T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Dosya No: 2022/788 Esas - 2025/453 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
T.C.
ANKARA
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/788
KARAR NO : 2025/453
....
DAVA : Rücuen Tazminat (Hizmet Alım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/12/2022
KARAR TARİHİ : 10/06/2025
G.K. YAZIM TARİHİ : 18/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan, Hizmet Alım Sözleşmesinden Kaynaklanan Rücuen Tazminat Davasının yapılan açık yargılamasında neticesinde, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.
I) DAVA :
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi kapsamında özetle; Davacı .... Genel Müdürlüğünün 233 sayılı KHK hükümlerine tabi bir ....olduğu; hizmet binası ile işlettiği havalimanlarındaki temizlik hizmetlerini piyasaya yaptırdığı; davalıların işçisi olarak .... Havalimanında çalışan ... sayılı, 26/06/2019 tarihli kararı) neticesinde kesinleşen karara istinaden .... Esas sayılı dosyasına davacı tarafından 31/05/2022 tarihinde 56.684,93.-TL (1.474,79.-TL stopaj mahsup edilerek 55.210,14.-TL yatırıldığı) ödeme yapıldığı; davalılar ile imzalanan muhtelif tarihli sözleşmelerin eklerindeki teknik şartnamelerin 5.1, özel şartnamelerin 8.1.2 veya 7.10 maddelerinde yüklenicinin çalıştırdığı işçilerin hak ve alacaklarından yüklenicinin sorumlu olduğu, ....ye sorumluluk yüklenemeyeceği şeklinde düzenlemeler bulunduğu;.... sayılı ilamında da Kurumun ödediği tazminatları taşerondan rücuen talep edebileceğinin belirtildiği; bu nedenlerle davacı tarafından ödenen 56.684,93.-TL'nin rücuen tahsilinin gerektiği; ödenen tutarın tahsili için ticari arabuluculuğa başvurulduğu ancak anlaşma sağlanamadığı beyan edilmiş olup; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 56.684,93.-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline; yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
II) CEVAP :
Tensip zaptı ve davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesini içeren "ön inceleme duruşma davetiyesi"; (6100 Sayılı HMK.'nın 317, 318, 140/5, 141, 147 ve 320. maddeleri uyarınca ihtarat içerir şekilde) davalılara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup; davalılar tarafından Mahkememize cevap dilekçesi sunulmamış olması nedeniyle, 6100 sayılı HMK.'nın 128. maddesi uyarınca, dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamının, davalıların tümü tarafından inkar edilmiş olduğu kabul edilmiştir.
(Davalı.... yönünden, 10/06/2025 tarihli duruşmada tefrik kararı verilmiştir.)
III) DELİLLER :
.... Arabuluculuk Sayılı Arabuluculuk Dosyası.
.... Karar Sayılı Dava Dosyası.
.... Esas Sayılı Yazısı Ekinde Gönderilen ..... Esas Sayılı İcra Takip Dosyası.
.... Sayılı Yazısı Ekinde Gönderilen ....Hizmet Dökümü, İşyeri Ünvan Listesi, Sigortalı İşten Ayrılış Bildirgeleri, Sigortalı İşe Giriş Bildirgeleri)
.... İflas Sayılı Yazısı ve Ekleri (.... İflas Durumu, Alacak Başvuruları, İlk Alacaklılar Toplantı Tutanağı Hk.)
.... Esas Sayılı Yazısı Ekinde Gönderilen Belgeler.
.... Karar Sayılı Gerekçeli Kararı ve Kesinleşme Şerhi.
.... İflas Sayılı Yazısı ve Ek Belgeleri (.....)
....İflas Sayılı Dosyasına Ait 27/02/2025 tarihli İkinci Alacaklılar Toplantı Tutanağı ve Hazirun Cetveli.
....'nin 27/02/2025 Tarihli İkinci Alacaklılar Toplantısı Faaliyet Raporu ve Gündemi.
Hande Kutluer Tekin Tarafından Mahkememize Sunulan 04/11/2024 Tarihli Bilirkişi Raporu.
IV) DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
a) Dava Konusu Uyuşmazlığın Tespiti :
Mahkememiz nezdinde ikame olunan davanın; davacı .... ("davacı kurum" olarak anılacaktır) tarafından, davalılar ....ye ("davalılar" olarak veya münferiden isimleriyle/unvanlarıyla anılacaklardır) yönelik açılan "Hizmet Alım Sözleşmesinden Kaynaklanan Rücuen Alacak Davası" olduğu anlaşılmıştır.
Davalılar tarafından, Mahkememize cevap dilekçesi sunulmamış olması nedeniyle, taraflar arasında "uyuşmazlık bulunmayan hususlar" tespit edilememiş olmakla birlikte; 6100 sayılı HMK.'nın 128. maddesi uyarınca, dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamının, davalıların tümü tarafından inkar edilmiş olduğu kabul edilmiştir.
Bu doğrultuda uyuşmazlığın; davacı kurumun, dava dışı işçi.... .... sayılı kararına istinaden .... E. sayılı dosyasına yaptığı ödemeden kaynaklı olarak davalılara rücu hakkının bulunup bulunmadığı; rücu hakkının varlığı halinde, her bir davalının kendi çalıştırma dönemleri oranında sorumlu olacağı alacak miktarının ne olduğu ve rücuen talep edilen alacak miktarına uygulanacak faizin türü, başlangıç tarihi ve oranı hususlarında ibaret olduğu anlaşılmıştır.
b) Dava Şartları ve İlk İtirazların Değerlendirilmesi :
Mahkememizce yürütülen yargılama kapsamında; öncelikle "dava şartlarının mevcut bulunup bulunmadığı” hususunda yapılan incelemede; 6100 Sayılı HMK.'nın 114. maddesi kapsamında belirtilen dava şartlarında eksiklik bulunmadığı tespit edilmiştir.
Bunun yanı sıra "ilk itirazlar" hususunda yapılan incelemede; davalılar tarafından Mahkememize cevap dilekçesi sunulmamış olması nedeniyle, 6100 Sayılı HMK.'nın 117. maddesi uyarınca "yetki" veya "tahkim" ilk itirazları bulunmadığı anlaşıldığından, bu hususta Mahkememizce herhangi bir inceleme yapılmamıştır.
c) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Değerlendirme :
Mahkememiz nezdinde ikame olunan dava kapsamında; davacı vekili, müvekkili bulunan kurumun dava dışı işçiye ödemek zorunda kaldığı kesinleşmiş mahkeme kararına dayalı işçilik alacakları ve fer'ilerinin, davalı alt işverenler ile akdedilen hizmet sözleşmelerindeki sorumluluk hükümlerine ve .... içtihatlarına dayanarak, davalılardan her birinin işçiyi çalıştırdığı süreyle orantılı olarak, ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte rücuen tahsiline karar verilmesinin talep edilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Davalılar tarafından Mahkememize cevap dilekçesi sunulmamış olması nedeniyle, 6100 sayılı HMK.'nın 128. maddesi uyarınca, dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamının, davalıların tümü tarafından inkar edilmiş olduğu kabul edilmiştir.
c.1) Bilirkişi İncelemesi :
Mahkememizce, rücuya konu olan ve tespiti talep edilen alacağın varlığı ve miktarı hususlarında ayrıntılı ve denetime elverişli rapor düzenlenmesi amacıyla dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.
i. .... Tarafından Düzenlenen 04/11/2024 Tarihli Bilirkişi Raporu :
Anılan bilirkişi raporu kapsamında; davacı ile davalılar arasındaki hizmet alım sözleşmesi örneklerinin incelendiği; bu sözleşmelerde ve ekli şartnamelerde genel olarak, yüklenicinin (davalıların) çalıştırdığı işçilerin İş Kanunu,.... Mevzuatı ve diğer mevzuatlardan doğan tüm hak ve alacaklarından bizzat sorumlu olduğu, bu sorumluluğun ....'ye yüklenemeyeceğinin düzenlendiği;.... kararlarına göre, sözleşmede asıl işverenin sorumlu olacağına dair bir hüküm bulunmadıkça, işçiye ödeme yapan asıl işverenin ödediği bedeli ve fer'ilerini tamamen alt işverenden (yükleniciden) talep edebileceği; ....'ye ait işyerinde farklı alt işverenler nezdinde (dava konusu şirketler dahil) temizlik işçisi olarak çalıştığı, davalılar....ile .... arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunduğu kabul edilerek, işçinin kıdem (16.876,99.-TL brüt) ve ihbar tazminatı (2.134,16.-TL brüt) taleplerinin kabul edildiği ve kararın .... 06/05/2022 tarihli kararı ile kesinleştiği; dava dışı işçinin .... hizmet dökümünde toplam sigortalı çalışma süresinin 5028 gün olduğu, ancak İş Mahkemesi dosyasında aralıksız çalıştığı kabul edilerek....arası toplam 5388 gün üzerinden hesaplama yapıldığı, aradaki 360 günlük farkın sigortasız çalışılan dönemlere (01/11/1998-05/04/1999 arası 155 gün ve 01/11/1999-22/05/2000 arası 205 gün) tekabül ettiği, davacının denetim yükümlülüğünü yerine getirmediği kabulüyle bu 360 günlük sigortasız döneme ilişkin sorumluluğun davacı .... uhdesinde bırakılarak hesaplama yapıldığı; .... Esas sayılı takip dosyasında toplam 56.684,93.-TL alacak hesaplandığı ve davacı ....tarafından 31/05/2022 tarihinde 55.210,14.-TL ödeme yapıldığı, ayrıca 1.474,79.-TL stopaj kesintisi ile birlikte toplam 56.684,93.-TL'nin ödendiği; .... yerleşik içtihatlarına göre, kıdem tazminatından tüm alt işverenlerin işçiyi çalıştırdıkları süreyle orantılı olarak sorumlu olduğu, ihbar tazminatından ise sadece son alt işveren olan ...'nin sorumlu olduğu; icra dosyasına ödenen asıl alacaklar (kıdem ve ihbar tazminatı), işlemiş faizler, mahkeme masrafları, mahkeme vekalet ücreti, icra masrafları, icra vekalet ücreti ve tahsil harcı gibi tüm fer'i alacakların da, davalıların sorumlu oldukları asıl alacak (kıdem tazminatı payları ve Modern Kimya için ihbar tazminatı) oranında paylaştırılması gerektiği belirtilerek; dava dışı işçinin toplam hizmet süresi olan 5388 gün üzerinden, davacı uhdesinde kalan sigortasız dönem (360 gün) ve davada taraf olmayan ....nin dönemi (422 gün) mahsup edildikten sonra, davalıların toplam sorumlu olduğu sürenin (5388 - 360 - 422 = 4606 gün) bulunduğu ve her bir davalının bu süre içindeki payına göre (..... 1287 gün/%23.89, ..... 277 gün/%5.14, .... 1489 gün/%27.64, ...p 306 gün/%5.68, .... 151 gün/%2.80, .... 120 gün/%2.23, .... 976 gün/%18.11) toplam ödenen 56.684,93.-TL'nin dağıtıldığı; buna göre .... ve davacı uhdesinde kalan sigortasız döneme isabet eden toplam 7.377,30.-TL'nin ise davacı üzerinde kaldığı hususları rapor edilmiştir.
04/11/2024 tarihli bilirkişi raporuna yönelik olarak; davacı vekili tarafından sunulan 11/11/2024 tarihli dilekçe kapsamında, "bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğu ve aleyhe olan hususları kabul etmedikleri" gerekçeleriyle itiraz edilmiş olup; davalılar tarafından bilirkişi raporuna yönelik herhangi bir beyan veya itiraz dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.
Mahkememizin 10/06/2025 tarihli 7. celsesinde; Mahkememize sunulan 04/11/2024 tarihli raporun ayrıntılı ve denetime elverişli olduğu; bunun yanı sıra davacı vekili tarafından sunulan itiraz dilekçesi kapsamında itiraz gerekçelerinin somut olarak belirtilmemiş olduğu ve bu doğrultuda esasa müessir nitelikte de bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekili tarafından sunulan itirazın reddine ve Mahkememizce ek/yeni bilirkişi raporu aldırılmasına yer olmadığına karar verilmiştir.
ii. Bilirkişi Raporu İle İlgili Nihai Değerlendirme:
Mahkememizce alınan 04/11/2024 tarihli bilirkişi raporunun herhangi bir çelişki barındırmadığı; sözleşme maddelerinin yorumlanmasında veya sözleşmede tespit edilen verilerin bilirkişi raporuna aktarılmasında bir yanlışlık veya tutarsızlık içermediği; Mahkememiz ara kararı ve....'ın yerleşik içtihatları doğrultusunda hazırlanmış bulunduğu; anılan rapor kapsamında, davacının rücu talebinin dayanağı olan kesinleşmiş mahkeme kararı ve icra dosyasına yapılan ödeme incelenmiş, davacı ile davalılar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri ve ilgili maddeleri değerlendirilmiş,... kayıtları esas alınarak her bir davalının dava dışı işçiyi çalıştırdığı süreler ayrıntılı olarak tespit edilmiş olduğu; Yargıtay içtihatlarına uygun şekilde kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve tüm fer'ileri (mahkeme masrafları, vekalet ücretleri, faizler, icra masrafları vb.) için sorumluluk paylaştırılmış bulunduğu; hesaplamaların ayrıntılı ve denetime elverişli şekilde tablolar halinde sunulduğu anlaşılmakla; hükme esas alınabilir nitelikte ayrıntılı ve denetime elverişli olduğu kanaatine varılmıştır.
c.2) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Nihai Değerlendirme :
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının, alt işverenler nezdinde çalışan dava dışı işçi ....'un açtığı dava sonucunda kesinleşen.... Karar sayılı kararı uyarınca hükmedilen kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve fer'ilerini .... Esas sayılı dosyasına 31/05/2022 tarihinde toplam 56.684,93.-TL olarak ödemek zorunda kaldığı anlaşılmıştır.
Davacı asıl işveren ile davalı alt işverenler arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinde, işçilik alacaklarından öncelikli olarak alt işverenin (yüklenicinin) sorumlu olduğuna, davacı asıl işverene (....) bu konuda bir sorumluluk yüklenemeyeceğine dair açık hükümler bulunduğu hususunun, dosyaya sunulan sözleşme örnekleri ve bilirkişi raporundaki tespitler ile sabit bulunduğu anlaşılmıştır. Her ne kadar 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca asıl işveren; alt işveren işçilerinin Kanundan, İş Sözleşmesinden veya Toplu İş Sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte (dış ilişkide) sorumlu olsa da, asıl işveren ile alt işveren arasındaki iç ilişkide (rücu ilişkisinde) öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümleri uygulanacaktır.
Dava konusu uyuşmazlıkta da; taraflar arasında akdedilmiş olduğu anlaşılan sözleşmeler kapsamında, sorumluluğun alt işverenlere ait olduğu hususunun kararlaştırılmış olduğu anlaşılmakla; davacı asıl işverenin, dava dışı işçiye ödemek zorunda kaldığı bedeli, sözleşmesel ilişki içinde bulunduğu ilgili alt işverenlere rücu etme hakkı bulunduğu nihai kanaatine varılmıştır.
Yargılama devam ederken davalılardan .....'nin iflas ettiği ve iflas tasfiye işlemlerinin .... İflas sayılı dosyası üzerinden yürütüldüğü anlaşılmış, İİK md. 194 uyarınca bu davalı yönünden yargılama durdurulmuş, ikinci alacaklılar toplantısının yapıldığına dair bilgi geldikten sonra Mahkememizin 10/06/2025 tarihli celsesinde bu davalı yönünden davanın tefrikine karar verilmiştir.
Bu doğrultuda; tefrik edilen davalı ..... dışındaki diğer davalılar yönünden, bilirkişi raporunda her bir davalı için hesaplanan ve yukarıda belirtilen ilkelere uygun bulunan sorumluluk miktarları üzerinden (davacı kurum tarafından ödenen toplam miktarın bir kısmının, dava dışı ..... ve işçinin sigortasız çalıştığı dönemlere ait olması nedeniyle) davanın kısmen kabulüne dair aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.
V) HÜKÜM : (Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle)
DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE,
1) Dava dışı işçi ....'a yapılan ödemeler ile ilgili olarak;
a) 12.141,40.-TL'nin, ödeme tarihi olan 31/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte; davalı .... tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
b) 2.613,19.-TL'nin, ödeme tarihi olan 31/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte; davalı .... tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
c) 14.047,06.-TL'nin, ödeme tarihi olan 31/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte; davalı .... tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
d) 2.886,77.-TL'nin, ödeme tarihi olan 31/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte; davalı ....'den tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
e) 1.424,52.-TL'nin, ödeme tarihi olan 31/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte; davalı....tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
2) Karar ve İlâm Harcı :
a) Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 3.339,28.-TL harçtan, davacı tarafından yatırılmış bulunan 968,04.-TL. harcın mahsubu ile bakiye kalan 2.371,24.-TL harcın; davalılardan (davalılar .....'den 78,39.-TL, ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
b) Davacı tarafından yatırılmış bulunan 968,04.-TL peşin harç, 80,70.-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.048,74.-TL harcın; davalılardan (davalılar ...ve ....'den 2.159,34.-TL, ....'den 201,37.-TL, ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, bakiye kalan 1.312,05.-TL. yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
b) Arabuluculuk faaliyeti neticesinde, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı anlaşıldığından; Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2. maddesi uyarınca .... bütçesinden karşılanan 3.280,00.-TL arabuluculuk ücretinden; kabul/talep oranına göre hesaplanan 2.698,64.-TL.'nin davalılardan (davalılar .... 89,21.-TL, ile sınırlı olmak üzere) müteselsilen tahsili; 581,36.-TL.'nin ise davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
c) Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın; kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde, HMK.'nın 333. maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,
4) Vekâlet Ücreti :
Davacı tarafın, kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3. ve 13. maddeleri uyarınca (Mahkememizce kabulüne karar verilen miktar olan 34.245,02.-TL. üzerinden) takdir edilen 30.000,00.-TL. vekalet ücretinin, davalılardan (davalılar .... 991,75.-TL, ile sınırlı olmak üzere) müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda; (davacı yönünden reddedilen kısım itibariyle, davalılar yönünden münferiden kabul edilen kısımlar itibariyle) KESİN nitelikte olmak üzere, yapılan açık yargılamada karar verildi. 10/06/2025
....
¸ ¸
Gerekçeli Karar