T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO: 2021/598 Esas
KARAR NO: 2022/317
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 14/10/2021
KARAR TARİHİ: 10/05/2022
KARAR Y.TARİHİ : 13/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA: Müvekkilinin toptan oyuncak, hediyelik vb ürünlerin ticareti ile uğraştığını, ... Katılım Bankası A.Ş Ulus Şubesi ... hesabından ... Tekstil İnşaat Tur.Gıda Elektronik Taah.San. Ve Tic.Ltd.Şti. tarafından 30.04.2022 tarihine keşide edilen keşide yeri Ankara olan 17.000,00 TL meblağlı, C1-2431826 numaralı çekin ön yüzünde alacaklı olarak müvekkili ... Oyuncak San.Ltd.Şti.'nin ismi yazılı olan çekin kargoda çalındığını, sözü edilen çekin, keşideci firma tarafından 06.10.2021 tarihinde müvekkili firmaya teslim edilmek üzere, 274090895536 gönderi takip numarası ile, Mng Kargo'nun Ankara Rüzgarlı Şubesine teslim edilmiş olan kargonun, 07.10.2021 tarihinde müvekkil firmaya ulaştığını ancak; kargo poşeti açıldığında kargo poşetinin içinde bulunan zarfın da açılmış olduğunu ve içinin boş olduğunun görüldüğünü, dikkatli incelendiğinde kargo poşetinin sol üst köşesinin bir parmak kadar kesilmiş olduğu ve buradan poşetin içindeki zarfın katlanarak ince bir rulo yapılarak çıkarıldığını, zarfın içindeki çek alındıktan sonra boş zarfın poşetin içine geri konulduğunun tespit edildiğini, müvekkili firmanın ticaret yaptığını, ... Tekstil İnşaat Tur.Gıda Elektronik Taah.San. Ve Tic.Ltd.Şti.'nin 06.10.2021 tarihinde İstanbul İlinde bulunan ve aralarında müvekkil firmanın da bulunduğu 15 farklı firmaya gönderilen (Mng Kargo) kargoların 8 tanesinin aynı şekilde içleri boş olarak alıcılarına teslim edildiğini ve bu nedenle ... Tekstil ... Ltd.Şti. Tarafından Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu belirterek, çekin zayi nedeni ile iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Dava hasımsız olarak açılmıştır.
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir.
Gazete ilanları ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.
Zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali, kıymetli evrakta hak ile çek arasındaki sıkı bağlılığın, çekin zayi edilmesi halinde ortaya çıkaracağı haksızlıkları önleme ihtiyacından doğmuştur. Yetkili hamil veya lehtar tarafından zayi edilen çekin hak sahipliğini teşhis fonksiyonunu ortadan kaldırarak ve dilekçe sahibinin söz konusu hakka sahip olduğu konusunda bir karine yaratarak bu hakkı çekişmesiz olarak talep etmesini sağlamaya yönelik nizasız kaza yani hasımsız bir dava konusu işlemdir. Bu davada Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir. Mahkeme tarafından verilecek iptal kararı ile birlikte borçlu, bono, poliçe veya çeki ibraz edilmeden ödeme imkanına kavuşmaktadır (Özkan Gültekin, Öğretide ve Uygulamada Kıymetli Evrakın Ziya ve İptali, Ankara-2006, s.51).
Kıymetli evrak iptali veya çek iptali davalarında amaç; kıymetli evrakı ibraz mecburiyetinde olan ve çekin zilyetliğini kaybetmesi nedeniyle bu zorunluluğu yerine getiremeyen lehtar veya hamile, hakkının mevcudiyetini kanıtlamak bakımından bir imkan sunmak ve çeki ibraz edememekten dolayı alacak hakkını kullanmaktan mahrum kalmasını önlemektir.
6102 sayılı TTK 757 madde hükmünde kıymetli evrakın iptali ve önleyici önlemler konusunda düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemede iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi men eden kararında ayrıca muhataba vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdii etmeye izin verir ve tevdii yerini gösterir. TTK. 758 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmesi durumunda mahkeme dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. Verilen süre içinde dava açılmazsa mahkeme muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. TTK 759 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca, poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmemesi halinde poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.
Kıymetli evrakın iptali isteminde bulunan kişi poliçe elindeyken ziyaa uğradığını inandırıcı delillerle ispatlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Poliçe ile ilgili yapılan bu düzenlemeler TTK 818/1.fıkra (s) bendinde yapılan düzenleme uyarınca çek hakkında da uygulanır.
Kıymetli evrak iptali zayii edilmesi nedeniyle iptalini talep etme hakkı TTK 757 madde hükmünde yapılan açık düzenleme uyarınca kıymetli evrak (bono, poliçe, çek) elinden çıkan kişi yani yetkili hamil bu davayı açma hakkına sahiptir.
Toplanan deliller, yapılan ilanlar ve tüm dosya içeriği incelendiğinde; kıymetli evrakın zayii nedeniyle açılan iptal davasında kanunda öngörülen şekilde ticaret sicil gazetesinde gerekli ilanların yapıldığı ve yasal süre içerisinde iptal istemine konu çekle ilgili herhangi bir hak iddiasının yapılmadığı, mahkememize müracaat edenin olmadığı ve dava konusu ediklen çekin bankasına da ibraz edilmediği anlaşılmakla dava konusu çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Anlatılan nedenlerle,
1-Davanın Kabulü ile, ... Katılım Bankası A.Ş Ulus Şubesi ... hesabından ... Tekstil İnşaat Tur.Gıda Elektronik Taah.San. Ve Tic.Ltd.Şti. tarafından 30.04.2022 tarihinde keşide edilen, keşide yeri Ankara olan, 17.000,00 TL meblağlı, C1-2431826 numaralı çekin zayi olduğunun tespitine,
2-Alınması gerekli 80,70 TL harçtan yatırılan 59,30 TL harcın düşümü ile eksik kalan 21,40 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Keşidecisi ... Katılım Bankası A.Ş Ulus Şubesi ... hesabından ... Tekstil İnşaat Tur.Gıda Elektronik Taah.San. Ve Tic.Ltd.Şti. tarafından 30.04.2022 tarihinde keşide edilen, keşide yeri Ankara olan, 17.000,00 TL meblağlı, C1-2431826 numaralı çekin üçüncü kişilerce ibrazı halinde ödenmemesi için T.T.K.'nun 818/s bendi yollamasıyla aynı kanunun 757. maddesi uyarınca ödeme yasağı konulmasına'' ilişkin kararın KALDIRILMASINA,
4-Ödeme yasağına ilişkin ihtiyati tedbirin kaldırılmasına karar verilmiş olduğundan, 15/10/2021 tarihli ve 2 sayılı ara kararı gereği yatırılan 2.550,00 TL teminatın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
5-Masrafların davacı üzerinde bırakılmasına
6-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.. 10/05/2022
Katip ... Hakim ...
¸e-imza ¸e-imza