T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2019/399 Esas - 2021/832
T.C.
ANKARA7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO: 2019/399 Esas
KARAR NO: 2021/832
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/07/2019
KARAR TARİHİ: 10/12/2021
KARAR Y.TARİHİ : 16/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA: davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirket, distribütör ve davalı şirket arasında, 01.06.2013 tarihli “Açık Satış Noktası Sözleşmesi” tanzim ve imza edildiğini, taraflar arasında, her sayfası davalı tarafından da imza edilen sözleşmenin 2. Maddesinde, davalının “...." adresindeki işyerinde, müvekkil şirketin yetkilendirmiş olduğu bayi veya distribütör vasıtasıyla, bira ürünleri dağıtımını yaptığını, müşteri talebini karşılayacak şekilde etkin olarak satış yaptığını, sözleşmenin 3. maddesinde, müvekkili şirketin pazarlama, dağıtım ve satışını gerçekleştirdiği bira ürünlerinden, 15.000 litre miktarındaki ürünü satmayı taahhüt ettiğini, sözleşmenin 7. Maddesinde, müvekkili şirketin önceden onayını alınmadan, sözleşme süresince faaliyet alanının ve nevinin değiştirilmeyeceğinin, işyerinin başkasına devir ve temlik edilemeyeceğinin, kiralanamayacağını ve yeni ortak alınamayacağının veya ortak değiştirilemeyeceğinin, devir, temlik, kiralama ve yeni ortak alımı veya ortak değiştirme durumlarında, en az 30 gün önceden, müvekkili şirkete, yazılı bilgi vererek onayının alınacağının ve işbu sözleşmedeki tüm şartlarının, yeni şahıslara da kabul ettirileceğinin kararlaştırıldığını, sözleşmenin 10/b maddesinde, bira satışına ilişkin faaliyetlerinin kısılamayacağının, bira satışını azaltacak davranış ve eylem içine girilemeyeceğinin kararlaştırıldığını, sözleşmenin 10/c maddesinde, bira satışlarının süreklilik arz edecek şekilde yapılabilmesi için gerekli satış belgesi, ruhsat vs. gibi her türlü yasal zorunlulukların yerine getirileceğinin, bunları güncellemek ve yenilemek için gerekli her türlü dikkat, özen ve mali külfeti de taraflarına ait olacak şekilde yerine getirileceğinin kararlaştırıldığını, sözleşmenin 10/0 maddesinde, sözleşme konusu ürünleri TAPDK'dan alacağının kabul ve taahhüt edildiğinin, müvekkil şirket tarafından, davalıya taraflar arasındaki sözleşmenin 12. maddesi gereğince, davalı/borçlu tarafa, sözleşmede belirtilen katkının 14.870.38 TL'lik kısmının nakit bazlı katkı olarak yapıldığını, cari hesap ekstresinde bakiye dengeleme olarak belirtildiğini, ancak, sözleşme devam etmesine ve tüm uyarılara rağmen davalı/borçlu tarafından, sözleşme konusu bira ürünlerinin, Mayıs 2016 ayından sonra satın alınıp bulundurulmadığını, müvekkil şirketten yazılı onay alınmaksızın ortak/hisse devri yapıldığını, sözleşme maddelerinin ihlal edildiğini, taraflar arasında imzalanmış olan sözleşmenin; 20. maddesinde; işleticinin veya birlikte çalışanların, işbu sözleşmede belirtilen hükümlerinden, yükümlülüklerinden veya taahhütlerden herhangi birini yerine getirmemesi veya ihlal etmesi halinde, önceden herhangi bir ihtar ve hükme gerek kalmaksızın tek taraflı olarak derhal, müvekkilinin sözleşmeyi feshedebileceğini, sözleşmenin 20. ve 21. maddelerinin uygulama koşulları oluşması karşısında, Ankara ... Noterliğinin, 30 Ekim 2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmenin feshedildiğini, sözleşmenin feshine, davalı tarafın sebebiyet verdiğini, ihtarnamenin semeresiz kalması karşısında Ankara ... Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, borçlunun itirazı üzerine icra takibinin durdurulduğunu belirterek; itirazın iptaline, takibin devamına, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama masraf ve harçları ile vekalet ücretinin davalı-borçlu yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA : davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı ile eski işletmeci ... arasında 01.03.2013 tarihinden geçerli olmak üzere "Açık Satış Noktası Sözleşmesi" imzalandığını, işletmenin, bu sözleşmenin imzalanmasından sonra iki kez el değiştirdiğini, ...'ün, işletmeyi 04.01.2016 tarihinde, ..., ... isimli şahıslara devrettiğini ve bu şahısların, 16.05.2017 tarihinde işletmeyi ve şirketi, müvekkil şirketin sahibi ve yetkilisi olan ...'na devrettiğini, şu anda işletmenin "..." ismiyle faaliyet gösterdiğini, ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı Tespit dosyasında ve 05.10.2018 tarihli bilirkişi raporunda bu hususun açıkça görüldüğünü, devreden ... ve ...'den "Açık Satış Noktası Sözleşmesi" ile ilgili alınmış herhangi bir onay bulunmadığını, Açık Satış Noktası Sözleşmesi'ni imzalayan ... ile ... ve ... arasında, 18.01.2016 tarihli İşletme Devir ve Temlik Sözleşmesi imzalandığını ve bu sözleşmede: “Ayrıca işletmenin devir tarihi olan 04.01.2016 tarihinden önceki bütün borçları ... TC no'lu ...'e aittir." şeklinde düzenleme bulunduğunu, şirketin yazılı muvafakati olmadan, işletmenin başkalarına devir ve temliki halinde şirketin ve/veya Bayi veya Distribütör'ün devir alana mal vermesinin, hiçbir şekilde, bu işleme muvafakat edildiği anlamına gelmeyeceğini, davacı şirketin, dava açması gerektiği tarafın, sözleşmede İşletici sıfatı taşıyan ... Restaurant'ın işletmecisi ... olduğunu, müvekkiline, davacı şirket tarafından, hiçbir zaman bayi veya distribütör olarak hiçbir mal alım teklifi dahi yapılmadığını, müvekkilin böyle bir taahhüdü bilmesinin olanaksız olduğunu, huzurdaki davanın tamamen kötüniyetli bir dava olduğunu belirterek; davanın reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, Açık Satış Noktası Sözleşmesine göre, bira ürünlerinin satılması taahhüdünün yerine getirilmediği ve bu nedenle cezai şarttan kaynaklı olarak alacaklı olduğundan bahisle başlatılan icra takibinde itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Ankara ... Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklının, ... Pazarlama Dağıtım Ticaret A.Ş; borçlunun ... İnş. Konfek. Organiz. Turz. Tic. Ltd. Şti olduğu, 05.11.2018 tarihli tanzim ve vade tarihli cezai şart 45.097,60 TL, 1.517,87 işlemiş faiz ve ferileri olmak üzere toplam 71.861,88 TL tutarındaki alacağın müştereken ve müteselsilen tahsili için, 07.01.2019 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçlunun 15.01.2018 tarihli itirazı üzerine takibin 16.01.2018 tarihinde durdurduğu anlaşılmıştır.
Açık Satış Noktası Satış Sözleşmesinin incelenmesinde; ikinci maddesinde; "İşletici, ...Sinop adresinde işletmekte olduğu işyerinde, şirketin yetkilendirmiş olduğu bayi veya distribütör vasıtasıyla dağıtımını yaptığı bira ürünlerini, tüketici taleplerine uygun, düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde satın almayı, müşteri talebini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmayı ve satmayı kabul ve taahhüt eder." yedinci maddesinde; " İşletici, şirkete önceden bildirip yazılı onayını almadan, sözleşme süresince faaliyet alanını ve nevini değiştiremez, işyerini başkasına devir ve temlik edemez, kiralayamaz ve veni ortak alamaz veya ortak değiştiremez. İşletici, devir ve temlik kiralama ve yeni ortak alımı veya ortak değiştirme durumlarında en az 30 gün önceden şirkete yazılı bilgi vererek onayını almak ve işbu sözleşmedeki tüm şartlar yeni şahıslara da kabul ettirmek ve şirket ile veni şahıs veya şahıslara veya onlarla birlikte aynı şartlarda akdin yapılmasını temin etmekle yükümlüdür. Şirketin yazılı muvafakatı olmadan işletmenin başkalarına devir ve temliki halinde şirketin ve/veya bayi veya distribütörün devir alana mal vermesi hiçbir şekilde bu işleme muvafakat edildiği anlamını taşımaz şirketin Sözleşmeyi ihlal eden işleticiye karşı dava hakkı saklıdır." yirminci maddesinde; "Şirket, İşleticinin veya onunla birlikte çalışanların, işbu Sözleşmede veya eklerinde belirtilen hükümlerden, yükümlülüklerden veya taahhütlerden herhangi birini yerine getirmemesi veya ihlal etmesi halinde önceden herhangi bir ihtar ve hükme gerek kalmaksızın tek taraflı olarak derhal işbu Sözleşmeyi feshetmeye katkının ödenmemiş kısmının elinde tutarak ödememeye ve İşleticiden madde 21'de belirtilen her türlü hak ve alacaklarıyla ile birlikte uğradığı her türlü zararı talep etmeye ve kendisine verilen her türlü tazminat: önceden herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın nakde çevirerek tahsil etmeye ve her türlü yasal yola başvurmaya yetkilidir. İşletici, fesihten dolay Şirket ten veya bayı veya distribütörden hiçbir bir hak ve tazminat talebinde bulunamaz." yirmi birinci maddesinde; "Sözleşme süresi içinde işletmeyi kısmen veya tamamen çalıştırmaması, işletmeyi devretmesi veya işletmede iş değişikliği yapması veya bu Sözleşmede belirtilen hükümlerden herhangi birini ihlal etmesi veya ilgili mevzuatlara aykırılıktan kaynaklanan nedenler de faaliyetine son verilmesi veya askıya alınması gibi nedenlerle: ile işbu Sözleşmenin feshine sebebiyet vermesi halinde, kredi ve/veya katkının kendisine henüz ödenmemiş kısmını talep etme hakkını yitireceği gibi Şirket veya bayi veya distribütör kayıtlarındaki borçları ile Şirket 'ten ve/veya bayi ve distribütörden almış olduğu nakit veya nakit bazlı mali katkılar ile kredi ve diğer her türlü sabit yatırım harcamalarının tümü ile kendisine uygulanan iskonto tutarlarının verildiği tarihten itibaren işlemiş ticari faizi de dahil olmak üzere T.C. Merkez Bankası tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizle birlikte Şirket ve/veya Bayi veya Distribütöre nakden ve defaten itirazsız geri ödemeyi ve ayrıca şirkete 8.000 ABD Doları (Sekiz bin) cezai şart ile birlikte Şirket ve/veya bayi veya distribütör” ün kar kaybı da dahil olmak üzere uğradığı her türlü zararın itiraz etmeksizin nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt eder. İşletici, cezai şartın tenkisini hiçbir şekilde talep edemez. Satış noktasında başka marka bira çeşitlerinin satılması ya da işbu Sözleşme'nin 3'üncü maddesindeki miktar taahhüdüne ulaşılamaması halleri işbu madde kapsamı dışındadır ve bu durumda cezai şart hükmü uygulanmayacaktır." şeklinde düzenleme yapıldığı anlaşılmıştır.
Gelir İdaresi Başkanlığı Sinop Vergi Dairesi Müdürlüğünün vermiş olduğu Vergi Levhasının incelenmesinde; davalı şirkete ait bilgilerin; işe başlama tarihinin 15.04.2013 olduğu, ... İnş. Konfek. Organiz. Turz. Tic. Ltd. Şti.'nin kurumlar vergisine tabi olduğu, iş yeri adresinin ... Sinop/Merkez “ olduğu anlaşılmıştır.
TAPDK'nun Açık Alkollü İçki Satış Belgesinin incelenmesinde; davalı şirkete ait bilgilerin; ... vergi numarası ile ... satış yeri adresinde alkollü içki satın almaya ve satmaya... sicil numarası ile faal olduğu ve 07.05.2013 tarihli belge ile yetkili kılındığı anlaşılmıştır.
İşyeri Kira Sözleşmesinin incelenmesinde; kira bedelinin her ay peşin olarak ödeneceği, kira süresinin 5 yıl olduğu, İşyerinin Cafe Restaurant faaliyeti ile kullanılacağının ve kullanıma hazır olduğunun 27.03.2013 tarihli sözleşme ile düzenlendiği anlaşılmıştır.
...Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından, davalı şirket defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda alınan, 17.09.2020 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde; ticari alım, satımın yapıldığı Mayıs 2016 tarihine kadar, Distribütör firma ... Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd Şti'nin satıcı, Davalı ... Inşaat Konfeksiyon Organizasyon Tur.Tic. Ltd. Şti'nin alıcı olarak kayıtlarda yer aldığını, 2016-2017-2018-2019 yıllarında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını ve defterlerdeki kayıtların birbirini teyit ettiğinin tespit edildiğini, Distribütör firma ... Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen, Açık Satış Sözleşmesinin 12. maddesine istinaden belirlenen dava konusu, satış geliştirme faaliyetlerine katkı payı bedeli için 21/05/2013 tarih, 26397 numaralı, KDV dahil 17.000,00.-TL lik faturanın, ... İnşaat Konfeksiyon Organizasyon Tur. Tic. Ltd. Şti. tarafindan Hizmet Bedeli olarak düzenlendiğini, Distribütör firma ... Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti'nin, 2013 yılı yasal defterlerine, 2364 numarası ile Pazarlama ve Satış Giderleri, İndirilecek KDV ve Alıcılar hesap kodu ile kayıt altına alındığını, alacağın dayanağı olan 17.000,00.-TL'nin, 5.913,23.-TL'si ile sözleşme tarihinden önce, davalı ve davacı arasındaki mal alım-satımından kaynaklanan bakiyenin kapatılmasına ilişkin mahsup yapıldığını, kalan 11.086,77.-TL bakiyenin, Distribütör firma ... Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd Şti tarafından, ... Inşaat Konfeksiyon Organizasyon Tur. Tic. Ltd. Şti'ne mal olarak ödendiğinin tespit edildiğini, 07/01/2019 takip, 23/07/2019 dava tarihi itibariyle, davacının mal satışından kaynaklanan alacağı, davalının mal alışından kaynaklanan borcu bulunmadığını bildirmiştir.
Davacı defterleri üzerinde de bilirkişi incelemesi yaptırılmış olmakla, Bilirkişi raporunda; davacı şirkete ait ticari defterlerin usulüne uygun tasdik ettirilip, işlendiğini, HMK ve TTK'ya uygun olduğunu, taraflar arasında 01.06.2013 tarihli Açık Satış Noktası Sözleşmesinin mevcut olduğunu, 04.01.2016 tarihli İşletme Devir ve Temlik Sözleşmesinin mevcut olduğunu, İşbu davada karar altına alınan uyuşmazlık konusunda: Davalı şirket ile dava dışı distribütör ... Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan yapılan incelemeler sonucunda hazırlanan raporda “... Distribütör firma ... Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd Şii. tarafından düzenlenen Açık Satış Sözleşmesinin 12. maddesine istinaden belirlenen dava konusu, satış geliştirme faaliyetlerine katkı payı bedeli için 21/08/2013 tarih, 26397 numaralı, KDV dahil 17.000,00.-TL lik fatura, ... İnşaat Konfeksiyon Organizasyon Tur. Tic. Ltd. Şti. tarafından Hizmet Bedeli olarak düzenlenmiş, Distribütör firma ... Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd Şti. 'nin 2013 yılı yasal defterlerine, 2384 nolu madde numarası ile Pazarlama ve Satış Giderleri, İndirilecek KDV ve Alıcılar hesap kodu ile kayıt altına alınmış...” şeklinde tespit yapıldığı, davacı şirkete ait yevmiye defteri kayıtlarının ve ilgili vergi dairesine verilen Form/Ba beyannamesinin birbiri ile uyumlu olduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 7. maddesinde imza altına alınan koşullar ile ilgili herhangi bir belgeye rastlanmadığını, 21. maddesine bağlı olarak, davacı şirketin, davalı şirkete keşide ettiği Ankara ...Noterliğinin, 30.10.2018 tarih ve 12904 yevmiye nolu fesih ihbar ihtarnamesindeki hususların mahkemenin takdirinde olduğunu bildirmiştir.
Dosya içerisinde toplanan deliller, icra dosyası, tespit dosyası, taraflar arasında kurulan sözleşmeler, bilirkişi raporu ve tüm dosya içeriğine göre; taraflar arasında, davacı ile eski işletmeci ... arasında 01.03.2013 tarihinden geçerli olmak üzere "Açık Satış Noktası Sözleşmesi" imzalandığı, işletmenin, bu sözleşmenin imzalanmasından sonra iki kez el değiştirdiği, ...'ün, işletmeyi 04.01.2016 tarihinde, ..., ... isimli şahıslara devrettiği ve bu şahısların, 16.05.2017 tarihinde işletmeyi ve şirketi, müvekkil şirketin sahibi ve yetkilisi olan ...'na devrettiği, şu anda işletmenin "..." ismiyle faaliyet gösterdiği, Sinop 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı Tespit dosyasında ve 05.10.2018 tarihli bilirkişi raporunda bu hususun açıkça görüldüğü, devreden ... ve ...'den "Açık Satış Noktası Sözleşmesi" ile ilgili alınmış herhangi bir onay bulunmadığı, Açık Satış Noktası Sözleşmesi'ni imzalayan ... ile ... ve ... arasında, 18.01.2016 tarihli İşletme Devir ve Temlik Sözleşmesi imzalandığını ve bu sözleşmede: “Ayrıca işletmenin devir tarihi olan 04.01.2016 tarihinden önceki bütün borçları ... TC no'lu ...'e aittir. " şeklinde düzenleme bulunduğu ,Açık Satış Noktası Sözleşmesi” tanzim ve imza edildiği, davacı tarafından, sözleşmeye göre bira taahhüdünün yerine getirilmediği ve alacaklı olduğundan bahisle Ankara ... Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığı, icra dosyasında talep edilen alacağın cezai şarta ilişkin olduğu, ancak işyeri devrinin gerçekleştiği ve bu devir sözleşmesine göre, şu an işletmeyi işleten davalının sözleşme tarafı olmadığı ve cezai şarttan sorumlu tutulamayacağı, cezai şart sorumlusunun iş yerini devreden tarafta olduğu değerlendirilmekle, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Anlatılan nedenlerle,
1-Davanın Reddine
2-Harçlar Kanunu uyarınca, alınması gerekli 59,30 TL harcın, peşin alınan 867,92 TL harçtan düşümü ile fazla alınan 808,62 TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra istek halinde yatırana iadesine,
3-Davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3,13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 10.142,04 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine,
4-Masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde HMK 333 maddesi uyarınca taraflara iadesine,
6-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 10/12/2021