T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/417 Esas - 2023/213
T.C.
ANKARA7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO: 2022/417 Esas
KARAR NO: 2023/213
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 24/06/2022
KARAR TARİHİ: 28/03/2023
KARAR Y.TARİHİ : 12/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi olarak kurulmuş sermayesinin tamamı devlete ait bir kamu iktisadi teşekkülü olduğunu, .... ihale kayıt nolu ihale neticesinde işi üstlenen ... Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... arasında imzalanan sözleşme ile '...'nün İhtiyacı olan 20 kişi (silahlı) ile 2 yıl süreli özel güvenlik hizmet alımı işinin yüklenici firmaya verildiğini, ihale karar ... yüklenici tarafından ... hesaplarına yatırıldığını, söz konusu damga vergilerinin mükellef olan ... tarafından yasal süresi içerisinde beyan edilip vergi dairesine ödendiğini, ancak yüklenici firmanın daha sonra vergi mahkemesinde açtığı dava neticesinde yatırdığı tutarı iade aldığını, bunun üzerine ... tarafından gönderilen 18.02.2021 tarihli yazıyla ve bilahare vergi/ceza ihbarnamesiyle ... ve tecil faizinin ödenmesinin istendiği, vergi/ceza ihbarnamesi tebliğini takiben uzlaşma neticesinde toplam 17.980,00 TL'nin ... 19.03.2021 tarihinde ... ödenmek zorunda kalındığını, Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılan ihalelerde Kamu İhale Kurumunca hazırlanan ve ... ihalelerinde kullanılan tip sözleşme ve ekleri gereği sözleşme bedeline dahil olan ve yüklenicinin aradaki sözleşme gereği sorumlu olduğu ... tutarı Teşekkülce ödenmek zorunda kalındığından, teşekkülün uğramış olduğu 17.980,00 TL zararın 19.03.2021 ödeme tarihi itibariyle işleyecek avans faiziyle birlikte tahsilinin talep edildiğini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile ... arasında .... ihale kayıt numaralı hizmet alımı sözleşmesi imzalandığını, sözleşme imzalanmadan önce kurumun almış olduğu ihale kararına istinaden ödenmesi gereken ihale karar pulu ... kamu gücü kullanılarak davacı idare tarafından müvekkil şirkete ödetildiğini, müvekkili şirketin, ihale karar pulu ... 488 sayılı ... kanunu uyarınca sorumlusu ve mükellefi ihale makamı olmasından dolayı, yatırmış olduğu ihale karar pulu ... tutarlarının iadesi için ..... Sayılı ilamıyla açmış olduğu davanın reddedildiğini, söz konusu kararın .... . sayılı ilamıyla yerel mahkeme hükmünü kaldırarak lehlerine hüküm verildiğini, ihale makamı ...'nün sözleşme ve şartname hükümlerine istinaden ... sorumlusunun müvekkili şirket olduğundan bahisle huzurdaki davayı ikame ettiğini, ancak davacı tarafın dayanmış olduğu sözleşme ve eki şartname hükümlerinde ihale'ye ilişkin giderlerin sayılmadığını, ayrıca davacı kurumun İdari Şartnamenin 44.6 maddesinde “Sözleşmenin imzalanmasına ilişkin her türlü vergi, resim ve harçlar ile diğer sözleşme giderleri yükleniciye aittir” hükmüne dayandığını, sözleşmenin imzalanmasına ilişkin gider yüklenici tarafından vergi dairesine yatırılan binde 9,48 oranındaki sözleşme ... olup başka bir gider kalemi bulunmadığını, binde 9,48 sözleşme ... yatırmadan ihale makamının yüklenici ile sözleşme imzalamadığını, ancak ihale karar pulu ... ihalenin hangi istekli üzerinde kaldığına ilişkin ihale makamının tek başına aldığı karar olup sadece ihale makamı olan ... imzasını taşıdığını, söz konusu ihale karar pulu ... oranının ise binde 5,69 olduğunu, hizmet alım sözleşmesinin 8.2 maddesinde sözleşmenin eki olduğu belirtilen İdari Şartnamenin 25.1,25.2 maddesinde kanunen ihale karar pulu damga vergisinden sorumluluğun ihale makamına ait olmasına rağmen, ... sorumluluğunun davacı iddialarına göre müvekkili şirkete yüklendiğini, davacı kurum iddialarında söz konusu ... iki kez ödediklerini beyan ettikleri bu iddialarında somut olaya uygun düşmediğini, çünkü Kamu ihale Genel tebliğinde 903 sözleşme giderlerinin içinde sözleşme ..., ihale karar pulu ..., kıdem tazminatı, işyeri hekimliği, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitim gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere bazı unsurların sayıldığı, ancak taraflar arasında imzalanan sözleşme ile kıdem tazminatından dolayı sorumluluğun müvekkili şirkete yüklenmiş olup sadece kıdem tazminatı ödemesinin sözleşme bedelinin %8'ine tekabül ettiği, davacı kurumun ihale karar pulu bedelinin %3'ünün sözleşme giderleri içinde ödendiği, daha sonra tekrardan vergi dairesine ödendiği bu şekilde mükerrer ödeme yapıldığı yönündeki açıklamalarının izahtan vareste olduğunu, özellikle sözleşmenin uygulanmasıyla ilgili ihtilafları çözüme kavuşturacak olan yargı mercilerinin, bilirkişilerin, hakem tayin edilenlerin önlerine gelen somut olayı bu ilke süzgecinden geçirerek değerlendirmeleri ve karara varmaları gerektiğini beyan ederek, açılan davanın tümden reddine, yargılama giderlerinin ve ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep etmiştir.
DELİLLER:
1-)Hukuk uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk son tutanağı,
2-)Mahkememizce alınan bilirkişi raporu,
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, sözleşmeden kaynaklanan ve haksız olarak ödendiği belirtilen alacağın tahsili istemine ilişkindir.
.... ihale kayıt nolu ihale konusu işin, davalı ... Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından üstlenildiği, belirtilen ihale kapsamında davacı ... ile davalı şirket arasında imzalanan sözleşmeyle “davalı ... Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından üstlenildiği, belirtilen ihale kapsamında davacı ... ile davalı şirket arasında imzalanan sözleşmeyle “...'nün İhtiyacı olan 20 kişi 2 yıl süreli özel güvenlik hizmet alımı” işinin davalı yüklenici şirket tarafından yerine bu hususlarda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığı, ... ihale kayıt nolu ihaleye ilişkin karar pulu (....) miktarı olan 9.831,57 TL kadar tutarın davalı yanca davacı ...'e ödendiği (bu ödemeye ilişkin dosya içeriğinde belge bulunmamakla birlikte, ödemenin yapıldığı hususunda tarafların mutabık olduğu), davacı ... tarafından da .... ihale kayıt nolu ihaleye ilişkin karar pulu (....) miktarı olan 9.831,57 TL'nin 14.05.2014 tarihinde vergi idaresine (...'na) banka EFT'si yoluyla yatırıldığı, davalı ... Ltd. Şti. tarafından, ihale kapsamında ...tarafından kendisinden alınarak, vergi idaresine yatırılan 9.831,00 TL ihale kararı ... iadesi istemiyle ...'na başvurulduğu, ancak adı geçen İdare tarafından başvurunun zımnen reddedildiği, davalı ... Ltd. Şti.'nin kendisinden alınan 9.831,00 TL ihale kararı ..... iade isteminin zımnen reddine ilişkin işlemin iptali talebiyle .... E. Sayılı dosyasına kayden dava açtığı,anılan Mahkemece davanın reddine dair 11/06/2020 gün ve .... sayılı kararın verildiği, ... Ltd. Şti. tarafından, bu kararın istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması istemiyle, ...'ne başvurulduğu, ... Dava Dairesinin bu başvuruyla ilgili olarak “istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, 9.831,00 TL ... tahsil tarihinden itibaren işleyecek tecil faizi oranındaki faiziyle birlikte davacıya iadesine, ... 2577 sayılı Kanın'un 45. maddesinin 6. Fıkrası uyarınca kesin olduğundan, işbu karara karşı temyiz yolu kapalı olmak üzere, 16/10/2020 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.” şeklindeki .... Sayılı ve 16.10,2020 tarihli kararı verdiği, verilen karar gereğince, ... (...) tarafından 9.831,00 TL'nin tecil faiziyle birlikte toplam 17.980,00 TL olarak davalıya iade edildiği, ancak ... tarafından, davalıya iade dilen bu tutarın davacıdan tahsili için ceza ihbarnamesi gönderildiği, ... Uzlaşma Komisyonu kararı uyarınca, 9.831,00 TL ... ve 8.149,00 TL tecil faizi olmak üzere toplam 17.980,00 TL'nin, 19.03,2021 tarihinde davacı tarafça ...'ne yatırıldığı anlaşılmaktadır.
Davanın çözümü için herşeyden önce ihale nispi ... kim tarafından ödenmesi gerektiğinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
488 sayılı ... kanununun 3.maddesinde, ... mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu, resmi daireler ile kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların ... kişilerin ödeyeceği belirtilmiştir. Kanuna ekli (1) sayılı tablonun "II.karararlar ve mazbatalar" başlıklı bölümünün 2.fıkrasında, ihale kanunlarına tabi olan veya resmi daire ve kamu tüzel kişiliğe haiz kurumların hertürlü ihale kararlarının nispi damga vergisine tabi tutulacağı hükme bağlanmıştır. Davacının bir iktisadi devlet teşekkülü olduğu belirtilmiştir. Özetlenen söz konusu mevzuat hükümleri gözetildiğinde sözleşme öncesi alınan ihale kararına ilişkin olarak ödenen damga vergisinden dolayı mükellefin davacı kurum olduğu açıktır.
Ancak kanuni yükümlülüğe rağmen sözleşmenin imzalanması sırasında davacıya ait kanuni yükümlülüğün davalı tarafından yerine getirileceğine dair bir anlaşma yapılması mümkün olup bu yönde bir anlaşmanın varlığı halinde sözleşme ilişkisine dayalı olarak davacının ödediği ... davalıdan talep etme hakkının bulunacağı, taraflar arasındaki sözleşme ve söz konusu maddeler incelendiğinde, vergilerin, hizmet alım sözleşmesi imzalanması ile doğacak ... de kapsadığı, aksi halin hakkın kötüye kullanması olacağı, TBK.19.maddeye göre "bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde ve yorumlanmasında, tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın, gerçek ve ortak iradeleri esas alınır." hükmüne göre de, Kamu ihale genel tebliğinin 78.30.maddesinde ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergilerinin teklif veren firmaya ait olduğunun düzenlendiği ve davalının buna göre teklif verdiği ve bu şartlarda sözleşme imzalandığı ve sözleşme imzalandıktan sonra mükellefin davacı idare olduğu iddiasının kabul edilebilir olmadığı anlaşılmakla, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Anlatılan nedenlerle,
1-Davanın KABULÜ İLE,
17.980,00 TL'nin 19.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 1.228,21 TL harçtan peşin alınan 307,06 TL harcın düşümü ile arta kalan 921,15 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Peşin alınan 307,06 TL harcın davalı tarafdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı tarafdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 80,70 TL başvuru ve 11,50 TL vekalet harcı, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti, 97,50 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 3.189,70 TL yargılama giderinin davalı tarafdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde HMK 333 maddesi uyarınca taraflara iadesine,
7-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca .... bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin, davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 28/03/2023
Katip .... Hakim ...
¸e-imza ¸e-imza