T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/161 Esas - 2024/317
TÜRK MİLLETİ
Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
T.C.
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/161
KARAR NO : 2024/317
...
DAVA : Menfi Tespit / Hizmet Sözleşmesine Dayalı
DAVA TARİHİ : 11/03/2022
KARAR TARİHİ : 09/05/2024
KARAR Y.TARİHİ : 22/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan "Menfi Tespit" davasının yapılan açık yargılaması sonucunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir;
I-İDDİALAR
1. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... işlettiğini, davalı ile ... İlişkin Yarışma Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda yapılan yarışma sonucunda müvekkili Şirketin ürettiği her bir kWH için davalıya 3,78-Krş ödemeyi taahhüt ederek ...Elektrik İletim Hattından sisteme bağlantı hakkı kazandığını, Yönetmelik hükümlerine göre davalı ile müvekkil şirket arasında 29.11.2011 tarihli Rüzgâr Enerjisi (“...”) Katkı Payı Anlaşması imzalandığını, anlaşmanın ... Genel Müdürlüğü tarafından onaylandığının, 05.12.2011 tarih ve 039113 sayılı yazı ile müvekkili şirkete bildirildiğini, Anlaşma’nın 3. maddesinde ve bu Anlaşma’nın dayandığı Yönetmeliğin 9. maddesinde belirtilen esaslara göre hesaplanacak katkı payının, tesisin bir yıllık elektrik enerjisi üretimi üzerinden hesaplanan bir önceki yıla ait yıllık toplam ... katkı payı tutan 15 Ocak günü saat 17:00’ye kadar ... tarafından müvekkili şirkete faturalanacağını, Anlaşma ve Yönetmelik hükümlerine göre toplam ... Katkı Payı Tutarı =3,78 x 105.319.580,00Wh x (l+%36.08) = 5.417.453,83 TL olarak hesaplandığını, bu katkı payı bedeli ile ilgili KDV miktarının, 5.417.453,83 x 18%= 975.14l.70-TL olduğunu, toplam ... Katkı Payı Tutarının KDV dahil olmak üzere 6.392.595.53 TL olması gerektiğini, davalının, taraflarca imzalanan ... Katkı Payı Anlaşmasının 3. maddesine ve bu anlaşmanın dayanağı olan Yönetmeliğin 9. maddesine aykırı olarak ... Katkı Payı hesaplayıp işbu daya konu faturayı düzenlediğini, davalının, Anlaşma ve Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak yaptığı bu hesaplamasını, Anlaşma öncesinde davalıya sunulan teklif mektubundaki "...teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar ... tarafından ocak ayında açıklanan yıllık ... oranında güncelleştirerek takip eden yılın Ocak ayı sonuna kadar tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren 20 yıl süre boyunca ...'a ödemeyi kabul ve taahhüt ederiz." ifadesine dayandırdığını, davalının bu ifadeye dayalı olarak Yönetmelik ve ... Katkı Payı Anlaşmasındaki formülün mahiyetini değiştirdiğini, ... Katkı Payı Anlaşması hazırlık aşamasında kullanılan matbu nitelikteki teklif mektubunun tarihinin 2011 olduğunu, teklif mektubundaki muğlak ve karmaşık ifadeler ... Katkı Payı Anlaşması’nın ilgili 3. maddesinde son derece açık bir şekilde tarif edildiğini ve hesap yönteminin açıkça anlatıldığını, davalının yıllar içerisinde Katkı Payı hesap yöntemini değiştirerek Anlaşma’nın öngördüğü yöntemin dışına çıktığını, müvekkilinin 2013 yılına ilişkin ... Katkı Payı hesabı, Davalı tarafından Yönetmelik ve Anlaşmanın hükümlerine göre yapıldığını, davalının 2011, 2012, 2013 yıllarının ... oranlarını güncellemeden ... Katkı Payı hesabını yaptığını, 2015 yılına gelindiğinde ise davalı ...'ın tek taraflı olarak keyfi bir yorumdan hareketle hesap yöntemini ... Katkı Payı Anlaşmasına ve Yönetmeliğe aykırı olarak bir önceki yılın kümülatif ... oranına bir puan ilave etmek suretiyle hesaplamaya başladığını, müvekkili Şirketin işlettiği Şenbük Rüzgâr Enerjisi Santralinde 2019 yılında kapasite (güç) artışına gidildiğini, bu güç artışı -nedeniyle, davanın tarafları arasındaki Katkı Payı Anlaşmasında revize yapılması gerektiğini ve davalı tarafından müvekkile revize ... Katkı Payı Anlaşması gönderildiğini, revize edilen Katkı Payı Anlaşması, taraflar arasında 20/12/2019 tarihinde imzalandığını, sonradan güç artışı için imzalanan bu Katkı Payı Anlaşması dahi, güç artışını gösteren madde dışında önceki Anlaşma ile birebir aynı şekilde imzalandığını, Anlaşma’nın 3. maddesindeki hesaplama yönteminin “kümülatif’ değil “bir önceki yıla ait” olduğu ifadesinin aynen korunduğunu, davalının, Anlaşmaya ve yönetmeliğe aykırı bir yorum ve yöntemle hesapladığı bedel üzerinden ... no’lu 21/01/2022 tarihli KDV dahil 17.745.518,18 TL bedelli faturayı düzenleyerek müvekkili Şirkete 22/01/2022 tarihinde e-fatura sistemi üzerinden gönderdiğini, ayrıca, faturaya ilişkin üst yazı niteliğindeki ...sayılı yazısını müvekkil şirketin KEP adresine ilettiğini, müvekkili şirketin, Ankara 20.Noterliği’nin 26.01.2022 tarih ve 01742 yevmiye sayılı ihtarnamesi ile faturaya itiraz ettiğini, ve ihtarnamesi ile Anlaşma ve Yönetmelik hükümlerine göre toplam ... Katkı Payı tutarının 3,78 x 105319.580,00kWh x (l+%36.08) = 5.417.453,83 TL + KDV miktarı (5.417.453.83 x 18%) = 995.141.70TL olmak üzere KDV dahil 6.392.593.53TL olması gerektiğini davalıya bildirdiğini, ihtarname ekinde, itiraza konu bedele karşılık olacak şekilde; KDV Dâhil 11.352.922,66-TL’lik, müvekkili şirket tarafından düzenlenen 26.01.2022 tarih ve... no’lu iade faturasını da davalıya gönderdiğini, itiraz edilmeyen KDV dâhil 6.392.593.53 TL'yi ödediğini beyanla; 21/01/2022 tarihli KDV dâhil 17.745.518,18TL bedelli faturanın KDV Dâhil 11.352.922,66TL’lik kısmından müvekkilinin borcu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II-SAVUNMALAR
2. Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ile müvekkili arasında, davacıya ait üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca müvekkil ...'a ödemeyi taahhüt ettiğini, Rüzgar Enerji işine Dayalı Elektrik Üretimi Santrali (...) katkı payı bedelinin ödenmesini konu alan "... katkı payı anlaşması" akdedildiğini, yönetmelik ve ekleri olan taahhütname, teklif mektubu formu ile anlaşma hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda ... katkı payı faturaları hesaplandığını, davaya konu edilen faturanın düzenlendiği ... ... projesi için, davacı şirket tarafından, toplam ... katkı payı tutarının, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi (...) oranında güncelleştirilerek (kümülatif) teşekküllerine ödeneceğinin kabul ve taahhüt edildiğini müvekkili tarafından ... katkı payı faturalarının, yönetmeliğin 9. maddesi ile yönetmelik eki anlaşma ve teklif mektubu hükümleri birlikte dikkate alınarak hesaplandığını, tüm ilgili şirketlere aynı şekilde gönderildiğini, davacı tarafından ileri sürülen iddiaların dayanağı bulunmadığını, ... katkı payı faturasına ilişkin işlemin iptali ve ihtirazı kayıtla ödenen meblağın iadesi istemiyle açılan davada, ...sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR
A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar
3. Taraflar arasında 29.11.2011 tarihli ... Katkı Payı Anlaşması imzalandığı konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.
B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları
4. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; dava konusu döneme ilişkin ödenmesi kararlaştırılan ... Katkı Payı bedelinin hesaplama şeklinin ne olduğu, ... katkı payı bedelinin hesaplanmasına ilişkin sözleşme, yönetmelik, teklif mektubu ve taahhütname hükümlerinin birbirinden farklı ve birbirleri ile çelişen hükümler içerip içermediği, var ise çelişkinin nereden kaynaklandığı, sonuç olarak 2021 yılı ... Katkı Payı bedelinin ne miktar olduğu konusunda toplanmaktadır.
IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
5. Taraflar arasında imzalanan 20/11/2011 tarihli ... Katkı Payı Anlaşmasının incelenmesinde; 1. Maddesinde; bu anlaşmanın, “Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına ilişkin Yarışma Yönetmeliği” hükümleri doğrultusunda yapılan yarışma sonucunda 154 kV Antakya-2 - İskenderun-2 EİH’dan sisteme bağlantı hakkı kazanan, isim ve/veya unvanı ile kanuni ikametgâh adresi belirtilen şirkete ait Şenbük ... üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca ...’a ödemeyi taahhüt ettiği ... Katkı Payı bedelinin ödenmesi ile ilgili gerekli hüküm ve şartları içerdiği; 2. Maddesinde; tesise ait teknik bilgiler ve ödenecek ... Katkı Payının bağlantı noktasının: Antakya-2 - İskenderun-2 EİH; Gerilim Seviyesinin (kV): 154 kV; Kurulu Gücünün ( MW): 33,375 MW; Tesisin Bağlanacağı Trafo merkezinin 2011 Yılı için ... Bağlantı Kapasitesinin (MW):80 MW; Teklif Edilen ... Katkı Payının (kr / kWh): 3,78; Yıllık Üçbin Saatlik Çalışma Süresi Üzerinden Hesaplanan Yıllık Ortalama Üretim Miktarının (kWh): 100.125.000 olduğu; 3. Maddesinde; şirketin bağlantı hakkı kazandığı ... projesinde üretilecek her bir kWh elektrik enerjisi üzerinden 3,78 kr/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas ... Katkı Payı tutarının "kr*E*..." yöntemi ile ... tarafından hesaplanacağı, tesisin yıllık net elektrik enerjisi üretimi üzerinden hesaplanan bir önceki yıla ait yıllık toplam ... Katkı Payı tutarının, her yılın 15 Ocak günü saat 17.00’e kadar ... (...) tarafından Şirkete faturalanacağı, şirketin ödemeleri her yılın 31 Ocak günü saat 17.00’e kadar ...’ın hesabına yapılacağı; 4. Maddesinde; ...’a sunulan teminatların, şirketin yükümlülüklerinin hitamına kadar ... tarafından muhafaza edileceği; 5. Maddesinde; bu anlaşmanın hükümlerinin uygulanmasından dolayı doğacak veya çıkacak anlaşmazlıkların çözümüne Ankara Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olduğu, 6. Maddesinde; yıllık toplam ... Katkı Payı tutarının ödenmemesi hâlinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında gecikme faizi uygulanacağı: 7. Maddesinde; Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliğinde belirlenen yükümlülüklerin şirket tarafından yerine getirilmemesi, lisans başvurusunun ... tarafından reddedilmesi veya lisans kapsamındaki üretim tesisinin geçici kabulü yapılmadan lisansın iptal edilmesi veya lisansın mücbir sebepler ya da gerekçeleri ... tarafından uygun bulunan hâller dışında herhangi bir nedenle sona ermesi hâllerinde, şirket tarafından sunulmuş olan banka teminat mektubunun ... tarafından irat kaydedileceği; 8. Maddesinde; projelerde öngörülen gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hâlinde, ... katkı payında herhangi bir değişikliğin kabul edilmeyeceği; 9. Maddesinde; mevzuat hükümlerine aykırılıktan doğacak tüm sorumlulukların şirkete ait olduğu; 10. Maddesinde; bu anlaşmanın, şirketin ...’dan aldığı lisansında belirtilen tarihte yürürlüğe girecek olup, ödeme yükümlülüğü üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren başlayacağı; 11. Maddesinde, bu anlaşmanın, şirketin ... Katkı Payı ödeme yükümlülüğünün hitamında sona ereceği hususları düzenlenmiştir.
6. Taraflar arasında imzalanan 20/12/2019 tarihli Revize Sözleşmesinin incelenmesinde; sözleşmenin 11. Maddesinde; Şenbük ... için Yeni ... ile ... arasında 29.11.2011 tarihinde imzalanan ... Katkı Payı Anlaşması Şenbük ...'in kurulu gücünün artması nedeniyle revize edilmekte olduğu, 29.11.2011 tarihinde imzalanan ... Katkı Payı Anlaşması kapsamındaki tüm hak ve yükümlülüklerin bu anlaşma kapsamında aynen devam ettiği hükmüne yer verildiği görülmektedir.
7. Davacı yanca düzenlenen 19/08/2011 tarihli Teklif Mektubu"nun incelenmesinde; idare tarafından, 19/08/2011 tarihinde, Şenbük ... Projesi için, üretilen kilovvatsaat (kWh) başına ... Katkı Payı teklifi verilmesiyle ilgili bütün belgeler ve mevzuatın taraflarınca tamamen okunduğu ve incelendiğini, bütün şartlarıyla kabul edildiği, Şenbük ... projesinde yıllık üretilecek net elektrik eneıjisi için kilowatsaat (kWh) başına 3,78 kuruş teklif ile ... (...) tarafından, yıllık net elektrik eneıjisi üretimimizin çarpılmasıyla bulunacak Toplam ... Katkı Payı tutarını, teklif yılından, ödemeye esas üretim yılına kadar ... tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık Tüketici Fiyat Endeksi oranında güncelleştirerek takip eden yılın Ocak ayı sonuna kadar, tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca ...’a ödemeyi kabul ve taahhüt ettikleri görülmüştür.
8. Davacı yanca düzenlenen Taahhütname'nin incelenmesinde;...Üzere Yapılmış Lisans Başvurularından Sisteme Bağlanacak Olanın Belirlenmesi İçin Yapılacak Yarışmaya katılmak üzere yapmış oldukları başvuru kapsamında sunmuş oldukları bilgi ve belgelerin doğru ve eksiksiz olduğu, ... tarafından fatura edilen ... Katkı Payı tutarını, faturanın düzenlendiği yılın 31 Ocak günü saat 17.00'a kadar ...’a ödeyeceleri; bu ödemeyi yapmamaları hâlinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında gecikme faizi uygulanmasını kabul ettikleri, Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yanşma Yönetmeliğinde belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmemeleri veya lisans başvurularının ... tarafından reddedilmesi veya lisansları kapsamındaki üretim tesisinin geçici kabulü yapılmadan lisansının mücbir sebepler ya da gerekçeleri ... tarafından uygun bulunan hâller dışında herhangi bir nedenle sona ermesi veya iptal edilmesi hâllerinde, ...’a sunmuş oldukları banka teminat mektubunun ... tarafından irat kaydedileceğini kabul ve taahhüt ettikleri görülmüştür.
9. Davalı yanca davacıya hitaben yazılan ...sayılı yazının incelenmesinde; Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin \ Yarışma Yönetmeliği (Yönetmelik) çerçevesinde şirketilerine ait Şenbük ... projesi için Teşekkülleri ile imzalamış olunan ... Katkı Payı Anlaşması gereğince düzenlenmesi gereken ... katkı payı faturası; Yönetmelik ve ekleri olan Taahhütname, Teklif Mektubu Formu ile anlaşma hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, tesislerinde yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kWh başına şirketilerince teklif edilen ve anlaşma ile akde bağlanmış olan teklif ile yıllık net elektrik enerjisi üretiminin çarpılmasıyla bulunacak toplam ... katkı payı tutarının, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar ... tarafından açıklanan 2011- 2012- 2013- 2014- 2015- 2016- 2017- 2018- 2019- 2020- 2021 yıllarında ilan edilmiş olan ... oranında güncelleştirilerek hesaplandığı, bahse konu tesislerinin 2021 yılındaki net elektrik enerjisi üretiminin 105.319.580,000 kWh olduğunun tespit edildiği, ... katkı payı faturasının, tesislerinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesislerinin tamamının geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl boyunca ilgili mevzuat uyarınca ... oranında güncelleştirilerek hesaplanacak ve teşekküllerince düzenlenerek şirketlerine gönderileceği, bu nedenle, tesislerinin son geçici kabulüne dair tutanağın ayrıca taraflarına gönderilmesi gerekli olduğu, ilgili mevzuat dikkate alınarak hesaplanan ve e-fatura sistemi aracılığıyla düzenlenen 21/01/2022 tarihli ve ... seri nolu KDV dâhil toplam 17.745.518,18- TL tutarındaki fatura bedelinin yasal süresi içerisinde konu anlaşmada belirtilen teşekkülleri banka hesabına yatırılması hususunun talep edildiği görülmüştür.
10. Mahkememizce Elektrik Mühendisi ve Nitelikli Hesap Uzmanı bilirkişi heyetinden rapor ve ek rapor tanzim edilmiştir. Alınan raporların sonuç kısımlarında özetle; Taraflar arasında imzalanan 29/11/2011 tarihli ... Katkı Payı Anlaşması uyarınca davalı tarafından davacıya 17.745.518,18 TL tutarında fatura kesildiği, sözleşmenin 3. Maddesi lafzının uygulanması gerektiği ve davacının taahhüdünün her yıl içinde güncellenmeyerek, sözleşmenin başında taahhüt ettiği birim fiyatla sınırlı olacağı kabul edildiği takdirde, 3,78 x 105.319.580,000 kWh x (1-19436,08) = 5.417.453,83- TL + %18 KDV =6.392.595,53-TL olması gerektiği hesaplanarak, davalı tarafından fatura edilen tutar olan 17.745.518,18 TL'den hesap edilen 6.392.595,53 TL'nin düşümü sonrası 11.352,922,65-TL'lik kısmı yönünden davacının menfi tespit talebinin yerinde olabileceği bildirilmiştir.
V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE
11. Dava, taraflar arasında akdedilen ... Katkı Payı Sözleşmesi nedeniyle davalı tarafça düzenlenen faturadan dolayı davacı tarafın borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
12. Öncelikle taraflar arasındaki yargılamanın yaryı yolu bakımından idari yargı yoluna tabi olduğu yönündeki itiraz üzerine mahkememizce adli yargının görevli olduğunun değerlendirmesi karşısında olumlu görev uyuşmazlığı çıkartılması istemi ile Danıştay Başsavcılığı'na başvuruda bulunulduğu,..., olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılmasına karar verilerek Uyuşmazlık Mahkemesine başvuruda bulunulduğu,... Karar sayılı ilamı ile yargı yerinin adli yargı olduğu yönünde karar verildiği, bu anlamda eldeki uyuşmazlık bakımından yargı yolu bakımından adli yargı yerinin görevli olduğu hususunun kesinleştiğinden, mahkememizce yargılamaya devam edilmiştir.
13. Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği (RG: T. 22.09.2010, S. 27707) hükümleri uyarınca uygulanan yarışma neticesinde davacının bağlantı hakkını kazandığı ve taraflar arasında 20.11.2011 tarihli yine sözkonusu Yönetmelik hükümleri doğrultusunda "... Katkı Payı Anlaşması" imzalanmış olduğu, Yönetmelik ve Sözleşme hükümleri nazara alındığında taraflar arasındaki hukuki ilişkinin "hizmet sözleşmesi" olarak nitelendirilebileceği değerlendirilmiştir.
14. Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği ile 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu çerçevesinde rüzgar enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak üzere yapılmış lisans başvurularından aynı bölge ve/veya aynı trafo merkezi için birden fazla başvurunun bulunması durumunda, sisteme bağlanacak olanı/olanları belirlemek için yapılacak yarışmayı ve yarışma neticesinde belirlenen ... katkı payının ödenmesine ilişkin usul ve esaslar ile bu yarışmaya katılacak tüzel kişilerin yükümlülüklerinin düzenlendiği görülmektedir.
15. ... katkı payı ilgili Yönetmeliğin 4/f maddesinde "Üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca ...’te üretilen net elektrik enerjisi için ...’a kWh başına ödenecek bedeli ifade eder" biçiminde tanımlanmıştır.
16. Yine Yönetmeliğin 5. maddesine göre yarışmaya katılım hakkı elde eden şirketlerin yarışmaya başvuru esasları ise 6. maddesinde düzenlenmiş olup başvuruda ... Katkı Payı teklif mektubu formu, taahhütname örneği ve diğer aranan belgelere yer verilmiştir.
17. Yönetmeliğin 9. maddesinde ise her yıl ödenecek ... katkı payı tutarının belirlenmesine yönelik formüle yer verilmiştir. Bu hüküm; "(1) Yarışmaya katılacak şirket, ...’te üretilen kWh başına kuruş olarak belirlenen ... Katkı Payı tutarını, üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süreyle her yıl ...’a ödemeyi taahhüt eder. Bu Yönetmelikte yer alan usul ve esaslar çerçevesinde belirlenen ve şirket tarafından ...’a ödenmesi taahhüt edilen kilowatsaat (kWh) başına kuruş cinsinden ... Katkı Payının yıllık net elektrik enerjisi üretimi ile çarpılması sonucu Toplam ... Katkı Payı tutarı belirlenir. Toplam ... Katkı Payı tutarının hesaplanması için aşağıdaki formül uygulanır:
Toplam ... Katkı Payı Tutarı = kr*E*...
kr = Şirket tarafından ...’a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş/kWh cinsinden ... Katkı Payı
E = Bir Önceki Yılda Gerçekleşen Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh)
... = Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi
(2) ...’in yıllık net elektrik enerjisi üretimi üzerinden hesaplanan yıllık toplam ... Katkı Payı tutarı, takip eden yılın 15 Ocak günü saat 17.00’a kadar ... tarafından ilgili şirkete faturalanır ve o yılın 31 Ocak günü saat 17.00’a kadar gelir kaydedilmek üzere şirket tarafından herhangi bir taksitlendirme yapılmaksızın ...’a ödenir. Hesap edilen tutarın zamanında ödenmemesi hâlinde 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında gecikme faizi uygulanır" şeklinde düzenlenmiştir.
18. Taraflar arasında akdedilmiş olan 20.11.2011 tarihli sözleşmenin 2. maddesinde ... katkı payı tutarı 3,78 (kr/kWh) olarak belirlenmiştir.
19. Sözleşmenin 3. maddesinde ... katkı payı tutarının hesaplanma şekli düzenlenmiş olup "Şirketin bağlantı hakkı kazandığı ... projesinde üretilecek her bir kWh elektrik enerjisi üzerinden 3,78 kr/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas ... Katkı Payı tutarı aşağıdaki yöntem ile ... tarafından hesaplanacaktır:
Toplam ... Katkı Payı Tutarı = kr*E*...
kr = Şirket tarafından ...’a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş.
E = Bir Önceki Yılda Gerçekleşen Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh)
... = Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi
Tesisin yıllık net elektrik enerjisi üretimi üzerinden hesaplanan bir önceki yıla ait yıllık toplam ... Katkı Payı tutarı, her yılın 15 Ocak günü saat 17.00’e kadar Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi (...) tarafından Şirkete faturalanacaktır." hükmünü içermektedir.
20. Somut uyuşmazlıkta esasen taraflar arasındaki uyuşmazlığı da her yıl ödenmesi gereken ... katkı payı tutarının belirlenmesi hususu oluşturmaktadır. Zira ... katkı payı tutarı yükümlüsü olan lisans sahibi şirket, taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşme hükümleri nazara alınarak sözleşmede yer verilen formülün (kr*E*...) uygulanması ile katkı payı tutarının belirlenmesi gerektiğini, yani teklif etmiş olduğu «kr/kWh» tutarın sabit kalması, her yıl tüketici fiyat endeksi oranında artılmaksızın hesaplama yapılması gerektiğini ileri sürerken, ... katkı payı alacaklısı davalı ... ise teklif mektubundaki taahhüdün davacı lisans sahibi şirketi bağlayacağını ve teklif etmiş olduğu «kr/kWh» tutarın her yıl tüketici fiyat endeksi oranında artılması sonucu belirlenen «kr/kWh» katkı payı tutarının formüle uygulanması suretiyle belirlenmesi gerektiğini savunmaktadır.
21. Davacı lisans sahibi şirket tarafından başvuru esaslarına ilişkin Yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca sunulmuş olan 19.08.2011 tarihli ... Katkı Payı teklif mektubu formunda "İdarenizce 19/08/2011 tarihinde, Şenbük ... Projesi için, üretilen kilowatsaat (kWh) başına ... Katkı Payı teklifi verilmesiyle ilgili bütün belgeler ve mevzuat tarafımızdan tamamen okunmuş ve incelenmiş olup, bütün şartlarıyla kabul edilmiştir.
Şenbük ... Projesinde yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kilowatsaat (kWh) başına 3,78 (üç virgül yetmişsekiz) kuruş teklifimiz ile Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi (...) tarafından, yıllık net elektrik enerjisi üretimimizin çarpılmasıyla bulunacak toplam ... Katkı Payı tutarını, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar ... (...) tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık Tüketici Fiyat Endeksi (...) oranında güncelleştirerek takip eden yılın Ocak ayı sonuna kadar, tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca ...'a ödemeyi kabul ve taahhüt ederiz" şeklinde taahhütte bulunulduğu görülmektedir.
22. Taraflar arasında akdedilen "... Katkı Payı Anlaşması" ile davacı lisans sahibi şirket tarafından idareye sunulmuş olan "Teklif Mektubu Formu" ve "Taahhütname" ile ilgili tüm belgelerin Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği ekinde yer verildiği ve tüm bu sözleşme ve belgelerin yönetmelik ekinde yer verilen şekilde düzenlenerek taraflarca imzalanması gerektiği anlaşılmaktadır. Somut olayımızda da Sözleşme, Teklif Mektubu Formu ve Taahhütnamenin yönetmelik ekinde düzenlenmiş olduğu içerik ve şekli ile taraflar arasında imzalanmış olduğu da sunulan belgelerden anlaşılmaktadır.
23. Görüldüğü gibi az yukarıda yer verilen uyuşmazlık nazara alındığında taraflar arasındaki sözleşmenin yorumlanmaya muhtaç olup olmadığı, yani tarafların karşılıklı ve birbirine uygun olarak beyan etmiş oldukları sözleşme iradelerinin gerçek anlamının, şüphe ve tereddütlere yol açıp açmadığı ile bu anlamda bir belirsizlik sözkonusu ise uyuşmazlık konusu hükmün ne yönde yorumu gerektirdiğinin belirlenmesi gerekmektedir.
24. Sözleşme yorumunun amacı, TBK m. 9/I anlamında tarafların gerçek iradesinin tespitidir. Söz konusu hükme göre, sözleşmenin yorumunda esas olan tarafların gerçekte ne istemiş olduğudur. Yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcükler, gerçek irade karşısında önemi bulunmamaktadır.
25. Toplam ... katkı payı tutarının belirlenmesine yönelik Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği 9. maddesi ile taraflar arasında akdedilmiş olan "... Katkı Payı Anlaşması" 3. maddesinin aynı yönde olduğu, her iki düzenlemede de aynı formülün kullanıldığı, davalı ...'ın iddia ettiği yönde ... katkı payının (kr/kWh) her yıl ÜFE oranında güncelleneceğine yönelik her hangi bir ifade içermediği, yine ilgili Yönetmeliğin tüm hükümleri ile taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşmenin tüm hükümleri nazara alındığında da bu yönde bir düzenleme içermediği değerlendirilmiştir.
26. Davalı ...'ın taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşemin 3. maddesinde düzenlenen ve her yıl lisans sahibi tarafından ödenmesi gereken toplam ... katkı payının hesaplanmasında davacı lisans sahibi tarafından teklif edilen 3,78 ... katkı payının (kr/kWh) her yıl ... oranında güncellenmesi gerektiği yöndeki yorumunun dayanağının davacı tarafından sunulan "Teklif Mektubu Formu" olduğu anlaşılmaktadır.
27. Esasen "Teklif Mektubu Formu" yarışmaya başvuru esasları gereğince Yönetmeliğin 6. Maddesi uyarınca yine Yönetmeliğin ekinde yer alan biçimde düzenlenerek idareye sunulmuştur. Teklif mektubu içeriğine yukarıda yer verilmiş olup sözkonusu içerikte de davalı ...'ın yorumladığı anlamda bir ifade de yer almamaktadır. Sözkonusu içerikte öncelikle yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kilowatsaat (kWh) başına 3,78 (üç virgül yetmişsekiz) kuruş teklif ile ... (...) tarafından, yıllık net elektrik enerjisi üretim miktarının çarpılmasıyla toplam ... Katkı Payı tutarı belirlenecek, belirlenen bu tutarın ise Ocak ayında açıklanan yıllık Tüketici Fiyat Endeksi (...) oranında güncelleştirileceği belirtilmiştir. Ancak davalı ...'ın ileri sürdüğü yönde teklif edilen 3,78 ... katkı payının (kr/kWh) her yıl ... oranında güncellenmesinin yapılacağına yönelik açık bir ifadeye yer verilmemiştir.
28. Türk Borçlar Hukukunda sözleşmeye bağlılık (...) ve sözleşme serbestliği ilkeleri kabul edilmiştir. Bu ilkelere göre, sözleşme yapıldığı andaki gibi aynen uygulanmalıdır. Diğer bir ifade ile sözleşme koşulları borçlu için sonradan ağırlaşmış, edimler dengesi sonradan çıkan olaylar nedeni ile değişmiş olsa bile, borçlu sözleşmedeki edimini aynen ifa etmelidir. Gerçekte de, sözleşmeye bağlılık ilkesi, hukuki güvenlik, doğruluk, dürüstlük kuralının bir gereği olarak sözleşme hukukunun temel ilkesini oluşturmaktadır.
29. Bu anlamda hem Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği ve hem de taraflar arasında akdedilmiş olan "... Katkı Payı Anlaşması" hükümlerine göre değerlendirme yapılması gerektiği, zira "Teklif Mektubu Formu"nun verilmesinden sonra taraflar arasında sözleşme akdedildiği, her iki yanın da hem basiretli tacir gibi hem de güven ilkesine uygun davranma yükümlülüğünün bulunduğundan davalı ...Karar).
30. Taraflar arasında düzenlenen 29/11/2011 tarihli ... Katkı Payı Anlaşması'nın (3). maddesi ile davacı tarafın ödemesi gereken ... katkı payı tutarının nasıl hesaplanacağı açık bir şekilde düzenlenmiştir. Davaya konu faturanın düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan bu Sözleşmenin (3). maddesine göre ... katkı payı hesaplanmalıdır. Mahkememizce Sözleşmenin (3). maddesine göre ... katkı payının hesaplanması ve bu yönde değerlendirilme yapılması amacıyla bilirkişi incelemesi yapılmıştır. Bilirkişi heyeti tarafından sunulan raporda; Sözleşmenin (3).maddesine göre yapılan hesaplamaya göre ödenmesi gereken katkı payı; 3,78 x 105.319.580,000 kWh x (1+%36,08) = 5.417.453,83- TL + %18 KDV= 6.392.595,53-TL olarak hesaplanmıştır.
31. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmesi sonucu, taraflar arasındaki sözleşmenin karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanlarıyla kurulduğu, tarafların serbest iradeleri ile imzalamış oldukları sözleşmelerin davalı yönünden de bağlayıcı olacağı, ... katkı payı tutarının taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine uygun olarak hesaplanması gerektiği, teklif mektubunda güncelleştirilerek ödeneceği belirtilmiş ise de sözleşmenin 3. maddesinde bu hususa yer verilmediği, burada geçmiş yılların ... oranları dikkate alınarak kümülatif bir ... oranı hesap edilemeyeceği, taraflar arasında düzenlenen 29/11/2011 tarihli ... Katkı Payı Anlaşması'nın 3. maddesine göre dava konusu dönemde ödemesi gereken katkı payının KDV dahil 6.392.595,53 TL olduğu, buna rağmen davalı tarafça 21/01/2022 tarihli, KDV dahil 17.745.518,18.-TL bedelli fatura düzenlendiği anlaşılmakla, davacının 11.352.922,66.-TL’lik tutar bakımından borçlu olmadığının tespitine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
VI-HÜKÜM
1-Davanın KABULÜNE,
2-Davacının ... 21.01.2022 tarihli 17.745.518.18.-TL tutarlı faturanın KDV Dâhil 11.352.922.66.-TL’lik kısmandan borçlu olmadığının tespitine,
Karar ve İlam Harcı
3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 775.518,15.-TL harçtan peşin alınan 193.879,54.-TL harcın mahsubu ile bakiye 581.63861.-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Yargılama Giderleri ve Gider Avansı
4-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç, vekalet harcı toplamı 193.971,74.-TL yargılama harcının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 386,25.-TL, bilirkişi ücreti olarak 4.000,00.-TL ve istinaf kanun yoluna başvurma harcı olarak 220,70.-TL olmak üzere toplam 4.606,95.-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Arabuluculuk Kanunu 18A/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asagari Ücret Tarifesi uyarınca 1.560,00.-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Taraflarca depo edilen varsa gider avansı ile delil avansından bakiye tutarların karar kesinleştiğinde HMK m. 333 ve ... Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca ilgilisine İADESİNE,
Vekalet Ücreti
8-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 417.529,23.- TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren ...ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile ...istinaf yasa yolu açık olmak üzere 09/05/2024 tarihinde oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.09/05/2024
...
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
"5070 sayılı kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15 uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur"