T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/403 Esas
KARAR NO: 2022/334
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/07/2021
KARAR TARİHİ: 16/05/2022
KARAR Y.TARİHİ : 18/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Tekirdağ ... Havalimanı temizlik hizmetlerinin 01/04/2007 ile 31/07/2012 tarihleri arsında davalı Şirketlere ihale edildiğini, davlılar bünyesinde Tekirdağ ... Havalimanında çalışmakta iken iş akdine son verildiği iddiasıyla ... tarafından işçilik alacaklarının tahsili istemi ile ... 2. İş Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında açılan alacak davasının yapılan yargılama sonucunda verilen ... sayılı karara dayanılarak ... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasına müvekkili Müdürlük tarafından 31/10/2016 tarihinde 23.019,72 TL ödeme yapıldığını, davalı şirketler ile müvekkili arasında akdedilen muhtelif tarihli sözleşme ve eklerinde yer alan düzenleme gereği yapılan ödemenin davalı Şirketlerin sorumluluğunda olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 23.019,72 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı yanlar, davaya karşı cevap dilekçesi sunmamıştır.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, davacı idare tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Arabuluculuk son tutanağı, sözleşme ve teknik şartname örnekleri, SGK kayıtları, icra dosyalarının uyap evrakları, ... 2. iş Mahkemesinin ... (... Esas) Esas dosyalarının uyap evrakları, ... İcra Dairesi'nin ... sayılı takip dosyası, ödeme dekotları, bilirkişi raporu ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 10/04/2022 tarihli raporlarının sonuç kısmında özetle; Davacı İdare’nin dönemler halinde yüklenici Şirketler bünyesinde işçi olarak çalışan dava dışı ...'e açılan dava ve icra takibi neticesi 06/04/2007-31/07/2012 tarihleri arasındaki çalışma dönemine yönelik olarak 31/10/2016 tarihinde toplam 23.019,72 TL ödeme yaptığını, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve ekleri ile kabul edilen hükümler ve rapor içeriğinde paylaşılan Yüksek Yargıtay 6, 15 ve 23. Hukuk Dairesi kararlarındaki öngörüler gözetilerek, hesaplamanın; tam ve yarı yarıya sorumluluğa göre (2) alternatifli olarak yapıldığını, Buna göre, davacı İdare’nin yaptığı 23.019,72 TL ödeme yönünden davalı Şirketlerden tam ve yarı yarıya sorumluluğa göre talep edebileceği rücuan alacak miktarlarının; ... ... (... Temizlik) tam 515,44 TL, yarı yarıya sorumluluk 257,71 TL, ... Tem. Güve. Tur. Bilg. Sağ. San. Tic. Ltd. Şti.'nin tam 1.836,80 TL, yarı yarıya sorumluluk 918,40 TL, ... Grup Bina ve Tes. Yön Öz. ... Ltd. Şti.'nin tam 1.124,56 TL, yarı yarıya sorumluluk 562,20 TL, ... İnş ve San. Ltd. Şti.'nin tam 17.875,92 TL; yarı yarıya sorumluluk 11.148,47 TL olmak üzere tam toplam 21.372,72 TL, yarı yarıya sorumlukta 12.886,87 TL olarak hesaplandığını, dava dışı işçinin SGK Hizmet Dökümüne göre 01/02/2008-31/08/2008 tarihleri arasındaki dönemde davalı ... Tem. Güv. Tur. Bilg. Sağ. San. Tic. Ltd. Şti. bünyesinde çalıştığı tespit edildiğini, ancak davacı İdare tarafından bu döneme yönelik olarak dava dışı ... Sağlık Hizmetleri Med. Ürn. İnş. Tem. Yem. Ürt. Taş. Güv. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile akdedilen sözleşme ve eklerinin ibraz edildiğini, 01/02/2008-31/08/2008 tarihleri arasındaki dönem yönünden tam sorumluluğa göre yapılan ödeme miktarının 1.640,00 TL, yarı yarıya sorumluluğa göre yapılan ödeme miktarının 820,00 TL olarak hesaplandığını, sorumluluğun hukuki değerlendirmesinn mahkemenin takdirinde olduğunu, hükmedilecek rücuen alacaklara 19/09/2016 ödeme tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesi isteminin mahkemenin takdirinde olduğunu görüşü bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu dosya kapsamı ve delil durumuna uygun olup, hükme esas alınmıştır.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 21.12.2020 tarih ve 2019/2279 esas, 2020/4436 karar sayılı ilamı)
Yukarıda yazılı açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; dava dışı işçi ... tarafından, ... 2. İş Mahkemesi’nin ... esas sayılı dosyasında davacı ... ile davalı ... İnşaat Tic. ve San. Ltd. Şti. aleyhine açılan işçilik alacaklarının tahsiline yönelik davanın yapılan yargılaması neticesinde davanın kabulüne dair 22/03/2016 tarih ve ... karar sayılı hükmün verildiği, dava dışı işçi ... vekili tarafından anılan bu karara dayanılarak ... İcra Müdürlüğü’nün ... takip sayılı dosyasında davacı aleyhine icra takibi başlatıldığı, takip kapsamında davacı İdare tarafından 31/10/2016 tarihli dekont ile icra müdürlüğü hesabına 23.019,72 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Davacı yan eldeki davada; ödemiş olduğu tazminatı alt işverenden rücuan tahsilini talep etmektedir.
Dosyaya kazandırılan delillerden davacı ile davalılar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçinin, davalı şirketlerin çalışanı olduğu anlaşılmıştır. ... 2. İş Mahkemesi'nin ... içeriğinden denetleneceği üzere ödeme yapılan dava dışı işçi ... 01/04/2007-31/07/2012 tarihleri arasındaki dönemde davacı Devlet Hava Meydanları Tekirdağ ... Havalimanında çeşitli alt işverenlere bağlı olarak temizlik hizmetlerinde çalıştığı, SGK hizmet dökümünün incelenmesinden de, dava dışı işçinin davalı şirketler nezdinde 1986 gün çalışmasının olduğu bu kapsamda davalı şirketlerin yapılan ödemenin tamamından sorumlu olduğu belirlenmiştir.
Ayrıntılı, açıklamalı ve denetime elverişli bulunarak hükme esas alınan 10/04/2022 tarihli rapor ile; davalı şirketlerin sorumluluklarına ilişkin alternatifli olarak hesaplama yapılmış, davalı şirketlerin sorumluluk miktarları dönemsel olarak tespit edilmiştir. Dosyada mevcut sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair hüküm bulunmamaktadır. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin, işçileri çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Davacı tarafından dava dışı işçilerden ...'e ödenen işçilik alacaklarından, işçinin çalışma dönmeleri ile sınırlı olmak üzere davalı şirketlerin tam sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunarak, raporda belirlenen miktar üzerinden davanın tam kabulüne, hüküm altına alınan tazminat kalemlerine ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilmiştir.
Öte yandan mahkememizce, dava dosyasında davalı olarak yer almayan ... Grup ... Ltd. Şti. aleyhine sehven hüküm kurulmuş ise de, kısa hükümle çelişki oluşturmamak adına gerekçeli hükümde değişiklik yapılmamıştır. Ancak, davada taraf olarak yer almayan bu şirket, leh ve aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemiştir.
Anlatılan nedenlerle,
HÜKÜM :
1-Davanın kabulüne,
- 515,59 TL'nin 19/09/2016 tarihinden itibaren işleyecek avansı faizi ile birlikte davalı ... ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
-1.837,35 TL'nin 19/09/2016 tarihinden itibaren işleyecek avansı faizi ile birlikte davalı ... Temizlik Güvenlik...Ltd.Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
-1.640,50 TL'nin 19/09/2016 tarihinden itibaren işleyecek avansı faizi ile birlikte davalı ...Sağlık Hizmet ....Ltd.Şti. (Eski ünvanı ... Sağlık Hizmetleri ....Ltd.Şti.) 'dan alınarak davacıya verilmesine,
- 1.124,90 TL'nin 19/09/2016 tarihinden itibaren işleyecek avansı faizi ile birlikte davalı ... Grup ...Ltd.Şti. 'dan alınarak davacıya verilmesine,
-17.901,38 TL'nin 19/09/2016 tarihinden itibaren işleyecek avansı faizi ile birlikte davalı ... İnşaat ve San. Ltd.Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 5.100,00 TL vekalet ücretinin (davalılar ... ...'ın 120,09TL, davalı ... Temizlik Güvenlik...Ltd.Şti.'nin 427,97 TL, davalı ...Sağlık Hizmet ....Ltd.Şti. (Eski ünvanı ... Sağlık Hizmetleri ....Ltd.Şti.)'nin 382,12 TL, davalı ... İnşaat ve San. Ltd.Şti.'nin 4.169,82 TL ile sınırlı olmak üzere) davalılardan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
3-Davacı tarafından aşağıda dökümü yapılan 1.635,50 TL yargılama giderlerinin red ve kabul oranlarına göre hesaplanan 1.55,58 TL 'nin (davalı ... ...'ın 36,63 TL, davalı ... Temizlik Güvenlik...Ltd.Şti.'nin 130,53 TL, davalı ...Sağlık Hizmet ....Ltd.Şti. (Eski ünvanı ... Sağlık Hizmetleri ....Ltd.Şti.)'nin 116,55 TL, davalı ... İnşaat ve San. Ltd.Şti.'nin 1.271,85 TL ile sınırlı olmak üzere) davalılardan alınarak davacı tarafa ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
5-Alınması gerekli 1.495,64 TL harçtan peşin 393,12 TL harcın düşümü ile arta kalan 1.102,52 TL (davalılar ... ...'ın 25,96 TL, davalı ... Temizlik Güvenlik...Ltd.Şti.'nin 92,52 TL, davalı ...Sağlık Hizmet ....Ltd.Şti. (Eski ünvanı ... Sağlık Hizmetleri ....Ltd.Şti.)'nin 82,60 TL, davalı ... İnşaat ve San. Ltd.Şti.'nin 901,44 TL ile sınırlı olmak üzere) harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-Peşin alınan 393,12 TL harcın (davalı ... ...'ın 9,25 TL, davalı ... Temizlik Güvenlik...Ltd.Şti.'nin 32,98 TL, davalı ...Sağlık Hizmet ....Ltd.Şti. (Eski ünvanı ... Sağlık Hizmetleri ....Ltd.Şti.)'nin29,45 TL, davalı ... İnşaat ve San. Ltd.Şti.'nin 321,44 TL ile sınırlı olmak üzere) davalılardan alınarak davacı tarafa ödenmesine, davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, red ve kabul oranlarına göre 195,10 TL'sinin davacıdan 1.124,90 TL'sinin (davalı ... ...'ın 26,48 TL, davalı ... Temizlik Güvenlik...Ltd.Şti.'nin 94,39 TL, davalı ...Sağlık Hizmet ....Ltd.Şti. (Eski ünvanı ... Sağlık Hizmetleri ....Ltd.Şti.)'nin 84,28 TL, davalı ... İnşaat ve San. Ltd.Şti.'nin 919,75 TL ile sınırlı olmak üzere) davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/05/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
DAVACI YARGILAMA GİDERLERİ
Vekalet Harcı 8,50 TL
Posta masrafı 567,70TL
Başvurma harcı 59,30 TL
Bilirkişi ücreti 1.000,00 TL
TOPLAM 1.635,50 TL