T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO: 2020/27 Esas
KARAR NO: 2022/315
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/01/2020
KARAR TARİHİ: 10/05/2022
KARAR Y.TARİHİ : 25/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Mardin Havalimanının güvenlik hizmetlerinin 2007 ve 2013 yılları arasında davalılar tarafından yürütüldüğünü, davalılar bünyesinde çalışmakta iken iş akitlerine son verildiği iddiasıyla bir kısım işçiler tarafından işçilik alacaklarının tahsili istemiyle ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açıldığını, davalılar ile imzalanan muhtelif tarihli sözleşme ve eklerinde yer alan teknik şartnamelerde “Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin;İş Kanunu ,SSK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar,hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da yüklenicidir, DHMİ bu gibi konularda sorumlu sayılmayacaktır” şeklinde düzenleme bulunduğunu, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/865 Esas sayılı dava neticesinde ödenen tutarlardan, davalılar ile müvekkili arasında imzalanan güvenlik hizmetleri sözleşmesi hükümleri ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı gereğince ödenen toplam 38.804,26 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı ... Özel Güv.Hiz.Ltd.Şti. vekili 27,02.2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle: davanın zananaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, dava dışı işçilere ödenen işçilik alacaklarından davacının sorumlu olduğunu ve davanın müvekkil şirkete yöneltilmesinin hukuki dayanaktan uzak olduğunu, teklif fiyata dahil edilmeyen alacaklardan davacı kurumun sorumlu alacağını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkil şirketin işçilik alacaklarından sorumlu olduğu kabul edilse dahi bu sorumluluğun,dava dışı işçinin müvekkil şirkette çalıştığı dönem ve ücretle sınırlı ve bu döneme ilişkin yapılan ödemelerin yarısı kadar olacağını, işçilik alacaklarına ilişkin ödenen vekalet ücretleri yargılama giderleri ve icra masraflarının davacı kurumun sorumluluğunda olduğunu davcnın reddine karar verilmesi talep etmiştir.
Diğer davalılara dava dilekçesi usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş, davalı taraflarca süresinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER:
1-)... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/865 Esas sayılı dosyası,
2-)... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası,
3-)Mardin Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 27/09/2021 ve 04/10/2021 tarihli yazıları,
4-) Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü , Van Ticaret Sicil Müdürlüğü ve İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün cevabi yazıları,
5-)Hukuk uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk son tutanağı,
6-)Mahkememizden alınan bilirkişi ve bilirkişi ek raporları,
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, alt işverenlerin işçisine, davacı asıl işveren tarafından ... 1.Asliye hukuk mahkemesi (iş mahkemesi sıfatıyla) kararına dayalı olarak yapılan “Kıdem tazminatı,Fazla mesai ücreti ve ulusal bayram genel tatil ücreti ” ile ferilerine ilişkin ödemelerden alt işverenlerin rücuen tahsiline yöneliktir.
Dava dışt İşçi ...'ın SGK Hizmet Dökümünün kurumdan istendiği, Mardin Sgk İl Müdürlüğünün 04.10,2021 tarihli yazı cevabında gönderilen SGK Hizmet dökümünün incelenmesinde, işçinin belirlenen dönemlerde (01.07.2007-13.09.2010) , ... Özel Güv. Hiz. Ltd. Şti.-... Güv Ltd. Şti. İş Ortaklığı, ... Güv, Ve Kor. Hiz. Tic. Ltd. Şti., ... Güv. Hizmetleri Ltd. Şti., ... Özel Güv.Hiz. Ltd. Şti. şirketlerinde çalıştığı, davacı DHMİ tarafından, dava dışı işçinin açmış olduğu işçilik alacakları davası sonucunda işçinin başlattığı icra takip dosyası olan ... İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyasına, 07.01.2019 tarihinde 37,500-TL ve 25.01.2019 tarihinde 1.304,26-TL olmak üzere toplamda 38.804,26-TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.
Dava dışı işçi tarafından açılan asliye hukuk (iş mahkemesi) davasında (... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2010/865 E.) davalılar DHMİ ve ... Özel Güvenlik Hiz.Ltd.Şti.'dir. İş Mahkemesi davası, huzurdaki davada yer alan diğer davalılara ihbar edilmemiştir.
Asıl işverenle, alt işverenin işçiye karşı müteselsilen sorumluluğunu düzenleyen yasa maddesi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 maddesidir. Bu dış ilişkideki (işçiye karşı) sorumluluğu düzenleyen yasa maddesidir. Ancak davacı ve davalı alt işverenlerin iç ilişkideki sorumlulukları, aralarındaki sözleşme hükümlerine göre tespit editmektedir. Sözleşmelerde hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu ve Yargıtay kararları uyarınca sorumluluk belirlenmektedir.
Hizmet Atım Sözleşmelerine ilişkin davalarda son dönemlerde Yargıtay'ın iş bölümü uyarınca görevli dairesi olan Yargıtay 15.Hukuk Dairesi'nin kararlarında rücu davalarına ilişkin şu ilkeler belirlenmiştir: Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
İşçiye ödenen kadem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından İşçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, ücret alacağı, UBGT, fazla mesal ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.(Yargıtay 15.Hukuk Dairesi E:2021/611 K:2021/537 Karar tarihi:01.03.2021)
Yukarıda açıklanan kararlarda ifade edildiği üzere “İşverenin(idare/asıl işveren) işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede hüküm bulunmaması halinde, rücu konusu alacakların tamamından ve ferilerinden münhasıran alt işverenlerin sorumlu olduğu” kabul edilmektedir.
Her bir alt işverenin kendi döneminden sorumlu olduğu, İhbar tazminatı ve yıllık izin alacağı var ise bundan sadece son işyerenin sorumlu olacağı da anılan kararlarda yer almaktadır.
“Davaltıların, iş davalarının kendilerine ihbar edilmiş olmasına göre, davalarda hüküm altına alınan, faiz, yargılama giderleri ve vekalet ücretleri ile söz konusu alacakların tahsili amacıyla girişilen icra takip masraflarından da payları oranında sorumlu tutulmaları gerekirken, bu istemlerin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır” (Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin E:2017/837 , K:2020/1463, 03.03.2020 tarihli kararı.)
Yargıtay kararları uyarınıca rücu davalarında, rücuya konu iş mahkemesi dosyasının alt işverenlere ihbar edilip edilmemesi durumunda sorumluluk tutarlarının değiştiği görülmektedir. Buna göre iş mahkemesi dosyası alt işverene ihbar edilmişse, İş mahkemesi davasında hükmolunan alacaklar yanısıra yargılama gideri ve ferileri ile icra takip masraflarından alt işverenlerin payları oranında sorumlu olduğu kabul edilmekte, şayet İş mahkemesi davası ait işverene ihbar edilmemişse, alt işverenterin hükmolunan alacakların sadece asıl alacaklarından sorumlu olacağı değerlendirilmektedir
Buna göre tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde, davacı ile davalılar arasında Mardin Havalimanı özel güvenlik hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin Hizmet Alın Sözleşmeleri imzalandığı, dava dışı işçi ...'ın bu sözleşmelere konu işte davalı şirketler işçisi olarak davacı aşıl işveren işyerinde çalıştığı, dava dışı işçinin ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesi 2010/865 E. Sayılı dosya ile açtığı dava sonucunda kıdem tazminatı, fazla mesai alacağı ve genel tatil ücreti alacağı yönünden davanın kabulüne karar verilerek kararın İstinaf mahkemesi incelemesinden geçerek kesinleşmiş olduğu; işçi tarafından davacı aleyhine yapılan icra takibi neticesinde, davacının icra takip dosyasına (... İcra Dairesi ... E. sayılı) 07.01,2019 tarihinde 37.500-TL ve 25.01.2019 tarihinde 1.304,26-TL olmak üzere toplamda 38.804,26-TL ödeme yapmış olduğu. taraflar arasındaki sözleşmeler uyarınca iç ilişkideki sorumluluğun davalılara ait olduğu ve davacının davalılara rücu edebileceği tutarlar yasa,usule uygun ve denetime elverişli hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplanmakla, her bir davalının münhasıran kendi döneminden tespit edilen bedellerle sınırlı sorumlu olduğuna karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Anlatılan nedenlerle,
1-Davanın Kabulüne ile,
... Özel Güvenlik Hiz.Ltd. Şti.-... Güv. Ltd. Şti İş Ortaklığı'nın 6.084,96 TL, ... Güv.ve Kor.Hiz.Tic.Ltd.Şti'nin 5.020,94 TL, ... Güv.Hiz.Ltd.Şti.'nin 19.299,20 TL, ... Özel Güv.Hiz.Ltd. Şti.'nin 8.479,16 TL olmak üzere toplam 38.804,26 TL'nin, ... Özel Güv.Hiz.Ltd. Şti. yönünden 25/01/2019 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalılardan sorumlulukları oranında tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 2.650,72 TL harçtan peşin alınan 662,68 TL harcın düşümü ile arta kalan 1.988,04 TL harcın davalılardan (Davalı ... Özel Güvenlik Hiz. Ltd. Şti.- ... Güv. Ltd. Şti İş Ortaklığı'nın 311,75 TL ile, davalı ... Güv.ve Kor.Hiz.Tic.Ltd.Şti. 257,24 TL ile, davalı ....Hiz.Ltd.Şti. 984,64 TL ile, davalı ... Özel Güv.Hiz.Ltd. Şti. 434,41 TL ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Peşin alınan 662,68 TL harçla, 54,40 TL başvurma harcının davalılardan (Davalı ... Özel Güvenlik Hiz. Ltd. Şti.- ... Güv. Ltd. Şti İş Ortaklığı'nın 112,45 TL ile, davalı ... Güv.ve Kor.Hiz.Tic.Ltd.Şti. 92,79 TL ile, davalı ....Hiz.Ltd.Şti. 355,16 TL ile, davalı ... Özel Güv.Hiz.Ltd. Şti. 156,68 TL ile sınırlı olmak üzere) alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 5.820,64 -TL vekalet ücretinin davalılardan (Davalı ... Özel Güvenlik Hiz. Ltd. Şti.- ... Güv. Ltd. Şti İş Ortaklığı'nın 912,74 TL ile, davalı ... Güv.ve Kor.Hiz.Tic.Ltd.Şti. 753,15 TL ile, davalı ....Hiz.Ltd.Şti. 2.882,88 TL ile, davalı ... Özel Güv.Hiz.Ltd. Şti. 1.271,87 TL ile sınırlı olmak üzere) alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 1.000,00-TL bilirkişi ücreti, 870,40-TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 1.870,40 -TL ile vekalet harcı 7,80 -TL'nin toplamı 1.878,20 TL'nin davalılardan (Davalı ... Özel Güvenlik Hiz. Ltd. Şti.- ... Güv. Ltd. Şti İş Ortaklığı'nın 294,53 TL ile, davalı ... Güv.ve Kor.Hiz.Tic.Ltd.Şti. 243,03 TL ile, davalı ....Hiz.Ltd.Şti. 930,24 TL ile, davalı ... Özel Güv.Hiz.Ltd. Şti. 410,40 TL ile sınırlı olmak üzere) alınarak davacı tarafa ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin (Davalı ... Özel Güvenlik Hiz. Ltd. Şti.- ... Güv. Ltd. Şti İş Ortaklığı'nın 206,99 TL ile, davalı ... Güv.ve Kor.Hiz.Tic.Ltd.Şti. 653,78 TL ile, davalı ....Hiz.Ltd.Şti. 170,79 TL ile, davalı ... Özel Güv.Hiz.Ltd. Şti.288,44 TL ile sınırlı olmak üzere) davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde HMK 333 maddesi uyarınca taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.10/05/2022
Katip ... Hakim ...
¸e-imza ¸e-imza