T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARAGEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/207 Esas
KARAR NO: 2021/308
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 14/02/2018
KARAR TARİHİ: 20/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçelerinde, müvekkilinin son hamili olduğu ...Doğalgaz ...tarafından cirolanan 069825 nolu 20/12/2017 ödeme tarihli 500,00 TL bedelli keşidecisi ve borçlusu ... olan ve ... Doğalgaz tarafından 1819 nolu senet alındı makbuzu karşılığında verilen beş adet, 28/02/2018, 28/03/2018, 28/04/2018, 28/05/2018, 28/06/2018 vade tarihli ve her biri 550,00 TL bedelli ...'in borçlusu olduğu senetlerin müvekkili şirketinde daimi çalışan ...'e alındı makbuzu karşılığında verildiğini ancak aracın Keçiören Belediyesi Otoparkında aracın sağ arka kapısının kırılarak araçta bulunan laptop çantasının çalınması ile birlikte dava konusu senetlerin zayi olduğunu, işbu dava neticesinde zayi olan senetler için ödemeden men kararı verilmesini ve işbu davanın devamında zayi olan senetlerin iptalini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Dava hasımsız olarak açılmıştır.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, senetlerin zayi olduğunun tespiti ve iptali istemine ilişkindir
Mahkememizce, 01/02/2019 tarihinde, “davanın görevsizlik nedeniyle reddine, dosyanın görevli Ankara Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine” karar verilmiş, dosya Ankara Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmiş, Ankara... Hukuk Mahkemesi'nin 27/01/2020 tarih, 2019/440 E, 2020/183 K, sayılı karşı görevsizlik kararı üzerine, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin 01/04/2020 tarih, 2020/512 E, 2020/429 K, sayılı kararı ile mahkememiz yargı yeri olarak belirlenmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararında özetle, “…HMK'da çekişmesiz yargı işi olarak bir uyuşmazlığın sulh hukuk mahkemesinde görülebilmesi için, Kanunda aksine bir hüküm olmaması gerekmektedir. 6102 sayılı Kanunun 4 ve 82. Maddelerin lafzı ve amacı nazara alındığında ve aynı Kanunun 6335 sayılı Kanunun 2. Maddesi ile değişik 5. Maddesi uyarınca ticari belgelerin zıyaından kaynaklanan uyuşmazlıklarda HMK'daki düzenlemenin aksine, asliye ticaret mahkemesinin görevlendirildiği anlaşıldığından, uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir...” bildirilmiştir.
Banka cevapları,gazete ilanları ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.
Zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali, kıymetli evrakta hak ile çek arasındaki sıkı bağlılığın, çekin zayi edilmesi halinde ortaya çıkaracağı haksızlıkları önleme ihtiyacından doğmuştur. Yetkili hamil veya lehtar tarafından zayi edilen çekin hak sahipliğini teşhis fonksiyonunu ortadan kaldırarak ve dilekçe sahibinin söz konusu hakka sahip olduğu konusunda bir karine yaratarak bu hakkı çekişmesiz olarak talep etmesini sağlamaya yönelik nizasız kaza yani hasımsız dava konusu bir işlemdir. Bu davada Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir. Mahkeme tarafından verilecek iptal kararı ile birlikte borçlu, bono, poliçe veya çeki ibraz edilmeden ödeme imkanına kavuşmaktadır (..., Öğretide ve Uygulamada Kıymetli Evrakın Ziya ve İptali, Ankara-2006, s.51).
Kıymetli evrak iptali veya çek iptali davalarında amaç; kıymetli evrakı ibraz mecburiyetinde olan ve çekin zilyetliğini kaybetmesi nedeniyle bu zorunluluğu yerine getiremeyen lehtar veya hamile, hakkının mevcudiyetini kanıtlamak bakımından bir imkan sunmak ve çeki ibraz edememekten dolayı alacak hakkını kullanmaktan mahrum kalmasını önlemektir.
6102 sayılı TTK 757 madde hükmünde kıymetli evrakın iptali ve önleyici önlemler konusunda düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemede iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi men eden kararında ayrıca muhataba vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdii etmeye izin verir ve tevdii yerini gösterir. TTK. 758 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmesi durumunda mahkeme dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. Verilen süre içinde dava açılmazsa mahkeme muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. TTK 759 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca, poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmemesi halinde poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.
Kıymetli evrakın iptali isteminde bulunan kişi poliçe elindeyken ziyaa uğradığını inandırıcı delillerle ispatlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Poliçe ile ilgili yapılan bu düzenlemeler TTK 818/1.fıkra (s) bendinde yapılan düzenleme uyarınca çek hakkında ve TTK m 778/1 fıkra (ı) bendi uyarınca bono hakkında da uygulanır.
Kıymetli evrak iptali zayii edilmesi nedeniyle iptalini talep etme hakkı TTK 757 madde hükmünde yapılan açık düzenleme uyarınca kıymetli evrak (bono, poliçe, çek) elinden çıkan kişi yani yetkili hamil bu davayı açma hakkına sahiptir.
Toplanan deliller, yapılan ilanlar ve tüm dosya içeriği incelendiğinde; yetkili hamil tarafından kıymetli evrakın zayii nedeniyle açılan iptal davasında kanunda öngörülen şekilde ticaret sicil gazetesinde gerekli ilanların yapıldığı ve yasal süre içerisinde bu çek ile ilgili herhangi bir hak iddiasının yapılmadığı, mahkememize müracaat edenin olmadığı anlaşılmakla talep ve dava konusu senetlerin zayi nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiştir.
Anlatılan nedenlerle,
HÜKÜM :
1-Davanın Kabulü ile; Keşidecisi Niyazı Kaplan olan, 20/12/2017 ödeme günlü, 500,00 TL bedelli; keşidecisi ...olan, 28/02/2018, 28/03/2018, 28/04/2018, 28/05/2018, 28/06/2018 vade tarihli ve her biri 550,00 TL bedelli senetlerin zayi nedeniyle iptallerine,
2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,
3-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
4-Alınması gerekli 59,30 TL harçtan peşin alınan 35,90 TL harcın düşümü ile arta kalan 23,40 TL harcın davacı taraftan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair, davacının yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 20/04/2021
Katip ...
Hakim ...