T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Dosya No: 2022/699 Esas - 2025/452 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
T.C.
ANKARA
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/699
KARAR NO : 2025/452
HÂKİM : ... ...
KATİP : ...
...
DAVA : İtirazın İptali Davası (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/11/2022
KARAR TARİHİ : 10/06/2025
G.K. YAZIM TARİHİ : 19/08/2025
Mahkememizde görülmekte olan, Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan İtirazın İptali Davasının yapılan açık yargılaması neticesinde, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.
I) DAVA :
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi kapsamında özetle; davalının müvekkili bulunan davacı kooperatifin üyesi olduğu ve kendisine konut tahsis edildiği; davalının üyelikten doğan mali yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle hakkında ... sayılı dosyası kapsamında 15/01/2022 tarihi itibarıyla 14.575,00.-TL birikmiş aidat ve 806,92.-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 15.381,92.-TL üzerinden icra takibi başlatıldığı; ödeme emrinin tebliği üzerine davalının 25/01/2022 tarihli dilekçesi ile borca ve fer'ilerine itiraz etmesi nedeniyle icra takibinin durduğu beyan edilmiş olup; davalının ... takip sayılı dosyasında borca ve fer'ilerine sunduğu itirazın iptaline; alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
II) CEVAP :
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında özetle; müvekkili hakkında davacı tarafından ... esas sayılı dosyası kapsamında icra takibi başlatıldığı ve müvekkili tarafından icra takibine itiraz edilmesi üzerine huzurdaki davanın açıldığı; icra takip dosyası incelendiğinde, borcun sebebi olarak birikmiş aidat borcu olduğunun belirtildiği ancak herhangi bir belgeye atıf yapılmadığı veya bir belge de sunulmadığı; dava dilekçesi incelendiğinde de borcun kaynağına ilişkin bir belge sunulmadığı, deliller kısmında kooperatif kayıtlarına atıf yapıldığının görüldüğü; müvekkilinin davacı kooperatifin (1) sıra numaralı üyeliğini dava dışı ....'dan devralmış olup kooperatif yönetim kurulunun 24/05/2006 tarihli kararı ile 78 sıra numarasıyla karar defterine tescil edilerek üye olarak kaydının yapıldığı; müvekkilinin devraldığı ortaklık payının tüm ödemelerinin yapılmış olup bu yönden herhangi bir borcunun bulunmadığı; ne kayıt sırasında ne de sonrasında müvekkiline aidat ödemeleri veya ek ödeme yükümlülükleri ile ilgili bir bilgi verilmediği, sonrasında da bu yönde herhangi bir tebligat yapılmadığı; müvekkilinin kooperatif ortağı olarak hak etmiş olduğu taşınmazı ve tapu kaydını aldıktan sonra üçüncü bir kişiye satarak devrettiği; müvekkilinin kooperatif hissesini devraldığı tarihten sonra müvekkiline genel kurul daveti veya genel kurul kararı da tebliğ edilmediği; müvekkiline, hak ettiği taşınmaz tapu kaydı devredildikten sonra kooperatifin tasfiye edildiğinin belirtilmiş olduğu; icra takibi sonrasında kooperatifin tasfiye edilmediğinin müvekkili tarafından öğrenildiği, hisse payının tam olarak ödendiği, ek ödeme veya aidat ile ilgili müvekkili tarafından bilinen veya kendisine tebliğ edilen bir karar bulunmadığı için müvekkilinin davacıya bir borcunun da bulunmadığı; borcun dayanağı ile ilgili veya müvekkilinin borcunun hangi tarihte doğduğu ya da müvekkili hakkında icra takibi ve dava açılması ile ilgili hiçbir belge ve bilgi bulunmadığı, bu nedenle husumet, hak düşürücü süre ve zamanaşımı itirazlarında bulunduğu; davacı tarafından icra inkar tazminatı isteminde bulunulduğu, mevcut dosyada icra inkar tazminatı şartlarının oluşmadığı, likit bir alacak olmadığı gibi alacağın varlığının da şüpheli olup yargılamayı gerektirdiği ve müvekkilinin itirazda bir kötü niyeti bulunmadığı beyan edilmiş olup; davanın reddine; açılan dava nedeniyle davacının kötü niyet tazminatına mahkumiyetine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
III) DELİLLER :
... Esas Sayılı (ilgili İcra Dairesinin kapatılması akabinde dosya,.... Arabuluculuk Sayılı Arabuluculuk Dosyası.
... Yevmiye Numaralı)
20/06/2001, 31/03/2002, 28/06/2003, 20/03/2004, 26/02/2006, 15/06/2007, 29/06/2008, 28/06/2009, 25/06/2011, 22/06/2013, 31/05/2015, 22/07/2017, 21/12/2019, 11/12/2021, 10/12/2022, 02/12/2023 ve 23/11/2024 Tarihli Genel Kurullara Ait Hazirun Cetvelleri.
....No'lu Bağımsız Bölüme İlişkin Tapu Kayıtları.
Davalıya Ait İkametgah Belgesi, Davalıya Gönderilen ve İade Edilen Tebligat Zarfları ve Aidat Hareketleri Çizelgesi.
...Tarafından Düzenlenen 08/01/2023 Tarihli Bilirkişi Raporu.
....Tarafından Düzenlenen 07/05/2023 Tarihli Bilirkişi Ek Raporu.
Mali Müşavir ve Bağımsız Denetçi ...tarafından Düzenlenen 10/08/2023 Tarihli Bilirkişi Raporu.
Mali Müşavir ve Bağımsız Denetçi ....Tarafından Düzenlenen 16/07/2024 Tarihli Bilirkişi Ek Raporu.
Bankacı, Mali Müşavir ve Başmüfettiş ... Tarafından Düzenlenen 25/12/2024 Tarihli Bilirkişi Raporu.
IV) DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
a) Dava Konusu Uyuşmazlığın Tespiti :
Mahkememiz nezdinde ikame olunan davanın; davacı ... ("davacı kooperatif" olarak anılacaktır) tarafından, davalı ...'ya ("davalı" olarak anılacaktır) yönelik açılan "Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan İtirazın İptali Davası" olduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasında; "davalının, 24/05/2006 tarihinde dava dışı bir şahıstan ortaklık payını devralarak davacı kooperatife üye olduğu; kooperatif tarafından kendisine bir konut tahsis edilerek tapusunun devredildiği ve davalının daha sonra bu konutu üçüncü bir kişiye sattığı" hususlarında herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığı anlaşılmıştır.
Bu doğrultuda uyuşmazlığın konusunun; .... Esas numarasını almıştır) başlatılan icra takibi ile ilgili olarak; taraflar arasında mevcut kooperatif ortaklık ilişkisi uyarınca davacı kooperatifin (icra takip tarihi itibariyle) 15.381,92.-TL (asıl alacak ve işlemiş faiz) alacağının mevcut bulunup bulunmadığı; alacağın mevcut bulunduğunun tespiti halinde, icra takip tarihi öncesinde uygulanmış faizin doğru hesaplanıp hesaplanmadığı, türü ve oranı ile icra takip tarihi sonrasında uygulanacak faizin türü ve icra inkar tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı; alacağın mevcut bulunmadığının tespiti halinde, davalı lehine kötü niyet tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarından ibaret olduğu anlaşılmıştır.
b) Dava Şartları ve İlk İtirazların Değerlendirilmesi :
Mahkememizce yürütülen yargılama kapsamında; öncelikle "dava şartlarının mevcut bulunup bulunmadığı” hususunda yapılan incelemede; Mahkememiz nezdinde açılan itirazın iptali davasına konu icra takibinin, geçerli bir icra takibi olduğu; 6102 Sayılı TTK.'nın 5/A maddesi uyarınca taraflar arasındaki arabuluculuk görüşmelerinin, usulüne uygun olarak gerçekleştirilmiş bulunduğu; 6100 Sayılı HMK.'nın 114. maddesi kapsamında belirtilen dava şartlarında eksiklik bulunmadığı tespit edilmiştir.
Bunun yanı sıra "ilk itirazlar" hususunda yapılan incelemede; davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında "yetki" veya "tahkim" ilk itirazlarında bulunulmadığı anlaşılmakla, bu hususta Mahkememizce herhangi bir inceleme yapılmamıştır.
c) İtirazın İptali Davasının Hukuki Nitelendirmesi :
İtirazın İptali Davası; herhangi bir icra takibinde, borçlu tarafından sunulmuş olan "itirazın geçersiz kılınması", borçlu itirazı ile devam edilemeyen ilamsız takibe konu "alacağın varlığının tespiti" ile "icra takibinin devamına karar verilmesi" talebi ile ilgili olup; bu doğrultuda, takibe konu alacağın borçludan tahsilini temin amacı taşımaktadır.
İtirazın İptali Davasını düzenleyen, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun "İtirazın İptali" başlıklı 67. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:
"(1) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.
(2) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.
(3) İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır.
(4) ...
(5) Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır.
(6) Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır."
Yukarıda belirtilen Kanun hükmünden de anlaşılmakta olduğu üzere, "İtirazın İptali Davası" açılabilmesi için:
a) İlamsız takip yapılmış olması,
b) Borçlunun bu takibe itiraz etmesi,
c) İtirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının, bir yıl içinde Mahkemeye başvurmuş olması
yasal koşullarının gerçekleşmesi gerekmektedir.
Yukarıda belirtilen madde hükmü kapsamında da açıkça belirtildiği üzere alacaklı; ilgili icra dosyasında, borçlu/borçlular tarafından sunulan "ödeme emrine itiraz beyanının" kendisine tebliğini müteakiben bir (1) sene içerisinde açabileceği "itirazın iptali" davası kapsamında; borçlu/borçlular tarafından ileri sürülmüş olan itirazın, (genel hükümler uyarınca "alacağının varlığını" ispat etmek suretiyle) iptalini talep edebilir.
İtirazın iptali davası ile ilgili olarak belirtilen bir (1) senelik süre, hak düşürücü nitelikte olup; anılan süre içerisinde "itirazın iptali davası" açılmaması halinde dahi alacaklı, genel hükümler çerçevesinde dava açmak suretiyle alacağını talep edebilecektir.
İtirazın iptali davası; yargılama usulü bakımından "genel hükümlere" tâbidir. Davalı/borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da, bu dava içinde kendisine tanınan yasal cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır. Yasal cevap süresi içinde davalı/borçlu tarafından ileri sürülmeyen itirazlar, Mahkeme tarafından re'sen dikkate alınamaz ve takibe itiraz edilirken bildirilen sebeplerle sınırlı araştırma yapılır.
Dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tâbi bulunduğundan; "ispat yükü" normal bir alacak davasında kabul edilecek "ispat yükü" ile aynıdır. Bu açıklamadan hareketle; 6100 sayılı HMK.'nın 190. maddesi uyarınca ispat yükü, kanunda özel düzenleme bulunmadıkça, "iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa" aittir. Bu genel kuralın dışında bazı istisnai hâllerde, ispat yükü yer değiştirerek davalı tarafa geçer.
Neticeten; davacı ya da davalı, iddiasını ya da savunmasını, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda belirtilen hükümler uyarınca ispat külfeti altındadır. Buna göre yürütülecek yargılama sonucunda Mahkeme tarafından verilecek karar; "dava konusunun esası" hakkında, söz konusu uyuşmazlığı "kesin hükümle sonuçlandıran" bir nihai karar olup, "icra takibinin devamı" hususunda da takdir içermektedir.
d) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Değerlendirme :
Mahkememiz nezdinde ikame olunan dava kapsamında; davalının kooperatif aidat borcunu ödememesi nedeniyle başlatılan icra takibine haksız olarak itiraz ettiği iddiasıyla; itirazın iptaline ve davalının, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkumiyetine karar verilmesinin talep edilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında ise özetle; müvekkilinin kooperatife aidat borcu bulunmadığı, aidat taleplerine ilişkin genel kurul kararlarının kendisine tebliğ edilmediği ve taşınmazı devretmesiyle sorumluluğunun kalmadığı belirtilerek; davanın reddine ve davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesinin talep edilmiş olduğu anlaşılmıştır.
d.1) Bilirkişi İncelemeleri :
Mahkememizce, itirazın iptali istenen icra takibine konu alacağın varlığı ve miktarı hususlarında ayrıntılı ve denetime elverişli rapor düzenlenmesi amacıyla dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.
i. S.M.M.M., Kooperatifler Uzmanı .... Tarafından Düzenlenen 08/01/2023 Tarihli Bilirkişi Raporu :
Anılan bilirkişi raporu kapsamında; davalının konutunu satmış olsa dahi ortaklık payını devretmediği için ortaklığının devam ettiği ve aidat borcundan sorumlu olduğu; davacı tarafından sunulan aidat hareketleri raporuna göre davalının 14.575,00.-TL üye aidat borcunun ve 806,92.-TL gecikme cezası borcunun bulunduğu hususları rapor edilmiştir.
08/01/2023 tarihli bilirkişi raporuna yönelik olarak; davacı vekili tarafından 14/03/2023 tarihli duruşmada verilen sözlü beyanda "eksikliklerin giderilmesini ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ettikleri" beyanında bulunulduğu; davalı vekili tarafından ise "raporun yasal dayanağının olmadığı, kooperatif ana sözleşmesi ve genel kurul kararlarına atıf yapılmadığı, sadece davacının imzasız çizelgesine dayandığı" gerekçeleriyle itiraz edildiği anlaşılmış ve Mahkememizce, itirazların dikkate alınması suretiyle ek rapor alınması kararı verilmiştir.
ii. S.M.M.M., Kooperatifler Uzmanı ....Tarafından Düzenlenen 07/05/2023 Tarihli Bilirkişi Ek Raporu :
Anılan bilirkişi ek raporu kapsamında; ek rapor tanzimi için kooperatif yetkililerine ulaşılamadığı, kooperatifin yasal kayıt ve belgelerinin kendisine ibraz edilmediği, bu nedenle yeni bir rapor hazırlamanın mümkün olmadığı ve ilk rapordaki tespitlerin geçerliliğini koruduğu hususları rapor edilmiştir.
07/05/2023 tarihli bilirkişi ek raporuna yönelik olarak; davacı vekili tarafından 13/06/2023 tarihli duruşmada "biz eksik belgeleri sunmuştuk, fakat tamamı incelenmeden rapor tanzim edilmiştir, tarafımıza süre verilir ise eksik hususları tamamlayalım" beyanında bulunulmuş; davalı vekili tarafından ise "ek raporun ilk raporun kopyası olduğu, istenen belgeler celp edilmeden rapor düzenlenemeyeceği" gerekçeleriyle itiraz edilmiş olup; Mahkememizce bilirkişi ....'ın 07/07/2023 tarihli dilekçesi ile görevden çekilme talebinin 12/07/2023 tarihli ara kararla kabulüne ve yeni bir bilirkişi atanmasına karar verilmesi üzerine dosya yeni bilirkişiye tevdi edilmiştir.
iii. Mali Müşavir ve Bağımsız Denetçi .... Tarafından Düzenlenen 10/08/2023 Tarihli Bilirkişi Raporu :
Anılan bilirkişi raporu kapsamında; davalının ortaklığının devam ettiği ve aidat borcunu ödemekle yükümlü olduğu; kooperatif defterleri ve genel kurul kararları incelenerek davalının bakiye asıl alacağının 14.575,00.-TL olduğu; ancak kooperatifin defter kayıtlarında diğer üyeler için gecikme zammı uygulaması kaydına rastlanmadığından, eşitlik ilkesi gereğince davalıdan da gecikme zammı talep edilemeyeceği hususları rapor edilmiştir.
10/08/2023 tarihli bilirkişi raporuna yönelik olarak; davacı vekili tarafından, 17/10/2023 tarihli duruşmada sunulan sözlü beyan kapsamında "bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu ve talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep ettikleri" yönünde beyanda bulunulduğu; davalı vekili tarafından ise, "müvekkiline genel kurul çağrılarının usulüne uygun tebliğ edilmediği; raporun, davacı kayıtlarını sorgulamaksızın doğru kabul ederek hazırlandığı; 2006, 2011-2013 ve 2014 yıllarına ait aidatların hatalı hesaplandığı; icra takibi tarihi itibarıyla henüz muaccel olmayan 2022 yılı aidatının hesaba dahil edildiği ve müvekkilinin taşınmazı devrettiği tarih itibarıyla borcu bulunmadığı" gerekçeleriyle itiraz edilmiş olup; Mahkememizce 22/05/2024 tarihli celsede itirazların değerlendirilmesi amacıyla ek rapor alınması cihetine gidilmiştir.
iv. Mali Müşavir ve Bağımsız Denetçi .... Tarafından Düzenlenen 16/07/2024 Tarihli Bilirkişi Ek Raporu :
Anılan bilirkişi ek raporu kapsamında; davalının itirazları değerlendirilmiş; 2006 yılı borcunun 720,00.-TL olarak düzeltilmesi gerektiği; icra takibi tarihi itibarıyla 2022 yılı aidatlarının henüz muaccel olmadığı ve bu nedenle hesaptan çıkarılması gerektiği; yapılan düzeltmeler neticesinde davalının ödemesi gereken toplam aidat tutarının 21.940,00.-TL olduğu, yaptığı 8.980,00.-TL ödeme düşüldüğünde bakiye borcun 12.960,00.-TL olduğu hususları rapor edilmiştir.
16/07/2024 tarihli bilirkişi ek raporuna yönelik olarak; davacı vekili tarafından "2022 yılı aidatının dahil edilmesi gerektiği ve gecikme cezasının da hesaplanması gerektiği" gerekçeleriyle itiraz edilmiş; davalı vekili tarafından ise 05/11/2024 tarihli duruşmada "Bilirkişi raporuna yönelik yazılı beyan sunmamış olmakla birlikte itirazımızda belirttiğimiz hususları bilirkişi araştırmamıştır. Kabul etmiyoruz." beyanında bulunulmuş olup; Mahkememizce 05/11/2024 tarihli celsede, tarafların itirazları dikkate alınarak ve alınan raporların hükme esas alınabilir nitelikte ayrıntılı, denetime elverişli ve ihtilafı çözer nitelikte bulunmadıkları kanaatiyle yeni bir bilirkişiden rapor alınması cihetine gidilmiştir.
v. Bankacı, Mali Müşavir ve Başmüfettiş ... Tarafından Düzenlenen 25/12/2024 Tarihli Bilirkişi Raporu :
Anılan bilirkişi raporu kapsamında; davalının kooperatif ortaklığının devam ettiği; davacının ticari defter ve kayıtları incelendiğinde davalının 2021 yılı sonu itibarıyla 13.195,00.-TL aidat borcunun bulunduğu; icra takibi tarihi olan 18/01/2022 itibarıyla 2022 yılı aidatlarının henüz vadelerinin dolmadığı ve bu nedenle muaccel olmadıkları, dolayısıyla talep edilebilecek asıl alacağın 13.195,00.-TL olabileceği; kooperatifin diğer üyelere gecikme cezası uygulamadığı tespit edildiğinden, ortaklar arası eşitlik ilkesi gereğince davalıdan da gecikme faizi talep edilemeyeceği hususları rapor edilmiştir.
25/12/2024 tarihli bilirkişi raporuna yönelik olarak davacı vekili tarafından 25/02/2025 tarihli duruşmada "dosya tekemmül etmiştir, talebimiz gibi karar verilmesi talep olunur." beyanında bulunulmuş; davalı vekili tarafından ise "önceki raporlara yapılan itirazların karşılanmadığı, genel kurul çağrılarının usulüne uygun tebliğ edilmediği, 2006 yılı aidatının hatalı hesaplandığı, taşınmazın devredildiği 26/06/2012 tarihi itibarıyla borcu bulunmadığı" gerekçeleriyle itiraz edilmiştir.
25/12/2024 tarihli bilirkişi raporuna yönelik olarak davalı vekili tarafından sunulan itirazların incelenmesi neticesinde; davalı vekilinin tüm raporlara yönelik temel ve tekrar eden itirazının, bilirkişilerin hesaplama yöntemlerinden ziyade, işbu hesaplamalara dayanak teşkil eden ana belgelerin (ana sözleşme, tebligat kanıtları vb.) dosyada bulunmaması yönünde olduğu ve söz konusu belgelerin incelenmesinin, Mahkememizce yapılacak hukuki değerlendirme kapsamında bulunduğu anlaşılmakla ve sair hususlarda bilirkişi raporunun hükme esas alınabilir nitelikte ayrıntılı ve denetime elverişli olduğu kanaatine varılarak, ek/yeni rapor alınması cihetine gidilmemiş; davalı vekilinin itirazlarının Mahkememizce değerlendirilmesi amacıyla öncelikle .... müzekkere yazılarak, icra takibine dayanak olan belgelerin gönderilmesi istenilmiş; bunun yanı sıra davacı vekiline, davalının talep ettiği ve eksikliğini "Kooperatif ana sözleşmesini, tüm genel kurul hazirun listelerini ve davalıya yönelik genel kurul çağrı tebligatlarını" sunması için 2 hafta kesin süre verilmiştir.
Müteakiben; Mahkememizce .... yazılan müzekkereye ikmalen yanıt verildiği; davacı vekili tarafından ise Kooperatif Ana Sözleşmesi, ilgili yıllara ait Genel Kurul Hazirun Listeleri ve davalıya gönderilen Genel Kurul Çağrılarına ilişkin iade edilmiş tebligat zarfları Mahkememize sunulmuş olduğu anlaşılmıştır.
vi. Bilirkişi Kök ve Ek Raporları İle İlgili Nihai Değerlendirme:
Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporları arasında, talep edilebilir alacak miktarı ve gecikme cezasının uygulanabilirliği hususlarında çelişkiler bulunduğu anlaşılmıştır. İlk bilirkişi raporları davacının talebine yakın bir borç tespiti yaparken, sonraki raporlar hem hesaplama yöntemleri hem de hukuki ilkelerin uygulanması bakımından farklı sonuçlara ulaşmıştır. Özellikle dava konusu alacak miktarının tespiti hususunda; ilk bilirkişi .... tarafından dava konusu alacak miktarının 14.575,00.-TL olarak; ikinci bilirkişi...tarafından 12.960,00.-TL olarak, son bilirkişi .... tarafından ise 13.195,00.-TL olarak tespit ettiği anlaşılmaktadır. Bu durum; bilirkişi raporları arasında asıl alacak miktarı ve gecikme cezasının istenip istenemeyeceği hususlarında çelişkiler bulunduğunu göstermektedir.
Dosya kapsamında en son aldırılan ve Bankacı, Mali Müşavir ... tarafından düzenlenen 25/12/2024 tarihli bilirkişi raporunun kapsamı itibariyle çelişki barındırmadığı; önceki raporlardaki çelişkilerin giderilmiş olduğu; hem kooperatifin ticari defterlerinin, hem de genel kurul kararlarının bir arada değerlendirildiği anlaşılmıştır. Bunun yanı sıra, raporda kullanılan hesaplama yöntemi incelendiğinde; icra takibinin başlatıldığı 18/01/2022 tarihinin esas alınması suretiyle, bu tarih itibarıyla 2022 yılı aidatlarının henüz vadesinin gelmediğinin ve dolayısıyla talep edilemeyeceğinin (önceki bilirkişi raporları kapsamında gözden kaçırılan veya yanlış değerlendirilen detay) hukuki olarak doğru bir şekilde tespit edilmiş olduğu; anılan raporda, gecikme faizi talebinin sadece genel kurul kararlarının varlığına göre değil, aynı zamanda kooperatifin ticari defterlerinin incelenmesi suretiyle, fiili uygulamanın da (diğer üyelere uygulanıp uygulanmadığı) denetlemiş olduğu; gecikme faizinin istenemeyeceği yönündeki asıl kanaatin belirtilmesi ile birlikte, Mahkemenin aksi yönde karar vermesi ihtimaline karşı faiz miktarını ayrıca hesaplanmış olduğu (ek rapora mani olunduğu); talep edilebilir anapara borcunun, davalının bakiyesinin negatife düştüğü 2014 yılından başlayarak takip öncesi son tam yıl olan 2021 sonuna kadar olan dönemi esas alarak net bir şekilde gerekçelendirildiği anlaşılmakla; hükme esas alınabilir nitelikte ayrıntılı ve denetime elverişli olduğu kanaatine varılmıştır.
d.2) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Nihai Değerlendirme :
Mahkememizce yürütülen yargılama sürecinde toplanan deliller, taraf beyanları ve dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; davanın, kooperatif aidat borcundan kaynaklanan itirazın iptali talebine ilişkin olduğu; "davalının, 24/05/2006 tarihinde davacı kooperatife üye olduğu; kooperatif tarafından kendisine tahsis edilen konutun tapusunu 21/04/2011 tarihinde aldığı ve bu konutu 26/06/2012 tarihinde üçüncü bir kişiye sattığı" hususlarında taraflar arasında bir ihtilaf bulunmadığı; uyuşmazlığın, davalının konutu satmasına rağmen ortaklık payını devretmemesi nedeniyle kooperatif üyeliğinin devam edip etmediği ve bu sebeple aidat borçlarından sorumlu olup olmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere, yapı kooperatiflerinde ortağa tahsis edilen taşınmazın üçüncü kişiye satılması, ortaklık payının da usulüne uygun olarak devredilmediği müddetçe ortaklık sıfatını sona erdirmez. Dosya kapsamında, davalının ortaklık payını devrettiğine dair herhangi bir delil bulunmadığı anlaşıldığından; davalının davacı kooperatifteki ortaklığının devam ettiği ve bu sıfatla genel kurul kararlarıyla belirlenen aidat borçlarından sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Asıl alacak miktarı yönünden yapılan incelemede; Mahkememizce en son aldırılan ve hükme esas alınan 25/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda yapılan hesaplamanın (icra takibinin başlatıldığı 18/01/2022 tarihinin esas alınması suretiyle, bu tarih itibarıyla 2022 yılı aidatlarının henüz vadesinin gelmediğinin ve dolayısıyla talep edilemeyeceğinin tespit edilmiş olması; anılan raporda, gecikme faizi talebinin sadece genel kurul kararlarının varlığına göre değil, aynı zamanda kooperatifin ticari defterlerinin incelenmesi suretiyle, fiili uygulamanın da denetlemiş olması hususları göz önüne alınarak) dikkate alınması suretiyle; davacı tarafın asıl alacak miktarının 13.195,00.-TL olduğu kanaatine varılmıştır.
Dava konusu icra takibinde talep edilen faiz alacağı hususunda yapılan incelemede; davacı kooperatifin ticari defterlerinde, diğer üyelere yönelik bir gecikme faizi veya cezası uygulamasına rastlanmamış olması nedeniyle ve 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesinde belirtilen "Ortaklar bu Kanunun kabul ettiği esaslar dahilinde hak ve vecibelerde eşittirler." hükmü ile Kooperatif Ana Sözleşmesinin 21. maddesinde belirtilen "ortaklar arası eşitlik" ilkesi uyarınca, uygulamada kimseden tahsil edilmeyen bir gecikme cezasının, sadece davalıdan talep edilmesinin de mümkün bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
İcra inkar tazminatına hükmedilmesi hususundaki talep ile ilgili olarak ise; kooperatif alacağının genel kurul kararlarına dayanması sebebiyle likit ve belirli olduğu anlaşıldığından, icra inkar tazminatı talebinin de (kısmen) kabulü gerektiği kanaatine varılmıştır.
V) HÜKÜM : (Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle)
1) Davanın KISMEN KABULÜNE,
Bu doğrultuda;
.... Esas numarasını almıştır) icra takibine yapılan itirazın 13.195,00 TL.'lik (asıl alacak) kısmının iptaline,
Asıl alacaktan ibaret toplam 13.195,00 TL. üzerinden, (asıl alacağa, icra takip tarihinden itibaren) işletilecek yasal faizi ile icra takibinin devamına,
2) Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
3) Hükmolunan alacağın %20’si olan 2.639,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
4) Karar ve İlâm Harcı :
a) Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 901,35.-TL harçtan, davacı tarafından yatırılmış bulunan 185,78.-TL. harcın mahsubu ile bakiye kalan 715,57.-TL harcın; davalı taraftan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
b) Davacı tarafından yatırılmış bulunan 185,78.-TL peşin harç, 80,70.-TL başvurma harcı ve 11,50.-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 277,98.-TL harcın; davalı taraftan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
5) Yargılama Gideri ve Gider Avansı :
a) Davacı tarafından yatırılmış bulunan 4.000,00.-TL bilirkişi ücreti, 1.270,00.-TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 5.270,00.-TL yargılama giderinden; kabul/talep oranına göre hesaplanan 4.520,74.-TL'nin, davalı taraftan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE; bakiye kalan 749,26.-TL yargılama giderinin ise davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
b) Arabuluculuk faaliyeti neticesinde, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı anlaşıldığından; Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2. maddesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00.-TL arabuluculuk ücretinden; kabul/talep oranına göre hesaplanan 2.676,41.-TL.'nin davalıdan tahsili; 443,59.-TL.'nin ise davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
c) Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın; kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde, HMK.'nın 333. maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,
6) Vekâlet Ücreti :
a) Davacı tarafın kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3. ve 13. maddeleri uyarınca (Mahkememizce kabulüne karar verilen miktar olan 13.195,00.-TL. üzerinden) takdir edilen 13.195,00.-TL. vekalet ücretinin, davalı taraftan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
b) Davalı tarafın kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3. ve 13. maddeleri uyarınca (Mahkememizce reddine karar verilen miktar olan 2.186,92.-TL. üzerinden) takdir edilen 2.186,92.-TL. vekalet ücretinin, davacı taraftan tahsili ile davalıya ÖDENMESİNE,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda; dava değeri itibariyle KESİN nitelikte olmak üzere, yapılan açık yargılamada karar verildi. 10/06/2025
Katip ... Hâkim ...
¸ ¸
Gerekçeli Karar