T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/751 Esas - 2022/575
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARAGEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/751 Esas
KARAR NO: 2022/575
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 07/07/2021
KARAR TARİHİ: 10/10/2022
KARAR Y.TARİHİ : 18/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili idare ile davalı firmalar arasında ihale yolu ile alınan hizmete ilişkin sözleşmeler akdedildiğini, sözleşmeler gereği yüklenici firmaların, aralarında dava dışı işçi ...'ın da bulunduğu kendi işçilerini müvekkile ait işyerinde çalıştırma yükümlülüğü altına girdiğini, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme ve eklerinde "Yüklenici firmanın istihdam ettiği işçinin muhatabı ve sorumlusu kesinlikte Devlet Malzeme Ofisi olmayacaktır" hükmü gereği tüm sorumluluğun davalı firmalara ait olduğunu, yüklenicilerin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personelin muhatabının kendileri olacağının belirtildiğini, dava dışı işçi ... tarafından Bakırköy ...İş Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında müvekkili İdare aleyhine açılan davda yapılan yargılama sonucunda verilen 2015/318 sayılı 08/10/2015 tarihli kararla davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, kararın Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiğini, karara dayanılarak İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibi sonucu 15.263,49 TL'den 295,00 TL müvekkili lehine hükmedilen vekalet ücreti kesintisi yapılarak kalan 14.968,49 TL'nin icra dosyasına yatırıldığını, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri ile yapılan düzenlemeler gereği yapılan ödemelerin tamamının davalı firmaların sorumluluğunda olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile dava dışı işçi ... için müvekkili İdare tarafından ödenen 15.263,49 TL'den şimdilik 1.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, sorumlulukları oranında davalı firmalardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 07/06/2022 tarihli dilekçesi ile alacak taleplerini toplam 15.263,49 TL'ye yükseltmiş noksan harcı tamamlamıştır.
SAVUNMA :
Davalı ... ... Ltd. Şti. vekili 25/01/2022 tarihli cevap dilekçesinde; Usuli itirazlar yanında esas yönünden; dava dışı işçiye yapılan ödemelerden davacı Kurum'un sorumlu olduğunu, 6552 sayılı yasa ile yapılan düzenleme ile işçinin iş akdinin kıdem tazminatı ödenecek şekilde feshi halinde işçilik alacaklarının çalıştığı son kamu kurum ve kuruluşu tarafından ödeneceğinin hükme bağlandığını, davacı Bakanlığın ihale makamı değil, asıl işveren olduğunu, taraflar arasında akdedilen sözleşme ile atıf yapılan genel şartnamenin ilgili maddesinde sorumluluğun davalıya yüklendiğine ilişkin hiçbir düzenlemenin bulunmadığını, davacı İdare'nin yapmış olduğu ödemeyi müvekkili Şirket'ten talep etme şartlarının bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Diğer davalılara dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, süresi içeresinde cevap dilekçesi sunmamışlardır.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, davacı idare tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Arabuluculuk son tutanağı, sözleşme ve teknik şartname örnekleri, SGK kayıtları, icra dosyalarının uyap evrakları, Bakırköy ...iş Mahkemesinin ... Esas dosyası, İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğünün ... takip dosyasının uyap evrakları, ödeme dekotları, bilirkişi raporu ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.
Ankara ...Asliye Hukuk Mahkemesinin 08/07/2021 gün ve ....Karar sayılı görevsizlik kararı ile dosya mahkememize esasına kaydı yapılmıştır.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 11/04/2022 ön rapor ve 25/05/2022 tarihli raporlarının sonuç kısmında özetle; Davacı İdare’nin dönemler halinde yüklenici Şirketler bünyesinde işçi olarak çalışan dava dışı ...'a açılan dava ve icra takibi neticesi 04/04/2007-31/12/2011 tarihleri arasındaki çalışma dönemine yönelik olarak 26/01/2016 tarihinde toplam 15.263,49 TL ödeme yaptığını, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve ekleri ile kabul edilen hükümler ve rapor içeriğinde paylaşılan Yüksek Yargıtay 6, 15 ve 23. Hukuk Daireleri kararlarındaki öngörüler gözetilerek, yüklenici Şirketlerin yapılan ödemeden dolayı sorumluluklarının, tam ve yarı yarıya sorumluluğa göre (2) alternatifli olarak hesaplandığını, buna göre; davacı idare’nin yaptığı 15.263,49 TL ödeme yönünden davalı şirketlerden tam ve yarı yarıya sorumluluğa göre talep edebileceği rücuan alacak miktarlarının; ... Kurumsal Bil. İşl. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. (... ... Ltd. Şti.)'nin tam sorumluluk miktarının 3.386,09 TL, yarı yarıya sorumluluk miktarının 1.693,06 TL, ... İnş. Tur. Tek. Güv. Sis. ve Tem. Hiz. Tic. San. Ltd. Şti.'nin tam sorumluluk miktarının 403,10 TL, yarı yarıya sorumluluk miktarının 201,56 TL, ... Sağ. Tem. ve Dağ. Hiz. Bilgi İş. Oto. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nin tam sorumluluk miktarının 11.474,30 TL, yarı yarıya sorumluluk miktarının 7.651,50 TL olmak üzere toplam tam sorumluluk miktarının 15.263,49 TL, yarı yarıya sorumluluk miktarının 9.546,12 TL olarak hesaplandığını, davacı İdare talebinin 1.000,00 TL olduğunu, hükmedilecek rücuen alacaklara 26/01/2016 ödeme tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesi isteminin mahkemenin takdirinde olduğu görüşü bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu dosya kapsamı ve delil durumuna uygun olup, hükme esas alınmıştır.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 21.12.2020 tarih ve 2019/2279 esas, 2020/4436 karar sayılı ilamı)
Yukarıda yazılı açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; dava dışı işçi ... tarafından, Bakırköy ...İş Mahkemesi’nin ... esas sayılı dosyasında davacı Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü ve ... Sağlık Temizlik ve Dağıtım Hizmetleri Bilgi İşlem Oto. San. İç ve Dış. Tic. Ltd. Şti. aleyhine açılan işçilik alacaklarının tahsiline yönelik davanın yapılan yargılaması neticesinde asıl davanın ve ek davanın kısmen kabulüne dair 08/10/2015 tarih ve 2015/318 Karar sayılı hükmün verildiği, hükmün, davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 25/02/2020 tarih ve 2015/20142 Esas 2020/3022 sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiği, dava dışı işçi ... vekili tarafından anılan bu karara dayanılarak Kartal İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğü’nün ... takip sayılı dosyasında davacı aleyhine icra takibi başlatıldığı, takip kapsamında davacı İdare tarafından 26.01.2016 tarih 14.968,49 TL ödeme yapıldığı, davacı idare lehine hükmedilen ve yapılan ödemeden mahsup edilen 295,00 TL 'nin eklenmesi ile davacı İdare tarafından 15.263,49 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Davacı eldeki davada; ödemiş olduğu tazminatı alt işverenlerden rücuan tahsilini talep etmektedir.
Dosyaya kazandırılan delillerden davacı ile davalılar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçinin, davalı şirketlerin çalışanı olduğu anlaşılmıştır. Bakırköy ...İş Mahkemesi'nin 2012/130 içeriğinden denetleneceği üzere ödeme yapılan dava dışı işçi ...'ın 04.04.2007-30.12.2011 tarihleri arasındaki dönemde davacı Devlet Malzeme Ofisi Basım İşletme Müdürlüğünde temizlik görevlisi olarak çalıştığı, SGK hizmet dökümünün incelenmesinden de, dava dışı işçinin davalı şirketler nezdinde 04.04.2007-30.12.2011 tarihlerinde çalışmasının olduğu bu kapsamda davalı şirketlerin yapılan ödemeden sorumlu olduğu belirlenmiştir.
Ayrıntılı, açıklamalı ve denetime elverişli bulunarak hükme esas alınan 25/05/2022 tarihli rapor ile; davalı şirketlerin sorumluğuna ilişkin alternatifli olarak hesaplama yapılmış, davalı şirketlerin sorumluluk miktarları dönemsel olarak tespit edilmiştir. Dosyada mevcut sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair hüküm bulunmamaktadır. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında, davacı işverenin, işçileri çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Davacı tarafından dava dışı işçi ...'a ödenen işçilik alacaklarından, işçinin çalışma dönmeleri ile sınırlı olmak üzere davalı şirketlerin tam sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunarak, raporda belirlenen miktar üzerinden davanın tam kabulüne, hüküm altına alınan tazminat kalemlerine ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilmiştir.
Anlatılan nedenlerle,
HÜKÜM :
1-Davanın KABULÜNE,
-3.386,09 TL'nin 26/01/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Kurumsal Bil. İşl. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. ( eksi ticaret ünvanı: ... İnş. Gıda Sağ. Tem. Bilgi İşl. Otomasyonu Bak. Ve Onar. Hiz. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.)'den alınarak davacıya verilmesine,
- 403,10TL'nin 26/01/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... İnş. Tur. Tek. Güv. Siz. Ve Tem. Hiz. Tic. San. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
-11.474,30 TL'nin 26/01/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Sağ. Tem. Ve Dağ. Hiz. Bil. İş. Oto. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
2.Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 9.200,00 TL vekalet ücretinin (2.040,95 TL'sinden davalı ... Kurumsal Bil. İşl. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. ( eksi ticaret ünvanı: ... İnş. Gıda Sağ. Tem. Bilgi İşl. Otomasyonu Bak. Ve Onar. Hiz. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.)'den, 242,97 TL'sinden davalı ... İnş. Tur. Tek. Güv. Siz. Ve Tem. Hiz. Tic. San. Ltd. Şti.'den, 6.916,08 TL''sinden davalı ... Sağ. Tem. Ve Dağ. Hiz. Bil. İş. Oto. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.'den tahsili ile ) davalılardan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
3-Davacı tarafından aşağıda dökümü yapılan 2.536,30 TL yargılama giderinin (563,65 TL'sinden davalı ... Kurumsal Bil. İşl. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. ( eksi ticaret ünvanı: ... İnş. Gıda Sağ. Tem. Bilgi İşl. Otomasyonu Bak. Ve Onar. Hiz. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.)'den, 66,98 TL'sinden davalı ... İnş. Tur. Tek. Güv. Siz. Ve Tem. Hiz. Tic. San. Ltd. Şti.'den, 1.905,67 TL''sinden davalı ... Sağ. Tem. Ve Dağ. Hiz. Bil. İş. Oto. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.'den tahsili ile )davalılardan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
4-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
5-Alınması gerekli 1.042,65 TL harçtan peşin ve ıslahla alınan 302,88 TL harcın düşümü ile arta kalan 739,77 TL (164,11 TL'sinden davalı ... Kurumsal Bil. İşl. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. ( eksi ticaret ünvanı: ... İnş. Gıda Sağ. Tem. Bilgi İşl. Otomasyonu Bak. Ve Onar. Hiz. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.)'den, 19,53 TL'sinden davalı ... İnş. Tur. Tek. Güv. Siz. Ve Tem. Hiz. Tic. San. Ltd. Şti.'den, 556,13 TL'sinden davalı ... Sağ. Tem. Ve Dağ. Hiz. Bil. İş. Oto. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.'den tahsili ile )harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-Peşin ve ıslahla alınan302,88 TL harcın (67,20 TL'sinden davalı ... Kurumsal Bil. İşl. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. ( eksi ticaret ünvanı: ... İnş. Gıda Sağ. Tem. Bilgi İşl. Otomasyonu Bak. Ve Onar. Hiz. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.)'den,7,99TL'sinden davalı ... İnş. Tur. Tek. Güv. Siz. Ve Tem. Hiz. Tic. San. Ltd. Şti.'den, 227,69 TL''sinden davalı ... Sağ. Tem. Ve Dağ. Hiz. Bil. İş. Oto. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.'den tahsili ile )davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.10/10/2022