T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/383 Esas - 2022/39
Türk Milleti
Adına Yargılama Yapmaya Ve Hüküm Vermeye Yetkili
T.C.
ANKARAGEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/383
KARAR NO: 2022/39
DAVA: İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/06/2021
KARAR TARİHİ: 19/01/2022
KARAR Y.TARİHİ : 26/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA :
Davacı vekili; davalı idare ile müvekkili arasında Oymapınar TM işi için 20.11.2015 tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşmede iş bitim süresinin 420 gün olarak kararlaştırıldığını ancak müvekkilinden kaynaklanmayan sebeplerle süre uzatımı gerektiren haller ortaya çıktığını, davalı tarafından müvekkiline 368 gün cezalı süre uzatımı verildiğini, bu cezanın iptali için Ank.10.İdare Mahkemesi ... esas sayılı dosya ile dava açtıklarını, mahkemece davanın görülmesinde Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verildiğini, davaya konu cezanın sözleşmenin 25.1 maddesine göre verildiğinin açıklandığını, oysa ki bu maddeye göre ceza uygulanmadan önce 10 gün süreli yazılı ihtar yapılmasının zorunlu olduğunu, esasen idarenin verdiği cezanın dayanağının sözleşme olmayıp, Kamu İhale Kurumunun 2019/DK.D-71 kararı ve 4735 sayılı kanuna eklenen geçici 4. Maddesi olduğunu, anılan geçici 4. Maddenin 31.08.2018 tarihinden önce ihalesi yapılan ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle devam eden sözleşmelerle ilgili olup imalat fiyatlarında beklenmeyen artışlar meydana gelmesi nedeniyle sözleşmenin idarenin onayına bağlı olarak feshedilebileceği ya da maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonraki 60 gün içinde yüklenicinin başvurması kaydıyla süre uzatımana ilişkin kısıtlama ve şartlara tabi olunmaksızın Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınarak idare tarafından süre uzatımı verilebileceğinin düzenlendiğini, müvekkili ile idare arasındaki sözleşmenin maddenin yürürlük tarihinden önce imzalandığını ve müvekkili tarafından 60 günlük sürede idareye başvuru yapıldığını dolayısıyla Geçici 4. Madde uyarınca idare tarafından verilecek süre uzatımının cezasız olması gerektiğini belirterek sözleşmeye ve Geçici 4. Maddeye aykırı olan idarenin 27.08.2020 tarihli ceza kararının iptaline 1.773.296,32 TL cezanın ödendiğiandan itibaren en yüksek faizi ile birlikte idareden tahsiline karar verilmesini istemiştir.
SAVUNMA :
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ile müvekkili arasında 380 kV Oymapınar Trafo Merkezi yapım işi için 20.11.2015 tarihinde İTM.165 referanslı sözleşme imzalandığını, sözleşmeye göre yapım süresi 19.01.2017 tarihinde tamamlanması gerekirken işin devamında meydana gelen hususlardan dolayı 361 gün süre uzatımı verilmesi üzerine 15.01.2018 tarihine ötelendiğini, sözleşme konusu trafo merkezinin 425 gün gecikme ile geçici kabul itibar tarihi 16.03.2019 olmak üzere 30.05.2019 tarihinde geçici kabulü yapılarak devreye alındığını, ancak kurul kararı uyarınca revize iş bitim tarihi olan 15.01.2018 tarihinden 18.01.2019 tarihine kadar geçen 368 gün için sözleşmenin 25.2 maddesinde belirtilen gecikme cezasının uygulanması hususlarının 07.02.2020 tarihli ve 52045 sayılı Genel Müdürlük oluru ile uygun değerlendirildiğini, bu durumun 12.02.2020 tarihinde davacıya bildirildiğini, davacının talebinin müvekkili tarafından yeniden değerlendirildiğini, ihtarlı süre verilmesinin sözleşmenin feshedilmesiyle ilgili olduğunu ve verilecek süre uzatımının belirsiz olması nedeniyle davacının taleplerinin değerlendirmesi tamamlanıncaya kadar gecikme cezasının mağduriyet oluşmaması için uygulanmadığını, yapılan işlemin Kamu İhale Kurumu kararına uygun olduğunu belirterek taleplerinin reddedildiğini, davacının gecikme cezası uygulanmasının haksız ve usule aykırı olduğu yönündeki iddialarının dayanağı bulunmadığını, davacı tarafa müvekkili tarafından cezanın sözleşmenin 25.1 maddesine göre kesildiğinin belirtildiği ve bu maddeye göre uygulanan gecikme cezasının usulüne uygun olmadığı ileri sürülmüş ise de, davacı ile yapılan yazışmalarda da ifade edildiği üzere esasen Kamu İhale Kurumunun kurul kararı uyarınca sözleşmenin 25.2 maddesinde belirtilen gecikme cezasının uygulandığını, sonuç olarak davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava; işin süresinde bitirilmemesi nedeniyle davalı idarece tahakkuk ettirilen 1.773.296,32 TL gecikme cezasına yönelik olumsuz tespit istemine ilişkindir.
Davacı vekili her ne kadar uyuşmazlığın çözümünün idari yargı yerine ait olduğunu dile getirmişse de; taraflar arasında Trafo Merkezi Yapım İşi için 20.11.2015 tarihli sözleşme imzalandığı, davalı idare tarafından uygulanan cezanın sözleşmenin 25.2 maddesine dayandırıldığı, uyuşmazlığın daha önce idari yargı yerinde açılıp mahkemece davanın görülmesinde Ticaret Mahkemesinin görevli olarak kabul edildiği görülmekle davacı vekilinin yargı yolu itirazının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Davalı idare ile davacı yüklenici arasında 380 kV Oymapınar Trafo Merkezi Yapım İşi için 20.11.2015 tarihli sözleşme imzalandığı, sözleşmede işin süresinin 420 gün olarak kararlaştırıldığı, yani sözleşmeye göre işin 19.01.2017 tarihinde bitirilmesi gerektiği ancak davalının işi geçici kabul itibar tarihi olan 16.03.2019 itibariyle bitirebildiği, davacının işi tamamladıktan sonra yani geçici kabul tarihinden sonra idareden süre uzatım talebinde bulunduğu, davacının verdiği süre uzatım talepli dilekçeler davalı idare tarafından değerlendirilerek davacıya toplam (319+42)=361 gün süre uzatımı verildiği, verilen süre uzatımı ile sözleşmenin süresinin 15.01.2018 tarihine ötelendiği, bu arada 18.01.2019 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikle 4735 sayılı Kamu İhale Kanununa Geçici 4.maddenin ilave edildiği, ilave edilen bu madde ile imalat girdilerinde meydana gelen fiyat artışları dolayısıyla oluşan mağduriyetin giderilmesi amacıyla yüklenicilere sözleşmenin tasfiyesi, devri veya süre uzatımı verilmesi konusunda seçimlik hak tanındığı, davacının bu madde kapsamında 18.03.2019 tarihli dilekçe ile idareye başvurarak 850 gün süre uzatım talep ettiği, bu taleple ilgili olarak idarece; revize iş bitim tarihi ile geçici kabul tarihi (15.01.2018 – 16.03.2019) arasındaki 425 günlük gecikmeye bağlı olarak davacıya 425 gün süre uzatımı verilmesine ancak revize iş bitim tarihi olan 15.01.2018 tarihinden yasa değişikliğinin yürürlüğe girdiği 18.1.2019 tarihine kadar geçen 368 gün için sözleşmenin 25.2 maddesi uyarınca gecikme cezasının uygulanmasına karar verildiği, bu kararın 07.02.2020 ve 12.02.2020 tarihli yazılar ile davacıya bildirildiği, idarenin bu kararının Kamu İhale Kurumunca Yayımlanan 04.04.2019 2019/DK71 sayılı kararına dayalı olduğu, bu kararda; yüklenicinin talebinin Geçici 4. Maddeye uygun görülerek onay verilmesi halinde dahi değişikliğin yürürlüğe girdiği 18.1.2019 tarihinden önce uygulanan gecikme cezalarının yükleniciye iade edilmemesine ilişkin olduğu görülmüştür.
Yasa değişikliğinin yürürlüğe girdiği 18.01.2019 tarihinden önceki gecikmeler hakkında Kamu İhale Kurumunun 04.04.2019 tarih 2019/DK71 sayılı kararına yönelik olarak Danıştay İdari Dava Daireler Kurulunca verilen 2021/1313 esas 2021/1570 karar sayılı kararda; Kanun'un Geçici 4. maddenin yürürlüğe girdiği 18/01/2019 tarihinden sonraki 60 gün içinde yapılan başvurular kapsamında süre uzatımına ilişkin kısıtlama ve şartlara tâbi olmaksızın sürenin uzatılabileceği, süre uzatımının kanun koyucu tarafından devam eden bir sözleşme kapsamında geleceğe etkili olacak şekilde uygulanmasının amaçlandığı Kanun'un Geçici 4. maddesi ile yüklenicilere tanınan süre uzatım taleplerinin devam eden sözleşmeler bakımından ve ancak geleceğe yönelik olarak uygulanabileceği, anılan maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yükleniciye gecikme cezası uygulanan ihtarlı süre verilmesi durumunda, yüklenicinin süre uzatım talebinin uygun görülerek onay verilmesi hâlinde dahi, Kanun'un Geçici 4. maddesinin yürürlüğe girdiği 18/01/2019 tarihine kadar uygulanan gecikme cezasının yükleniciye iade edilmemesinin Kanun'un amacına ve lafzına uygun olduğu sonucuna varıldığı, başka bir anlatımla Geçici 4. Madde uyarınca yapılan değişikliğin 18.01.2019 tarihinden önceki gecikme cezalarının iadesini öngörmediği bu yoldaki Kamu İhale Kurulu kararının yasaya uygun olduğu belirtilmiştir.
İdare tarafından davacı yükleniciye uygulanan cezanın sözleşmenin 25.2 maddesi kapsamında uygulandığı uyuşmazlık konusu değildir. Cevap dilekçesinde ve taraflar arasında teati edilen yazışmalarda bu husus açıkça vurgulanmıştır. Sözleşmenin 25. Maddesi “Gecikme halinde uygulanacak cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı olup madde şu şekilde düzenlenmiştir. 25.1 “…..süre uzatım halleri hariç yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde en az 10 gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikme cezası uygulanır” 25.2 “yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde gecikilen her gün için sözleşme bedelinin %0,06 (on binde altı) oranında gecikme cezası uygulanır” anılan sözleşme hükümleri birbirinden bağımsız değerlendirilemeyeceğinden gecikme cezasının ancak 10 gün süreli yazılı ihtarı müteakip uygulanabileceği değerlendirilmiştir. Nitekim davalı idarenin gecikme cezasına dayanak yaptığı Kamu İhale Kurulunun 04.04.2019 tarih 2019/DK71 sayılı kararında da “ihtarlı süre verilmesi halinde” denilmek suretiyle buna vurgu yapılmakta olup davalı idare tarafından 18.01.2019 tarihinden önceki döneme ilişkin davacı yükleniciye sözleşmeye uygun ihtar gönderilmediğinden cezanın haksız ve hukuka aykırı olduğu ve bu yöndeki davacı talebinin kabulü gerektiği değerlendirilmiştir.
HÜKÜM :
Davanın kabulüne,
1.773.296,32 TL'nin davalıdan tahsiline, alacağa dava tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,
Karar ve İlam Harcı
Alınması gerekli 121.133,87 TL harçtan peşin alınan 30.283,47 TL harcın düşümü ile arta kalan 90.850,40 TL harcın davalı tarafdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Arabuluculuk Kanunu 18A/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asagari Ücret Tarifesi uyarınca 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı taraftan alınarak hazineye gelir kaydına,
Yargılama Giderleri ve Gider Avansı
Davacı tarafından yapılan 87,60 TL posta ve tebligat ücreti, 59,30 başvurma harcı, 20,00 TL vekalet harcı, 30.283,47 TL peşin harç olmak üzere toplam 30.450,37 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde YATIRANA İADESİNE,
Vekalet Ücreti
Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 94.865,37 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oybirliği verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 19/01/2022