T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/264 Esas - 2023/446
TÜRK MİLLETİ
Adına Yargılama Yapmaya Ve Hüküm Vermeye Yetkili
T.C.
ANKARAGEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/264
KARAR NO: 2023/446
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 20/04/2022
KARAR TARİHİ: 08/06/2023
KARAR Y.TARİHİ : 22/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan Rücuen Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir.
I-İDDİALAR
1.Davacı vekili dava dilekçelerinde, müvekkilinin elektrik hizmetlerinin özelleştirilmesi maksadıyla 4046 sayılı Kanun uyarınca kamu tüzel kişiliğinin nev'inin değiştirilmesi suretiyle kurulduğunu, davalı ile 24.07.2006 tarihinde akdedilen ... Sözleşmesi ile elektrik dağıtım ve perakende satış işinin müvekkili tarafından yerine getirildiğini, 28.06.2013 tarihinde ise davalının özelleştirilmesine ilişkin sürecin tamamlanarak müvekkili şirkete ait davalı hisselerinin özelleştirildiğini, faaliyetlerin davalı ... tarafından yürütüldüğü dönemde, ... E. sayılı dosyası ile kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat davasında, davacının 4.500,00-TL. alacağının kabul edilerek kararın kesinleştiğini, anılan karara dayalı olarak ... E. sayılı dosyasıyla başlatılan icra takip dosyasına, müvekkili tarafından 18/12/2019 tarihinde 159.259,46TL. ödendiğini, ödenen tutarlardan davacının sorumlu olduğunu beyanla; toplam159.259,46 TL.nin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II-SAVUNMALAR
2.Davalı vekili cevap dilekçelerinde, rücu davalarında zamanaşımı süresinin 2 yıl olması nedeniyle, ödemenin yapıldığı yıl göz önünde bulundurulduğunda dava konusu alacağın zamanaşımına uğramış olduğunu, ... Sözleşmesi kapsamında 31.03.2006 tarihinde bilanço düzenlemeleri yapıldığını ve 31.12.2007 tarihinde ve Şirketin devrine ilişkin bilanço düzenlemelerinde de borç ve alacak devir işlemlerinin tekrarlandığını, ... özelleştirme ile ilgili mali konulardaki talimatları doğrultusunda 30.04.2013 tarihinde ... tarafından düzenlenen ve beyan edilen devre esas mizan kayıtları esas alınarak devre esas bilanço düzenlemelerinin yapılarak geçmişe yönelik borç ve alacak işlemlerinin kesinleştirildiğini, dağıtım şirketinin muhasebe kayıtlarında yer alan son ay faturası dışında ... ve bağlı şirketleri, ... ve ...’a olan borçlarının ...’a aktarıldığını, ticari borçların ...’a aktarılması sırasında hazır değerler tutarı ticari borçlardan mahsup edilerek aktif-pasif farkı sermaye artışı yapılması / zarar hesabına kayıt yoluyla dengelenmesi çerçevesinde devir sürecinin mali yönüyle ilgili işlemlerin ikmal edilerek ...'ın özel sektöre devrinin gerçekleştirildiğini, devre esas bilanço düzenlemeleri yapılmak suretiyle geçmişe yönelik borç ve alacak işlemlerinin kesinleştirildiğinden, geçmiş yıllara ilişkin olarak ...’tan herhangi bir talepte bulunulamayacağı, kabul anlamına gelmemekle birlikte, üçüncü kişilerle mülkiyet hakkına dayalı ihtilafların sözleşmenin 7.2 maddesi uyarınca ...’a bildirilmesinin gerektiğini, davacı tarafından davanın hiçbir aşamasının bildirilmediğini, bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen ve icra takibine sebep olan davacının davaya ilişkin faiz ve icra dosyasına ilişkin giderleri talep hakkının olmadığını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III-TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK
A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar
3. Taraflar arasında, 24/07/2006 tarihinde ... Sözleşmesi imzalandığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.
B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları
4. Uyuşmazlık, dava dışı kişi tarafından müdahalenin meni ve ecrimisil iddiası ile açılan dava sonucunda hükmedilen tazminat ve ferilerinin icra takibine konu edilmesi nedeniyle davacı tarafından yapılan ödemenin taraflar arasındaki ... sözleşmesi uyarınca davalıdan rücuen tahsilinin mümkün olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. .
IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
5. ... A.Ş ile ... arasında imzalanan 24.07.2006 tarihli ... sözleşmesinin;
7.1. maddesinde "... ... tarafından devredilen Dağıtım Tesisleri’nin mülkiyetine ilişkin olarak sözleşmenin imza tarihinden önce başlamış idari ve hukuki ihtilafların takip edilmesi, çözüme kavuşturulması ve bundan kaynaklanan her türlü sorumluluğun ...’a aittir."
7.4. maddesinde "Dağıtım faaliyetinin ... tarafından yürütüldüğü dönemde bu faaliyetin yürütülmesi amacıyla gerçekleştirilen her türlü iş ve işlemlerin bütün sorumluluğu ...'a aittir. ... tarafından yürütülmüş bulunan bu faaliyetler nedeniyle üçüncü kişiler tarafindan ileri sürülebilecek her türlü talebin muhatabı ...'tır. Bu talepleri konu alan icra takibi ve davalar ... tarafından yürütülür ve sonuçlandırılır. Bu takip ve davalardan doğacak her türlü mali yükümlülük ... tarafından karşılanır."
7.5. maddesinde "Dağıtım faaliyetinin şirket tarafından yürütüldüğü dönemde bu faaliyetin yürütülmesi amacıyla gerçekleştirilen her türlü iş ve işlemlerin bütün sorumluluğu şirkete aittir. Şirket tarafından yürütülmüş bulunan bu faaliyetler nedeniyle üçüncü kişiler tarafından ileri sürülebilecek her türlü talebin muhatabı şirkettir. Bu talepleri konu alan icra takibi ve davalar şirket tarafından yürütülür ve sonuçlandırılır. Bu takip ve davalardan doğacak her türlü mali yükümlülük şirket tarafından karşılanır."
7.6. maddesinde ise daha genel bir hüküm getirilerek, "Sözleşmenin imza tarihinden önce ... işletilmesinden kaynaklanan her türlü hukuki ve cezai sorumluluğun ...’a aittir. Bu dönemde yürütülmüş bulunan bu faaliyetler nedeniyle üçüncü kişiler tarafından ileri sürülecek her türlü talebin muhatabının ...'tır." düzenlemelerine yer verilmiştir.
6. ... E, sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... tarafından ... aleyhine açılan el atmanın önlenmesi davasının yapılan yargılaması sonucunda; davanın kabulüne karar verilerek, 76.783,00 TL alacağın ilk dava tarihi olan 01/03/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verildiği anlaşılmıştır.
7. ... E sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı... tarafından borçlu ... A.Ş aleyhine başlatılan ilamlı takipte, takip tutarının toplam 131.393,28 TL olduğu, davacı tarafından icra dosyasına 18/12/2019 tarihinde 159.259,46 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır
8. Mahkememizce hesap uzmanı bilirkişiden alınan 09/05/2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; 24/07/2006 tarihli ... sözleşmesinin 7.4 maddesine göre 3. kişi... lehine, ... Sayılı dosyasında hükmedilen kamulaştırmasız el atma tazminatından davalı ...'ın sorumlu olduğu, bu sebeple, davacının bahse konu karar ile hükmedilen 76.783,00 TL Asıl Alacak ( tazminat ), 8.796,13 TL İlam Vekalet Ücreti, 97,10 TL yargılama gideri ile 1.311,27 TL bakiye harç ile icra takibine kadar işlemiş faizleri toplamı olan 131.393,28 TL tutarı davalıdan rücuen tahsilini talep edebileceği, sözleşmeden sonra .... Sayılı dosyasında açılan kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davasının davacı tarafından sözleşmenin 7/2 maddesi uyarınca ihbar edilmediği, dolayısıyla, icra giderleri için yapılan masrafları talep edemeyeceği bildirilmiştir.
V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE
9. Dava, ... sözleşmesinden kaynaklanan rücuen alacak talebidir.
10. Davacı yan, davalı ile 24.07.2006 tarihinde akdedilen ... Sözleşmesi ile elektrik dağıtım ve perakende satış işinin müvekkili tarafından yerine getirildiğini, 2013 tarihinde ise davalının özelleştirilmesine ilişkin sürecin tamamlanarak müvekkili şirkete ait davalı hisselerinin özelleştirildiğini, faaliyetlerin davalı ... tarafından yürütüldüğü dönemde, ... E. sayılı dosyası ile kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat davasında, davacının 4.500,00-TL alacağının kabul edilerek kararın kesinleştiğini, anılan karara dayalı olarak ... E. sayılı dosyasıyla başlatılan icra takip dosyasına, müvekkili tarafından 18/12/2019 tarihinde 159.259,46-TL ödendiğini, ödenen tutarlardan davacının sorumlu olduğunu beyanla; toplam 159.259,46-TL. nın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmektedir.
11. Taraflar arasında yapılan ... sözleşmesi (...), hisselerin özelleştirme sürecinde devredilmesi konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. İhtilaf; davalı tarafın, dağıtım faaliyetini yürüttüğü dönemde gerçekleşen iş ve işlemler nedeni ile açılan ve kesinleşen mahkeme kararı uyarınca; üçüncü kişiye ödenen bedelin rücuen davalıdan talep edilip edilemeyeceği konusundadır.
12. Başkasının borcunu ödeyen kişinin asıl borçluya rücu ilişkisine ilişkin TBK m. 127 hükmünde yapılan düzenleme uyarınca, alacaklıya ifada bulunan üçüncü kişi, yaptığı ödemeyi asıl borçludan talep edebilir. Rücu hakkının başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin mal varlığında meydana gelen azalmayı gidermeye yönelik tazminat niteliğinde bir talep hakkı olduğundan, ödemeyi yapan davacı, ödeme tarihinden itibaren faiz talep edebilir (...).
13. Taraflar arasındaki rücuen tazminat ilişkisi sözleşmeye dayandırıldığından, aksine bir hüküm bulunmadığı sürece mülga BK 125 ve TBK 146 maddeleri uyarınca sözleşmeden kaynaklanan davalarda, zamanaşımı süresi 10 yıl olduğundan davalı tarafın zamanaşımı defi reddedilmiştir.
14. Taraflar arasında imzalanan 24/07/2006 tarihli ... Sözleşmesinin "3. Kişilerin Hak İddiaları" başlıklı 7. maddesinde bu hususta ayrıntılı düzenlemeler yapılmıştır. Sözleşmenin m. 7.1. bendinde; sözleşmenin imza tarihinden önce başlamış idari ve hukuki itilafların takip edilmesi ve bundan kaynaklanan sorumluluğun ...'a ait olduğu kabul edilmiştir. Sözleşmenin m. 7.4. bendinde yapılan düzenleme uyarınca dağıtım faaliyetinin ... tarafından yürütüldüğü dönemde bu faaliyetin yürütülmesi amacıyla yürütülen her türlü iş ve işlemlerin bütün sorumluluğu ...'a aittir. Sözleşmenin m 7.6. Bendinde yapılan düzenlemede sözleşmenin imza tarihinden önce dağıtım tesislerinin işletilmesinden kaynaklanan her türlü hukuki ve cezai sorumluluk ...'a aittir. Bu dönemde yürütülmüş bulunan faaliyetler nedeni ile 3. Kişiler tarafından ileri sürülecek her türlü talebin muhatabı ...'tır. Bu talepleri konu alan icra takibi ve davalar ... tarafından yürütülür ve sonuçlandırılır. Bu takip ve davalardan doğacak her türlü mali yükümlülüğün ... tarafından karşılanacağı açıkça hükme bağlanmıştır.
15. Taraflar arasında yapılan işletme devir hakkı sözleşmesi hükümleri ve özelleştirme sonucunda yapılan hisse devir sözleşmesi hükümlerine göre, davalı ...'ın kendi döneminde gerçekleşen yapılan uygulamalar ile her türlü iş ve işlemlerin bütün sorumluluğunun ...'a ait olduğu açıkça kabul edilmiştir (Sözleşme m. 7.1. İla 7.7. ). Sözleşmenin 7.4. maddesinden dağıtım faaliyetinin ... tarafından yürütüldüğü dönemdeki iş ve işlemlerden dolayı ...'ın sorumlu olacağı kararlaştırılmıştır. Mahkeme kararı uyarınca hükmedilen tutar, davacı tarafından yargılama giderleri ile birlikte icra dosyasına yatırılmıştır. Dava konusu edilen bu bedellerden taraflar arasında yapılan sözleşme hükümleri uyarınca davalı ... sorumludur.
16. Somut olayda; davacı taraf, taraflar arasında kurulan sözleşme hükümlerine göre, davalı ...'ın sorumlu olduğu dönemde gerçekleşen iş ve işlemler nedeniyle dava dışı üçüncü kişiye ilamlı icra sonucu ödeme yapmıştır.
17. Dosya içerisine toplanan tüm deliller nazara alındığında, rücuya konu davanın ... sözleşmesinin akdedilmesinden önceki bir tarihte meydana geldiği, davaya konu ödemelerin ise hisse devir sözleşmesinin imzalandığı tarihten sonra yapıldığı, taraflar arasında yapılan ... Sözleşmesi, davalı tarafın sorumlu olduğu dönemde gerçekleşen iş ve işlemler nedeni ile dava dışı üçüncü kişi tarafından açılan ve kesinleşen mahkeme kararı, icrada yapılan ödeme ve tüm dosya içeriğine göre, taraflar arasında yapılan sözleşme 7.4 uyarınca ...'ın sorumlu olduğu dönemde gerçekleşen eylemler ve hukuki işlemlerden dolayı, davalı tarafın sorumlu olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne, yapılan ödemelerin ödeme tarihlerinden itibaren hesaplanacak avans faizi ile birlikte davalı taraftan tahsiline karar verilmiştir.
18. Tarafın, davayı üçüncü kişiye ihbar etmemiş olması, üçüncü kişiye karşı olan rücu hakkının düşmesini gerektirmez. Yalnız, kendisine karşı rücu davası açılan üçüncü kişi (davalı), davacının birinci davayı iyi takip etmediği için(yani kusuru nedeniyle) kaybettiğini ispat ederek, kendisine karşı açılan rücu davasının kısmen veya tamamen reddini sağlayabilir. Yani, davayı ihbar etmemiş olan taraf, her türlü kusurundan sorumludur. Davayı ihbar etmeyen tarafın kusuru nedeniyle davayı kaybettiğini ispat yükü (külfeti), üçüncü kişiye düşer. (...) (....). Somut olayda, davalı tarafça davayı ihbar etmeyen davacının kusuru ileri sürülüp ispatlanmamasına ve rücuya konu dava yönünden sözleşmenin 7.2 maddesinin uygulama yeri bulunmamasına göre, davanın ihbar edilmemesi nedeniyle icra harç masrafları ve faiz yönünden rücu alacağından indirim yapılması gerektiğine yönelik bilirkişi görüşüne iştirak edilmemiştir.
VI-HÜKÜM
1-Davanın Kabulüne,
159.259,46 TL alacağın ödeme tarihi olan 18/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Karar ve İlam Harcı
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 10.879,01 TL harçtan peşin alınan 2.719,76 TL harcın düşümü ile arta kalan 8.159,25 TL harcın davalı tarafdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Yargılama Giderleri ve Gider Avansı
3-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç, vekalet harcı toplamı 2.811,96 TL yargılama harcının davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine
4-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 227,50 TL, bilirkişi ücreti olarak 1.000,00 TL yapılan toplam 1.227,50-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Arabuluculuk Kanunu 18A/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-HMK'nun 333. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde YATIRANA İADESİNE,
Vekalet Ücreti
7-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 24.888,92 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren ... Mahkemesine ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yasa yolu açık olmak üzere 08/06/2023 tarihinde oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 08/06/2023
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
"5070 sayılı kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15 uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur"