T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/364 Esas
KARAR NO: 2021/584
DAVA: Alacak (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/08/2020
KARAR TARİHİ: 23/09/2021
KARAR Y.TARİHİ : 30/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçesinde ; müvekkilinin davalı kooperatifin ortağı olduğunu (2 no.lu villa) ve aidatlarını yatırdığıni, ekonomik sıkıntılar çekmesi sonucunda Ankara ... Noterliği'nden çektiği 24/12/2014 günlü, ... yevmiye nolu istifaname ile ortaklıktan ayrıldığını, kooperatif ortaklarından Necmettin Uçkan'ın ortaklıktan istifa etmesi sonucunda doğmuş alacaklarını müvekkiline devrettiğini ve bu hususun Kooperatif yönetimince karara bağlandığını, 2015 yılı Şubat ayının 22'sinde yapılan genel kurulda alına karar doğrultusunda istifanın kabul edildiğini, arabuluculuk görüşmelerinden anlaşma sağlanamadığını belirterek, 421.500,00 TL. tutarındaki alacağının 22/03/2015 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini iadesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı vekili cevap dilekçesinde ; zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, üyelikten çıkan ve çıkarılan üyeler ile hesaplamanın beş yıllık zaman aşımına tabi olduğunu, davacı yanın davayı açmasında hiç bir hukuki yararı olmadığını, davacının ortaklık yükümlülüklerini yerine getirmediğini, 2014 yılına ait 22/02/2015 günlü toplantıda istifa eden ortakların alacaklarının ne şekilde ödeneceğinin oybirliği ile karara bağlandığını, karar ile %37 oranında muhik bir tazminat alınmasının kararlaştırıldığını, kararın uygulanabilir nitelikte bulunduğunu belirterek, davanın neddine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini savunmuştur.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, davacının, davalı kooperatiften ortaklıktan çıkma payı alacağının bulunup bulunmadığı, konularına ilişkindir.
... Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası, karar defteri örneği, arabuluculuk tutanağı, bilirkişi raporu ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.
Dosya üzerinde Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, Mali Müşavir bilirkişiden alınan 07/03/2021 tarihli bilirkişi raporu dosyada mevcuttur.
1163 sayılı KK.’nun 17. maddesinde; “...Bu haklar, yedek akçeler hariç olmak üzere, ortağın ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanır. ” hükmü ve anasözleşmenin 15. maddesinde ise; "Devir dışında bir nedenle ortaklığı sona erenlerin sermaye ve diğer alacakları, o yılın bilançosuna göre hesaplanarak, bilanço tarihinden itibaren bir ay içinde geri verilir. Ancak ortaklığı sona erenlerin yerine yeni ortak alınması halinde eski ortağın 21. madde uyarınca ödediği gider taksitleri derhal geri verilir." hükmü bulunmaktadır.
KK.’nun 17/2. maddesinde ise; “Kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek iade ve ödemeler anasözleşmede daha kısa süre tespit edilmiş olsa bile genel kurulca üç yılı aşmamak üzere geciktirilebilir. Bu durumda kooperatifin muhik bir tazminat isteme hakkı saklıdır." hükmüne yer verilmiştir.
KK.’nun “Bildirme Süresi ve Çıkma Zamanı” başlıklı 12. maddesinde; “Çıkış, ancak bir hesap senesi sonu için ve en az 6 ay önceden haber verilerek yapılır. Anasözleşmede, daha kısa bir süre belirtilip hesap senesi içinde çıkışa müsaade edilebilir1’. Kooperatif anasözleşmesinin 13. maddesinde de; “Her ortak, hesap senesi sonundan en az bir ay önce yönetim kuruluna yazı ile başvurmak suretiyle ortaklıktan çıkabilir." hükmü yer almaktadır.
Somut olayda; davalı kooperatifin ortağı olan davacının istifası sonucunda, ödenen aidat ve sermaye payı alacağının tespiti istemine yönelik olup, uyuşmazlık davacının talebinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Davacı, Ankara .... Noterliği'nin 24/12/2014 gün ve ... yevmiye sayılı “İstifanamesi' ile kooperatiften ayrılma talebini kooperatife sunduğu, bu istemin aynı gün kooperatife ulaşmış ve kooperatif yönetim kurulunun 29/12/2014 günlü 67 sayılı oturumunda görüşülerek kabul edildiği, Muavin defter kayıtlarına göre davacı ortaklığı döneminde Mehmet Necmettin Uçkan’ın ortaklığından aktarılan tutarlar ile birlikte toplam 323.310,00 TL. ödemede bulunduğu Kooperatifler Kanunu’nun 17. ve anasözleşmenin 15. maddesi gereğince, devir dışında bir nedenle ortaklığı sona erenlerin sermaye ve diğer alacakları, o yılın bilançosunun genel kurulca kabulünden bir ay sonra muaccel olur. Davacıya iadesi gereken meblağ, ödediği aidatların toplamı kadar olmayıp, yapılan toplam ödemeden ayrıldığı yılsonu bilançosunda yer alan genel giderlerden davacıya isabet eden kısımlarından sonra bakiyesidir. Davacının yerine yeni ortak alınmamıştır. Dolayısıyla davacının çıktığı yıla ait 31/12/2015 günlü bilanço ve gelir/gider cetveli 26/06/2016 günlü genel kurulda görüşülerek kabul edildiğinden, ortağın alacağının genel kurul tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekmektedir. Bu nedenle; davacının alacağı, 26/06/2016 tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmeli ve 27/07/2016 tarihinde davacının alacağının muaccel olduğu, erteleme kararının muacceliyet tarihini etkilemeyeceği, Erteleme kararının kooperatife geç ödeme hakkı vereceği, alınan erteleme kararı gereği, davacının alacağına kavuşabileceği tarihin 27/07/2016 + 3 yıl = 27/07/2019 tarihi olduğu, bu tarihe göre davanın, erteleme kararı sonrasında açıldığı, KK.’nun 12. maddesi ile anasözleşmenin 13. maddesi gereğince bir ortağın, en geç 30 Kasım tarihine kadar istifa etmesi gerekmesine rağmen 24/12/2014 tarihi itibariyle istifa gerçekleştiğinden, davacının izleyen yıl içinde istifa ettiğini kabul etmek gerektiği, Kooperatifler Kanunu’nun 17. ve anasözleşmenin 15. maddesi gereğince, devir dışında bir nedenle ortaklığı sona erenlerin sermaye ve diğer alacaklarının hesabının ve ödenme şeklinin o yılın bilançosunun görüşüldüğü 26/06/2016 günlü genel kurul kararlarına göre belirleneceği, Davacının yerine yeni bir ortak alınmadığı, hal böyle olunca, davacının alacağının 27/07/2016 tarihinde muaccel hale geldiği anlaşılmaktadır.
Her ne kadar davalı vekili cevap dilekçesinde 2014 yılına ait 22/02/2015 günlü toplantıda istifa eden ortakların alacaklarının ne şekilde ödeneceğinin oy birliği ile karara bağlandığının, karar ile %37 oranında muhik bir tazminat alınmasının ön görüldüğünü, kararın uygulanabilir nitelikte bulunduğunu, bu karar gereğince bir hesaplama yapılması gerektiğini belirtse de, 2015 yılına ait 26/06/2016 günlü toplantıda çıkan ve çıkacak ortaklar hakkında gündemin 7. Maddesinin görülüşmesi ile istifa eden ve istifa edecek ortakların kabul edilmemesi ve çıkan ortakların alacaklarının 3 yıl süre ile ertelenmesinin karara bağlandığı, ancak muhik bir tazminat ödenmesi hususu karar metnine alınmadığı anlaşıldığından muhik tazminat dikkate alınmadan bilirkişi raporunda tespit edilen 317.919,53 TL'nin 27/07/2016 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE
-317.919,53 TL'nin 27/07/2016 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 30.704,37 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
3-Reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 13.790,14 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan ve aşağıda ayrıntılı açıklanan 669,45 TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 504,94 TL'nin davalı tarafdan alınarak davacı tarafa ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde YATIRANA İADESİNE,
6-Alınması gerekli 21.717,08 TL harçtan peşin alınan 7.198,17 TL harcın düşümü ile arta kalan 14.518,91 TL harcın davalı tarafdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
7-Peşin alınan 7.198,17 TL harcın davalı tarafdan alınarak davacıya ödenmesine,
8-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinden kabul ve red oranına göre hesaplanan 324,38 TL'nin davacıdan, 995,62 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 23/09/2021
Katip ...
¸
Hakim ...
¸
DAVACI YARGILAMA GİDERLERİ
Vekalet Harcı 7,80 TL
Posta masrafı 1 07,25 TL
Başvurma harcı 54,40 TL
Bilirkişi ücreti 500,00 TL
TOPLAM 669,45 TL'den kabul ve red oranına göre hesaplanan 504,94 TL