T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/739 Esas - 2023/215
T.C.
ANKARA7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO: 2021/739 Esas
KARAR NO: 2023/215
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 08/12/2021
KARAR TARİHİ: 28/03/2023
KARAR Y.TARİHİ : 12/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ...’ın
... bünyesinde, 01.01.2008 -31.05.2020
tarihleri arasında, yüklenici firma da özel güvenlik görevlisi olarak çalışmış olduğunu,
...’a 12 yıl 4 ay 15 günlük hizmeti karşılığı brüt 64.090,88-TL kıdem tazminatı ve ...
ücret farkından kaynaklı tazminat ödemesi yapıldığını, çalışan ...’a 49.754,47-TL net
kıdem tazminatı ve 380,53-TL ... dahil toplam 50.135,00-TL brüt kıdem tazminatı ile
13.849,96-TL net ... farkı, 105,92-TL ... olmak üzere, brüt toplam 13.955,88-TL brüt
... farkı ödemesi yapıldığını, söz konusu şirketler ile davacı kurum arasında imzalanan sözleşmeler
gereği her türlü işçilik alacaklarından yüklenici firmaların sorumlu olduğunu, imzalanan
sözleşmelerin ilgili maddeleri gereği ödemen bedelin firmalarca davacıya ödenmesi gerekmekte
olduğunu, neticede dava dışı ...’a ödenen toplam 64.090,88-TL'nin içinde bulunan
50.135,00-TL'lik kıdem tazminatı kısmına ödeme tarihi olan 29.07.2020 tarihinden itibaren ve
13.955,88-TL'lik ... farkı kısmına ödeme tarihi olan 22.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek
sözleşme faizleri ile birlikte sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde avans faizi ile birlikte davalılardan
sorumlulukları oranında tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalılar ... Hizm.Tic.Ltd.Şti. ve ... Hiz. A.Ş. vekili 20.12.2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle; “dava dilekçesinin
asil şirketlere tebliğinin usulsüz olduğunu, yetki itirazında bulunulduğunu, yetkili mahkemenin
... Mahkemesi olduğunu, zamanaşımı itirazının mevcut olduğunu,davacının
faiz başlangıç tarihi olarak dava dışı işçiye yapılan ödeme tarihinin dikkate alınması yönündeki
talebinin hukuka aykırı olduğunu, davacının davasını somutlaştırması gerektiğini, dava dışı ... ’ın davacı nezdinde çalışmış, emir ve talimatlarını davacıdan almış olup, dava dışı işçinin
alacaklarından müvekkil şirketlerin sorumlu olmaması nedeniyle davanın reddi gerektiğini, dava
dışı işçi ...’ın tüm çalışmalarını davacıya ait işyerinde gerçekleştirmiş
olduğunu, müvekkili şirketlerin güvenlik hizmeti ihalesini kazanması akabinde ...’ın
bordrosunun müvekkil şirketlere geçtiğini,dolayısıyla ...'ın halihazırda müvkekillerinin
ihaleyi kazanmadan önce de davacının işyerinde ve müvekkil şirketlerden önceki yüklenicilerin
bordrosunda güvenlik görevlisi olarak çalışmış olduğunu, görüleceği gibi davacının asıl
işvereninin her zaman davacı taraf olduğunu, davacının iddiasının aksine işyeri tasfiyesinin
ardından dava dışı işçinin müvekkillere iadesi gibi bir durum söz konusu olmadığını, işyeri tasfiyesi
sebebiyle davacının ihale kapsamındaki projesi sona erdiğini ve davacının sözleşmesinin de bu sebeple
konusuz kaldığını, hal böyle iken dava dışı işçinin asıl işvereninin davacı taraf olduğunun izahtan
vareste olduğunu, müvekkili şirketler ile davacı arasında akdedilen sözleşme ve eki şartnamelerde,işçilik
alacaklarından müvekkili şirketlerin sorumlu olduğu yönünden bir hüküm bulunmadığını, bu nedenle huzurdaki davanın haksız ve dayanaksız olduğunu, Hizmet Alım Sözleşmesinin
Yüklenici sorumlulukları başlıklı maddesinde 7.bendinde “kıdem tazminatı hariç olmak üzere”
şeklinde hüküm bulunduğundan, dava dışı işçilerin maaş ödemelerinden başka müvekkil şirketlerin
herhangi bir sözleşmesel yükümlülüğü bulunmadığından iş bu haksız ve kötü niyetli davanın reddi
gerektiğini, dava dışı işçinin iş akdi davacının talimatı uyarınca feshedilmiş olup bu sebeple
talep edilen kıdem tazminatı ve ... kıdem farkının davacı tarafından ödenen kısmından müvekkili şirketler sorumlu olmadığını, müvekkili şirketler tarafından imzalanmış herhangi bir toplu iş
sözleşmesi bulunmadığını, bu nedenle dava dışı işçiye ödenen toplu iş sözleşmesi ödemelerinden
müvekkil şirketlerin sorumluluğu bulunmadığını, hiçbir şekilde davanın kabulü anlamına
gelmemek kaydıyla müvekkili şirketlerin, davacının yapmış olduğu ödemeden sorumlu olduğu
kanaatine varılacak olsa dahi davacı ile müvekkili şirketlerin ödemeden müştereken sorumlu olduklarının kabul edilmesi gerektiğini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Ltd.Şti. vekili 12.01.2022 tarihli cevap
dilekçesinde özetle; dava dışı işçinin, ödemeye esas tüm çalışmasının farklı alt işverenler nezdinde
geçmiş olmakla, müvekkil şirkette 01.10.2019-31.05.2020 tarihleri arasında çalışmış olup, tasfiye
nedeni ile çıkışı yapılmış olmakla müvekkil şirketten sonra da ihaleyi alan şirketlerde çalışmaya devam
ettiğini, dava dışı işçinin farklı işverenler nezdindeki tüm çalışmasını davacı kamu kurumunda geçtiğini, sorumluluğun da kamu kurumu olan davacının olduğunu, 6552 sayılı yasa ile 4857 sayılı yasada yapılan
değişiklikler sonrası kıdem, ihbar tazminatı ile ücret,izin,fazla mesai,genel tatil alacakları
yönünden yüklenici şirketlerin sorumluluğu kalmadığını, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa tabi
personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım ihalelerinde çalışan işçilerin kıdem tazminatından
doğan sorumluluğun, 11.09.2014 tarihli 6552 sayılı Yasa’nın 8. Maddesi ile 4857 sayılı Yasa’nın 112.
Maddesine ilave edilen hüküm ile asıl işveren konumundaki ilgili kamu kurum kuruluşuna
yüklendiğini, davacının iddialarını kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının alacak iddialarının
zamanaşımına uğradığını, davanın kamu ihale kurumuna ihbarı gerektiğini, açıklanan
nedenlerle,davacının hem 6552 sayılı yasayla getirilen değişiklik başta olmak üzere tüm yasal
düzenlemeler sebebiyle hem de müvekkil ile imzalamış oldukları sözleşme ve eki ihale dokümanları
gereğince kıdem tazminatı için rücu hakkı bulunmadığını, bu sebeple haksız davanın reddi
gerektiğini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalılara dava dilekçesi usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş, davalı taraflarca süresinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER:
1-)Hukuk uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk son tutanağı,
2-)... cevabi yazıları,
3-) .... cevabi yazıları,
4-)Mahkememizden alınan bilirkişi ek raporu,
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, alt işverenlerin işçisine, davacı asıl işveren tarafından ödenen kıdem tazminatı ve ... farkına ilişkin ödemelerin, alt işverenlerden rücuen tahsiline yöneliktir.
Dava dışı İşçi ...'ın ... Hizmet Dökümünün kurumdan istendiği, ... Hizmet dökümünün incelenmesinde, işçinin belirlenen dönemlerde (01.01.2008-31.05.2020), ... Ltd.Şti., ...
Hizmetleri A.Ş., ... Güv. Kor. Hiz. Ltd. Şti., ..., ..., ... Güv. Dan. Eğit. Alarm Cihaz. Ve Sis.
Tic. Ltd. Şti., ( ... Eğ.san.tic. Ltd.şti.(dava Dışı)), ... Güv. Dan. Eğit. Alarm Cihaz. Ve Sis.
Tic. Ltd. Şti., ...
Tic. Ltd. Şti., ... Hiz.tic. Ltd. Şti. ve ... Ltd. Şti. şirketlerinde çalıştığı tespit edilmiştir.
Asıl işverenle, alt işverenin işçiye karşı müteselsilen sorumluluğunu düzenleyen yasa maddesi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 maddesidir. Bu dış ilişkideki (işçiye karşı) sorumluluğu düzenleyen yasa maddesidir. Ancak davacı ve davalı alt işverenlerin iç ilişkideki sorumlulukları, aralarındaki sözleşme hükümlerine göre tespit editmektedir. Sözleşmelerde hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu ve ...kararları uyarınca sorumluluk belirlenmektedir.
Hizmet Atım Sözleşmelerine ilişkin davalarda son dönemlerde ...'ın iş bölümü uyarınca görevli dairesi olan ...'nin kararlarında rücu davalarına ilişkin şu ilkeler belirlenmiştir: Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
İşçiye ödenen kadem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından İşçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, ücret alacağı, UBGT, fazla mesal ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.(...)
Yukarıda açıklanan kararlarda ifade edildiği üzere “İşverenin(idare/asıl işveren) işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede hüküm bulunmaması halinde, rücu konusu alacakların tamamından ve ferilerinden münhasıran alt işverenlerin sorumlu olduğu” kabul edilmektedir.
Her bir alt işverenin kendi döneminden sorumlu olduğu, İhbar tazminatı ve yıllık izin alacağı var ise bundan sadece son işyerenin sorumlu olacağı da anılan kararlarda yer almaktadır.
“Davaltıların, iş davalarının kendilerine ihbar edilmiş olmasına göre, davalarda hüküm altına alınan, faiz, yargılama giderleri ve vekalet ücretleri ile söz konusu alacakların tahsili amacıyla girişilen icra takip masraflarından da payları oranında sorumlu tutulmaları gerekirken, bu istemlerin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır” (... , 03.03.2020 tarihli kararı.)
...kararları uyarınıca rücu davalarında, rücuya konu İş Mahkemesi dosyasının alt işverenlere ihbar edilip edilmemesi durumunda sorumluluk tutarlarının değiştiği görülmektedir. Buna göre İş Mahkemesi dosyası alt işverene ihbar edilmişse, İş Mahkemesi davasında hükmolunan alacaklar yanısıra yargılama gideri ve ferileri ile icra takip masraflarından alt işverenlerin payları oranında sorumlu olduğu kabul edilmekte, şayet İş Mahkemesi davası ait işverene ihbar edilmemişse, alt işverenterin hükmolunan alacakların sadece asıl alacaklarından sorumlu olacağı değerlendirilmektedir
Buna göre tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde, davacı ile davalılar arasında Hizmet Alım Sözleşmeleri imzalandığı, dava dışı işçi ...'ın bu sözleşmelere konu işte davalı şirketler işçisi olarak davacı aşıl işveren işyerinde çalıştığı, taraflar arasındaki sözleşmeler uyarınca iç ilişkideki sorumluluğun davalılara ait olduğu ve davacının davalılara rücu edebileceği tutarlar yasa,usule uygun ve denetime elverişli hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplanmakla, her bir davalının münhasıran kendi döneminden tespit edilen bedellerle sınırlı sorumlu olduğuna karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Anlatılan nedenlerle,
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
8.054,81 TL'nin 29/07/2020 tarihinden itibaren, 2.242,17 TL'nin 22/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Ltd. Şti. 'nden,
4.038,62 TL'nin 29/07/2020 tarihinden itibaren,1.124,21 TL'nin 22/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... A.Ş.den,
4.038,62 TL'nin 29/07/2020 tarihinden itibaren, 1.124,21 TL'nin 22/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Ltd. Şti. den ,
8.077,24 TL'nin 29/07/2020 tarihinden itibaren,2.248,41 TL'nin 22/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... 'ndan ,
14.482,95 TL'nin 29/07/2020 tarihinden itibaren, 4.031,54 TL'nin 22/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Ltd. Şti Sistemleri Tic. Ltd. Şti.den müşterek ve müteselsilen ,
3.365,52 TL'nin 29/07/2020 tarihinden itibaren, 936,84 TL'nin 22/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... Tic. Ltd. Şti. ve ... Tic. Ltd. Şti. den müşterek ve müteselsilen ,
4.038,62 TL'nin 29/07//2020 tarihinden itibaren, 1.124,21 TL'nin 22/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Tic. Ltd. Şti. den ,
326,50 TL'nin 29/07//2020 tarihinden itibaren, 90,89 TL'nin 22/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... HizmetleriTic. Ltd. Şti. den,
2.692,41 TL'nin 29/07/2020 tarihinden itibaren, 749,55 TL'nin 22/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 3.355,07 TL harçtan peşin alınan 1.094,52 TL harcın düşümü ile arta kalan 2.260,55 TL harcın (... Ltd. Şti. 370,73 TL, ... A.Ş. 185,88 TL, ... Ltd. Şti. 185,88 TL, ...'ndan 371,76 TL, ... Ltd. Şti. 666,58 TL, ... Tic. Ltd. Şti. ve ... Tic. Ltd. Şti. 154,90 TL, ... Tic. Ltd. Şti. 185,88 TL, ... Tic. Ltd. Şti. 15,03 TL, ... Ltd. Şti. 123,91 TL ile sınırlı olmak üzere) davalı taraflardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Peşin alınan 1.094,52 TL harçla, 59,30 TL başvurma harcının (... Ltd. Şti. 189,22 TL, ... A.Ş. 94,87 TL, ... Ltd. Şti. 94,87 TL, ...'ndan 189,75 TL, ... Ltd. Şti. 340,24 TL, ... Tic. Ltd. Şti. ve ... Tic. Ltd. Şti. 79,07 TL, ... Tic. Ltd. Şti. 94,87 TL, ... Tic. Ltd. Şti. 7,68 TL, ... Ltd. Şti. 63,25 TL ile sınırlı olmak üzere) davalı taraflardan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 9.200,00 TL vekalet ücretinin (... Ltd. Şti. 1.508,78 TL, ... A.Ş. 756,49 TL, ... Ltd. Şti. 756,49 TL, ...'ndan 1.512,98 TL, ... Ltd. Şti. 2.712,86 TL, ... Tic. Ltd. Şti. ve ... Tic. Ltd. Şti. 630,42 TL, ... Tic. Ltd. Şti. 756,49 TL, ... Tic. Ltd. Şti. 61,16 TL, ... Ltd. Şti. 504,33 TL ile sınırlı olmak üzere) davalı taraflardan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
5-... Ltd. Şti., ... Tic. Ltd. Şti. ve ... Tic. Ltd. Şti., ... ... Ltd. Şti., ... Tic. Ltd. Şti., ... Ltd. Şti. kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen kısım yönünden A.A.Ü.T. Maddesi uyarınca 9.200,00 -TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendini vekille temsil ettiren davalı taraflara ödenmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 1.500,00 TL bilirkişi ücreti, 487,90 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 1.987,90 TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 1.523,40 TL ile 8,50 TL vekalet harcının toplamı 1.531,90 TL'nin (... Ltd. Şti. 251,22 TL, ... A.Ş. 125,96 TL, ... Ltd. Şti. 125,96 TL, ...'ndan 251,93 TL, ... Ltd. Şti. 451,72 TL, ... Tic. Ltd. Şti. ve ... Tic. Ltd. Şti. 104,98 TL, ... Tic. Ltd. Şti. 125,96 TL, ... Tic. Ltd. Şti. 10,19 TL, ... Ltd. Şti. 83,98 TL ile sınırlı olmak üzere) davalı taraflardan alınarak davacı tarafa ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca .... bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinden, red ve kabul sorumluluk oranına göre hesaplanan 1.011,56 TL'nin (... Ltd. Şti. 165,89 TL, ... A.Ş. 83,18 TL, ... Ltd. Şti. 83,18 TL, ...'ndan 166,35 TL, ... Ltd. Şti. 298,28 TL, ... Tic. Ltd. Şti. ve ... Tic. Ltd. Şti. 69,32 TL, ... Tic. Ltd. Şti. 83,18 TL, ... Tic. Ltd. Şti. 6,73 TL, ... Ltd. Şti. 55,45 TL ile sınırlı olmak üzere) davalılardan, 308,44 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde HMK 333 maddesi uyarınca taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 28/03/2023
Katip ... Hakim ....
¸e-imza ¸e-imza