T.C. ... 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Türk Milleti
Adına Yargılama Yapmaya Ve Hüküm Vermeye Yetkili
T.C.
...GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/566
KARAR NO: 2021/85
ASIL DOSYA
:2-... - ...
: Av. ... - ... ...
DAVA: Ticari Şirket (Pay Defteri Kaydına İlişkin)
DAVA TARİHİ: 17/12/2015
BİRLEŞEN
ANK. 12. ASLİYE TİC. MAH. 2017/526 E. SAYILI DOSYASI
... / ...
DAVA: Pay Devrinin pay defterine kaydı
DAVA TARİHİ: 17/07/2017
KARAR TARİHİ: 03/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Pay Defteri Kaydına İlişkin) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA :
Asıl dava ve birleşen dosyada davacı vekili dava dilekçelerinde, müvekkilinin, davalı ... Anonim İmar Yatırım İnş. San ve Tic. A.Ş'nin hissedarlarından ...’den 5.900.000,00 TL sermayeye tekabül eden 5.900 adet payın 412 adedini 412.000,00 TL bedelle 01.10.2013 tarihli anonim şirket hisse devir sözleşmesiyle devraldığını, yapılan sözleşme uyarınca, 412 adet paya ait tüm hak ve borçlarının müvekkiline devredildiğini, gerekli kayıt işlemlerinin yapılmasına muvafakat verildiğini, sözleşmede kararlaştırılan bedelin ödendiğini, devralınan payların davalı şirket pay defterine kaydedilmesi için usulüne uygun şekilde başvuru yapıldığını, ihtarname gönderildiğini, 03.09.2015 tarihinde tebliğ edildiğini, buna rağmen davalı tarafın gerekli kayıt ve tescil işlemlerini gerçekleştirmediğini, davalı şirketin 04.12.2015 tarih ve 50250 sayılı cevabi ihtarnameyle hisseyi devreden ...’in devir sözleşmesinin hukuken mevcut ve geçerli olmadığını beyan etmesi sebebiyle pay defterine kayıt işleminin yapılmadığını, bu konuda yönetim kararı alındığını, şirket ana sözleşmesinde pay devrini kısıtlayan herhangi bir hükmün bulunmadığını, müvekkilinin davalı şirkette dava konusu paylar dışında başka payları da bulunduğunu belirterek; pay devir sözleşmesine konu 412 adet payın müvekkili adına pay defterine kaydedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir
SAVUNMA :
Asıl davada davalı vekili cevap dilekçelerinde, davacı tarafından kendilerine gönderilen Ankara...kanalıyla düzenlenen 16.11.2015- 46387 sayılı ihtarnameyle anonim şirket hisse devir sözleşmesi gereği ...'den devralınan 412 adet paya ilişkin olarak pay defterine gerekli kaydın düşülmesinin istendiğini, müvekkilinin hisse devir sözleşmesinin tarafı olmadığını, pay defterine kayıt konusundaki yetkinin yönetim kurulunda olduğunu, pay defterine kayıt yapılabilmesi için payı devreden şirket ortağı ...'in yapılacak işleme onay vermesi gerektiğini, ihtilafın hukuken çözümünün davacı şirket ile ... arasında gerçekleşmesi gerektiğini, şirket yönetim kurulunun 26.11.2015 tarihinde yaptığı toplantı sonucunda ...’in de bilgisine başvurduğunu, davalının tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada davalı ... 23/01/2017 tarihli dilekçesinde; dava konusu uyuşmazlığın davacı ile şahsı arasında imza altına alınan ve hükümsüz olan 01/10/2013 tarihli hisse devir sözleşmesine dayandığını, hisse devir bedelinin kendisine ödenmediğini, bedel ödenmediğinden hisse devri yapılmasının mümkün olmadığını, kendisine karşı dava açılmadığını, açılan davanın husumet yönünden hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın husumet nedeniyle ve esastan reddi gerektiğini bildirmiş, birleşen dosyada ... vekili dilekçesinde, dava sebebi gözetildiğinde davalı şirket ile birlikte müvekkile husumet yöneltilmesi gerektiğini, müvekkili...'e davanın ihbar edilmesinin bu zorunluluğu ortadan kaldırmadığını, bu kapsamda müvekkili aleyhine dava açılıp dosyanın birleştirilmesine karar verildiğini, müvekkilinin ilk açılan dava dosyası ile ilgili tebligatları alamadığı için savunmasını yapamadığını, müvekkilinin bilirkişi raporunu ve yazışmaları inceleyemediğini, ayrıca hisse devri ile ilgili müvekkiline herhangi bir bedel ödenmediğini ileri sürerek davanın reddine, ihbar olunan sıfatıyla dahil edildikleri davayla ilgili tebligatın yapılması ile ilk açılan dosyadaki bilirkişi raporunu inceleyemedikleri beyanda bulunamadıkları için yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmasını istemiştir.
Müdahil ... vekili 13/12/2016 tarihli dilekçelerinde; açılan davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davanın ...'e açılması gerekirken, bunun yapılmamış olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, Ankara Bölge Adliye Mahkemesinin ilam sonrası dilekçesinde, müdahale talebinde bulunmayı gerektiren maddi vakıaların aynen devam ettiğini, 18/11/2013 tarihli devir sözleşmesinden kaynaklanan hak ve alacaklı için Ankara 7. İcra Müdürlüğünün 2017/12501 esas nolu 19/06/2017 tarihli takip talebi ile davacı şirket yetkilisi için takipte bulunduklarını, davacı şirket yetkilisi gereğe ve hukuka aykırı bir şekilde tebligat yapılması gerekçesi ile gecikmiş itirazda bulunarak icra takibini durdurduğunu, müdahil olarak kabul edilen dosyadaki davacının davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Asıl dava birleşen dava, anonim şirket payı devralan davacının, devraldığı payların şirket pay defterine kaydedilmesi istemine ilişkindir (6102 sayılı TTK m. 484, 490, 492, 494, 498 vd).
Davacı ve davalı şirkete ait ticaret sicil dosyası, davacı şirket ile ... arasında kurulan 01/10/2013 tarihli Anonim Şirket Hisse Devir Sözleşmesi örneği, davacı ve davalının gönderdiği ihbarname örnekleri, ticaret sicil gazetesi örnekleri, davalı şirkete ait ana sözleşme örneği, bilirkişi kurulu raporu ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.
Davacı şirket ile davalı şirkette pay sahibi olan ... arasında kurulan Anonim Şirket Hisse Devir Sözleşmesi, bu sözleşmem uyarınca devredilen hisse miktarı, satış bedeli konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. İhtilaf; davacı tarafın, devraldığı hisselerin davalı şirket pay defterine kaydedilmesini talep etmekte haklı olup olmadığı konusundadır.
Davacı şirkete ait ticaret sicil dosyasının incelenmesinde; Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğünün 291226 sicil numarasına kayıtlı olduğu, Plevne Mah. Çimenli Sk No: 24/33, Altındağ Ankara adresinde faaliyet gösterdiği, sermayesinin 250.000,00 TL, tescil tarihinin 24/01/2011 tarihi olduğu ve şirketin faal olduğu anlaşılmıştır.
Davalı Şirkete ait ticaret sicil dosyasının incelenmesinde; Davalı Şirketin, Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğünün 358943 sicil numarasına kayıtlı olduğu, 09.07.2013tarihinde tescil edildiği, sermayesinin 13.750.000,00 TL olduğu, Davalı Şirketin 12.07.2013- 8362 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edilen ana sözleşmesinin 6. maddesinde, ...’in şirkette 5.900 adet paya sahip olduğu, payların toplamının 5.900.000,00 TL değerinde olduğu, ayni sermaye payının 5.857.800,00 TL ve nakdi sermaye payının 42.200,00 TL olduğu anlaşılmıştır.
Davalı şirket ana sözleşmesinin incelenmesinde; kurucularının ..., ... ve ... olduğu, şirket sermayesinin 13.750.000,00 TL olduğu, bu sermayenin her biri 1.000,00 TL değerinde 13.750.000 paya ayrıldığı, ...'in 5.900 adet hisseye sahip olduğu, sözleşmede hisse devrini sınırlandıran hüküm bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davacı şirket ile dava dışı ... arasında imzalanan 01/10/2013 tarihli "Anonim Şirket Hisse Devir Sözleşmesi"nin incelenmesinde; hisse devri yapanın ..., devralanın Davacı HDA Grup Ltd. Şti olduğu, devir bedelinin 412.000,00 TL, devre konu pay sayısının 412 adet olduğu, bu hisselerin bütün aktif ve pasifi ile nominal değeri üzerinden 412.000,00 TL karşılığında devredildiği, devir bedelinin ödendiğinin ... tarafından kabul edildiği, ayrıca hisse devri yapan ...'in hisseyi devralan tarafı ve diğer hissedarları ibra ettiği ve devir sözleşmesi kapsamında akçalı hak istemli dava açmayacağını, buna ilişkin haklardan vazgeçtiğini beyan ve taahhüt ettiği, her iki tarafın sözleşmeyi imzaladıkları anlaşılmıştır.
Anonim şirket pay senetleri hakkında 6102 sayılı TTK m. 484 vd maddelerde ayrıntılı şekilde yapılmıştır. Yapılan düzenleme uyarınca; pay senetleri, hamiline veya nama yazılı olur. Nama yazılı pay senetlerinin ayrıca; sahiplerinin adı ve soyadını veya ticaret unvanını, yerleşim yerini, pay senedi bedelinin ödenmiş olan miktarını da açıklaması gerekir. Bu senetler şirketin pay defterine kaydolunur (TTK m. 487). Hamiline yazılı pay senetlerinin devri, şirket ve üçüncü kişiler hakkında, ancak zilyetliğin geçirilmesiyle hüküm ifade eder (TTK m. 489). Kanunda veya esas sözleşmede aksi öngörülmedikçe, nama yazılı paylar, herhangi bir sınırlandırmaya bağlı olmaksızın devredilebilirler. Hukuki işlemle devir, ciro edilmiş nama yazılı pay senedinin zilyetliğinin devralana geçirilmesiyle yapılabilir (TTK m. 490).Bedeli tamamen ödenmemiş nama yazılı paylar, ancak şirketin onayı ile devrolunabilir; Şirket, sadece, devralanın ödeme yeterliliği şüpheli ise ve şirketçe istenen teminat verilmemişse onay vermeyi reddedebilir (TTK m. 491). Esas sözleşme ile nama yazılı payların ancak şirketin onayıyla devredilebileceğini öngörebilir. Bu sınırlama intifa hakkı kurulurken de geçerlidir. Şirket tasfiyeye girmişse devredilebilirliğe ilişkin sınırlamalar düşer (TTK m. 492). Şirket, esas sözleşmede öngörülmüş önemli bir sebebi ileri sürerek veya devredene, paylarını, başvurma anındaki gerçek değeriyle, kendi veya diğer pay sahipleri ya da üçüncü kişiler hesabına almayı önererek, onay istemini reddedebilir. Pay sahipleri çevresinin bileşimine ilişkin esas sözleşme hükümleri, şirketin işletme konusu veya işletmenin ekonomik bağımsızlığı yönünden onayın reddini haklı gösteriyorsa, önemli sebep oluşturur. Ayrıca, devralan, payları kendi adına ve hesabına aldığını açıkça beyan etmezse şirket, devrin pay defterine kaydını reddedebilir. Paylar; miras, mirasın paylaşımı, eşler arasındaki mal rejimi hükümleri veya cebrî icra gereği iktisap edilmişlerse, şirket, payları edinen kişiye, sadece paylarını gerçek değeri ile devralmayı önerdiği takdirde onay vermeyi reddedebilir. Devralan, paylarının gerçek değerinin belirlenmesini, şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden isteyebilir; bu hâlde mahkeme şirketin karar tarihine en yakın tarihteki değerini esas alır. Değerleme giderlerini şirket karşılar. Esas sözleşme devredilebilirlik şartlarını ağırlaştıramaz (TTK m. 493). Devir için gerekli olan onay verilmediği sürece, payların mülkiyeti ve paylara bağlı tüm haklar devredende kalır. Şirket, talebi aldığı tarihten itibaren en geç üç ay içinde reddetmemişse veya ret haksızsa, onay verilmiş sayılır (TTK m. 494).
Dosya üzerinde bilirkişi kurulu marifeti ile inceleme yapılmıştır.
Bilirkişi kurulu 21/11/2016 tarihli rapor ve 25/03/2017 tarihli ek raporlarında; davacı taraf ile davalı şirkette pay sahibi olan dava dışı ... arasında 01.10.2013 tarihli adi yazılı “Anonim Şirket Hisse Devir Sözleşmesi” kurulduğunu, Davacının, bu sözleşme ile ...'den, davalı şirketin 412 adet payını tüm hak ve vecibeleri ile birlikte 412.000,00 TL bedel ile devraldığını, devir sözleşmesi içeriğine göre, ...’in devir bedeline ilişkin alacağının tamamını aldığını, davacı tarafın gerekli kayıt ve tescil işlemleri yapmak üzere davalı şirkete başvuru yaptığını, davalı tarafın devreden ...'in devir işlemine onay vermediği gerekçesi ile pay defterine kayıt yapılması talebini geri çevirdiğini, sözleşmenin geçerli olduğunu, ana sözleşmede pay devrine ilişkin herhangi bir sınırlama bulunmadığını, davacı şirketin iktisap etmiş olduğu 412 adet payın pay defterine kaydedilmesi gerektiğini bildirmişlerdir.
Mahkememizin 29/03/2017 tarih ve 2015/854 esas ve 2017/195 sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiş, davalı vekili, asli müdahil ve ihbar olunan ... vekilince istinaf yoluna başvurması üzerine, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 21/06/2017 tarih ve 2017/443 esas ve2017/391 sayılı kararı ile "...... Mahkemece davacıya hisselerini devir aldığı ...'e karşı dava açmaları için süre verilip dava açıldıktan sonra birleştirme kararı verilerek iddia ve savunmanın değerlendirilip esas hakkında hüküm kurulması gerekirken eksiklik tamamlanmadan verilen kabul hükmünün kaldırılmasına..." karar verilmiştir.
Yeniden yapılan yargılama sırasında davacı tarafından ... aleyhine Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 19/07/2017 tarih ve 2017/526 esas sayılı dosyasında açılan dava mahkememiz dosyası ile birleştirilmiştir.
Asıl dava ve birleşen dosya yönünden bilirkişiden ek rapor alınmıştır.
Bilirkişi kurulunun 12/05/2018 tarihli raporunda, devir sözleşmesinde ...'in devir bedeline ilişkim alacağının tamamını aldığı, devir tarihinden itibaren devre konu hisselerin hak ve borçlarıyla birlikte devir alana ait bulunduğu, devir alanının hisse devri sözleşmesini ilgili yere ibrazla kendi adına ortaklar pay defterine işletmesine rıza ve muvafakinin bulunduğu, devir alanın devir sözleşmesine konu hisseleri dilediği gibi tasarrufa yetkili olduğunu kabul ettiği, asli müdahil ... tarafından itiraz dilekçesinde bahsi geçen ... Grup Enerji Teknolojiler iinş. Taah. İth. İhr. Ve Tic. Ltd.Şti'nin ortaklığın giderilmesi ve Tasfiye Protokolü başlıklı 18.11.2013 tarihli protokolde hisse devreden olarak ...'in hisse devralan olarak ... 'in imzalarının olduğu, protokol konusunun ise ... Grup Enerji Teknololojileri İnş. Taah. İth. İhr. Tic. Ltd.ŞTi ortaklarının şirket ortaklığından kaynaklanan haklarının tespiti ve ortaklığın tasfiyesi olarak belirlendiği, her iki sözleşmenin konusunun ve taraflarının farklı olduğu, asli müdahil ... tarafından sunulan 18.11.2013 tarihli protokolün dava konusu hisse devir sözleşmesini geçersiz kılmayacağı bildirilmiştir.
Dosya içerisinde toplanan tüm deliller, pay devri sözleşme örneği, ticaret sicil dosyaları, ticaret sicil gazetesi örnekleri, bilirkişi raporu ve tüm dosya içeriğine göre; birleşen dosya davalısı ... ile davacı taraf arasında adi yazılı hisse devir sözleşmesi imzalanmış olup, bu sözleşme uyarınca, davalı şirkete ait 412 adet payın devir konusunda anlaşma yapılmıştır. Bu anlaşmayı ortadan kaldıran yeni bir sözleşme veya mahkeme kararı bulunmadığından sözleşme geçerlidir. Hisse devri yapan davalı ... bu sözleşmenin geçersizliği veya iptaline ilişkin herhangi bir dava açılmamıştır. Hisse bedelinin davacı tarafça ödendiği sözleşmede açıkça yazılmış olup, davalı şirket ana sözleşmesinde devir işlemini kısıtlayan herhangi bir düzenleme bulunmadığından, davacı taraf, temlik aldığı payların pay defterine kaydedilmesini talep etmekte haklıdır.Davalı ... pay devir bedelinin kendisine ödenmediğini belirterek bu konuda şirket kayıtları üzerinde inceleme yapılmasını istemiştir. Devir bedelinin davalıya ödendiği imzası inkar edilmeyen pay devri sözleşmesinde açıkça yazılmıştır. Ödemeye ilişkin işbu yazılı belgenin aksi ancak yine yazılı belge ile kanıtlanabilir. İşbu konuda ispat yükü davalıdadır. Davalı vekilince dosyaya herhangi bir yazılı kanıt sunulmamıştır. Öte yandan hisse devir bedelinin ödenmiş olduğuna ilişkin yazılı belgenin aksi ticari kayıtlar ile ispatlanması usulen olanaklı değildir. Bu nedenle davalı vekilinin talebi yerinde değildir.
Müdahil ... 01/09/2016 tarihli dilekçesinde 18/11/2012 tarihli protokole dayalı yükümlülüklerini yerine getirmeyen davacının davasının reddine karar verilmesini istemiştir. Asli Müdahalenin koşulları HMK 65.maddesinde yapılmıştır. Buna göre bir yargılamanın konusu olan hak veya şey üzerinde kısmen veya tamamen hak iddia eden üçüncü kişinin asli müdahil sıfatıyla davaya müdahale edebileceği belirtilmiştir. Somut olayda müdahil ...'in dava konusu üzerinde bağımsız bir hak iddiası bulunmayıp, davalı taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla fer-i müdahalede bulunduğu anlaşılmakla ...'in feri müdahil olarak davaya kabulü gerekmiştir.
HÜKÜM :
Müdahil ...'in asli mudahil sıfatının kaldırılmasına, davalılar yanında Feri Müdahil olarak kabul edilmesine, karar kesinleştiğinde ve talep edilmesi halinde yatırdığı harcın iadesine,
Asıl ve birleşen davanın kabulüne,
Davacının davalı ...'den devraldığı 412 adet payın, davalı şirket pay defterine kayıt edilmesine,
Karar ve İlam Harcı
Asıl davada alınması gerekli 28.143,72 TL harçtan peşin alınan 7.035,93 TL harcın düşümü ile arta kalan 21.107,79 TL harcın asıl dosyada davalı tarafdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Birleşen davada alınması gerekli 28.143,72 TL harçtan peşin alınan 7.004.53 TL tamamlama harcı ve 31,40 TL peşin harç olmak üzere toplam 7.035,93 TL harcın düşümü ile arta kalan 21.107,79 TL harcın birleşen dosyada davalı tarafdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Yargılama Giderleri ve Gider Avansı
Davacı tarafından yapılan tebligat ve bilirkişi ücreti olan toplam 2.244,10 TL yargılama giderinin 1.122,05 TL'sinin asıl dosyada davalıdan, 1.122,05 TL'sinin birleşen dosyada davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
Davacının asıl davada dava açarken ödediği 7.035,93 TL harcın asıl dosyada davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Davacının birleşen davada dava açarken ödediği 7.035,93 TL peşin harcın birleşen dosyada davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde YATIRANA İADESİNE,
Vekalet Ücreti
Asıl dosya bakımından kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 37.290,00 TL vekalet ücretinin asıl dosyada davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
Birleşen dosya bakımından kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 37.290,00 TL vekalet ücretinin birleşen dosyada davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
Dair davacı vekilinin, davalı ... vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.03/02/2021
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...