T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/628 Esas - 2023/76
T.C.
ANKARA7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO: 2022/628 Esas
KARAR NO: 2023/76
DAVALI : HASIMSIZ
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali)
DAVA TARİHİ: 07/10/2022
KARAR TARİHİ: 07/02/2023
KARAR Y.TARİHİ : 08/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın yetkili hamili olduğu kıymetli evrakın, alacaklı ... Akary. ve Tic. Ltd. Şti. Tarafından, müvekkili ...T.A.Ş. İvedik Orgazine Şube tarafından, Ostim Sanayi Şubesine, protesto onay amacıyla verildiğini ancak borçlusu ... San. Tic. olan ... senet numaralı 1 adet senedin kaybolduğunu belirterek senedin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi ve başka kişilere ciro edilmesi olasılığı olduğundan öncelikle ödemeden men yasağı karar verilmesi ile yargılama sonunda kaybolan senedin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Dava hasımsız olarak açılmıştır.
DELİLLER:
1-)Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi İlanları,
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, Kıymetli Evrak İptali talebi istemine ilişkindir.
Zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali, kıymetli evrakta hak ile çek arasındaki sıkı bağlılığın, çekin zayi edilmesi halinde ortaya çıkaracağı haksızlıkları önleme ihtiyacından doğmuştur. Yetkili hamil veya lehtar tarafından zayi edilen çekin hak sahipliğini teşhis fonksiyonunu ortadan kaldırarak ve dilekçe sahibinin söz konusu hakka sahip olduğu konusunda bir karine yaratarak bu hakkı çekişmesiz olarak talep etmesini sağlamaya yönelik nizasız kaza yani hasımsız bir dava konusu işlemdir. Bu davada Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir. Mahkeme tarafından verilecek iptal kararı ile birlikte borçlu, bono, poliçe veya çeki ibraz edilmeden ödeme imkanına kavuşmaktadır (Özkan Gültekin, Öğretide ve Uygulamada Kıymetli Evrakın Ziya ve İptali, Ankara-2006, s.51).
Kıymetli evrak iptali veya çek iptali davalarında amaç; kıymetli evrakı ibraz mecburiyetinde olan ve çekin zilyetliğini kaybetmesi nedeniyle bu zorunluluğu yerine getiremeyen lehtar veya hamile, hakkının mevcudiyetini kanıtlamak bakımından bir imkan sunmak ve çeki ibraz edememekten dolayı alacak hakkını kullanmaktan mahrum kalmasını önlemektir.
6102 sayılı TTK 757 madde hükmünde kıymetli evrakın iptali ve önleyici önlemler konusunda düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemede iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi men eden kararında ayrıca muhataba vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdii etmeye izin verir ve tevdii yerini gösterir. TTK. 758 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmesi durumunda mahkeme dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. Verilen süre içinde dava açılmazsa mahkeme muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. TTK 759 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca, poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmemesi halinde poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.
Kıymetli evrakın iptali isteminde bulunan kişi poliçe elindeyken ziyaa uğradığını inandırıcı delillerle ispatlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Poliçe ile ilgili yapılan bu düzenlemeler TTK 818/1.fıkra (s) bendinde yapılan düzenleme uyarınca çek hakkında da uygulanır.
Kıymetli evrak iptali zayii edilmesi nedeniyle iptalini talep etme hakkı TTK 757 madde hükmünde yapılan açık düzenleme uyarınca kıymetli evrak (bono, poliçe, çek) elinden çıkan kişi yani yetkili hamil bu davayı açma hakkına sahiptir.
Toplanan deliller, yapılan ilanlar ve tüm dosya içeriği incelendiğinde; kıymetli evrakın zayii nedeniyle açılan iptal davasında kanunda öngörülen şekilde ticaret sicil gazetesinde gerekli ilanların yapıldığı ve yasal süre içerisinde iptal istemine konu kıymetli evrak ilgili herhangi bir hak iddiasının bulunmadığı ve mahkememize müracaat edenin olmadığı anlaşılmakla dava konusu çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Anlatılan nedenlerle,
1-Davanın Kabulüne,
Alacaklısı ... Akaryakıt ve Tic. Ltd. Şti., borçlusu ... San. Tic. Olan, 23.05.2022 düzenlenme tarihli, 30.06.2022 vade tarihli, 31.178,00 TL bedelli senedin zayii olduğunun tespitine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 179,90-TL harcın, peşin alınan 80,70 TL harçtan düşümü ile eksik alınan 99,20- TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Alacaklısı ... Akary. Ve Tic. Ltd. Şti., borçlusu ... San. Tic. Olan, 23.05.2022 düzenlenme tarihli, 30.06.2022 vade tarihli, 31.178,00 TL bedelli senedin üçüncü kişilerce ibrazı halinde ödenmemesi için Mahkememizde açılmış bulunan iş bu dava sonuna kadar TTK.nun 778/ı maddesi göndermesiyle aynı kanunun 757. maddesi uyarınca ödeme yasağı konulmasına'' ilişkin kararın KALDIRILMASINA,
4-Ödeme yasağına ilişkin kararın kaldırılmasına karar verilmiş olduğundan, 10/10/2022 tarihli ve 2 sayılı ara kararı gereği yatırılan 4.676,70 TL teminatın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
5-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, yatırılan gider avansından arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde YATIRANA İADESİNE,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 07/02/2023