T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARAGEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/305 Esas
KARAR NO: 2021/515
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 20/07/2020
KARAR TARİHİ: 08/07/2021
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA :
Davacı dava dilekçelerinde; Keşidecisi ... Gıda Tar. Ve Hay. Paz. Tic Ltd Şti, lehtarı, ... Yumurta Ür. Hay. Gıd. Tic. ve San. Ltd. Şti., ... ... Bankası A.Ş. 0017 .... Şubesi'ne ait .... İban Nolu, 0372969 Çek Seri Nolu, 20.06.2020 keşide tarihli, 50.000,00 TL bedelli çek,
-Keşidecisi ... Gıda Tar. Ve Hay. Paz. Tic Ltd Şti lehtarı, ... Yum. Ürt. Hay. Gıd. Ltd Şti, ... ... Bankası A.Ş. 0017 ... Şubesi'ne ait .... İban Nolu, 0372971 Çek Seri Nolu, 11.07.2020 keşide tarihli 35.000,00 TL bedelli çek,
-Keşidecisi ... Ekmek ve Unlu Mamüller Gıda San Tic Ltd Şti, lehtarı, ... Yumurta Gıda Tic Ltd Şti, ... ... Şubesi'ne ait .... İban Nolu, 3225655 Seri Nolu, 25.07.2020 keşide tarihli 23.500,00 TL bedelli çek,
-Keşidecisi ..., lehtarı ... Yumurta Üretim Ltd Şti, ... 0172 Çankırı Şubesi'ne ait ... İban Nolu, 0075827 Çek Seri Nolu, 10.08.2020 keşide tarihli, 22.500,00 TL Bedelli çek ile,lu, 3225655 Seri Nolu, 25.07.2020 keşide tarihli 23.500,00 TL bedelli çek,
-Keşidecisi ... Gıda Meyve Sebze İnşaat Otomotiv İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi, lehtarı, ... Yumurta Gıda Tic Ltd Şti, .. Şube'sine ait ....İban Nolu, C1 1963318 Seri Nolu, 29.08.2020 keşide tarihli, 50.000,00 TL Bedelli çek,
-Keşidecisi ... Gıda İnş Tur Tic Ltd Şti lehtarı, ... Yum. Ürt Hay Ltd Şti, ... Şubesi'ne ait ... İban Nolu, 29092609 Çek Seri Nolu, 19.09.2020 keşide tarihli, 60.000,00 TL Bedelli çek ile,
-Keşidecisi ... Gıda Meyve Sebze İnşaat Otomotiv İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi lehtarı, ... Yumurta Gıda Tic Ltd Şti, ... Şube'sine ait ... İban Nolu, C1 1963319 Çek Seri Nolu, 19.09.2020 keşide tarihli, 60.000, 00 TL Bedelli çek,
-Keşidecisi ..., lehtarı, ... Yumurta Üretim Ltd Şti, ... 0172 ... Şubesi'ne ait .... İban Nolu, 05.10.2020 keşide tarihli, 22.500,00 TL Bedelli çeklerin kaybolduğunu, bu nedenle ödemeden men kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Dava hasımsız olarak açılmıştır.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, davacının yasal hamil olduğu çeklerin rızası dışında elinden çıkarak kayıp olması nedeniyle iptali istemine ilişkindir.
Çek örneği, banka cevapları,gazete ilanları ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.
Zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali, kıymetli evrakta hak ile çek arasındaki sıkı bağlılığın, çekin zayi edilmesi halinde ortaya çıkaracağı haksızlıkları önleme ihtiyacından doğmuştur. Yetkili hamil veya lehtar tarafından zayi edilen çekin hak sahipliğini teşhis fonksiyonunu ortadan kaldırarak ve dilekçe sahibinin söz konusu hakka sahip olduğu konusunda bir karine yaratarak bu hakkı çekişmesiz olarak talep etmesini sağlamaya yönelik nizasız kaza yani hasımsız dava konusu bir işlemdir. Bu davada Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir. Mahkeme tarafından verilecek iptal kararı ile birlikte borçlu, bono, poliçe veya çeki ibraz edilmeden ödeme imkanına kavuşmaktadır (Özkan Gültekin, Öğretide ve Uygulamada Kıymetli Evrakın Ziya ve İptali, Ankara-2006, s.51).
Kıymetli evrak iptali veya çek iptali davalarında amaç; kıymetli evrakı ibraz mecburiyetinde olan ve çekin zilyetliğini kaybetmesi nedeniyle bu zorunluluğu yerine getiremeyen lehtar veya hamile, hakkının mevcudiyetini kanıtlamak bakımından bir imkan sunmak ve çeki ibraz edememekten dolayı alacak hakkını kullanmaktan mahrum kalmasını önlemektir.
6102 sayılı TTK 757 madde hükmünde kıymetli evrakın iptali ve önleyici önlemler konusunda düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemede iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi men eden kararında ayrıca muhataba vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdii etmeye izin verir ve tevdii yerini gösterir. TTK. 758 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmesi durumunda mahkeme dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. Verilen süre içinde dava açılmazsa mahkeme muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. TTK 759 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca, poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmemesi halinde poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.
Kıymetli evrakın iptali isteminde bulunan kişi poliçe elindeyken ziyaa uğradığını inandırıcı delillerle ispatlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Poliçe ile ilgili yapılan bu düzenlemeler TTK 818/1.fıkra (s) bendinde yapılan düzenleme uyarınca çek hakkında ve TTK m 778/1 fıkra (ı) bendi uyarınca bono hakkında da uygulanır.
Kıymetli evrak iptali veya çekin zayii edilmesi nedeniyle iptalini talep etme hakkı TTK 757 madde hükmünde yapılan açık düzenleme uyarınca kıymetli evrak (bono, poliçe, çek) elinden çıkan kişi yani yetkili hamil bu davayı açma hakkına sahiptir.
Toplanan deliller, yapılan ilanlar ve tüm dosya içeriği incelendiğinde; yetkili hamil tarafından kıymetli evrakın zayii nedeniyle açılan iptal davasında kanunda öngörülen şekilde ticaret sicil gazetesinde gerekli ilanların yapıldığı ve yasal süre içerisinde bu çeklerle ilgili herhangi bir hak iddiasının yapılmadığı, mahkememize müracaat edenin olmadığı, çeklerin ilgili banka şubesine ibraz edilmediği anlaşıldığından davanın kısmen kabulü ile dava konusu;
-Keşidecisi ... Gıda Meyve Sebze İnşaat Otomotiv İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi, lehtarı, ... Yumurta Gıda Tic Ltd Şti, ... Şube'sine ait ... İban Nolu, C1 1963318 Seri Nolu, 29.08.2020 keşide tarihli, 50.000,00 TL Bedelli çek,
-Keşidecisi ... Gıda İnş Tur Tic Ltd Şti lehtarı, ... Yum. Ürt Hay Ltd Şti, ... Şubesi'ne ait ... İban Nolu, 29092609 Çek Seri Nolu, 19.09.2020 keşide tarihli, 60.000,00 TL Bedelli çek ile,
-Keşidecisi ... Gıda Meyve Sebze İnşaat Otomotiv İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi lehtarı, ... Yumurta Gıda Tic Ltd Şti, ... Şube'sine ait ... İban Nolu, C1 1963319 Çek Seri Nolu, 19.09.2020 keşide tarihli, 60.000, 00 TL Bedelli çeklerin zayi nedeniyle iptaline,
-3225655 seri nolu 25-07/2020 keşide tarihli 23.500,00 TL bedelli ... Çankırı şubesine ait çek yönünden açılan davanın banka yazı cevabından anlaşılacağı üzere çek numarası hatalı olduğundan ve doğru çek numarası davacı tarafça bildirilmediği, dava konusu diğer çeklerin ise ödendiği, davacı vekiline ödenen çekler yönünden istirdat davacı açmak ve Mahkemesi ile dosya numarasını bildirmek üzere iki haftalık süre verildiği, verilen sürede davacı vekilinin istirdat davası açmadığı anlaşılmakla bu çekler yönünden açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
DAVANIN KISMEN KABULÜNE,
1-Dava konusu, -Keşidecisi ... Gıda Meyve Sebze İnşaat Otomotiv İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi, lehtarı, ... Yumurta Gıda Tic Ltd Şti, ....Şube'sine ait ... İban Nolu, C1 1963318 Seri Nolu, 29.08.2020 keşide tarihli, 50.000,00 TL Bedelli çek,
-Keşidecisi ... Gıda İnş Tur Tic Ltd Şti lehtarı, ... Yum. Ürt Hay Ltd Şti, ... Şubesi'ne ait ...İban Nolu, 29092609 Çek Seri Nolu, 19.09.2020 keşide tarihli, 60.000,00 TL Bedelli çek ile,
-Keşidecisi ... Gıda Meyve Sebze İnşaat Otomotiv İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi lehtarı, ... Yumurta Gıda Tic Ltd Şti, ...Şube'sine ait .... İban Nolu, C1 1963319 Çek Seri Nolu, 19.09.2020 keşide tarihli, 60.000, 00 TL Bedelli çeklerin zayi nedeniyle iptaline,
2- 3225655 seri nolu 25-07/2020 keşide tarihli 23.500,00 TL bedelli ... Çankırı şubesine ait çek yönünden açılan davanın çek numarası hatalı olduğundan REDDİNE;
3-Diğer çekler yönünden açılan davanın REDDİNE,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacı tarafa iadesine,
5-Peşin alınan harcın karar harcı sayılmasına başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.. 08/07/2021
Katip ...
¸
Hakim ...
¸