T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/264 Esas - 2022/196
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARAGEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/264 Esas
KARAR NO: 2022/196
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/04/2021
KARAR TARİHİ: 31/03/2022
KARAR Y.TARİHİ : 15/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçelerinde, Genel Müdürlüklerinin, ... Tarım İşletmesi Müdürlüğü'nün tarım işçilikleri hizmet personeli alımının, 16.03.2015-24.09.2017 yılları arasında imzalanan sözleşmeler ve bu sözleşmelerin eki idari ve teknik şartnameler ile davalılar tarafından üstlenildiğini, bu yıllar arasında, davalıların işçisi olarak çalışan işçi ...’ın işçilik alacağı talebi ile Bursa Arabuluculuk Bürosuna başvurduğunu, ilgilinin başvurusunun ve müvekkili idareye sunduğu belgelerin incelenmesi sonucu kıdem tazminatına hak kazandığının değerlendirildiğini, yapılan arabuluculuk görüşmesi ile kısmen anlaşmaya varıldığını ve 4.908,94-TL kıdem tazminatı ücretinin 10.01.2019 tarihinde hesabına yatırıldığını, yüklenici ile müvekkili idare arasında imzalanan idari ve teknik şartnamelerin, işin yapılmasına ilişkin genel ve teknik hususları içeren metinler olduğunu, idari ve teknik şartnameler ve sözleşmeler gereği ödenen kıdem tazminatı ödemesinin davalıdan rücu edilmesi gerektiğini belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 4.908,94-TL'nin ödeme tarihi olan 10.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalılara usulüne uygun şekilde meşruhatlı davetiye çıkarılmış olup; dosyaya yazılı ve sözlü savunma bildirilmemiştir. YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Sözleşme ve teknik şartname örnekleri, ödeme dekontu, bilirkişi raporu ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.
Arabuluculuk Son Tutanağının incelenmesinde; tarafların kısmen anlaşma sağladığı, işbu anlaşmaya ilişkin kısmen anlaşma tutanağı düzenlendiği, işçi ...'a 4.908,94 TL kıdem tazminatı ödemesi konusunda anlaşıldığı ve 10/01/2019 tarihinde Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından 4.908,94 TL ödendiği anlaşılmıştır.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 21.12.2020 tarih ve 2019/2279 esas, 2020/4436 karar sayılı ilamı)
Dosya üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmış olup; 14/02/2022 tarihli bilirkişi raporu dosya içerisinde mevcuttur.
Somut olayda; davadaki uyuşmazlığın, alt işverenlerin bünyesinde çalışan dava dışı işçiye, davacı kurum tarafından, 16/03/2015-24/09/2017 tarihleri arasındaki 849 günlük çalışma karşılığı olarak 10/01/2019 tarihinde ödenen 4.908,94 TL kıdem tazminatından davalıların sorumlu olup olmadığı, sorumlu iseler miktarı konularında toplandığı anlaşılmıştır.
Dosyaya kazandırılan delillerden davacı ile davalılar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçinin, davalı şirketlerin çalışanı olduğu anlaşılmıştır. Davacı idare ile davalı yüklenici şirketler arasında düzenlenmiş sözleşmeler ve teknik şartnamelerde, işverenin, işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması halinde, davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekmektedir (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2019/766 E, 2020/295 K, sayılı ilamı).
Dava dışı işçinin tazminat ve hesaplamalara esas çalışma döneminin; 16/03/2015-24/09/2017 olduğu; davalılar yönünden kendi dönemlerine düşen kıdem tazminatı payı hesaplandığında; davalı ... İnş. Ltd. Şti'den 1.942,76 TL'nin; davalı ... Mermer İnş. ...Ltd. Şti'den 2.069,96 TL'nin; davalı ... Nakliyat .... Ltd. Şti-...-Taş San...Ltd. Şti-... Emlak ...Ltd.Şti İş Ortaklığı'ndan 896,22 TL'nin ödeme tarihi olan 10/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsili ile davacıya ödenmesine dair davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
Anlatılan nedenlerle,
HÜKÜM :
1-Davanın Kabulü ile; 1.942,76 TL'nin 10/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... İnş. Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
- 2.069,96 TL'nin 10/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Mermer İnş. ...Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
- 896,22 TL'nin 10/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Nakliyat .... Ltd. Şti-...-Taş San...Ltd. Şti-... Emlak ...Ltd.Şti İş Ortaklığı'ndan alınarak davacıya verilmesine,
-1.942,76 TL vekalet ücretinin davalı ... İnş. Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
-2.069,96 TL vekalet ücretinin davalı ... Mermer İnş. ...Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
-896,22 TL vekalet ücretinin davalı ... Nakliyat .... Ltd. Şti-...-Taş San...Ltd. Şti-... Emlak ...Ltd.Şti İş Ortaklığı'nı oluşturan davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan; 67,80 TL vekalet ve başvuru harcı, 850,00 TL bilirkişi ücreti, 403,10 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 1.320,90 TL yargılama giderinin davalılardan ( davalı ... İnş. Ltd. Şti'den 522,75 TL; davalı ... Mermer İnş. ...Ltd. Şti'den 556,99 TL; davalı ... Nakliyat .... Ltd. Şti-...-Taş San...Ltd. Şti-... Emlak ...Ltd.Şti İş Ortaklığı'nı oluşturan davalılardan müştereken ve müteselsilen 241,16 TL ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsiline,
4-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde YATIRANA İADESİNE,
5-Alınması gerekli 335,33 TL harçtan peşin alınan 83,84 TL harcın düşümü ile arta kalan 251,99 TL harcın davalılardan (davalı ... İnş. Ltd. Şti'den 99,73 TL; davalı ... Mermer İnş. ...Ltd. Şti'den 106,26 TL; davalı ... Nakliyat .... Ltd. Şti-...-Taş San...Ltd. Şti-... Emlak ...Ltd.Şti İş Ortaklığı'nı oluşturan davalılardan müştereken ve müteselsilen 46,00 TL ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-Peşin alınan 83,84 TL harcın davalılardan ( davalı ... İnş. Ltd. Şti'den 33,19 TL; davalı ... Mermer İnş. ...Ltd. Şti'den 35,35 TL; davalı ... Nakliyat .... Ltd. Şti-...-Taş San...Ltd. Şti-... Emlak ...Ltd.Şti İş Ortaklığı'nı oluşturan davalılardan müştereken ve müteselsilen 15,30 TL ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
7-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan (davalı ... İnş. Ltd. Şti'den 522,40 TL; davalı ... Mermer İnş. ...Ltd. Şti'den 556,60 TL; davalı ... Nakliyat .... Ltd. Şti-...-Taş San...Ltd. Şti-... Emlak ...Ltd.Şti İş Ortaklığı'nı oluşturan davalılardan müştereken ve müteselsilen 241,00 TL ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 31/03/2022