T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/523 Esas
KARAR NO: 2021/616
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 30/09/2019
KARAR TARİHİ: 04/10/2021
KARAR Y.TARİHİ : 07/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... tarafından ihale edilen ve ... 21. Bölge Müdürlüğü'nün (Denizli) faaliyet ve sorumluluk alanında yer alan 154 kV-'lık Yatağan-Milas Enerji İletim Hattı Yenileme İşine Ait H.331 Referanslı Sözleşmenin, ... İnş. Taah. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. & ... İnş. Elektrik San. Tic. Ltd. Şti. İş ortaklığı ile müvekkili arasında 08/10/2010 tarihinde imzalandığını ve işin geçici kabulünün 23/06/2011 tarihinde yapıldığını, sözleşme konusu işin yüklenici iş ortaklığının alt yüklenicisi olan ... Metal Mak. Müh. İnş. Taah. Enerji San. ve Tic. Ltd. Şti. yükümlülüğünde tamamlandığını ve hattın yapım işlerinde çalışan işçiler vekili tarafından müvekkili teşekkül ve alt yüklenici ... Metal Mak. Müh. İnş. Taah. Enerji San. ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine Ankara ... İş Mahkemesi'nde ücret, fazla mesai alacağı, hafta sonu alacağı, ihbar tazminatı alacağı, Ulusal Bayram ve Genel Tatil alacağına ilişkin taleplerle 19 adet dava açıldığını, yapılan yargılamalar sonucunda 4857 sayılı İş Kanunu'nun 36. maddesi uyarınca ücret alacağının belli bir kısmından müvekkili ...'ın ve diğer davalı ... Metal Mak. Müh. İnş. Taah. Enerji San. ve Tic. Ltd. Şti'nin müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğuna, ücret alacağının diğer kısmından ve diğer alacaklardan ise ... Metal Mak. Müh. İnş. Taah. Enerji San. ve Tic. Ltd. Şti'nin sorumlu olduğuna karar verildiğini, davanın iş ortaklığını oluşturan şirketlere ihbar edildiğini, yargılama sonucu verilen kararlar aleyhine istinaf başvurusunda bulunulduğunu ancak istinaf başvurularının esastan reddine karar verildiğini, mahkeme kararlarının dayalı olarak Ankara Batı İcra Müdürlüğü dosyaları üzerinden başlatılan (19 adet) icra takipleri nedeniyle müvekkili İdare tarafından 11/09/2017 tarihinde toplam 81.301,39 TL ödeme yapıldığını, söz konusu dosyalar yönünden baro pulu, vekalet harcı, gider avansı, istinaf karar (maktu) + istinaf başvuru harçları+bakiye harçlar olmak üzere toplam (iade edilen kısım hariç) 5.829,52 TL yargılama gideri yapıldığını, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve ekleri ile yapılan düzenlemeler gereği yüklenici tarafından çalıştırılan işçilerin her türlü hak ve alacaklarından davalı Şirketlerin müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğunu, yapılan ödemenin davalılardan rücu edilmesini teminen 28/08/2019 tarihinde arabuluculuğa başvurulduğunu ancak arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkili teşekkül aleyhine Ankara ... İş Mahkemesi dosyalarından açılan alacak davaları nedeniyle müvekkilinin ihale makamı sıfatı ile ödemek zorunda kaldığı 81.301,39 TL icra ödemeleri ve 5.829,52 TL mahkeme masrafları olmak üzere toplam 87.130,91 TL'nin 11/09/2017 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı şirketlere dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edilmiş süresi içeresinde cevap dilekçesi sunmamışlardır.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, dava dışı işçilere ödenen işçilik alacaklarının rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Sözleşme ve teknik şartname örnekleri, SGK kayıtları, icra dosyalarının uyap evrakları, iş mahkemesi dosyalarının uyap evrakları, Ankara ... İş Mahkemesinin ... sayılı dosyası, ödeme dekotları, bilirkişi raporları ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
06/06/2021 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; Davacı İdare’nin dönemler halinde yüklenici Şirketler bünyesinde işçi olarak çalışan dava dışı 19 işçiye toplam 81.301,39 TL ödene yapıldığını, davacı İdare tarafından işçiler tarafından açılan davalar aşamasında (davacı talebi ile bağlı kalınarak) harç ve yargılama gideri kapsamında 5.829,52 TL gider yaptığının hesaplandığını, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve ekleri ile kabul edilen hükümler gözetilerek, davacı İdare'nin dava dışı 19 işçiye yapmış olduğu ödemeyi davalı Şirketlerden talep şartlarının bulunduğu ve yüklenici davalı Şirketlerin yapılan ödemeler yönünden sorumluluklarının tam sorumluluk mahiyetinde olduğunun kabulü halinde; davacı İdare'nin davalı Şirketlerden talep edebileceği rücuan alacak miktarının 87.130,91 TL olarak hesaplandığı, yüklenici davalı Şirketlerin yapılan ödemeler yönünden sorumluluklarının yarı yarıya sorumluluk mahiyetinde olduğunun kabulü halinde ise, dava dışı 19 işçi lehine hükmedilen alacakların tamamının ödenip ödenmediğinin araştırılması gerektiği, bu alternatifte hesaplamanın; 19 işçi lehine hükmedilen alacakların tamamının ödenmiş olması halinde yapılabileceğini, hükmedilecek rücuen alacaklara 11/09/2017 ödeme tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesi isteminin mahkemenin takdirinde olduğu görüşü bildirilmiştir.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 21.12.2020 tarih ve 2019/2279 esas, 2020/4436 karar sayılı ilamı)
Yukarıda yazılı açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı yanın, kesinleşen mahkeme kararları uyarınca dava dışı işçiler ....'ye 4.277,22 TL olmak üzere toplam 81.301,39 TL ödediği, davacı yan tarafından işçiler tarafından açılan davalar aşamasında harç ve yargılama gideri kapsamında 5.829,52 TL gider yapıldığı ödemiş olduğu tazminat alacağını alt işverenlerden rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür. Dosyaya kazandırılan delillerden davacı ile davalılar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçilerin, davalı şirketlerin çalışanı olduğu anlaşılmıştır.
Ayrıntılı, açıklamalı ve denetime elverişli bulunarak hükme esas alınan bilirkişi ...tarafından hazırlanan rapor ile; davalı şirketlerin sorumluluklarına ilişkin alternatifli olarak hesaplama yapılmış, davalıların sorumluluk miktarları dönemsel olarak tespit edilmiştir. Dosyada mevcut sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair hüküm bulunmamaktadır. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin, işçileri çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Davacı tarafından dava dışı işçilere ödenen işçilik alacaklarından, işçinin çalışma dönmeleri ile sınırlı olmak üzere davalıların tam sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunarak, raporda belirlenen miktarlar üzerinden davanın kabulüne hüküm altına alınan tazminat kalemlerine ödeme tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Anlatılan nedenlerle,
HÜKÜM :
1.Davanın kabulü ile; 87.130,91 TL'nin 11.09.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2.Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 12.127,02 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa ödenmesine,
3-Davacı tarafından aşağıda dökümü yapılan 3.532,10 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
4-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde YATIRANA İADESİNE,
5-.Alınması gerekli 5.951,91 TL harçtan peşin alınan 1.487,98 TL harcın düşümü ile arta kalan 4.463,93 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-Peşin alınan 1.487,98 TL harcın davalı tarafdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların y okluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.04/10/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
DAVACI YARGILAMA GİDERLERİ
Vekalet Harcı 6,40 TL
Posta masrafı 481,30 TL
Başvurma harcı 44,40 TL
Bilirkişi ücreti 3.000,00 TL
TOPLAM3.532,10 TL