T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/372 Esas
KARAR NO: 2022/204
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 22/06/2021
KARAR TARİHİ: 04/04/2022
KARAR Y.TARİHİ : 05/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin 2010- 2011- 2012 -2103 -2014 -2015 -2016 -2017- 2018- 2019 yıllarına ait alınan ve kesilen faturalar ile irsaliyeler de dahil olmak üzere yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri, karar defterleri, sözleşmeler de dahil olmak üzere tüm ticari defter, belge ve kayıtları, müvekkilinin eski adresi-faaliyet yeri olan ....Yenimahalle/Ankara adresinde bir odada muhafaza edildiğini, 03.06.2021 Tarihinde ATB İş Merkezi C ve B Bloklarında meydana gelen ve birçok işyerinin yanarak hasar gördüğü yangında yanarak ve itfaiyenin söndürme çalışmalarında ıslanarak zayi olduğunu, müvekkili şirketin yetkilisinin yangından 14.06.2021 tarihinde haberdar olduğunu belirterek müvekkili şirketin 2010-2011-2012-2013-2014-2015-2016-2017-2018-2019 yıllarına ait alınan ve kesilen faturalar ile irsaliyeler de dahil olmak üzere yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri, karar defterleri, sözleşmeler de dahil olmak üzere tüm ticari defter, belge ve kayıtları hakkında yangın nedeniyle zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Dava hasımsız olarak açılmıştır.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, davacının temsilcisi olduğu şirketin pay defterinin zayi olup olmadığına ilişkindir (TTK m. 82/5,7).
Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı müzekkere cevabı, vergi daireleri müzekkere cevapları, fotoğraflar ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.
Ticari defter ve kayıtların zayi nedeniyle iptaline yönelik açılacak davalarda Asliye Ticaret Mahkemesi görevli ve yetkilidir (6102 Sayılı TTK m. 4, 5).
6102 sayılı TTK m. 82/1 hükmünde; Her tacir; a) Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b) Alınan ticari mektupları,c) Gönderilen ticari mektupların suretlerini,d) 64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür. Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyai öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir....” düzenlenmesi mevcuttur(TTK.m.82/7).
Konu ile ilgili TTK.82/7 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca ticari defterler, envanter kayıtları, ara bilanço ve bilançoların ve diğer saklanması zorunlu olan defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sartıntısı gibi bir afet veya hırsızlık nedeniyle yasal ve zorunlu saklaması süresi içinde ziyaya uğrarsa tacir bu durumu öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmenin bulunduğu yerden mahkemeden kendisine zayi belgesi verilmesini talep edebilir. Kanunda yapılan açık düzenleme ve Yüksek Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, tacirin bu gibi durumlarda ziyaya uğrayan belgelerin, ziyaı edildiğinin öğrenildiği tarihinden itibaren 15 gün içinde bu konuda mahkemeye dava açmak zorunludur. Kanunda öngörülen bu süre hak düşürücü nitelikte olup, mahkeme tarafından resen dikkate alınması zorunludur (11 H.D. 22/02/2016, 2015/7578 E, 2016/1829 K).
Davacı tanığı ...; " ben yangın olayın meydana geldiği 03/06/2011 tarihinde ... Elektromekanik inşaat sanayi ve Tic. Ltd.Şti.'de elektrik personeli olarak çalıyordum, bu işyerini davacı firmadan kiralamıştık, iş yerinin -1 katında mutfak olan yerin bir kısmını davacı şirketin ticari defter ve kayıtları ve bir kısım muhasebe evraklarını muhafazası için kullanılmasına yönelik taraflar arasında sözlü bir anlaşma vardı, davacı kendisine uygun bir temin edene kadar defter ve kayıtlarını bu depoda muhafaza etmekteydik, ancak 03/06/2011 tarihinde meydana gelen yangın ve sonrasında da itfaiyenin yangını söndürmek için soğutma çabasında davacı şirkete ait kayıtlar ciddi şekilde hasar alarak zayii oldu, yangından sonra kağıt toplayıcılar, hurdacılar iş yerine gidererek hasarlanan evrakları topladılar, bu durumu çok sonradan fark ettik, yangın sırasında iş yerinde faaliyette bulunan bir çok iş yerinin ticari defter ve kayıtları yangın neticesinde zayii oldu”şeklinde beyanda bulunmuştur.
Somut olayda, davacı taraf, 03.06.2021 tarihinde ATB İş Merkezi C ve B Bloklarında meydana gelen yangın nedeniyle 2010-2011-2012-2013-2014-2015-2016-2017-2018-2019 yıllarına ait alınan ve kesilen faturalar ile irsaliyeler de dahil olmak üzere yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri, karar defterleri, sözleşmeler de dahil olmak üzere tüm ticari defter, belge ve kayıtları hakkında yangın nedeniyle zayii olduğunu belirterek; zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
Dava, yasal süresi içerisinde açılmıştır.
Davacı vekili 04/04/2022 tarihli duruşmada; "her ne kadar dava dilekçemizin sonuç ve isteminde 2010-2019 yılları arasındaki ticari defterler ile bu yıllara ait alınan ve kesilen faturalara irsaliyeler de dahil olmak üzere yevmiye, defter-i kebir, envanter defteri ve karar defteri, sözleşmeler de dahil olmak üzere bilgi belgelerin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesi tarafımızca talep edilmiş ise de sonuç ve istemimizi tek tek açıklayıp somutlaştırma imkanımız bulunmadığından talebimizi şu şekilde açıklıyoruz, davadaki talebimiz 2010 ve 2019 yıllarında dahil olmak üzere bu yıllar arasındaki ticari defterlerin (envanter, defter-i kebir ve yevmiye) ve karar defterinin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ediyoruz" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Dosya içeresinde toplanan tüm deliller, dava dilekçesi içeriği, itfaiye raporu, davacı tarafın duruşmadaki beyanı ve tüm dosya içeriğine göre; davacı şirkete ait belgelerin bulunduğu eski adresi/ faaliyet yeri olan ....Yenimahalle/Ankara adresinde 03.06.2021 tarihinde meydana gelen yangın nedeniyle zayi olduğu, davacının vergi dairesi kayıtlarına göre tüzel kişi tacir olduğu, bilanço esasına göre defter tuttuğu, bundan dolayı dava konusu 2010-2019 yıllarına ait yevmiye defterleri, defter-i kebir ve envanter defterlerinin tutmak ve on yıl boyunca saklamak zorunda olduğu, noter kayıtlarına göre zayi olan defterlerin usulüne göre tasdiklerinin yapıldığı, dava konusu olayın TTK 82/7'de belirtilen nitelikte olup defterlerin de yasada belirtilen defterler olduğu, yangın raporunun içeriği ve dosyadaki mevcut delil durumuna göre dava konusu davacı şirkete ait 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 ve 2019 yıllarına ait envanter, defter-i kebir ve yevmiye defteri ile ve karar defterinin zayii olduğunun tespitine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
Anlatılan nedenlerle,
HÜKÜM :
1-Davanın kabulüne, davacı yana ait 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 ve 2019 yıllarına ait envanter, defter-i kebir ve yevmiye defteri ile ve karar defterinin zayii nedeniyle iptaline
2.Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3.Gider avansından arta kalan miktarın karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
4.Alınması gerekli 80,70 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL harcın düşümü ile arta kalan 21,40 TL harcın davacın tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.. 04/04/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır