T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/166 Esas - 2023/399
TÜRK MİLLETİ
Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
T.C.
ANKARAGEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/166
KARAR NO: 2023/399
DAVA: Alacak / Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan
DAVA TARİHİ: 14/03/2022
KARAR TARİHİ: 01/06/2023
KARAR Y.TARİHİ : 05/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan "Alacak" davanın yapılan açık yargılaması sonunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir;
I-İDDİALAR
1. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ticari ilişki bulunduğunu, davalının, ...'nün denetiminde bulunan malları, 22/06/2016 tarihinde müvekkili şirketin deposuna indirdiğini, 22/06/2016 tarihinden itibaren davalının eşyalarının halen müvekkili şirketin antreposunda beklettiğini, ancak ardiye bedelini ödemediğini, davalı şirkete 24/012020 tarihinde yazı gönderilerek güncel ardiye tutarlarının taraflarına gönderileceğini ve eşyanın tasfiye ve imha sürecinin başlatılacağının bildirildiğini davalı şirket tarafından süre talep edildiğini, ancak verilen süreye rağmen malların teslim alınmadığını ve ödeme yapılmadığını, buna rağmen müvekkili şirketin tasfiye ve imha sürecini başlatmadığını, ancak davalı şirketin, ödeme yapmadığı halde ... hizmetini devam ettirdiğini, müvekkili şirketin zarara uğradığını, müvekkili şirketin 583.188,75 TL ardiye ve tahmil-tahliye vinç hizmet bedeli alacağı bulunduğunu, alacağın tahsili amacıyla 20/12/2021 tarihinde .... E, sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı tarafın itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL alacağın avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili tarafından ıslah dilekçesi ile bilirkişi raporundaki tespit doğrultusunda; 588.516,25-TL + 105.932,92-TL KDV olmak üzere toplam 694.449,17-TL alacak üzerinden taraflarınca ıslah yapıldığı bildirilmiştir.
II-SAVUNMALAR
2. Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı yanın iddia ettiği alacağının olmadığını, davacı tarafça bu durumun ispat edilmediğini, alacaklar kabul edilecek olsa dahi ihtar bildirimlerinin geçerli şekilde yapılmamış olması nedeniyle alacağın muaccel olmadığını, davacının iddia ettiği alacakların zamanaşımına uğradığını belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR
A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar
3. Taraflar arasında ardiye hizmeti sözleşmesi bulunduğu hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.
B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları
4. Uyuşmazlık; ardiye hizmetinden kaynaklı davacının davalıdan bir alacağının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.
IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
5. .... sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklının ... Limited Şirketi, borçlunun ... ... Şirketi olduğu, 583.188,75 TL asıl alacak ve ferileri olmak üzere toplam 585.062,14 TL alacağın tahsili amacıyla 20/12/2021 tarihinde icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya tebliği üzerine borçlu tarafından ödeme emrine karşı itirazda bulunulduğu ve takibin durduğu anlaşılmıştır.
6. ... tescilli 22/06/2016 tarih ve ... sayılı ... beyannamesinin incelenmesinde; gönderici/ihtaratçının ...: alıcının: ... A.Ş. ... olduğu, eşyanın ticari tanımının: Civata, buhar tirbününe ait aksam ve parça ,vida, hortum,gaz tirbünü için aksam ve parça, dişli kutusu, dişli, güç kaynağı , motor, termokopul, kablo, rondela, somun, yağ pompası, elektrik santralinde kullanıları vb eşya olduğu, fatura bedelinin toplamda 1.460.988,14 USD; miktarının brüt 54.111,00 kg olduğu, eşyanın ... defterinin 887 sırasına kayden 3 kap/palet eşya olarak ... alındığı kaydının düşüldüğü anlaşılmıştır.
7. Mahkememizce dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup; bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; dava konusunun, davacının antreposunda 22.06.2016 tarihinde Gümrükten teslim alınmak suretiyle bekletilen davalıya ait 3 kap 54111 kg 'civata, buhar tirbününe ait aksam ve parça, dişli kutusu, dişli, güç kaynağı , motor, termokopul, kablo, elektrik santralinde kullanıtan vb.' tanımlı eşyanın ardiye ücretinin tahsiline ilişkin olduğu, davacı ... Taş ve Tic Ltd Şti tarafından davalı ... Elek Ür AŞ aleyhine 20.12.2021 tarihinde ardiye hizmet bedeli ve tahmil- tahliye vinç hizmetleri alacağı talepli 583.188,75 TL'lik ( faiziyle 585.062,14 TL ) takip yapmış ve bu takibe itiraz edildiğini belirtmiş ise de açılmış olan davanın itirazın iptali davası olmayıp alacak davası olarak açıldığı, ... İşi. Taş. Ve Tic Ltd Şti.'nin ... A.Ş'ye ücret talebini taahhütlü mektupla yaptığı, ... Kanunu ve ilgili Düzenlemelerine göre, 6 ayı aşan süreyle ... gözetimi ve denetimi altında genel antrepolarda bulunan, ancak sahipleri tarafından işlemleri takip edilmeyen, eşyaya yeni bir gümrükçe onaylanmhış işlem veya kullanıma tabi tutulması amacıyla 30 günlük süre verildiği yönünde, antreponun işleticisi tarafından sahibine veya kanuni temsilcisine veya kanuni mirasçısına tebligatta bulunulması, uygun bir işlem olarak değerlendirildiği, ... A.Ş.'nin ... İşl. Taş. Ve Tic Ltd .Şti'ne muhatap 21.02.2020 tarihli cevabi yazılarında, muhatabın antreposunde bulunan eşyaların şirketin doğalgaz santralinin yedek eşyaları niteliğinde olduğu, ... yurtdışına satışı konusunda çalışmalarının devam ettiği, Santralin satış ile beraber ihracaat ve transfer sürecinin başlatacağı, ilgili malların santralin ayrılmaz parçası olduğu, imha edilmesi halinde firma aleyhine telafisi mümkün olmayan zarar/zararlar meydana geleceğinden tasfiye ve imha sürecinin durdurularak ek süre verilmesinin talep edildiği, 02.02.2021 tarihli yazılarında da aynı gerekçeler tekrar edilerek yeniden ek süre istenildiği hususu dikkate alındığında, gerek davacı ... İşi. Taş. Ve Tic Ltd .Şti'nce yapılan bildirimlerin dikkate alındığı, gerekse eşyanın antrepoda kalış süresi, ve tahakkuk ettirilen ücrete itiraz yoluna gidilmediği, davalı ... Elek Ür. A.Ş. nin ... denetiminde bulunan malları 22.06.2016 tarihinde ... sayılı beyanname ile davacı şirketin .... adresinde bulunan deposuna indirdiği, taraflar arasındaki ticari ilişki çerçevesinde 22.06.2016 tarihinden beri ... sayılı beyanname ile teslim alınan 3 kap 54.111,00 kg "Civata, buhar türbinine ait aksam ve parça,vida, hortum, gaz tirbünü için aksam ve parça , dişli kutusu , güç kaynağı, motor, termokopul,| kablo vb. eşya” tanımlı eşyanın halen davacı şirketin -antreposunda beklemekte olduğu, eşya antrepoya alındığında Davacı ... ... Ve Tıc. Ltd. Sti. Tarafından uygulanmakta oları Ücret Tarifesine Davalı şirketçe itiraz edilmemiş olduğu, taraflar arasında varılan anlaşma uyarınca davalı tarafından verilen ... hizmeti nedeniyle davacı taraftan talep edebileceği alacak miktarının 588.516,25 TL+KDV olarak hesaplanabileceği bildirilmiştir.
V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA veGEREKÇE
8. Dava, ardiye hizmetini konu alan hizmet sözleşmesine dayalı alacağın tahsili istemine ilişkindir.
9. Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
10. Mahkememizce yapılan değerlendirmede, taraflar arasındaki ihtilafın, ... ardiye ücreti alacağının oluşup oluşmadığı ve varsa tutarı hususlarında olduğu anlaşılmıştır. Öncelikle davalı yanın cevap dilekçesi içeriğinden de anlaşılacağı üzere taraflar arasında ardiye hizmeti sözleşmesi bulunduğu hususu ihtilaflı değildir. ... şirketin yaptığı iş ticari iş olduğundan ve bu ticari iş nedeniyle ücrete hak kazanması esas olduğundan, ticari iş kapsamında hizmet verdiğinden ve bu durum itiraza uğramadığından ve belgelerle ispatlı olduğundan bu kısım üzerinde anlaşmazlık bulunmamaktadır.
11. Uyuşmazlık, davalı tarafın, davacının verdiği bu ardiye hizmetini ücretsiz olarak sunduğu ve bu konuda aralarında anlaşma olduğu noktasında bulunduğundan, davalının bu savunmasını kanıtlaması gerekmektedir.
12. Öncelikle davalı yan arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediği ve zamanaşımı savunmasında bulunmuş olup bu hususta değerlendirme yapılması gerekmiştir.
13. Davacı yanın dava konusu ettiği alacağının tahsiline yönelik olarak öncelikle takip yoluna gittiği, takibe davalı yanca itiraz edilmesi üzerine ise itirazın iptali davası yolunu tercih etmeyerek eldeki "alacak" davasını açtığı anlaşılmaktadır.
14. Bilindiği gibi TTK m. 5/A hükmü uyarınca ticari davalardan konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.
15. Eldeki somut uyuşmazlığında ticari dava olduğu dikkate alındığında arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Davacı dava tarihinden önce arabulucuya başvurmuş ve arabuluculuk konusu uyuşmazlık "ticari alacak (itirazın iptali)" olarak gösterilmiştir. Davacının takip konusu yaptığı alacak ile dava konusu yaptığı alacağın aynı olması nazara alındığında "itirazın iptali" ya da "alacak" davası nitelendirmesi ile arabuluculuk işleminin gerçekleştirilmiş olması nedeniyle başvuru şartının yerine getirilmediği söylenemeyeceği gibi uyuşmazlık konusu olarak "ticari alacak (itirazın iptali)" gösterildiği, bu anlamda arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği değerlendirilmiştir.
16. Taraflar arasındaki sözleşmenin hukuki niteliği TBK m. 561 ve devamı maddelerinde düzenlenen saklama sözleşmesi olup bunun yanında davacının işlettiği yerin ... antreposu olması nedeni ile özel olarak 4458 sayılı ... Kanunu hükümlerinin değerlendirilmesi gerekmektedir.
17. Yukarıda toplanan deliller bölümünde (m. 6 ve 7) de değinildiği üzere davalının yurt dışından ithal ettiği ve ... tescilli 22/06/2016 tarih ve ... sayılı ... beyannamesinde belirtilen eşyanın ... defterinin 887 sırasına kayden 3 kap/palet eşya olarak ... alındığı hususu çekişmesizdir.
18. TBK'nın "Ardiyecinin Hakları başlıklı 574. maddesi "Ardiyeci, kararlaştırılmış veya alışılmış olan ardiye ücretini ve saklamadan doğmayan bakım, taşıma ve ... gibi bütün giderlerini isteyebilir.
Bu giderler hemen; ardiye ücreti ise her üç ayda bir ve her hâlde malların tümünün veya bir bölümünün geri alınması sırasında ödenir.
Ardiyeci, mallara zilyet bulunduğu veya eşyayı temsil eden herhangi bir senet vasıtasıyla onlar üzerinde tasarruf etme yetkisine sahip olduğu sürece, alacakları için bu mallar üzerinde hapis hakkına sahiptir." hükmünü içermektedir.
19. 4458 sayılı ... Kanunu'nun 101. maddesinin 1. fıkrası ise "Eşyanın ... rejimi altında kalış süresi sınırsızdır. Ancak, ... idarelerince gerek görülen hallerde, eşyaya gümrükçe onaylanmış yeni bir işlem veya kullanım tayin edilmesi için bir süre belirlenebilir" şeklindedir.
20. Diğer yandan 4458 sayılı ... Kanunu'nun "Tasfiye Edilecek Eşyaya İlişkin İşlemler" bölümünün 177. maddesinde tasfiye edilecek eşyalar ve 178. maddesinde ise tasfiye usulü düzenlenmiştir.
21. Mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesinde de değinildiği üzere 2010/41 sayılı Genelgede ise " Bu itibarla, 6 ayı aşan süreyle ... gözetimi ve denetimi altında genel antrepolarda bulunan ancak sahipleri veya kanuni temsilcileri veya kanuni mirasçıları tarafından işlemleri takip edilmeyen, herhangi bir adli veya idari yargılamaya konu olmayan eşyaya yeni bir gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanıma tabi tutulması amacıyla 30 günlük süre verildiği yönünde, antreponun işleticisi tarafından sahibine veya kanuni temsilcisine veya kanuni mirasçısına tebligatta bulunulacaktır" biçiminde uygulanma biçimine ilişkin düzenleme yapıldığı anlaşılmaktadır.
22. Buna göre davacı yan ücret talibini taahhütlü mektupla davalı yana bildirmiş, davalı yanca 21.02.2020 tarihli cevabi yazısında çalışmaların devam ettiği, satış ile birlikte ihracat ve transfer sürecinin başlayacağı, tasfiye ve imha sürecinin durdurularak ek süre verilmesi isteminde bulunmuştur.
23. Açıklanan düzenlemeler ışığında davalı yanın zamanaşımı defii değerlendirildiğinde, TBK'nın 574. maddesinin 2. fıkrasında ardiye ücretinin her üç ayda bir ve her hâlde malların tümünün veya bir bölümünün geri alınması sırasında ödeneceğinin düzenlendiği, bu anlamda takip ve dava tarihi itibariyle davacının ardiye ücreti alacağının zamanaşımına uğramamış olduğu değerlendirilmiştir.
24. Esasa yönelik yapılan incelemede ise, davacının ardiye ücreti alacağının varlığının kabulü gerektiği, davalı yanca ödeme yapıldığına ilişkin her hangi bir iddia ve delil ortaya konulamadığı, ücret tarifesine davalı şirketçe itiraz edilmemiş olduğu, davalıya ait eşyanın davacının ardiyesine 22.06.2016 tarihinde konulduğu, bu tarihten 31.12.2021 tarihine kadar geçen sürenin kg hesabı ile 582.986,25.-TL + tahmil tahliye vinç bedeli 5.400,00.-TL + 105.932,92.-TL KDV olmak üzere 694.449,17.-TL alacaklı olduğu, yapılan bilirkişi incelemesi ile de belirlendiği anlaşılmakla davanın kabulü ile aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
VI-HÜKÜM
1-Davanın KABULÜNE,
694.449,17.-TL alacağın davalıdan dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline,
Karar ve İlam Harcı
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 47.437,82 TL harçtan peşin ve ıslahla alınan 11.860,78 TL harcın düşümü ile arta kalan 35.577,04 TL harcın davalı tarafdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Yargılama Giderleri ve Gider Avansı
3-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç, ıslah harcı, vekalet harcı toplamı 11.952,98 TL yargılama harcının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine
4-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 123,50 TL, bilirkişi ücreti olarak 2.400,00 TL yapılan toplam 2.523,50-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Arabuluculuk Kanunu 18A/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-HMK'nun 333. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde YATIRANA İADESİNE,
Vekalet Ücreti
7-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 94.389,41 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren ... Mahkemesine ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yasa yolu açık olmak üzere 01/06/2023 tarihinde oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 01/06/2023
Başkan ....
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
"5070 sayılı kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15 uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur"