T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARAGEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/231 Esas
KARAR NO: 2021/614
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/06/2020
KARAR TARİHİ: 04/10/2021
KARAR Y.TARİHİ : 06/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçelerinde özetle; Davalı Şirketler ile müvekkili Kurum arasında akdedilen sözleşmeler uyarınca müvekkili Şirketin posta tekeli dışında kalan gönderilerin işlenmesi, taşınması ve dağıtımının yapılması işinin davalı Şirketlere ihale edildiğini, davalı Şirketlerde belirtilen işi yapmak üzere çalışan işçilerden Neslihan Sanal'ın iş akdini 1475 sayıl Kanunun 14.maddesi uyarınca evlilik sebebiyle feshettiğini, işçi tarafından kıdem tazminatının ödenmediği gerekçesi ile müvekkili Kurum aleyhine ... Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasından yapılan yargılama sonucunda verilen 24/11/2019 tarih ve 2019/714 sayılı kararla davanın kabulüne kesin olarak karar verildiğini, söz konusu karara dayanılarak ... Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından müvekkili Şirket aleyhine başlatılan icra takibi nedeniyle müvekkili Şirket tarafından 24/01/2020 tarihinde 10.402,15 TL ödeme yapıldığını, müvekkili Şirket ile davlı Şirketler arasında Hazine Müsteşarlığınca verilen yetkiye istinaden ihale yolu ile hizmet alımı suretiyle tekel dışı posta ayırım-dağıtım işine ilişkin olarak sözleşmeler akdedildiğini, davalı şirketler bünyesinde çalışan İş Kanunu ve diğer kanunlardan doğan haklarından işçinin işvereni olan davalı şirketlerin işçiyi çalıştırdıkları dönem bazında sorumlu olduğunun açık olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 10.402,15 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davlılardan belirlenecek sorumluluk oranlarına göre tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir
SAVUNMA :
Dava dilekçesi davalı şirketlere usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalılar süresi içeresinde cevap dilekçesi sunmamışlardır.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, dava dışı işçilere ödenen işçilik alacaklarının rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Sözleşme ile idari ve teknik şartname örnekleri, SGK kayıtları, ... Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyası, ... Mahkemesinin ... sayılı dosyası, ödeme dekotları, bilirkişi raporu ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Hükme esas alının 20/06/2021 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; Davacı İdare’nin dönemler halinde yüklenici Şirketler bünyesinde işçi olarak çalışan dava dışı Neslihan Sanal'a açılan dava ve icra takibi neticesi 25/07/2016-03/12/2018 tarihleri arasındaki çalışma dönemine yönelik olarak toplam 10.402,15 TL ödeme yaptığı, taraflar arasında akdedilen ve ekleri ile kabul edilen hükümler ve rapor içeriğinde paylaşılan Yüksek Yargıtay 23. Hukuk Dairesi kararlarındaki öngörüler gözetilerek, yüklenici Şirketlerin yapılan ödemeden dolayı sorumluluklarının (kendi sözleşme dönemleri ile sınırlı kalmak kaydı ile) tam sorumluluk mahiyetinde mi yoksa yarı yarıya sorumluluk mahiyetinde mi olduğunun Sayın Mahkemenin takdirinde olduğunu, dolayısıyla hesaplamanın; tam ve yarı yarıya sorumluluğa göre (2) alternatifli olarak yapıldığını, buna göre, davacı İdare’nin yaptığı 10.402,15 TL ödeme yönünden davalı Şirketlerin tam ve yarı yarıya sorumluluğa göre talep edebileceği rücuan alacak miktarlarının; ... Pos. Taş. Tur. ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti.tam sorumluluk 1.554,77 TL, yarı yarıya sorumluluk 777,38 TL, ... Sey. Gıd. Tem. Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. 'nin tam sorumluluk 1.480,73 TL , yarı yarıya sorumluluk 740,37 TL, ... İnş. San. ve Tic. A.Ş.tam sorumluluk 4.072,02 TL, yarı yarıya sorumluluk 2.036,01 TL, dava dışı ... ... İnş. A.Ş. tam sorumluluk 3.294,63 TL, yarı yarıya sorumluluk 1.647,32 TL olarak hesaplandığını, hükmedilecek rücuen alacaklara 24/01/2020 ödeme tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesi isteminin mahkemenin takdirinde olduğu görüşü bildirilmiştir.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 21.12.2020 tarih ve 2019/2279 esas, 2020/4436 karar sayılı ilamı)
Yukarıda yazılı açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı yanın, kesinleşen mahkeme kararları uyarınca dava dışı işçi Neslihan Sanal'a 10.402,15 TL ödediği, ödemiş olduğu tazminat alacağını alt işverenlerden rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür. Dosyaya kazandırılan delillerden davacı ile davalılar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçinin, davalı şirketlerin çalışanı olduğu anlaşılmıştır.
20/06/2021 tarihli bilirkişi raporunda, davalı şirketlerin sorumluluklarına ilişkin alternatifli olarak hesaplama yapılmış, davalıların sorumluluk miktarları dönemsel olarak tespit edilmiştir. Dosyada mevcut sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair hüküm bulunmamaktadır. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin, işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, işçinin çalışma dönemleri ile sınırlı olmak üzere davalıların tam sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunarak, raporda belirlenen miktarlar üzerinden davanın kısmen kabulüne hüküm altına alınan tazminat kalemlerine ödeme tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Anlatılan nedenlerle,
HÜKÜM :
1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE,
-1.554,77 TL'nin 24.01.2010 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Pos. Taş. Tur. ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
-1.480,73 TL'nin 24.01.2010 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Sey. Gıd. Tem. Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
-4.072,02 TL'nin 24.01.2010 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
2-Fazlaya dair istemin reddine,
3-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 4.080,00 TL vekalet ücretinin (892,50 TL'sinin ... Pos. Taş. Tur. ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti.'den 850,00 TL'sinin davalı ... Sey. Gıd. Tem. Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den, 2.337,50 TL'sinin davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş.'den tahsili ile ) davalılardan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
4-Davacı tarafından 7,80 TL vekalet harcı, 54,40 TL başvuru harcı, 750,00 bilirkişi ücreti, 330,60 TL posta olmak üzere toplam 1.142,80 TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 780,85 TL'nin (170,81 TL'sinin ... Pos. Taş. Tur. ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti.'den 162,68 TL'sının davalı ... Sey. Gıd. Tem. Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den, 447,36 TL'sinin davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş.'den ) davalılar tarafdan alınarak davacı tarafa ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
6-Alınması gerekli 485,51 TL harçtan peşin alınan 177,65 L harcın düşümü ile arta kalan 307,86 TL harcın (67,34 TL'sinin ... Pos. Taş. Tur. ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti.'den 64,14 TL'sinin davalı ... Sey. Gıd. Tem. Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den, 176,38 TL'sinin davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş.'den ) tahsili ile davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
7-Peşin alınan 177,65 TL (38,86 TL'sinin ... Pos. Taş. Tur. ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti.'den 37,02 TL'sının davalı ... Sey. Gıd. Tem. Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den, 101,77 TL'sinin davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş.'den ) harcın davalılardan tarafdan alınarak davacıya ödenmesine,
8-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin (288,75 TL'sinin ... Pos. Taş. Tur. ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti.'den 275,00 TL'sının davalı ... Sey. Gıd. Tem. Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den, 756,25 TL'sinin davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş.'den )davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda miktar itibariyle kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 04/10/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır