T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARAGEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/493 Esas
KARAR NO: 2022/344
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/08/2021
KARAR TARİHİ: 23/05/2022
KARAR Y.TARİHİ : 27/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili DHMİ Genel Müdürlüğü'nün hizmet binası ile işletmekte olduğu hava liman/meydanlardaki temizlik hizmetlerinin 1988 yılından beri piyasaya yaptırılmakta olduğunu, Antalya Havalimanının temizlik hizmetlerinin 13/04/2001-02/01/2008 tarihleri arasında davalılar tarafından yürütüldüğünü, davalı Şirketler bünyesinde Antalya Havalimanında çalışmakta iken emeklilik sebebiyle iş akdine son verilen ...'a dava şartı arabuluculuk görüşmesi sonucunda 17/08/2020 tarihinde 20.000,00 TL kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını, müvekkili İdare ile davalılar arasında imzalanan sözleşme ve ekleri ile kabul edilen düzenlemeler gereği yüklenicini istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu, SSK mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarda belirlenen tüm hak ve alacaklarının yüklenici tarafından karşılayacağı, DHMİ'nin bu gibi konularda sorumlu sayılmayacağnın kabul edildiğini, Davalıların yapılan ödeme yönünden sorumluluklarının; Yüklenici ... Turizm İnş. Ltd.Şti.'nin 3.627,41 TL, ... Ltd.Şti.&... .. Ltd.Şti. 3.725,89 TL, ... Tem.Ltd.Şti.'nin 7.468,20 TL, ... Sos.Hiz.İth.İhr.Ltd.Şti.'nin 2.215,84 TL, ... ...-... Temz.'nin 1.231,02 TL, ... Tem.Ltd.Şti.'nin 1.731,64 TL olarak hesaplandığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 20.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davlılardan sorumlulukları oranında tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 08/04/2022 tarihli dilekçesi ile alacak taleplerini davalı ... Turz. İnş. Ltd.Şti. İçin 3.718,16 TL'ye, davalı ... Sosyal Hizmetler İth. İhr. Ltd.Şti. İçin 2.292,02 TL'ye, davalı ... için 1.273,34 TL'ye, davalı ... Temizlik Ltd.Şti. İçin 1.791,18 TL'ye yükseltmiş noksan harcı tamamlamıştır.
SAVUNMA :
Davalı şirketlere dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edilmiş, süresi içeresinde cevap dilekçesi sunmamışlardır.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, dava dışı işçilere ödenen işçilik alacaklarının rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Sözleşme ve teknik şartname örnekleri, SGK kayıtları, ödeme dekotları, bilirkişi raporu ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişi Orhan Erdem tarafından düzenlenen 27/03/2022 tarihli raporlarının sonuç kısmında özetle; Davacı İdare’nin dönemler halinde yüklenici Şirketler bünyesinde işçi olarak çalışan dava dışı ...'a 13/04/2001-01/01/2008 tarihleri arasındaki çalışma dönemine yönelik olarak 17/08/2020 tarihnide 20.000,00 TL ödeme yaptığını, hesaplamanın; tam ve yarı yarıya sorumluluğa göre (2) alternatifli olarak yapıldığını, Buna göre, davacı İdare’nin yaptığı 20.000,00 TL ödeme yönünden davalı Şirketlerden tam ve yarı yarıya sorumluluğa göre talep edebileceği rücuan alacak miktarlarının, ... Kur. Hizm. Tur. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. (... ... Ltd.Şti.) tam sorumluluk 3.718,16 TL yarı yarıya sorumluluk 1.859,08 TL, ... Grup Kur. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. (... Ltd. Şti.) & ... Ltd. Şti. Ort. tam sorumluluk 3.565,36 TL, yarı yarıya sorumluluk 1.782,68 TL, ... Tem. Taah. İnş. Med. San. Tic. Ltd. Şti. tam sorumluluk 7.359,94 TL, yarı yarıya sorumluluk 3.679,97 TL, ... Sosyal Hizm. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.'nin tam sorumluluk 2.292,02 TL, yarı yarıya sorumluluk 1.146,01 TL, ... ... - ... Temizlilik tam sorumluluk 1.273,34 TL, yarı yarıya sorumluluk 636,67 TL, ... Temizlik Güv. Tur. Ltd. Şti. tam sorumluluk 1.791,18 TL, yarı yarıya sorumluluk 895,59 TL olmak üzere tam sorumluluk 20.000,00 TL, yarı yarıya sorumluluk miktarının toplam 10.000,00 TL olarak hesaplandığını, hükmedilecek rücuen alacaklara 17/08/2020 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsili isteminin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğunu, bildirmiştir.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 21.12.2020 tarih ve 2019/2279 esas, 2020/4436 karar sayılı ilamı)
Yukarıda yazılı açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı yanın, Antalya Havalimanında çalışırken emeklilik nedeniyle iş akdine son verilen ...'ın kıdem tazminatı için 17/08/2020 tarihli dekont ile 20.000,00 TL ödediği, ödemiş olduğu tazminat alacağını alt işverenlerden rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür. Dosyaya kazandırılan delillerden davacı ile davalılar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, ödeme yapılan dava dışı işçi ...'ın 13/04/2021- 01/01/2008 tarihleri arasındaki dönemde davacı şirket bünyesinde çeşitli alt işverenlere bağlı olarak temizlik hizmetlerinde çalıştığı, SGK hizmet dökümünün incelenmesinden ise dava dışı işçinin davalı şirketler nezdinde 2356 gün çalışmasının olduğu bu kapsamda davalı şirketlerin yapılan ödemenin tamamından sorumlu olduğu belirlenmiştir.
Ayrıntılı, açıklamalı ve denetime elverişli bulunarak hükme esas alınan 27/03/2022 tarihli rapor ile; davalı şirketlerin sorumluluklarına ilişkin alternatifli olarak hesaplama yapılmış, davalıların sorumluluk miktarları dönemsel olarak tespit edilmiştir. Dosyada mevcut sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair hüküm bulunmamaktadır. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin, işçileri çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, işçinin çalışma dönmeleri ile sınırlı olmak üzere davalıların tam sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunarak, raporda belirlenen miktarlar üzerinden davanın kısmen kabulüne, hüküm altına alınan tazminat kalemlerine ödeme tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine karar verilmiştir.
Anlatılan nedenlerle,
HÜKÜM :
1-Davanın kısmen kabulüne;
-3.718,16 TL'nin 17.08.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Kur. Hizm. Tur. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ( eski ünvanı ... Turizm İnş. Ltd. Şti.)'den alınarak davacıya verilmesine,
-3.565,36 TL'nin 17.08.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... Grup Kurm. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (eski ünvanı ... Mak. ... Ltd. Şti.) ve ... Kur. Hizm. Tur. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ( eski ünvanı ... Turizm İnş. Ltd. Şti.)'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-7.359,94 TL'nin 17.08.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Tem. Taah. İnş. Med. San. Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
-2.292,02 TL'nin 17.08.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Sosyal Hizm. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
-1.273,34 TL'nin 17.08.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... ... (... Temizlilik)'dan alınarak davacıya verilmesine,
-1.791,18 TL'nin 17.08.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Temizlik Güv. Tur. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine
2-Fazlaya dair istemin reddine,
3-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 5.100,00 TL (948,13 TL'sinden davalı ... Kur. Hizm. Tur. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ( eski ünvanı ... Turizm İnş. Ltd. Şti.), 909,16 TL'sinden davalılar ... Grup Kurm. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (eski ünvanı ... Mak. ... Ltd. Şti.) ve ... Kur. Hizm. Tur. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ( eski ünvanı ... Turizm İnş. Ltd. Şti.)'den müştereken ve müteselsilen, 1.876,78 TL'sinden davalı ... Tem. Taah. İnş. Med. San. Tic. Ltd. Şti., 584,46 TL'sinden davalı ... Sosyal Hizm. İht. İhr. Ve Tic.Ltd.Şti.'den, 324,70 TL'sinden davalı ... ... (... Temizlilik)'dan ,456,77TL''sinden davalı ... Temizlik Güv. Tur. Ltd. Şti. Sorumlu olmak kaydıyla) vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
4-Davacı tarafından aşağıda dökümü yapılan 2.370,80 TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 2.339,36 TL'nin (434,90 TL'sinden davalı ... Kur. Hizm. Tur. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ( eski ünvanı ... Turizm İnş. Ltd. Şti.), 417,03 TL'sinden davalılar ... Grup Kurm. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (eski ünvanı ... Mak. ... Ltd. Şti.) ve ... Kur. Hizm. Tur. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ( eski ünvanı ... Turizm İnş. Ltd. Şti.)'den müştereken ve müteselsilen, 860,87 TL'sinden davalı ... Tem. Taah. İnş. Med. San. Tic. Ltd. Şti., 268,09 TL'sinden davalı ... Sosyal Hizm. İht. İhr. Ve Tic.Ltd.Şti.'den, 148,94 TL'sinden davalı ... ... (... Temizlilik)'dan, 209,53 TL''sinden davalı ... Temizlik Güv. Tur. Ltd. Şti. Sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan alınarak davacı tarafa ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
6-Alınması gerekli 1.366,20 TL harçtan peşin ve ıslahla alınan 401,55TL harcın düşümü ile arta kalan 964,65 TL (17933TL'sinden davalı ... Kur. Hizm. Tur. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ( eski ünvanı ... Turizm İnş. Ltd. Şti.), 171,96 TL'sinden davalılar ... Grup Kurm. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (eski ünvanı ... Mak. ... Ltd. Şti.) ve ... Kur. Hizm. Tur. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ( eski ünvanı ... Turizm İnş. Ltd. Şti.)'den müştereken ve müteselsilen,354,98 TL'sinden davalı ... Tem. Taah. İnş. Med. San. Tic. Ltd. Şti., 110,54 TL'sinden davalı ... Sosyal Hizm. İht. İhr. Ve Tic.Ltd.Şti.'den, 61,39 TL'sinden davalı ... ... (... Temizlilik)'dan, 86,39 TL''sinden davalı ... Temizlik Güv. Tur. Ltd. Şti. Sorumlu olmak kaydıyla) harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
7-Peşin alınan 401,55 TL (74,65 TL'sinden davalı ... Kur. Hizm. Tur. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ( eski ünvanı ... Turizm İnş. Ltd. Şti.), 71,58 TL'sinden davalılar ... Grup Kurm. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (eski ünvanı ... Mak. ... Ltd. Şti.) ve ... Kur. Hizm. Tur. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ( eski ünvanı ... Turizm İnş. Ltd. Şti.)'den müştereken ve müteselsilen, 147,76 TL'sinden davalı ... Tem. Taah. İnş. Med. San. Tic. Ltd. Şti., 46,01 TL'sinden davalı ... Sosyal Hizm. İht. İhr. Ve Tic.Ltd.Şti.'den, 25,56 TL'sinden davalı ... ... (... Temizlilik)'dan, 35,96 TL''sinden davalı ... Temizlik Güv. Tur. Ltd. Şti. Sorumlu olmak kaydıyla) harcın davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
8-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, red ve kabul oranlarına göre hesaplanan 17,50 TL 'sinin davacıdan , 1.302,50 TL'sinin (242,14 TL'sinden davalı ... Kur. Hizm. Tur. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ( eski ünvanı ... Turizm İnş. Ltd. Şti.), 232,19 TL'sinden davalılar ... Grup Kurm. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (eski ünvanı ... Mak. ... Ltd. Şti.) ve ... Kur. Hizm. Tur. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ( eski ünvanı ... Turizm İnş. Ltd. Şti.)'den müştereken ve müteselsilen,479,31 TL'sinden davalı ... Tem. Taah. İnş. Med. San. Tic. Ltd. Şti., 149,26 TL'sinden davalı ... Sosyal Hizm. İht. İhr. Ve Tic.Ltd.Şti.'den, 84,07 TL'sinden davalı ... ... (... Temizlilik)'dan, 115,53 TL''sinden davalı ... Temizlik Güv. Tur. Ltd. Şti. Sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 23/05/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
DAVACI YARGILAMA GİDERLERİ
Vekalet Harcı 8,50TL
Posta masrafı 803,00 TL
Başvurma harcı 59,30 TL
Bilirkişi ücreti 1.500,00 TL
TOPLAM 2.370,80 TL