T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/151 Esas - 2022/335
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARAGEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/151 Esas
KARAR NO: 2022/335
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/03/2021
KARAR TARİHİ: 16/05/2022
KARAR Y.TARİHİ : 24/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı işçi ... tarafından kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti, UBGT ücreti ve hafta tatil ücreti talebiyle müvekkili Şirket'e karşı Ankara ...İş Mahkemesi'nin ... sayılı dosyasında açılan alacak davasının yapılan yargılaması sonucunda 2019/185 sayılı kararın tesis edildiğini, dava açılmasına davalı Şirketlerin sebep olduğunu, davalıların müvekkili ... ile akdettikleri hizmet alım sözleşmesine aykırı davranarak, dava dışı işçinin işçilik alacaklarını ödemediklerini, hizmet alım sözleşmelerinin 7. ve 8. maddelerinde çalıştırılan işçilerin tüm ücret, prim ve tazminatlarından yüklenicinin sorumlu olduğunun kararlaştırıldığını, mahkeme kararına dayanılarak Ankara ...İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibi nedeniyle müvekkili ... tarafından 14/05/2019 tarihinde 26.171,42 TL ödeme yapıldığını, davalıların, çalıştırdığı işçinin iş sözleşmesinden kaynaklanan haklarından sorulu olmasına rağmen bu yükümlülüklerini yerine getirmemekle müvekkili Şirket tarafından 26.171,42 TL ödeme yapmasına sebep olarak, müvekkili Şirket'e zarar verdiklerini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile her bir davalıdan 100,00 TL olmak üzere toplam 700,00 TL'nin 14/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan ayrı ayrı tahsiline karar erilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 21/04/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile alacak taleplerini toplam 16.101,71 TL'ye yükseltmiş noksan harcı tamamlamıştır.
SAVUNMA :
Dava dilekçesi davalılara tebliğ edilmiş, davalılarca süresi içeresinde cevap dilekçesi sunmamışlar.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, davacı idare tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Arabuluculuk son tutanağı, sözleşme ve teknik şartname örnekleri, SGK kayıtları, icra dosyalarının uyap evrakları, Ankara ...İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası, Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyası, ödeme dekotları, bilirkişi raporu ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 20/02/2022 ön rapor ve 10/04/2022 tarihli raporlarının sonuç kısmında özetle; Davacı Şirket’in dönemler halinde yüklenici davalı Şirketler bünyesinde işçi olarak çalışan dava dışı ...'e açılan dava ve icra takibi neticesi 12/05/2009-29/04/2013 tarihleri arasındaki çalışma dönemine yönelik olarak 14/05/2019 tarihinde toplam 26.164,42 TL ödeme yaptığını, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve ekleri ile kabul edilen hükümler ve rapor içeriğinde paylaşılan Yüksek Yargıtay 6, 15 ve 23. Hukuk Dairesi kararlarındaki öngörüler gözetilerek, hesaplamanın; tam ve yarı yarıya sorumluluğa göre (2) alternatifli olarak yapıldığını, buna göre, davacı şirket’in yaptığı 26.164,42 tl ödeme yönünden davalı şirketlerden tam ve yarı yarıya sorumluluğa göre talep edebileceği rücuan alacak miktarlarının; sorumluluk ... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.'nintam 3.877,48 TL yarı yarıya 1.938,74 TL, ... Pey. Tem. Gıd. İnş. Tur. ve Dış. Tic. Ltd. Şti.'nın tam 795,00 TL, yarı yarıya 397,50 TL, ... Peyz. Tem. İnş. Tar. Orm. Dış. Tic. San. Ltd. Şti.'nin tam 418,61 TL, yarı yarıya 2.709,31 TL, ... Peyzaj Tem. İnş. Tur. Dış Tic. San. Ltd. Şti.'nin tam 5.710,62 TL, yarı yarıya2.855,31 TL, ... Tasarım Peyzaj Plan. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. tam 5.852,45 TL, yarı yarıya2.926,22 TL ... Mim. Peyz. Müh. Elk. İnş. ... Tic. Ltd. Şti.tam 4.510,26 TL, yarı yarıya 3.769,48 TL olmak üzere, toplam tam 26.164,42 TL yarı yarıya 14.596,56 TL olarak hesaplandığını, ödeme yapılan dava dışı işçi ...'in davalı Şirketlerden ... Peyzaj Tem. ... A.Ş'de çalışmasının bulunmadığını, davacı Şirket'in talebinin her bir davalıdan 100,00 TL olmak üzere 700,00 TL olduğunu, hükmedilecek rücuen alacaklara 14/05/2019 ödeme tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesi isteminin Mahkemenin takdirinde olduğunu görüşü bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu dosya kapsamı ve delil durumuna uygun olup, hükme esas alınmıştır.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 21.12.2020 tarih ve 2019/2279 esas, 2020/4436 karar sayılı ilamı)
Yukarıda yazılı açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; dava dışı işçi ... tarafından Ankara ...İş Mahkemesi’nin ... esas sayılı dosyasında işçilik alacaklarının tahsiline yönelik açtığı davada verilen 12/03/2014 tarih ve 2019/185 sayılı karar ile; davasının kısmen kabulüne karar verildiği ve hükmün 07.05.2019 tarihinde kesinleştiği, dava dışı işçi ... vekili tarafından anılan bu karara dayanılarak Ankara ...İcra Müdürlüğü’nün ... takip sayılı dosyasında davacı aleyhine icra takibi başlatıldığı, takip kapsamında davacı İdare tarafından 14/05/2019 tarihli dekont ile icra müdürlüğü hesabına 26.164,42 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Davacı yan eldeki davada; ödemiş olduğu tazminatı alt işverenden rücuan tahsilini talep etmektedir.
Dosyaya kazandırılan delillerden davacı ile davalılar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçinin, davalı şirketlerin çalışanı olduğu anlaşılmıştır. Ankara ...İş Mahkemesi'nin ... içeriğinden denetleneceği üzere ödeme yapılan dava dışı işçi ...'in 12/05/2009-29/04/2013 tarihleri arasındaki dönemde davacı davacı şirket bünyenisnde çeşitli alt işverenlere bağlı olarak bahçıvan olarak çalıştığı, SGK hizmet dökümünün incelenmesinden ise dava dışı işçinin davalı şirketler nezdinde 1439 gün çalışmasının olduğu bu kapsamda davalı şirketlerin yapılan ödemenin tamamından sorumlu olduğu belirlenmiştir.
Ayrıntılı, açıklamalı ve denetime elverişli bulunarak hükme esas alınan 10/04/2022 tarihli rapor ile; davalı şirketlerin sorumluluklarına ilişkin alternatifli olarak hesaplama yapılmış, davalı şirketlerin sorumluluk miktarları dönemsel olarak tespit edilmiştir. Dosyada mevcut sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair hüküm bulunmamaktadır. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; davalı yüklenicinin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin, işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Davacı tarafından dava dışı işçi ... 'e ödenen işçilik alacaklarından, işçinin çalışma dönmeleri ile sınırlı olmak üzere davalı şirketlerin tam sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunarak, raporda ve ıslah dilekçesinde belirlenen miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne, hüküm altına alınan tazminat kalemlerine ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilmiştir.
Bununla birlikte her ne kadar davalılar ... Peyzaj Tem. İnş. Tur. ve Dış. Tic. San. A.Ş., ... Peyzaj İnş. Tem. Otom. Tur. ve Dış Tic. San. Ltd. Şti. ve ... Peyzaj Tem. İnş. Tur. ve Dış. Tic. San. Ltd. Şti. aleyhine dava ikame edilmiş ise de; dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının Ankara ...İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında hüküm altına alınan 12/05/2009 - 29/04/2013 tarihleri arasındaki döneme ilişkin olduğu, dava dışı işçinin bu tarihler arasında davalılar nezdinde çalışmasının bulunmadığı bilirkişi raporu ile belirlendiğinden bu davalılar aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.
Anlatılan nedenlerle,
HÜKÜM :
1-Davanın kısmen kabulüne,
-5.418,61 TL'nin 14.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Peyzaj Tem. İnş. Tar. Orm. ve Dış Tic. San. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
-5.710,62 TL'nin14.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Peyzaj Tem. İnş. Tur. ve Dış Tic. San. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
-3.877,48 TL'nin 14.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
-795,00 TL'nin 14.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Peyzaj Tem. İnş. Turz. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
-Davalılar ... Peyzaj Tem. İnş. Tur. ve Dış. Tic. San. A.Ş., ... Peyzaj İnş. Tem. Otom. Tur. ve Dış Tic. San. Ltd. Şti. ve ... Peyzaj Tem. İnş. Tur. ve Dış. Tic. San. Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın reddine,
2-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 5.100,00 TL vekalet ücretinin ( 1.748,85 TL'sinin davalı ... Peyzaj Tem. İnş. Tar. Orm. ve Dış Tic. San. Ltd. Şti.'den , 1.843,12 TL'sinin davalı ... Peyzaj Tem. İnş. Tur. ve Dış Tic. San. Ltd. Şti.'den , 1.251,45 TL'sinin davalı ... İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'den, 256,58 TL'sinin davalı ... Peyzaj Tem. İnş. Turz. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'den sorumlu olmak üzere) davalılardan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
3-Davacı tarafından aşağıda dökümü yapılan 2.006,15 TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 1.968,77 TL'nin davalılardan (675,11 TL'sinin davalı ... Peyzaj Tem. İnş. Tar. Orm. ve Dış Tic. San. Ltd. Şti.'den , 711,49 TL'sinin davalı ... Peyzaj Tem. İnş. Tur. ve Dış Tic. San. Ltd. Şti.'den ,483,12 TL'sinin davalı ... İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'den, 99,05 TL'sinin davalı ... Peyzaj Tem. İnş. Turz. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'den sorumlu olmak üzere) tarafdan alınarak davacı tarafa ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
5-Alınması gerekli 1.079,41 TL harçtan peşin ve ıslahla alınan 322,32TL harcın düşümü ile arta kalan 757,09 TL harcın ( 259,61 TL'sinin davalı ... Peyzaj Tem. İnş. Tar. Orm. ve Dış Tic. San. Ltd. Şti.'den , 273,62 TL'sinin davalı ... Peyzaj Tem. İnş. Tur. ve Dış Tic. San. Ltd. Şti.'den , 185,77 TL'sinin davalı ... İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'den, 38,08 TL'sinin davalı ... Peyzaj Tem. İnş. Turz. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'den sorumlu olmak üzere) davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-Peşin ve ıslahla alınan 322,32 TL harcın (110,52 TL'sinin davalı ... Peyzaj Tem. İnş. Tar. Orm. ve Dış Tic. San. Ltd. Şti.'den , 116,48 TL'sinin davalı ... Peyzaj Tem. İnş. Tur. ve Dış Tic. San. Ltd. Şti.'den , 79,09 TL'sinin davalı ... İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'den,16,23 TL'sinin davalı ... Peyzaj Tem. İnş. Turz. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'den sorumlu olmak üzere) davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, redv ve kabul oranına göre hesaplanan 24,59 TL'sinin davacıdan 2.295,41 TL'sinin ( 444,22 TL'sinin davalı ... Peyzaj Tem. İnş. Tar. Orm. ve Dış Tic. San. Ltd. Şti.'den , 468,15 TL'sinin davalı ... Peyzaj Tem. İnş. Tur. ve Dış Tic. San. Ltd. Şti.'den , 317,87 TL'sinin davalı ... İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'den, 65,17 TL'sinin davalı ... Peyzaj Tem. İnş. Turz. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'den sorumlu olmak üzere) davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/05/2022