T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/273 Esas - 2022/225
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/273 Esas
KARAR NO: 2022/225
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/04/2021
KARAR TARİHİ: 11/04/2022
KARAR Y.TARİHİ : 12/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili Genel Müdürlüğün hizmet personeli alımının 2012 ve 2016 yılları arasında imzalanan sözleşmeler ve bu sözleşmelerin ile idari ve teknik şartnameler ile davalı Şirketler tarafından üstlenildiğini, söz konusu yıllar arasında davalıların işçisi olarak çalışan işçi ...'ın Karacabey Arabuluculuk Bürosuna başvurarak kıdem tazminatının ödenmesini talep ettiğini, başvurunun incelendiğini, dava dışı işçinin kıdem tazminatına hak kazandığı değerlendirilerek 5.800,00 TL kıdem tazminatının 12/12/2018 tarihinde hesabına ödendiğini, yapılan ödemenin davalı yüklenici firmalardan rücuen tahsilinin gerektiğini, yükleniciler ile müvekkili İdare arasında imzalanan sözleşme ve ekleri ile yüklenicinin hak ve yükümlülüklerinin ayrıntılı olarak düzenlendiğini, sözleşme ve ekleri ile kıdem tazminatı ödemesinden de yüklenici firmaların sorumlu olduğu, bu hususta tereddüte yer bırakılmayacak şekilde düzenlendiğini, dava dışı işçi ...'ın müvekkili idare nezdinde çalıştığı 01/03/2015-28/12/2016 tarihleri arasındaki çalışmasına karşılık gelen meblağ olan 1.940,13 TL'den davalı, ... İnşaat ... A.Ş.'nin, müvekkili İdare nezdinde çalıştığı 01/03/2016-28/06/2016 tarihleri çalışmasına karşılık gelen meblağ olan 541,75 'den ise davalı ... ... Ltd. Şti.'nin sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 2.065,14 TL'nin ödeme tarihi olan 12/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte sorumlulukları oranında davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı şirketlere dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edilmiş, davalılar süresi içeresinde cevap dilekçesi sunmamışlardır.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, davacı idare tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Sözleşme ve teknik şartname örnekleri, SGK kayıtları, icra dosyalarının uyap evrakları, ödeme dekotları, bilirkişi raporu ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 31/12/2018 tarihli raporun sonuç kısmında özetle; Davacı İdare’nin dönemler halinde yüklenici Şirketler bünyesinde işçi olarak çalışan dava dışı ...'a 02/10/2012-28/06/2016 tarihleri arasındaki çalışma dönemine yönelik olarak 12/12/2018 tarihnide 5.800,00 TL ödeme yaptığını, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve ekleri ile kabul edilen hükümler gözetilerek, davacı İdare’nin yaptığı 5.800,00 TL ödeme yönünden davalı Şirketlerin tam ve yarı yarıya sorumluluğa göre sözleşme dönemlerine isabet eden ödeme miktarlarının; ... İnş.Mad.Otom.Nak.Orm.Ür.Zir.Ür. … Ltd.Şti.'nin 1.504,89 TL tam sorumluluk, 752,44 TL yarı yarıya sorumluluk, ... Mermer İnş.Nak.Tur.Pet.Ürün.ve Mot.Araç.Dor. … Ltd.Şti. Tam sorumluluk 535,17 TL yarı yarıya sorumluluk 267,59 TL olarak hesaplandığını, davacı İdare talebinin toplam 2.065,14 TL olduğunu, hükmedilecek rücuen alacaklara 12/12/2018 ödeme tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesi takdirinin mahkemeye ait olduğu görüşü bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu dosya kapsamı ve delil durumuna uygun olup, hükme esas alınmıştır.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 21.12.2020 tarih ve 2019/2279 esas, 2020/4436 karar sayılı ilamı)
Yukarıda yazılı açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı yanın, dava dışı işçi Karşin Yalçın'a 02/10/2012- 28/06/2016 tarihleri arasındaki hizmet dönemi için 12/12/2018 tarihinde 5.800,00 TL tazminat ödediği, eldeki dava ile de; ödemiş olduğu kıdem tazminatı alacağını alt işverenlerden rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür. Davacı İdare tarafından dava dışı işçi Karşin Yalçın'ın 02/10/2012- 28/06/2016 tarihleri arasında geçen hizmet süresi için kıdem tazminatı hesabı yapılarak 5.800,00 TL ödeme yapıldığı, ödemeye esas gösterilen 02/10/2012- 28/06/2016 tarihleri arasındaki sürenin 3 yıl 8 ay 26 günü tekabül ettiği, bu sürenin 329 gününün davalı ... İnşaat ... A.Ş. nezdinde gerçekleştiği ve bu döneme isabet eden kıdem tazminatı tutarının 1.504,89 TL olduğu, 117 gününün ise davalı ... ... Ltd. Şti. nezdinde çalışılan sürelere isabet ettiği ve buna döneme isabet eden kıdem tazminatı tutarının 535,17 TL olduğu belirlenmiştir.
Dosyaya kazandırılan delillerden davacı ile davalılar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçinin, davalı şirketlerin çalışanı olduğu anlaşılmıştır. Ayrıntılı, açıklamalı ve denetime elverişli bulunarak hükme esas alınan 31/01/2022 tarihli bilirkişi raporu ile; davalı şirketlerin sorumluluklarına ilişkin alternatifli olarak hesaplama yapılmış, davalıların sorumluluk miktarları dönemsel olarak tespit edilmiştir. Dosyada mevcut sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair hüküm bulunmamaktadır. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin, işçileri çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı alacağından, işçinin çalışma dönmeleri ile sınırlı olmak üzere davalıların tam sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunarak, raporda belirlenen miktarlar üzerinden davanın kısmen kabulüne, hüküm altına alınan tazminat kalemlerine ödeme tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine, davacı tarafından fazladan ödendiği tespit edilen 25,08 TL yönünden ise davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Anlatılan nedenlerle,
HÜKÜM :
1-Davanın kısmen kabulüne, 1.504,89 TL'nin davalı ... İnşaat ... Ltd. Şti.'den, 535,17 TL 'nin davalı ... Mermer İnşaat ....Ltd. Şti.'den 12/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine
2-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 2.065,14 TL vekalet ücretinin (1.504,89 TL'sinden davalı ... İnşaat ...Ltd.Şti. 'den, 535,17 TL 'sinden davalı ... Mermer İnşaat ....Ltd.Şti. Sorumlu olmak üzere) davalılardan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
3-Davacı tarafından (8,30 TL vekalet harcı, 444,20 TL posta, 59,30 TL başvuru harcı, 800,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere ) yapılan toplam 1.312,00 TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 1.296,07 TL'nin (davalı ... Mermer İnş...Ltd.Şti. 'nin sorumluğu 340,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan alınarak davacı tarafa ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
5-Alınması gerekli 139,36 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL harcın düşümü ile arta kalan 80,06 TL(davalı Dağolu Mermer İnşaat ...Ltd.Şti. 'nin sorumluğu 36,56 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-Peşin alınan 59,30 TL (davalı ... Mermer İnşaat ....Ltd.Şti.'nin sorumluğu 15,56 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) harcın davalı tarafdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, red ve kabul oranına göre hesaplanan 1.303,97 TL'sinin (davalı ... Mermer İnşaat ...Ltd.Şti.'nin sorumluğu 348,08 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan, 16,03 TL davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.. 11/04/2022