T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2019/561 Esas - 2021/671
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/561 Esas
KARAR NO: 2021/671
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/10/2019
KARAR TARİHİ: 18/10/2021
KARAR Y.TARİHİ : 20/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı işçi ... tarafından ... Mahkemesinin ... Esas ile müvekkili ile davalı ... aleyhine açılan davada yapılan yargılama sonucu davanın kısmen kabulüne karar verildiği, kararın kesinleştiği, ... Mahkemesinin kararının ... Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında icra takibine konu edilmesi üzerine 14.817,40 TL tazminat tutarı ile 1.598,37 TL masraf olmak üzere toplam16.415,77 TL ödeme yapıldığını, davalılar ile müvekkili arasında hizmet alım sözleşmeleri akdedilerek genel müdürlük tesislerinde temizlik hizmetleri davalı yüklenicilere ihale edildiğini, davalılar ile yapılan sözleşme gereği, davalılar kendi ekipmanları ve personeli ile hizmet verme yükümü altına olduğunu, müvekkilince işçi alacakları ödenen dava dışı işçiye davalıların işçisi olarak çalıştığını, işçilik alacaklarından davalı şirketlerin sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla dava dışı üçüncü kişiye ödenen ve davalılar ...-... Temizlik ve Ticaret İşleri, ... ...(... temizlik), ... Kimya Kimyevi Maddeler Tem. Taah. ve Tic. Ltd. Şti, ... Vakfı Ticaret Ticari İşletmesi'nin sorumluğundan bulunan kıdem tazminatından her şirketin sorumluğu olduğu dönemler ile sınırlı olmak kaydıyla her davalı için 100,00'er TL kıdem tazminatı, 10,00'ar TL dosya masraf ve harçların ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte rücuen tahsiline, dava dışı işçiye ödenen ve davalı .... Kimya Kimyevi Maddeler ... Ltd. Şti.'nin sorumluğunda bulunan ihbar tazminatından şimdilik 100,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 17/08/2021 tarihli dilekçesi ile alacak taleplerini davalı ... ... yönünden kıdem tazminatı ve yargılama gideri taleplerini 10.676,71-TL ıslah ederek, toplam 10.786,71-TL’nin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline; davalı ... yönünden kıdem tazminatı, yargılama gideri ve ihbar tazminatı taleğlerini 4.636,20-TL ıslah ederek, toplam 4.846,20-TL’nin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı ... VAKFI vekili cevap dilekçelerinde, davaya bakmaya görevli mahkemenin Ankara İş Mahkemeleri olduğunu, dava dışı işçinin müvekkili vakıf nezdinde herhangi bir çalışmasının olmadığını, davacının işe alımlarına ve iş akitlerinin gerçekleşen, çalışma koşul ve saatlerine, ücretlerine kendisinin karar verdiğini, davacının rücu talebinin yasal dayanağının bulunmadığını, rücu konusu edilen ... Mahkemesinin davasında müvekkiline ihbar edilmediğinden temerrüt oluşmadığından davacının avans faizi talebinin hukuku dayanaktan yoksun olduğunu savunmuş davanın reddini istemiştir.
Diğer davalılara usulüne uygun tebligat yapılmış süresi içeresinde cevap dilekçesi sunmamışlardır.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Sözleşme ve teknik şartname örnekleri, SGK kayıtları, icra dosyalarının uyap evrakları, iş mahkemesi dosyalarının uyap evrakları, ödeme dekotları, bilirkişi raporları ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.
Davalı ... aleyhine açılan davanın 18/10/2021 tarihli celsesinde tefrikine karar verilmiş mahkememizin 2021/611 Esas sayılı sırasına kaydı yapılmıştır.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişi 08/02/2021 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; 14/07/2017 tarihli ödemenin 8.381,57 TL/2= 4.190,79 TL (213,41 TL'si yargılama gideri) davalılardan (... Temizlik) ... ...'ın 3.765,64 TL/2= 1.882,82 TL (95,88 TL'si yargılama gideri) davalılardan ...'ın (... Temizlik ve Ticaret İşleri), 15/05/2019 tarihli ödemenin 1.648,00 TL/2 =824 TL davalılardan ... ...'ın 740,40 TL/2=372,20 TL davalılardan ...'nın sorumluğundan olacağı, 19/05/2019 tarihli ödemenin 192,81 TL/2= 96,40 TL davalılardan ... ...'ın 86,62 TL/2 =43,31 TL davalılardan ...'nın sorumluğunda olacağı görüşü bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiştir. Taraf vekillerinin itirazları değerlendirilmek üzere dosya bilirkişiye tevdii edilmiştir.
Bilirkişi 15/05/2021 ve 08/08/2021 tarihli bilirkişi ek raporunun sonuç kısmında özetle; dava dışı işçinin çalışma dönemine göre oranlama yapıldığında, davalılardan ... ... (... Temizlik)'ın sorumluluğunun 14/08/2017 tarihi itibariyle yapılan ödemenin 8.381,57 -TL'si (426,81-TL'si yargılama gideri), 15/05/2019 tarihi itibariyle yapılan ödemenin 1.648,00-TL'si, 19/09/2017 tarihinde yapılan ödemenin 192,81-TL'si olmak üzere toplam 10.222,38-TL'ye ek yargılama gideri 564,33- TL olmak üzere toplam 10.786,71- TL, davalılardan ... (... Temizlik ve Ticaret İşleri)'nin sorumluluğunun 14/08/2017 tarihi itibariyle yapılan ödemenin 3.765,64-TL'si (191,75-TL'si yargılama gideri), 15/05/2019 tarihi itibariyle yapılan ödemenin 740,40-TL'si, 19/09/2017 tarihinde yapılan ödemenin 86,62-TL'si olmak üzere toplam 4.592,66-TL'ye ek yargılama gideri 253,54-TL olmak üzere toplam 4.846,20-TL'den sorumlu tutulabileceği, mahkeme tarafından sorumluluğun yarı yarıya olduğu kanaatine varılması durumunda hesaplanan tutarların yüzde ellisinden sorumlu tutulacakları görüşü bildirilmiştir.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 21.12.2020 tarih ve 2019/2279 esas, 2020/4436 karar sayılı ilamı)
Yukarıda yazılı açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı yanın, kesinleşen mahkeme kararları uyarınca dava dışı işçi ...'a 14.415,77 TL tazminat ödediği, ayrıca iş mahkemesi ve icra hukuk mahkemesi nezdinde açılan davalar nedeniyle de 1.598,37 YL yargılama gideri ödediği, ödemiş olduğu tazminat ile yargılama giderlerini alt işverenlerden rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür. Dosyaya kazandırılan delillerden davacı ile davalılar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçinin 13.11.1999-19.10.2005 tarihleri arasındaki dönem işçilik alacaklarının ... Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında hüküm altına alındığı, dava dışı işçinin bu dönemde; 13.11.1999-20.03.2005 tarihleri arasında davalı ... ...'ın, 21.03.2005-19.07.2005 tarihleri arasında ise davalı ...'nın çalışanı olarak çalıştığı, davalılar ... Vakfı ve ... Kimya Kimyevi Maddeler Tem. Taah. Tic. Ltd. Şti. nezdinde çalışmasının olmadığı anlaşılmıştır.
Ayrıntılı, açıklamalı ve denetime elverişli bulunarak hükme esas alınan bilirkişi kök ve ek raporu ile; davalı şirketlerin sorumluluklarına ilişkin hesaplama yapılmış, davalıların sorumluluk miktarları dönemsel olarak tespit edilmiştir. Dosyada mevcut sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair hüküm bulunmamaktadır. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin, işçileri çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, işçinin çalışma dönmeleri ile sınırlı olmak üzere davalıların tam sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunarak, raporda belirlenen miktarlar üzerinden davalı ... ... aleyhine açılan davanın kabulüne, 10.786,71 TL'nin; 8.381,57 TL'lik kısmına 14/08/2017 tarihinden, 1.648,00 TL'lik kısmına 15/05/2019 tarihinden, 192,81 TL'lik kısmına 19.09.2019 tarihinden, 564,33 TL'sine ise dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiştir.
Bununla birlikte her ne kadar davalılar ... Vakfı ve ... Kimya Kimyevi Maddeler Tem. Taah. Tic. Ltd. Şti. aleyhine dava ikame edilmiş ise de; dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının ... Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında hüküm altına alınan 13.11.1999-19.10.2005 tarihleri arasındaki döneme ilişkin olup, dava dışı işçinin bu tarihler arasında davalılar nezdinde çalışmasının bulunmadığı bilirkişi raporu ile belirlendiğinden bu davalılar aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.
Anlatılan nedenlerle,
HÜKÜM :
1-Davalılar ... VAKFI ile ... Kimya Kimyevi Maddeler Tem. Taah. Tic. Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın reddine,
2-Davalı ... ... aleyhine açılan davanın kabulüne, 10.786,71 TL'nin; 8.381,57 TL 'lik kısmına 14/08/2017 tarihinden, 1.648,00 TL'lik kısmına 15/05/2019 tarihinden, 192,81 TL'lik kısmına ise 19.09.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davalı ... aleyhine açılan davanın iş bu davadan tefriki ile Mahkememiz esasının yeni sırasına kaydına, yargılamanın verilen yeni esas numarası üzerinden devamına,
4-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalı ... ...'dan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
5-Reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davalı ... Vakıf Ticaret İşletmesi'ne ödenmesine,
6-Davacı tarafından aşağıda dökümü yapılan 1.377,20 TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 1.352,13 TL'nin davalı tarafdan alınarak davacı tarafa ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
8-Alınması gerekli 736,84 TL harçtan peşin ve ıslahla alınan 305,91 TL harcın düşümü ile arta kalan 430,93 TL harcın davalı ... ...'dan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
9-Peşin ve ıslahla alınan 305,91 TL harcın davalı ... ...'dan alınarak davacıya ödenmesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.18/10/2021