T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/641 Esas - 2023/675
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARAGEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/641 Esas
KARAR NO: 2023/675
HAKİM: ...
KATİP:....
DAVACI :....
VEKİLLERİ: Av. ....
Av. ....
Av. ....
DAVALILAR : 1- ....
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ....
Av. ....
DAHİLİ DAVALILAR: 1- ....
2- ....
3- ....
4- ....
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 17/12/2015
KARAR TARİHİ: 09/10/2023
KARAR Y.TARİHİ : 12/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir.
I-İDDİALAR
1. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sahibi olduğu okulda yangın meydana geldiğini, müvekkili şirkete ait ... da faaliyet gösteren ... bulunduğu binasının kantininde, davalı ... ve Tic. A.Ş. tarafından üretilen şişe sularının muhafazası için vermiş olduğu ... dolabının motorunun 05.03.2015 tarihinde alevli şekilde yanmaya başlaması ile etrafında bulunan eşyaların yanmaya başladığını ve itfaiye çağrılması sonucunda söndürüldüğünü, yangının sebebinin davalıların üretiminden sorumlu bulunduğu ... dolabı olduğunu, ... dolabı üreticisi ve teslim edeni olmaları sebebiyle davalıların meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, müvekkili şirkete ait okulda yaşadığı itibar kaybının da giderilmesi gerektiğini belirterek ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 16.611,10 TL maddi, 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 05/03/2015 tarihinden işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, mahkemece yangının sebebi ve davalıların sorumluluğu hakkında verilecek kararın, davacı firmanın maruz kaldığı itibar kaybının giderilmesi ve itibarının iadesi amacıyla, masrafı davalılardan alınmak suretiyle ... çapında yayın yapan bir gazetede yayınlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II-SAVUNMALAR
2. Davalı ... ... ...A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin üreticisi bulunduğu dava konusu soğutucu dolabın, davalılardan ... ve Ticaret A.Ş. ile davacı ... Eğitim Yayıncılık Taşımacılık Ticaret A.Ş. arasında davacı tarafın binasında işletilen kantine davalı ... San. ve Tic. A.Ş. 'nin üretmiş olduğu şişe suların satımına ilişkin sözleşmeye istinaden ariyet olarak 12.04.2014 tarihinde verilmiş olduğunu, ... San. ve Tic. A.Ş. ile ... Eğitim Yayıncılık Tic. A.Ş. arasında kurulan hukuki ilişki gözönüne alındığında davacı tarafın tüketici sıfatına haiz olmadığı ve bu sebeple davanın görev yönünden reddine karar verilmesini, davacı taraf dava dilekçesinde, her ne kadar yangının meydana geliş nedeninin müvekkil şirket tarafından üretilen ... model soğutucu dolaptan kaynaklandığı iddia edilmiş ise de, meydana gelen yangından ötürü müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, mahkemece yaptırılacak keşif ve bilirkişi incelemesi ile davacı tarafın binasının ve veya davaya konu yangının meydana geldiği yerdeki elektrik tesisatının binanın mimari projesi ve buna bağlı olarak yapılan elektrik tesisatı projesine uygun olup olmadığının öncelikle tespiti gerektiğini belirterek, müvekkili şirket aleyhine ikame olunan iş bu haksız ve hukuki mesnetten yoksun olarak davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.
3. Davalı müteveffa ..., ... nolu celsesinde; "biz sadece nakliye hizmeti gerçekleştirdik, olay biz nakliye hizmetini gerçekleştirdikten 11 ay sonra meydana gelmiştir, bu nedenle bize yüklenebilecek bir kusur söz konusu değildir, davanın reddini talep ediyoruz" şeklinde beyanda bulunmuştur.
4. Dahili davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; müteveffa ...'in dava konusu yangına sebebiyet veren ... dolabının yalnızca nakliye işlemini gerçekleştirdiğini, söz konusu yangında herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, davalılardan ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin imal ettiği ve davalılardan ... ve Ticaret A.Ş. tarafından ariyet olarak verilen ... dolabının 12.04.2014 tarihinde müvekkillerin babası tarafından taşınarak teslim edildiğini, teslim tarihinden yaklaşık 1 yıl sonra 05.03.2015 tarihinde ... dolabının yanması ile davacı kurumda yangın çıktığını, müvekkillerin babasının, dava konusu olayda ... dolabının yalnızca davalı ... ve Ticaret A.Ş.'den alınarak davacı kurumun kantin birimine nakliye işlemini gerçekleştirdiğini, söz konusu ... dolabına ilişkin tamirat, tadilat ve onarım gerçekleştirdiğine ilişkin dosyada herhangi bir delil de bulunmadığından müvekkillere kusur atfedilemeyeceğini, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyan etmişler.
III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR
A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar
5. Tarafların dava konusu edilen konulardan üzerinde anlaştıkları bir vakıanın bulunmadığı anlaşılmaktadır.
B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları
6. Davadaki uyuşmazlığın, sözleşme konusu ... cihazında meydana gelen yangın nedeniyle davalılara izafe edilecek kusur bulunup bulunmadığı, yangın nedeniyle ne kadar zarar oluştuğu, oluşan zarardan davalıların ne tutarda sorumlu oldukları ile olay nedeniyle davacı şirketin ticari itibar kaybına uğrayıp uğramadığı, manevi tazminat isteminin yerinde olup olmadığı, noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
7. Davacı ile dosyası tefrik edilen ... ve Ticaret A.Ş. ile akdedilen 12.04.2014 tarihli Ariyet Verilen Soğutucu Sözleşmesi.
8. Davacı ile ... arasında imza edilen Emanet Soğutucu Sözleşmesi.
9. 05.03.2015, 08.03.2015 tarihli tutanaklar.
10. Yangının çıktığı soğutucunun müteveffa ... tarafından taşınmasına ilişkin irsaliye.
11. Yangın sonrasında yapılan işlere ait faturalar ve ödeme makbuzları.
12. Tanık Beyanları.
13. Mirasçılık Belgesi.
15. .... tarafından düzenlenen 12.03.2015 tarihli yangın raporu. Raporda; müdahale öncesi "alevli yanar vaziyette, kapı kapalı ve pencere kırık olarak görülmüştür" Yangın Çıkış Sebebinin "yapılan incelemede, kolej binasının 5. katında bulunan kantin içerisindeki büfe tipi soğutucunun motor akşamında meydana gelen teknik bir arıza sonucu yangının çıktığı kanaatindeyiz" Hasar Durumunun "3 adet tek kapılı meşrubat dolabı, 1 adet tost makinesi, 1 adet kuzine buzdolabı, lavabo, tezgah, kalorifer peteği, 2 adet lavabo mutfak küveti, 5 adet mutfak bıçağı, 1 adet sandalye, hazırda bulunan muhtelif cins ve miktarda meşrubat ve içecekler, çatıda bulunan panel kaplama malzemesi, alüminyum pencere doğrama yanarak, alçıpan kaplama yanarak ve ıslanarak, duvar zemin ve seramiği yangından, kantin içerisindeki masa, sandalye ve tavan lambaları islenerek hasar görmüştür" tespitlerinin yer aldığı görüşü bildirilmiştir.
16. Keşif sonrasında düzenlenen 27.03.2017 tarihli kök ve 26.02.2018 tarihli bilirkişi ek raporları. Raporların sonuç kısmında özetle; davacıya ait okul binasında meydana gelen yangının davalılardan ... Soğ. Mak. San. ve Tic. A,Ş tarafından üretilen ve diğer davalı ... San. ve Tic. A.Ş. tarafından ariyet olarak davacıya verilen dikey tip soğutucunun gizli ayıp niteliğindeki imalat hatası sonucunda başladığı, davacı şirketin kantin olarak işlettiği kısma ait elektrik tesisatında kaçak akım rölesi bulundurmamış olduğu, buzdolabındaki hatanın meydana gelme anında kaçak akım rölesinin bulunmaması nedeniyle şebeke geriliminin kesilmemesi ve bundan dolayı hata yerinin şebekeyle sürekli irtibatlı kalmasının yangın olayında illiyet bağı meydana getirdiğinden davacıların olayın oluşumunda yüzde 50 kusurlu olduğu davacının talep edebileceği hasarla ilgili bedelin kendi müterafik kusuru çerçevesinde 8.305,54 TL olduğu, davacının manevi tazminat isteminde bulunup bulunamayacağının ve miktarını belirlenmesi hususunun ve hükmün gazete ile yayımlanması yönündeki isteminin sayın hakimin takdirinde olduğu," sonuçlarına varılmıştır.
17. ... 23.09.2021 tarihli kaldırma kararından sonra aldırılan 05.07.2023 tarihli bilirkişi raporu. Raporda özetle; yangının, davalılardan içecek dolabı üreticisi olan ... A.Ş. tarafından üretilmiş soğutucunun elektrik ve mekanik bölümünde çıkmasından dolayı, dolapta gizli ayıp ve üretim hatasının olduğu, davacının işletmiş olduğu ... Kolejinde elektrik tesisatında kaçak akım koruma rölesi bulunmamasının tesisat açısından bir eksiklik olduğu, yukarıda arz edilen nedenlerle davacı ... Koleji A.Ş.'nin % 50 kusurlu olduğu, yangının çıkmasında davalı ... A.Ş.'nin % 50 Kusuru bulunduğu, davacı okul ile arasında ariyet sözleşmesi bulunan davalı ... A.Ş'nin kusurunun olduğuna dair kanıt bulunmadığı, yangının çıkmasına sebep olan dolabın taşımasını yapan davalı müteveffa ...'in kurulumdan ve işletmeye ilişkin bir kusurunun olduğuna dair kanıt bulunmadığı, yangında oluşan maddi zararın 16.611,08 TL olduğu ve bu bedelden davacı ve davalının kusuru oranında sorumlu olduğu görüşü bildirilmiştir.
V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE
18. Dava; sözleşmeden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
19. Mahkememizin 13.04.2018 tarih, .... sayılı kararı ile; davanın kısmen kabulüne, karar verildiği, verilen kararın davacı ile davalılar ... ve Tic. AŞ., ... San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından istinaf edildiği, ...'nin 23.09.2017 gün ve .... sayılı kararı ile “… davalı ... A.Ş.'nin istinaf başvurusunun kabulü ile bu davalının süresinde yetki itirazı yaptığı gözetilerek, bu davalı hakkındaki davanın tefriki ile yetkisizlik kararı verilmesi, diğer davalılar hakkında toplanan delilere göre bir karar verilmesi gerektiği" gerekçeleriyle kaldırılmıştır.
20. Kaldırma kararı doğrultusunda 07.02.2022 tarihli celsenin 1 nolu ara kararı ile davalı ... ve Ticaret A.Ş. aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat davasının eldeki davadan tefrikine karar verilerek Mahkememiz esasının ..... sırasına kaydedilmiştir.
21. Kaldırma kararından sonra, 22.03.2021 tarihinde öldüğü anlaşılan davalı ...'in mirasçıları davaya dahil edilerek yargılama devam olunmuştur.
22. Somut olayda; davacıya ait ... isimli eğitim kurumunun kantin bölümünde 17.03.2015 tarihinde çıkan yangın nedeniyle 3 adet tek kapılı meşrubat dolabı, 1 adet tost makinesi, l adet kuzine buzdolabı, lavabo, tezgah, kalorifer peteği, 2 adet lavabo mutfak küveti, 5 adet mutfak bıçağı, 1 adet sandalye, hazırda bulunan muhtelif cins ve miktarda meşrubat ve içecekler, çatıda bulunan panel kaplama malzemesi, alüminyum pencere, alçıpan kaplama duvar, zemin ve seramiği, kantin içerisindeki masa, sandalye ve tavan lambalarının hasar gördüğü, davacı şirketçe oluşan hasarın giderim bedeli olan toplam 16.611,10 TL'nin tahsilinin istendiği anlaşılmıştır.
23. Mahkemece, istinaf incelemesinden önce ve sonra aldırılan ve hükme esas alınan bilirkişi raporları ile; dava konusu yangın olayının davacı şirkete ait ... isimli eğitim kurumunun kantin bölümünde kullanılmak üzere davalı ... San. ve Tic. A.Ş. tarafından üretilen, hakkındaki dava tefrik edilen ... A.Ş. tarafından ariyet verilen soğutucu dolabının elektrik aksamından kaynaklandığı tespit edilmiş, yangına sebebiyet veren arızanın üretimden kaynaklı olduğu ve gizli ayıp niteliğinde olduğu açıklanmıştır. Her iki bilirkişi raporunda da; davalı ... San. ve Tic. A.Ş. üretimden kaynaklı hata nedeniyle yangının oluşumunda %50 oranında kusurlu bulunmuş olmakla birlikte, davacı şirketinde de okuldaki elektrik tesisatına kaçak akım rölesi kullanmaması nedeniyle %50 kusurlu bulunmuştur. Böylece, yangının; davalı ... A.Ş. tarafından üretilen ve davacı şirket tarafından işletilen eğitim kurumunda kullanılan buzdolabındaki elektrik aksamında başladığı ancak işletmede kaçak akım rölesi kullanılmadığından şebeke geriliminin kesilmediği, bundan dolayı da yangının çıktığı elektrik aksamının, şebeke ile sürekli irtibatlı kalmasına neden olduğu belirlenmiştir.
24. Davacı tarafından hasarın giderimine ilişkin sunulan faturaların yangın sonucu meydana gelen hasarlarla örtüştüğü, iş ve malzeme bedellerinin ve miktarlarının piyasa rayiç değerlerine uygun olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporu ile belirlenmiştir. Buna göre; yangın nedeniyle davacının oluşan hasarı; 16.611,08 TL olup, davalı %50 kusur oranına isabet eden 8.305,50 TL'den sorumludur.
25. Öte yandan her ne kadar istinaf incelemesinden sonra aldırılan 05.07.2023 tarihli bilirkişi raporunda dolabın montajı ve bakımına dair kusur bulunmadığından müteveffa ...'in olayın oluşumunda kusurlu olmadığı tespiti yapılmış ise de; müteveffanın Mahkememizin 13.04.2018 tarihli kararını istinaf etmediği, anılan hükmün davacı lehine usuli kazanılmış hak oluşturduğu anlaşıldığından, hüküm altına alınan tazminat tutarlarından müteveffa ... mirasçıları olan dahili davalıların da sorumlu tutulmasına karar verilmiştir.
26. Davacının manevi tazminata yönelik talebinin değerlendirilmesinde; kişisel niteliği itibariyle gerçek kişilerin kişiliklerine özgü olanların dışında kalan kişilik haklarına saldırı halinde tüzel kişilerin manevi tazminat istemeleri mümkündür. Manevi zarar bir tüzel kişinin kişisel haklarından olan adı, şerefi, onur ve itibari gibi varlıklarına yapılan saldırının doğurduğu eksilmeye ilişkindir. Hukuk düzeni tüzel kişileri hukuk subjesi olarak tanıdığına ve onlara ad, şeref, onur ve itibar gibi kişisel varlıklar bahşedilmiş olduğuna göre tüzel kişilerinde manevi tazminat talep edebilecekleri hususu aşikardır. Meydana gelen yangın olayı nedeniyle eğitim faaliyeti yürüten davacı şirketin yeni öğrenci alımında ve mevcut öğrencilerin gözünde ticari itibarının zedelenmiş olduğu hususu açıktır. Bu kapsamda yangının meydana gelmesinde kusur oranı da gözetilerek takdiren 20.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmiştir.
27. Davacının kararın ilanına yönelik talebi yönünden yapılan değerlendirmede; olayın oluşumunda davacının da kusurlu bulunduğu, ilanın yasal koşullarının oluşmadığı gözetilerek, reddine karar verilmiştir.
Anlatılan nedenlerle,
HÜKÜM :
1-Davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne, 8.305,50 TL maddi tazminatın 05.03.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne, 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 05.03.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
Karar ve İlam Harcı
4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.933,55 TL harçtan peşin, ıslah ve tamamlama harcı olarak alınan 2.007,42 TL harçtan düşümü ile arta kalan 73,87 TL'nin istek halinde yatırana iadesine,
Yargılama Giderleri ve Gider Avansı
5-Davacı tarafından yargılama boyunca yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 1.279,48 TL ve bilirkişi ücreti olarak 5.700,00-TLolmak üzere toplam 6.979,48-TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 1.694,16-TL'nin davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç, tamamlama harcı, keşif harcı, vekalet harcı ve istinaf kanun yoluna başvurma harcı toplamı 2.315,92 TL yargılama harcının red ve kabul oranına göre hesaplanan 562,15-TL'nin davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca depo edilen varsa gider avansı ile delil avansından bakiye tutarların karar kesinleştiğinde HMK m. 333 ve .... Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca ilgilisine İADESİNE,
Vekalet Ücreti
8-Maddi tazminat yönünden davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 8.305,50- TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak davacı tarafa ödenmesine,
9- Reddedilen maddi tazminat davasının kendini vekil ile temsil eden davalı lehine A.A.Ü.T. 3,13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 8.305,50 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı taraflara ödenmesine,
10-Manevi tazminat yönünden davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak davacı tarafa ödenmesine,
11-Reddedilen manevi tazminat davası yönünden kendini vekille temsil ettiren davalılar lehine reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı taraflara ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin, davalı vekilinin, dahili davalılar vekilinin yüzüne karşı yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren .... Mahkemesine ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile .... Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yasa yolu açık olmak üzere 09.10.2023 tarihinde verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 09/10/2023
Katip ....
e-imzalıdır
Hakim ....
e-imzalıdır