T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/230 Esas - 2021/670
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/230 Esas
KARAR NO: 2021/670
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/06/2020
KARAR TARİHİ: 18/10/2021
KARAR Y.TARİHİ : 19/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'na bağlı kamu tüzel kişisi olduğunu, asıl işi olan elektrik üretimi dışındaki işleri kamu ihale mevzuatı uyarınca dışarıdan temin ettiğini, müvekkili idare EÜAŞ Demir Köprü Hes İşletme Müdürlüğü ile davalı firmalar arasında hizmet alım sözleşmesi bulunduğunu, ...'ın davalı firmaların işçisi olarak çalıştığını, ...'ın iş akdinin sonlanması nedeniyle ... İş Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında işçilik alacaklarının tahsili istemi ile açtığı davanın yapılan yargılaması sonucunda verilen 31/10/2017 tarih ve ... sayılı kararı ile işçilik alacaklarının müvekkilinden tahsiline karar verildiğini, söz konusu karara dayanılarak ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibi nedeniyle müvekkili tarafından 19/03/2018 tarihinde 12.692,62 TL, ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından başlatılan irca takibi nedeniyle müvekkili idare tarafından 19/03/2019 tarihinde 3.664,78 TL ödeme yaptığını, müvekkili tarafından yapılan ödemeden davalı şirketlerin sorumlu olduklarını, taraflar arasında imzalanan sözleşmelerde ve eklerinde, sözleşme kapsamında çalıştırılan işçilerin ücreti ve her türlü işçilik alacaklarından firmaların sorumlu olacağına ilişkin hükümlerin yer aldığını, sözleşmeler kapsamında davalıların çalıştırdığı bütün işçilerin ücret ve her türlü alacaklarından sorumlu olduğu halde müvekkili aleyhine dava dışı işçi tarafından dava açılmasına sebebiyet verdiklerini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile her bir davalıdan 100,00 TL olmak üzere toplamda şimdilik 400,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 25/06/2021 tarihli dilekçesi ile alacak taleplerini toplam 13.147,34 TL'ye attırmış noksan harcı tamamlamıştır.
SAVUNMA :
Davalı ... ... Ltd. Şti. cevap dilekçesinde özetle; sözleşme ve eki genel, idari şartnameler kapsamında teklif fiyata dahil giderler arasında kıdem, ihbar tazminatı ve diğer tazminatların bulunmadığını, dolayısıyla ihale bedeli kapsamında taraflarına söz konusu tazminat kalemleri yönünden ödeme öngörülmediğini, sözleşme kapsamında çalıştırılan işçilerin denetim yönetim hakkının tamamen davacı Kurum'a ait olduğunu, bu hali ile yapılan ödemelerin taraflarından talep edilmesinin yasalara ve kanunlara aykırı olduğunu, şirketlerinin işverenlik sıfatının bulunmadığını, bu suretle yapılan ödeme yönünden de sorumluluklarının bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Diğer davalı taraflara, dava dilekçesi usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş, davalılar süresinde cevap dilekçesi sunmamışlardır.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Sözleşme ve teknik şartname örnekleri, SGK kayıtları, icra dosyalarının uyap evrakları, iş mahkemesi dosyalarının uyap evrakları, ödeme dekotları, bilirkişi raporları ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.
Davacı vekili 19/10/2020 tarihli dilekçesi ile davalı ... ve ... İnşaat Taah. İht. İhr. San. Tic. Dağ. Paz. Ltd. Şti'ne karşı açılan davayı takip etmediklerini bildirmiş, davacı vekilinin beyanı uyarınca 27/10/2020 tarihli duruşmada davalı ... ve ... İnşaat Taah. İht. İhr. San. Tic. Dağ. Paz. Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Hükme esas alının 01/05/2021 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; davacı Kurum'un dönemler halinde yüklenici şirketler bünyesinde işçi olarak çalışan dava dışı ...'a 01/04/2001-16/05/2007 tarihleri arasındaki çalışma dönemine yönelik olarak 19/03/2018 tarihinde 16.357,40 TL ödeme yaptığını, taraflar arasında akdedilen ve dosya kapsamına sunulan sözleşme ve ekleri ile kabul edilen hükümler gözetilerek, yüklenici Şirketlerin yapılan ödemeden dolayı sorumluluklarının (kendi sözleşme dönemleri ile sınırlı kalmak kaydı ile) tam sorumluluk mahiyetinde mi yoksa yarı yarıya sorumluluk mahiyetinde mi olduğunun sayın mahkemenin takdirinde olduğunu, dolayısıyla hesaplamanın; tam ve yarı yarıya sorumluluğa göre (2) alternatifli olarak yapıldığını, buna göre, davacı kurum'un yaptığı 16.357,40 TL ödeme yönünden davalı şirketlerden tam ve yarı yarıya sorumluluğa göre talep edebileceği rücuan alacak miktarları; ... İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'nintam sorumluluğu halinde 3.210,06 TL, yarı yarıya sorumluluğu halinde 1.605,03TL, ... ... Öz. Sağ. Hiz. Org. San. Tic. Ltd. Şti.'nintam sorumluluğu halinde 3.166,18 TL, yarı yarıya sorumluluğu halinde 1.583,09 TL, ... Nak. Turz. Tic. Ltd. Şti.'nin tam sorumluluğu halinde 2.639,70 TL, yarı yarıya sorumluluğu halinde 1.319,85 TL, ... ...'un (... İnş. Taah. San. Tic.) tam sorumluluğu halinde 7.341,46 TL, yarı yarıya sorumluluğu halinde 3.670,73 TL olarak hesaplandığını, davacı kurum talebinin her bir davalıdan 100,00 TL olmak üzere toplma 400,00 TL olduğunu, hükmedilecek rücuen alacaklara 19/03/2018 ödeme tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesi isteminin mahkemenin takdirinde olduğu görüşü bildirilmiştir.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 21.12.2020 tarih ve 2019/2279 esas, 2020/4436 karar sayılı ilamı)
Yukarıda yazılı açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı yanın, kesinleşen mahkeme kararları uyarınca dava dışı işçi ...'a toplam 16.357,40 TL ödediği, ödemiş olduğu tazminat alacağını alt işverenlerden rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür. Dosyaya kazandırılan delillerden davacı ile davalılar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçi, davalı şirketlerin çalışanı olduğu anlaşılmıştır.
Ayrıntılı, açıklamalı ve denetime elverişli bulunarak hükme esas alınan 01/05/2021 tarihli raporu ile; davalı şirketlerin sorumluluklarına ilişkin alternatifli olarak hesaplama yapılmış, davalıların sorumluluk miktarları dönemsel olarak tespit edilmiştir. ... İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında dava dışı işçi ...'ın, 01.04.2001-16.05.2007 tarihleri arasındaki döneme ilişkin alacaklarının hüküm altına alındığı, bu dönemde; dava dışı işçinin, 01.04.2001-13.06.2002tarihleri arasında ... İnş.Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'de439 gün, 14.06.2002-20.08.2003tarihleri arasında ... ... Özel Sağlık Hiz. Org. San. Tic. Ltd. Şti.'de433 gün, 21.08.2003-18.08.2004 tarihleri arasında... ...'ta (... İnş.Taah.San.Tic) 364 gün, 19.08.2004-14.08.2005 tarihleri arasında ... Nak. Turz. Tic. Ltd. Şti.'de 361 gün, 15.08.2005-14.08.2006 tarihleri arasında ... ...'ta (... İnş.Taah.San.Tic) 365 gün ve 15.08.2006- 16.05.2007tarihleri arasında yine davalı ... ...'ta (... İnş.Taah.San.Tic) 275 gün olmak üzere toplam 2237 gün çalışmasının olduğu belirlenmiştir. Dosyada mevcut sözleşme ve şartnamelerde davacı idare tarafından ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair hüküm bulunmamaktadır. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin, işçileri çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, işçinin çalışma dönemleri ile sınırlı olmak üzere davalıların tam sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunarak, raporda belirlenen miktarlar üzerinden davalılar ... ... Öz. Sağ. Hiz. Org. San. Tic. Ltd. Şti., ... Nak. Turz. Tic. Ltd. Şti. ve ... ... (... İnş. Taah. San. Tic) aleyhine açılan davanın kabulüne, hüküm altına alınan tazminat kalemlerine 19.03.2018 ödeme tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine karar verilmiştir.
Bununla birlikte; davacı vekilinin 19/10/2020 tarihli dilekçesi uyarınca, davalı ... ve ... İnşaat Taah. İht. İhr. San.Tic. Dağ. Paz. Ltd. Şti'ne karşı açılan davanın 27/10/2020 tarihi itibariyle işlemden kaldırılmasına karar verildiği görülmekle, bu davalı aleyhine açılan davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Anlatılan nedenlerle,
HÜKÜM :
1-Davalı ... ve ... İnş. Taah. İht. İhr. San. Tic. Dağ. Paz. Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın açılmamış sayılmasına,
2-Davalılar ... ... Öz. Sağ. Hiz. Org. San. Tic. Ltd. Şti., ... Nak. Turz. Tic. Ltd. Şti. ve ... ... (... İnş. Taah. San. Tic) aleyhine açılan davanın kabulüne,
- 3.166,18 TL'nin 19.03.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... ... Öz. Sağ. Hiz. Org. San. Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
-2.639,70 TL'nin 19.03.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Nak. Turz. Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
-7.341,46 TL'nin 19.03.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... ... (... İnş. Taah. San. Tic)'tan alınarak davacıya verilmesine,
2.Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 4.080,00 TL'nin (982,55 TL'nin davalı ... ... Öz. Sağ. Hiz. Org. San. Tic. Ltd. Şti.'den, 819,17 TL'nin davalı ... Nak. Turz. Tic. Ltd. Şti.'den, 2.278,28 TL'nin davalı ... ... (... İnş. Taah. San. Tic) tahsili ile) vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
3-Davacı tarafından yapılan ve aşağıda ayrıntılı açıklanan 1.441,20 TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 1.430,32 TL'nin (344,45 TL'nin davalı ... ... Öz. Sağ. Hiz. Org. San. Tic. Ltd. Şti.'den, 287,19 TL'nin davalı ... Nak. Turz. Tic. Ltd. Şti.'den, 798,68 TL'nin davalı ... ... (... İnş. Taah. San. Tic) tahsili ile) davalılardan alınarak davacı tarafa ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
5-Alınması gerekli 898,09 TL harçtan peşin ve ıslahla alınan 273,80 TL harcın düşümü ile arta kalan 624,29 TL'nin (150,34TL'nin davalı ... ... Öz. Sağ. Hiz. Org. San. Tic. Ltd. Şti.'den 125,34 TL'nin davalı ... Nak. Turz. Tic. Ltd. Şti.'den, 348,61 TL'nin davalı ... ... (... İnş. Taah. San. Tic) tahsili ile) harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-Peşin ve ıslahla alınan 273,80 TL harcın (65,93 TL'nin davalı ... ... Öz. Sağ. Hiz. Org. San. Tic. Ltd. Şti.'den, 54,97 TL'nin davalı ... Nak. Turz. Tic. Ltd. Şti.'den, 152,90 TL'nin davalı ... ... (... İnş. Taah. San. Tic) tahsili ile) davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin, (327,51 TL'nin davalı ... ... Öz. Sağ. Hiz. Org. San. Tic. Ltd. Şti.'den, 273,05 TL'nin davalı ... Nak. Turz. Tic. Ltd. Şti.'den, 759,44 TL'nin davalı ... ... (... İnş. Taah. San. Tic) tahsili ile) davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/10/2021