası ve işin süresinde tamamlanması nedeniyle oluşan zararlar yönünden feragat nedeniyle Reddine,
Asıl Dava Yönünden:
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 80,70 TL harçtan peşin alınan 85,39 TL harcın düşümü ile fazla alınan 4,69 TL harcın kararın kesinleşmesine müteakip talep halinde yatırana iadesine,
3-Peşin alınan 85,39 TL harcın davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davalı ... Belediyesi kendini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen kısım yönünden A.A.Ü.T. Maddesi uyarınca hesaplanan takdiren 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacı tarafdan alınarak davalı ... Belediyesi'ne ödenmesine,
5-Davalı ... Müh. A.Ş. kendini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen kısım yönünden A.A.Ü.T. Maddesi uyarınca hesaplanan takdiren 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacı tarafdan alınarak davalı ... Müh. A.Ş.'ne ödenmesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7- Davalı ... Belediyesi tarafından yapılan 350,00 TL bilirkişi ücreti yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalı ... Belediyesi'ne ödenmesine,
8-Davalı ... Müh. A.Ş. tarafından yapılan 2.350,00 TL bilirkişi ücreti, 177,50 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 2.527,50 TL yargılama giderinin davacı tarafdan alınarak davalı ... Müh. A.Ş.'ne ödenmesine,
9-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde HMK 333 maddesi uyarınca taraflara iadesine,
10-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Birleşen Dava Yönünden;
11-Alınması gerekli 1.823,47 TL harçtan peşin alınan 507,87 TL (422,48 TL ıslah harcı, +85,39 Peşin harç) harcın düşümü ile arta kalan 1.315,60 TL harcın davalı tarafdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
12-Peşin alınan 507,87 TL (422,48 TL ıslah harcı, +85,39 Peşin harç) harçla, 59,30 TL başvurma harcının davalı tarafdan alınarak davacıya ödenmesine,
13-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 9.200,00 -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
14-Davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince reddedilen kısım yönünden hesaplanan takdiren 1.000,00 -TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine,
15-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
16-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde HMK 333 maddesi uyarınca taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı ... ile Davalı ... Belediyesi vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 09/12/2022