T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/254 Esas - 2022/559
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARAGEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/254 Esas
KARAR NO: 2022/559
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/06/2020
KARAR TARİHİ: 29/09/2022
KARAR Y.TARİHİ : 04/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçelerinde, davalı ile davacı şirket arasında 21.03.2018 tarihinde “Anahtar Teslim Elektrik" başlıklı sözleşme imzalandığını, işbu sözleşme ile davacı şirketin, .... parseldeki özel eğitim kurumu projesinin götürü bedel ile anahtar teslim elektrik işleri işçiliğini yüklenmiş olduğunu, söz konusu işin ifasında gerekli tüm malzemelerin davalı tarafından tedarik edileceğini, montaj ve sair elektrik işçiliklerinin ise davacı şirketçe yapılacağının kararlaştırıldığını, sözleşmede yapılacak iş bedelinin 475.000,00 TL KDV Hariç (560.500,00 TL KDV Dahil) olarak belirlendiğini, sözleşmenin imzalanması akabinde davacı şirket tarafından SGK'ya gerekli bildirimler yapılarak, davalının 15 nolu alt taşeronu olarak sözleşmenin anlaşılan projeler ve şartnameler uyarınca ifasına başlandığını, davalı tarafın malzeme tedarikinden kaynaklanan sorunları çözmesi akabinde, 05.12.2018 tarihinde sözleşme konusu işlerin yerine getirilerek davalıya teslim edildiğini, davalı tarafın bu hususta SGK'ya 07.12.2018 tarihinde bildirimde bulunduğunu ve alt taşeron dosyasının kapatıldığını, sözleşme ve projeler kapsamında bulunan; Aydınlatma ve priz tesisatları altyapı kablolama ve malzemelerinin montajı işleri, AG panoların montajı ve kablo bağlantı işleri, telefon, data, cctv sistemlerinin altyapı kablolama ve malzemelerinin montajı işleri, Yangın algılama sistemlerinin altyapı kablolaması ve malzemelerinin montajı işleri, Seslendirme sistemine ait altyapı kablolaması ve malzemelerinin montajı işleri, Yıldırımdan korunma sistemi ve genel topraklama sisteminin altyapı kablolaması ve malzemelerinin montajı işleri, Asansör sisteminin elektrik altyapı kablolamasının montajı ve devreye alınması işlerinin
tamamlanarak davalıya teslim edildiğini, sözleşme uyarınca, davalı tarafından davacı şirkete 220.000,00 TL ödeme yapıldığını, bakiye ödemenin yapılmadığını belirterek, fazlaya ilişkin ve sözleşme dışı işlerden kaynaklanan alacak hakları saklı kalmak kaydı ile; davanın kabulü ile şimdilik 100.000,00 TL'nin ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 30/06/2022 tarihli ıslah dilekçesinde;100.000,00.-TL olan alacak taleplerini toplam 163.573,00.-TL'ye yükselttiklerini bildirmiştir.
SAVUNMA :
Davalı vekili cevap dilekçelerinde, davacı tarafından talep edilen iş bedeli alacağının haklı olmadığını, davacının işi sözleşmede belirtilen şartlara uygun olarak yerine getirmediğini, işin tamamı eksik olduğundan geçici kabulün yapılamadığını, davalı tarafından yapılan kısmi ödemenin iyi niyetle yapıldığını, ayrıca eksiklik nedeniyle sözleşme uyarınca yapılabilecek %10 teminat kesintisinin de yapılmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, taraflar arasında akdedilen 21.03.2018 tarihli, elektrik işi konulu eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedeli alacağının tahsili istemine ilişkindir.
Sözleşme örneği, bilirkişi raporları ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.
Davalı İşveren ... Petrol Ürn. İnş. ve Tic. Ltd. Şti ile davacı yüklenici ... Elektrik İnş. Hafr. Mak. Taah. San ve Tic. Ltd. Şti arasında, .... parseldeki özel eğitim kurumu projesinin götürü bedel ile anahtar teslim elektrik işleri işçiliği için 21/03/2018 tarihinde 475.000,00 TL + KDV tutarında “Anahtar Teslim Elektrik" başlıklı sözleşme akdedildiği, işe başlama ve bitiş tarihinin 22/03/2018-22/07/2018; toplam sürenin ilk yer tesliminden itibaren 120 takvim günü olarak kararlaştırıldığı, taşeronun sözleşme gereği bütün işleri 22.07.2018 tarihinde bitirmesi ve geçici kabule hazır hale getirmesi gerektiği, aksi takdirde her takvim günü için 300,00-TL gecikme cezası kesileceği ve 10(on) takvim gününü geçerse, işverenin işi feshetmeye veya işi cezalı olarak devam ettirmeye yetkili olduğu düzenlenmiştir.
Sözleşmenin "Birim Fiyat Esasları ve İşin Miktarı" başlıklı 5. Maddesinin 1. fıkrasında; taşeronun söz konusu işleri sözleşmede belirtilen götürü fiyattan işçilikli, anahtar teslimi yapmayı kabul ve taahhüt edeceği, herhangi bir şekilde ek ücret talep edemeyeceği, fiyatların sabit olduğu, birim fiyatlara; işçilik, fazla mesai ücretleri, ikramiye ve tazminatlar, proje bedeli, montaj bedeli, tüm çatı malzemeleri, taşeron karı ve tüm riskler, vergi, sözleşme damga vergisi, sigorta, nakliye, her türlü sarf malzemeleri, montajda kullanılacak olan her türlü alet edevat montaj-de montaj, iskele, her türlü yatay ve düşey taşımaları, yükleme ve boşaltma giderleri, mobil ve kule vinç taşıma-kurulum-montaj-de montaj giderleri, sepet vinç. Taşeron ekibi, yemek-konaklama, İSG, mali mesuliyet sigortası ve her türlü genel giderleri, kablo vs. giderlerin dahil olduğu ve bu masrafların taşerona ait olduğu; 2. fıkrasında; işin anahtar teslimi götürü tutarının 475.000,00TL +KDV olarak hesaplandığı, fatura karşılığında ödeme yapılacağı kararlaştırılmıştır.
Sözleşmenin “Ödemeler, Hakediş Raporu Düzenlenmesi ve İş Programı” başlıklı 6. Maddesinde; geçici hakediş raporlarının, elektrik tüm işlerinin bitmesi ile, taşeron tarafından hazırlanıp firma yetkilisi ve şantiye şefi-kalfa kontrol ve onayı ve tasdikine müteakip, hakediş tutarından varsa vergi vs. kesilerek kalanının işverenin isteği üzerine işin gidişatına, işverenin ödeme durumuna göre aylık 30.000,00TL'nin eft/havale yolu ile taşerona ödeneceği, işin bitiminde kalan bakiyenin; iş tesliminde, kesin hesap görülerek vadeli çeklerle vadeli şekilde ödeneceği, işverenin, işin tamamının veya bir kısmının eksik veya hatalı yapıldığını tespit etmesi üzerine ödemeyi durdurmaya yetkili olduğu düzenlenmiştir.
Dava konusu mahalde talimat mahkemesi kanalı ile inceleme yapılmıştır.
İnşaat Mühendisi Elektrik Mühendisi bilirkişi 15/02/2021 tarihli rapor ve 05/07/2021 tarihli ek raporlarında özetle; dava konusunun, okul inşaatının elektrik işlerinin, malzemeleri davalı işveren tarafından verilerek davacı yüklenici tarafından sadece montaj işçiliğini yapmak üzere imzalanmış anahtar teslim götürü bedel sözleşmesi olduğu, okulun iç tesisatına ilişkin işlerin %85 oranındaki okul içi işlerle ilgili olarak yapılan imalatların tutarının 383.563,-TL olduğu, bu işlerin %5 oranındaki kısmının malzemelerin zamanında temin edilip davacı taşerona verilmemiş olmasına bağlı olarak yapılamadığı, incelemeler sırasında depoda sadece; 29 adet 120 cmllik linear armatür, 36 adet 60 cm armatür, 18 adet ... marka kare armatür, 56 adet döşeme tipi kare buat bulunduğu, bunların bir kısmının imalat tarihinin, davacı yanın SGK'ya verdiği taşeronluk sözleşmesinin bitirildiğine dair dilekçe tarihinden sonra, 25.06.2019 tarihinde imal edilmiş olan ... marka armatürlerin satın alınmış olduğu, taşerona verilmemiş olmasına bağlı olarak yapılamadığı anlaşılan bu eksikliklerin bedelinin 403.750,-TL x %5= 20.187- TL olduğu, diğer tasdikli proje gerektiren (Trafo, Jeneratör, harici ve çevre aydınlatma işlerinin) %15 oranındaki 71.250-TL tutarlı imalatların malzeme verilememesi nedeniyle yapılamadığı, özetle, davaya konu 475.000,- TL tutarlı sözleşmedeki imalatlar göz önüne alındığında; yapılan imalatların toplam bedelinin 383.563,-TL; malzeme verilememesi nedeniyle yapılamayan imalatların bedelinin 91.437,-TL olduğu bildirilmiştir.
Mahkememizce dosya üzerinde mali müşavir ve eser sözleşmeleri konusunda uzman bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmıştır.
Bilirkişi kurulu 21/02/2022 tarihli raporlarının sonuç kısmında özetle; dava dosyası ve tarafların ibraz ettikleri ticari defter kayıtları kapsamında gerekli incelemelerin yapıldığı, tarafların, 21.03.2018 tarihli sözleşmede işin 22.03.2018-22.07.2018 tarihleri arasındaki dönemde, 475.000,00 TL +KDV bedelle yapılması konusunda anlaştıkları, işin 05.12.2018 tarihinde bitirildiğinin bildirildiği, davacının işi bitirdiğini belirttiği, davalının ise yapılan işin eksiklerle ve belirtilen süreden daha geç bitirildiğini belirttiği, işle ilgili yapılmış bilirkişi incelemesinde, 475.000,00 TL'lik işin 383.563,00 TL'lik kısmının bitirilmiş olduğunun, işin kalan 91.437,00 TL'lik kısmının ise, “imalatlar ile ilgili tasdikli projelerin ve yeterli sayıdaki gerekli malzemelerin, davalı işveren tarafından şantiyeye getirilerek, davacı taşerona teslim edilmemiş olması nedeni” ile bitirilememiş olduğunun belirtildiği, bitirilmiş işin KDV dahil tutarınun 452.604,34 TL olduğu, tarafların ticari defter kayıtlarının incelenmesinde, davacının kayıtlarında, avans olarak kendisine yapılmış ödemelerden bakiye 142.355,93 TL yer aldığı, aynı tutarın davalı kayıtlarında da avans ödemelerinden bakiye olarak yer aldığı, sözleşme konusu işin yapıldığı 2018 yılında, davalının yapmış olduğu ödemeler toplamı ve yapılmış işin mahsubu ile, davacının 452.604,34 - 324.500,06= 128.104,28 TL tutarında alacaklı olduğu, davacı tarafından davalıya yapılmış bir ödeme ihtarı bulunmadığı, dava dilekçesindeki talebinin 100.000,00 TL olduğu ve alacağı için dava tarihi itibariyle avans faiz uygulanabileceği bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, süresi içeresinde rapora karış beyan ve itirazlarını dosyaya sunmuştur.
Taraf itirazlarının karşılanması amacıyla bilirkişi kurulundan ek rapor alınmıştır. Bilirkişi kurulu 21/06/2022 tarihli raporlarının sonuç kısmında özetle; taraflar arasında 21.03.2018 tarihinde “Anahtar Teslim Elektrik Sözleşmesi” imzalandığı, işin Anahtar Teslimi Götürü tutarının 475.000,00 TL +KDV olarak hesaplandığı, fatura karşılığında ödeme yapılacağının kararlaştırıldığı, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinde görüldüğü üzere sözleşmenin kapsamının işçilik giderleriyle ilgili bulunduğu, davacı ... Elektrik İnş. Hafr. Mak. Taah. San ve Tic. Ltd. Şirketinin ticari defter kayıtlarına göre, davalının yapmış olduğu ödemeler toplamının 324.500,06 TL olduğu, davalı işveren ... Petrol Ürn. İnş. ve Tic. Ltd. Şti'nin ticari defter kayıtlarında ise, davacıya yapmış oldukları ödemelerin 159.22 kodlu Verilen Sipariş Avansları hesabında takip edildiği, bunun dışında davacı adına bir kayıt görülemediği, sözleşme konusu iş için avans olarak davacıya yapılmış olan ödemeler toplamının 142.355,93 TL olduğu, ayrıca 04.06.2018 tarih ve 370492 sayılı 77.644,07 TL'lik faturayı ödemiş bulunduğu, faturaların açıklamalarında, faturalardan yalnızca 77.644,07 TL'lik kısmının, sözleşme konusu .... parsel numaralı taşınmaz üzerinde bulunan okul inşaatının elektrik işleri ile ilgili olduğu, diğer faturaların malzeme faturaları olduğu, davalının, sözleşme konusu iş için avans ödemeleri toplamının 142.355,93 TL olduğu, davalı yevmiye defterinin 31.12.2018 tarihli kapanış kaydında bu tutarda avans ödemiş olduğu, ticari defterlerinin kapanış kayıtlarında her iki taraf kayıtlarının karşılıklı olarak birbirlerini teyit ettiği, davacı şirketin ticari defter kayıtlarına göre, 182.144,13 TL'lik faturalarına karşılık davalının yapmış olduğu ödemeler toplamının 324.500,06 TL olup, davacının davalıya 142.355,93 TL borçlu olduğu, davalı kayıtlarında da aynı tutarda davacıdan alacaklı olduğunun görüldüğü, davacı tarafından davalı adına düzenlenmiş 7 adet fatura tutarı 182.144,13 TL'den bir fatura tutarı 77.644,07 TL'lik kısmının sözleşme konusu işle ilgili işçilik faturası olduğu, davalı tarafından yapılan (182.144,13-77.644,07)=104.500,06 TL'nin malzeme bedeli için yapılan ödeme olduğu, davacının 1 adet işçilik faturası ve imal edilmiş iş için mahsup edilecek tutarın 220.000,00 TL olarak tespit edildiği, düşülen işçilik tutarının kdv dahil olduğundan toplam iş tutarı üzerinden hesaplama yapıldığında; davalının ödemesi gereken tutarın 390.467,13 TL olduğu, bu tutardan ödenen işçilik bedeli ve avans ödemesi düşüldüğünde davacı alacağının KDV dahil 170.467,13 TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu dosya kapsamı ve delil durumuna uygun olup, hükme esas alınmıştır.
Somut olayda, taraf iradeleri ile karşılıklı edimleri içeren eser sözleşmesinin kurulduğu, davacının yüklenici, davalının taşeron olduğu görülmektedir. Eser sözleşmesi, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre; eser sözleşmesi yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği, tam olarak iki tarafa borç yükleyen sözleşmedir. Yüklenicinin borcu, işi yapıp teslim etmek, iş sahibinin borcu ise iş bedeli ödemektir.
Davacı taraf, sözleşme ve projeler kapsamında bulunan işlerin tamamlanarak davalıya teslim edildiğini ancak davalı işveren tarafından, 220.000,00 TL ödeme yapıldığını, bakiye ödemenin yapılmadığını ileri sürerek, ödenmeyen bakiye bedelin hüküm altına alınmasını istemektedir. Karşılıklı edimleri içeren eser sözleşmesinde, dava konusu okul inşaatının elektrik işlerininn malzemesinin davalı işveren tarafından verileceği, davacı yüklenici tarafından sadece montaj işçiliğinin yapılacağı kararlaştırılmış olup; davaya konu 475.000-TL tutarlı sözleşmedeki imalatlar ile ilgili tasdikli projelerin ve gerekli malzemelerin, davalı işveren tarafından şantiyeye getirilerek, davacı yükleniciye teslim edilememiş olması nedeni ile imalatların tamamlanamadığı bilirkişi raporu ile tespit edilmiş olmakla, davalı işveren .... Petrol Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti vekilinin cevap dilekçesinde ileri sürdüğü, taraflarınca, montaj edilecek malzemelerin, davacının istediği günde davacı yükleniciye sevk irsaliyeleri ile teslim edildiği ancak, davacı yüklenicinin sözleşme gereği yükümlülüklerini yerine getirmediğine yönelik beyan ve itirazları yerinde görülmemiştir.
Davanın konusu, yapılan işçilik giderlerine ilişkin olup, davaya dayanak sözleşmenin götürü bedelli olduğu gözetilerek, yüklenicinin hak ettiği iş bedelinin saptanması ya da iş sahibinin ödemesinin fazla olup olmadığının belirlenmesi için gerçekleştirilen imalatın eksik ve kusurlar da dikkate almarak tüm işe oranın tespiti, bu oranın toplam iş bedeline uygulanarak hak edilen bedelin saptanması ve bulunacak bu rakamdan kanıtlanan ödeme düşülerek hesaplamanın yapılması gereklidir. Davacı yüklenici tarafından, sözleşme kapsamındaki mekanik tesisat imalatlarından; okulun iç tesisatına ilişkin işlerin %85 oranında yapıldığı, bu işlerin %5 oranındaki kısmının malzemelerin zamanında temin edilip davacı yükleniciye verilmemiş olmasına bağlı olarak yapılamadığı, diğer tasdikli proje gerektiren (Trafo, Jeneratör, harici ve çevre aydınlatma işlerinin) %15 oranındaki imalatların malzeme verilememesi nedeniyle yapılamadığı anlaşılmıştır. Dosya ve delil durumuna uygun bulunarak hükme esas alınan 21/06/2022 tarihli ek rapor ile davacının yaptığı iş bedelinin; davacı tarafından davalı adına düzenlenmiş 7 adet fatura tutarı 182.144,13 TL'den bir fatura tutarı 77.644,07 TL'lik kısmının sözleşme konusu işle ilgili işçilik faturası olduğu, davalı tarafından yapılan (182.144,13-77.644,07)=104.500,06 TL'nin malzeme bedeli için yapılan ödeme olduğu, davacının 1 adet işçilik faturası ve imal edilmiş iş için mahsup edilecek tutarın 220.000,00 TL olarak tespit edildiği, düşülen işçilik tutarının kdv dahil olduğundan toplam iş tutarı üzerinden hesaplama yapıldığında; davalının ödemesi gereken tutarın 390.467,13 TL olduğu, bu tutardan ödenen işçilik bedeli ve avans ödemesi düşüldüğünde davacı alacağının KDV dahil 170.467,13 TL olarak hesaplandığı belirlenmiş olup, davacının ıslah talebi nazara alınarak 163.573,00.-TL'nin davalıdan tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM :
Davanın KABULÜNE,
1- 100.000,00 TL'nin dava tarihinden 63.573,00 TL'nin ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2.Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 25.535,95 TL vekalet ücretinin davalı tarafdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
3-Davacı tarafından yapılan; 62,20 TL başvuru ve vekalet harcı, 2.800,00 TL bilirkişi ücreti, 841,50 TL posta ve tebligat gideri, 384,90 TL keşif harcı olmak üzere toplam 4.088,60 TL yargılama giderinin davalı tarafdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
4-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde YATIRANA İADESİNE,
5-Alınması gerekli 11.173,67 TL harçtan peşin ve ıslahla alınan 2.793,75 TL harcın düşümü ile arta kalan 8.379,92 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-Peşin ve ıslahla alınan 2.793,75 TL harcın davalı tarafdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin (e duruşma) yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 29/09/2022