T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/279 Esas - 2022/548
T.C.
ANKARA7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO: 2022/279 Esas
KARAR NO: 2022/548
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 07/10/2021
KARAR TARİHİ: 27/09/2022
KARAR Y.TARİHİ : 03/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ...'ın özel güvenlik görevlisi olarak 27.07.2017 - 05.04.2019 tarihleri arasında Kayseri Şube Müdürlüğünde özel güvenlik işlerini yürüten çeşitli özel güvenlik şirketlerinde çalıştığını ve en son çalıştığı ... Koruma ve Özel Güvenlik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi tarafından 05.04.2019 tarihinde iş akdinin feshedildiğini, 4857 sayılı İş Kanunun 112. Maddesi gereğince Kıdem Tazminatının ...'a kurumca 1 yıl 8 Ay 8 günlük hizmeti karşılığı 6016,18 TL ile 46,01 TL damga vergisi olmak üzere toplam 6.062,19 TL kıdem tazminatı, ayrıca 1694,10 TL ile 12.96 TL Damga Vergisi olmak üzere toplam 1707.16 TL Kıdem Tazminatı Toplu İş Sözleşmesi farkı ödendiğini, davalı şirketlere yaptıkları yazılı bildirime rağmen Kıdem Tazminatı ve TİS farkından sorumlu oldukları parayı ödemediklerini, arabuluculuk başvurusunda anlaşma sağlanamadığını, müvekkili kurum ile şirketler arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerine göre; (Hizmet İşleri Genel Şartnamesi, İdari Şartname, Teknik Şartnameler hizmet alım sözleşmelerinin ekidir) müvekkili kurumun bina ve eklentilerinin güvenlik hizmetleri için çalıştırılacak personelin tüm sorumluluğun firmaya ait olduğunun düzenlendiğini, bu nedenle kurumca dava dışı işçiye ödenen bedelin belirtilen şirketler ve çalıştığı dönemlere ait miktarların firmalardan rücuen tahsilini talep ettiklerini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla ...'a kıdem tazminatı ve kıdem tazminatı TİS farkı olarak ödenen 7.769,35- TL'nin uygulanacak sözleşme faizleri, faiz oranı belirlenmeyen sözleşmelerde ticari faiziyle birlikte sorumlulukları oranında müştereken ve müteselsilen davalılardan rücuan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı ... Özel Güvenlik, Danışmanlık, Eğitim, Alarm Cihazları Ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi- ... Özel Güvenlik Limited vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki ve zamanaşımı itirazında bulunduklarını, asıl işverenin alt işveren ile birlikte sorumlu olduğunu, ayrıca asıl işverenin alt işverene rücu etmesine imkan veren bir kanun maddesi de bulunmadığını, ihbar ve bildirimde bulunmadığını, müvekkil şirket ve davacı arasında imzalanan sözleşmelerin yada teknik ve idari şartnamelerin hiç birisinde asıl işverenin işçilik alacakları yönüyle müvekkil şirkete rücu edebileceği yönünde bir düzenleme bulunmadığını, davacının kusurundan kaynaklanan davalarda müvekkiline rücu imkanı bulunmadığını belirterek, bu nedenlerle haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
1-)Hukuk uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk son tutanağı,
2-) Kayseri Melikgazi Sosyal Güvenlik Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabı,
3-) Mahkememizce alınan bilirkişi raporu,
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, davacının dava dışı işçiye hizmet sözleşmesinden kaynaklı olarak yapılan ödemenin rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Dosya, Kayseri ...Asliye Ticaret Mahkemesinin 27/01/2022 tarih ve ....Karar sayılı yetkisizlik kararı üzerine mahkememize gönderilmiş olup, mahkememizin 2022/279 Esas sırasına kaydı yapılmıştır.
Davalı ... Koruma ve Özel Güvenlik Hizm. Tic. Ltd. Şti. yönünden Kayseri .. Asliye Ticaret Mahkemesinin 27/01/2022 tarihli celsesinde, ... Esas sayılı dosyasından davanın tefrik edilerek mahkemelerinin ayrı bir esasına kayıt edilmesine karar verildiği görülmüştür.
Asıl işverenle, alt işverenin işçiye karşı müteselsilen sorumluluğunu düzenleyen yasa maddesi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 maddesidir. Bu dış ilişkideki (işçiye karşı) sorumluluğu düzenleyen yasa maddesidir. Ancak davacı ve davalı alt işverenlerin iç ilişkideki sorumlulukları, aralarındaki sözleşme hükümlerine göre tespit editmektedir. Sözleşmelerde hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu ve Yargıtay kararları uyarınca sorumluluk belirlenmektedir.
Hizmet Atım Sözleşmelerine ilişkin davalarda son dönemlerde Yargıtay'ın iş bölümü uyarınca görevli dairesi olan Yargıtay 15.Hukuk Dairesi'nin kararlarında rücu davalarına ilişkin şu ilkeler belirlenmiştir: Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
İşçiye ödenen kadem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından İşçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, ücret alacağı, UBGT, fazla mesal ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.(Yargıtay 15.Hukuk Dairesi E:2021/611 K:2021/537 Karar tarihi:01.03.2021)
Yukarıda açıklanan kararlarda ifade edildiği üzere “İşverenin(idare/asıl işveren) işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede hüküm bulunmaması halinde, rücu konusu alacakların tamamından ve ferilerinden münhasıran alt işverenlerin sorumlu olduğu” kabul edilmektedir.
Her bir alt işverenin kendi döneminden sorumlu olduğu, İhbar tazminatı ve yıllık izin alacağı var ise bundan sadece son işyerenin sorumlu olacağı da anılan kararlarda yer almaktadır.
“Davaltıların, iş davalarının kendilerine ihbar edilmiş olmasına göre, davalarda hüküm altına alınan, faiz, yargılama giderleri ve vekalet ücretleri ile söz konusu alacakların tahsili amacıyla girişilen icra takip masraflarından da payları oranında sorumlu tutulmaları gerekirken, bu istemlerin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır” (Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin E:2017/837 , K:2020/1463, 03.03.2020 tarihli kararı.)
Yargıtay kararları uyarınıca rücu davalarında, rücuya konu iş mahkemesi dosyasının alt işverenlere ihbar edilip edilmemesi durumunda sorumluluk tutarlarının değiştiği görülmektedir. Buna göre iş mahkemesi dosyası alt işverene ihbar edilmişse, İş mahkemesi davasında hükmolunan alacaklar yanısıra yargılama gideri ve ferileri ile icra takip masraflarından alt işverenlerin payları oranında sorumlu olduğu kabul edilmekte, şayet İş mahkemesi davası ait işverene ihbar edilmemişse, alt işverenterin hükmolunan alacakların sadece asıl alacaklarından sorumlu olacağı değerlendirilmektedir
Buna göre tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde,
Davacı ile davalı şirketler arasında çeşitli işler için hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı, dava dışı işçi ...'ın davacı kurumdan ihale alan davalı şirket yanında çalıştığı, hizmet sözleşmesi “İşyerinin kapanması" nedeniyle sona eren dava dışı işçiye, toplam çalışma sürelerine isabet eden kıdem tazminatının davacı TMO Genel Müdürlüğü tarafından ödendiği, dosya konusu uyuşmazlıkta. davacı kurumun asıl işi dışında bulunan çeşitli yardımcı işini davalı şirketlerden hizmet alımı yolu ile temin ettiği ve davacı kurum ile davalı şirketler arasında hizmet alımı sözleşmeleri ile asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulduğu, davacı kurum İle; - 01.11.2016-31.08.2017 ... Özel Güv. Hizm. Ltd.Şti-... Özel Güv. Dan. Eğitim Alarm Cih. ve Sist. Tic. Ltd.Şti. İş Ortaklığı) arasında imzalanan Sözleşme bulunduğu, Teknik Şartnamenin madde 14.5'de İş, Sosyal Güvenlik ve diğer ilgili mevzuat uyarınca Yüklenici istihdam edilen hizmet personelinin işverene olarak kabul edilecek ve mevzuatta doğan bütün borç ve yükümlülükleri ile istihdam edilen tüm personelin özlük yıllık ücretli izne ilişkin hakları ile ilgili kanun ve bunlara ilişkin tüzük yönetmelik ve tebliğlerle belirlenmiş tüm yükümlülükler yüklenici tarafından yerine getirilecektir" hükmü bulunduğu, sözleşme ile teknik şartnamede çelişki olması halinde, teknik şartnamenin öncelikle uygulanacağını belirlendiği anlaşılmakla, dosya kapsamında yapılan tespitler, sözleşme hükümleri ve Şartname hükümlerine göre, davalı şirketlerin, dava dışı işçinin davalıların yanında çalıştığı hizmet süresi üzerinden, kıdem tazminatından kendi dönemi ile sorumlu bulunduğu anlaşılmakla, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Anlatılan nedenlerle,
1-Davanın KABULÜ İLE, davalı .../... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'nin 1.201,18 TL, davalı ... Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti./... Özel Güvenlik ... Tic. Ltd. Şti.'nin 3.833,56 TL olmak üzere toplam 5.034,64 TL'nin 18/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan (gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere) alınarak davacıya ödenmesine,
2-Alınması gerekli 343,92 TL harçtan peşin alınan 132,69 TL harcın düşümü ile arta kalan 211,23 TL harcın davalılardan (davalı .../... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'nin 50,39 TL ile, davalı ... Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti./... Özel Güvenlik ... Tic. Ltd. Şti.'nin 160,84 TL ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Peşin alınan 132,69 TL harçla, 59,30 TL başvurma harcının davalılardan (davalı .../... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'nin 45,80 TL ile, davalı ... Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti./... Özel Güvenlik ... Tic. Ltd. Şti.'nin 146,19 TL ile sınırlı olmak üzere) alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 5.034,64-TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı .../... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'nin 1.201,18 TL ile, davalı ... Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti./... Özel Güvenlik ... Tic. Ltd. Şti.'nin 3.833,56 TL ile sınırlı olmak üzere) alınarak davacı tarafa ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 950,00-TL bilirkişi ücreti, 349,70-TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 1.299,70-TL yargılama gideri ile 8,50 TL vekalet harcının toplamı 1.308,20 TL'nin davalılardan (davalı .../... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'nin 312,10 TL ile, davalı ... Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti./... Özel Güvenlik ... Tic. Ltd. Şti.'nin 996,10 TL ile sınırlı olmak üzere) alınarak davacı tarafa ödenmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde HMK 333 maddesi uyarınca taraflara iadesine,
8-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan (davalı .../... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'nin 324,45 TL ile, davalı ... Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti./... Özel Güvenlik ... Tic. Ltd. Şti.'nin 1.035,55 TL ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne ve davalı vekilinin yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 27/09/2022