T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/833 Esas - 2024/375
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/833 Esas
KARAR NO : 2024/375
...
DAVA : Tazminat (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/07/2022
KARAR TARİHİ : 03/06/2024
KARAR Y.TARİHİ : 05/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki karar verilmiştir.
I-İDDİALAR
1. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili olan şirketin çalışanlarından...’in, şirkete ait ödemeleri gerçekleştirmek amacıyla davalı bankanın internet mobil şubesini kullanarak işlem yaptığını, bu işlemlerin şirket yetkilisi ... tarafından onaylanması gerektiğini, ancak; ...'in bir müddet sisteme giriş yapamamasına rağmen ...'in işlemlerin ... tarafından yapıldığını zannederek onayladığını, durumun bankaya bildirilmesine rağmen davalı bankanın işlemleri iptal etmediğini, özel yasalarla kurulup, kendisine bu alanda imtiyazlar tanınan ve toplanan mevduatlar ile katılım fonlarını sahteciliklere karşı özenle korumakla yükümlü olduğu halde korumayan bankanın, davacı şirketin uğramış olduğu zararı karşılamak zorunda olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL’nin olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
2. Davacı vekili 12.03.2024 tarihli dilekçesi ile alacak taleplerini 58.599,98 TL 'ye yükseltmiş noksan harcı tamamlamıştır.
II-SAVUNMALAR
3. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket çalışanı veya yetkilisinin, müvekkili bankaya ait olmayan sahte bir siteye giriş yaparak tüm bilgileri önünde açılan sahte siteye girdiğini, davacının kendi beyanlarıyla ikrar ettiği üzere 18.04.2022 günü "isubesikuweytin.ga." uzantılı ancak müvekkili bankaya ait olmayan sahte siteye giriş yaptığını, "isubesikuweytin.ga" uzantılı ve... isimli olan sitenin, dolandırıcılık amacıyla
açılmış bir sahte site olduğunu, müvekkili bankaya ait olmadığını, sayfa
görüntülerinden görüleceği üzere, "isubesikuweytin.ga" sahte sitesinde İngilizce olarak "visiting a
domaing with an untrusted certificate" uyarısının yazılı olduğunu, Türkçe tercümesinin; "Güvenilmeyen
bir sertifikaya sahip bir etki alanını ziyaret etmektesiniz" anlamına geldiğini, davacı şirketin kendisine
açılan ekranda yapılan uyarıyı bile dinlemediğini, güvenilir bir sertifikaya sahip olmayan dolandırıcılık
amacıyla açılmış bir sahte siteye giriş yaptığını, davacı şirketin çalışanı veya yetkilisinin işte bu sahte
siteye girdiğini ve tüm bilgilerini yazdığını ve ardından yapılan işlemlere mobil şube uygulaması
üzerinden onay verdiğini, davacı şirketin ödeme yapmadan önce
girdiği sayfaya bakmak, adres çubuğunu kontrol etmek ve sahte siteye girip girmediğini anlamak ve
kontrol etmek yükümlülüğünün bulunduğunu,
davacı şirketin hesabından yapılan bütün işlemlerin, kendi kişisel bilgilerini girerek ve kendi
onayı ile gerçekleştiğini, müvekkilinin alması gereken önlemleri aldığı, Bankaların Bilgi Sistemleri ve
Elektronik Bankacılık Hizmetleri Yönetmeliği'nin 34/1 maddesi gereğince usulüne uygun şekilde iki
bileşenli kimlik doğrulama yaptığını, müvekkili banka tarafından usulüne uygun şekilde kimlik doğrulama yapıldığını bu nedenle müvekkili bankanın kusurunun bulunmadığını, ... Raporlarından da anlaşılacağı üzere davacı şirket hesabından yapılan her bir para gönderim işlemi için ayrı ayrı onay alındığını, davacı şirket yetkisi tarafından yapılan her bir para gönderimine mobil şube uygulamasında ayrı ayrı onay verildiğini, müvekkili bankanın Login detay raporu, Jurnal kayıtları ve diğer sistem kayıtları dikkate alındığında olayın gerçekleşmesinin davacı şirket yetkililerinin kendi kusuru ve dikkatsizliği sebebiyle gerçekleştirdiğini, müvekkili bankadan kaynaklanan bir güvenlik açığı veya kusuru bulunmadığını savunmuş haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR
A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar
4. Tarafların üzerinde anlaştığı bir husus bulunmamaktadır.
B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları
5. Taraflar arasında, davalı banka nezdinde bulunan davacı hesabından, davacının rızası dışında yapılan işlemler(para transferleri) nedeniyle oluşan zarardan davalı bankanın herhangi bir kusurunun bulunup bulunmadığı, davalı bankanın kusurlu olması halinde ne oranda kusurlu olduğu, zararın oluşmasında davacı yanın da herhangi bir kusurunun olup olmadığı, talep edilen tazminattan davalı bankanın sorumlu tutulup tutulmayacağı, sorumlu tutulacaksa sorumluluk tutarının ne kadar olacağı hususlarında uyuşmazlık bulunmaktadır.
IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
6. Tarafların arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığına dair arabuluculuk son tutanağı.
7. Davalı banka kayıtları.
8. Dava dışı Ayşe Büşra Sağır'a ait hesap hareketlerine ilişkin dekontlar.
9. Mahkememizce dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi heyeti 21.08.2023 kök ve 03.12.2023 tarihli ek raporunun sonuç kısmında özetle; davacı şirketin davalı bankanın mevduat ve internet bankacılığı müşterisi olduğu,
18.04.2022 tarihinde davacı şirketin internet bankacılığı hesabına usulsüz şekilde girilerek, 5
ayrı işlemde toplam 58.599,98 TL’nin yine usulsüz şekilde başka hesaplara transfer edildiğini, davalı banka sisteminde internet bankacılığına bağlanılan makinaların (bilgisayar, cep
telefonu gibi) IP adreslerinin tespit ve takip edildiğini, dava konusu olan işlemlerin 178.241.4.25 nolu
IP adresinden, davalı bankanın internet bankacığı sistemine girilmek suretiyle gerçekleştirildiğini,
davacı şirket personelinin davalı bankanın internet bankacılığı sistemine girdiği
düşüncesiyle kendisine tahsis olunan müşteri ve giriş şifresini “isubesikuweytin.ga” şeklindeki
siteden açılan pencereye yazdığını, (dolandırıcıların anlık olarak bu sayfaya girilen bilgilere göre gerçek
site üzerinden giriş yaptığı değerlendirilerek) akabinde gerçek web sayfasından cep telefonuna gelen
“Mobil Onay” sistemine onay verdiği dolayısıyla dolandırıcıların sisteme girişine imkan sağladığını,
davalı bankanın internet bankacılığı adresinin ise "isube.kuveytturk.com.tr" şeklinde
olduğunu,
mevcut bilgiler ışığında dolandırıcıların işlemleri yapabilmesi için davacının internet
bankacılığı şifresi ve Mobil Onay’ın verilmesinden dolayı davalı firmanın özellikle şifrenin
korunmasından azami dikkati sağlayamadığını, davalı bankanın sorumluluklarının incelenmesinde, davalı bankanın alınabilecek tüm önlemleri almamış olduğu, bankanın objektif kusur
sorumluluğu bulunduğunu,
davacının haksız fiil tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 2/2. maddesi çerçevesinde
aşamalı faiz oranı talep edebileceği görüşü bildirilmiştir.
V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE
10. Dava, davacıların banka hesabındaki paralarının, rızaları dışında 3. kişilere EFT yolu ile gönderilmesi sebebiyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.
11. Somut olayda; taraflar arasında Bankacılık Hizmetleri Sözleşmesi imzalandığı, davacı şirketin davalı bankanın mevduat ve internet bankacılığı müşterisi olduğu,
18.04.2022 tarihinde davacı şirket çalışanlarından ...’in, davalı bankaya ait
internet bankacılığını kullanmak amacıyla internet ortamında davacı bankanın internet bankacılığı
hesabına girmeye çalıştığı, ancak; davalı bankanın internet adresi “..., internet şubesine giriş adresi ... şeklinde olduğu halde,
davacı şirket çalışanının “isubesikuweytin.ga” şeklinde ve
dolandırıcılık amacıyla açıldığı anlaşılan siteye girdiği, akabinde davacı şirkete ait hesaptan; saat 14:34'te davalı bankanın ... adına kayıtlı ... IBAN numarasına "kira ödemesi" açıklamasıyla 20.000,00 TL, akabinde aynı IBAN hesabına açıklama yapılmaksızın 19.000,00 TL ve 15.000,00 TL olmak üzere toplam 54.000,00 TL havale yapıldığı, son olarak saat 14:37 ve 14:38'de .... nezdinde hesabı bulunan .... adına kayıtlı ... IBAN numarasına "..." açıklamasıyla iki defa olmak üzere 2.299,99 TL(toplam:4.599,98 TL) EFT daha yapıldığı anlaşılmıştır. Böylece davacı şirketin davalı banka nezdinde tutulan hesabından 18.04.2022 tarihinde saat 14:34 ile 14:38 arasında 5 adet işlemde toplam 58.599,98 TL para transferi yapıldığı görülmüştür.
12. Davacı banka çalışanın giriş yaptığı “isubesikuweytin.ga” şeklindeki adresin “.ga” uzantılı olduğu, ".ga" uzantılı internet
adreslerinin ... ülkesine ait olduğu, davacı şirket personeli ...’in davacı
şirketin internet bankacığı hesabına giriş yaparken, giriş işleminin şirket yetkilisi Adnan
Gülberg tarafından mobil imza ile onaylandığı, 18.04.2022 tarihinde davacı şirketin internet hesabına bu şekilde girilmesinin ardından işlemlerin gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. Bu durumda; davacı şirket personelinin, davalı bankanın internet bankacılığı sistemine girdiği düşüncesiyle kendisine tahsis olunan müşteri ve giriş şifresini “isubesikuweytin.ga” adresinde açılan pencereye yazdığı, akabinde cep telefonuna gönderilen tek kullanımlık şifreyi de yine aynı adreste açılan pencereye yazdığı, bu şekilde müşteri no, giriş şifresi ve tek kullanımlık şifre bilgilerini üçüncü kişilere vermiş olduğu, üçüncü kişilerinde, davacı şirket personelinden temin ettikleri hesap numarası ve şifrelerle davacı şirketin internet bankacılığı hesabına erişim sağladıkları, şirket yetkilisinin de, işlemlerin şirket personeli tarafından yapıldığı inancıyla bu işlemlere mobil imza yoluyla onay verdiği müşahede edilmiştir.
13. Bu açıklama ve değerlendirmeler ışığında, davacı şirketin internet bankacılık şifresinin üçüncü kişilerce ele geçirilmesinde ve yapılan işlemlere onay verilmesinde gerekli özeni göstermediği anlaşılmış ise de aşağıda açıklanacak gerekçelerle davalı bankanın kusurlu eylemleri nedeniyle davacı şirketin zarara uğradığı anlaşılmaktadır. Şöyle ki; Bankaların Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankacılık Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 11. maddesinin 14. fıkrasında “(74) Banka, her kullanıcının normal günlük kullanım ve erişim süresini belirleyerek tipik hesap kullanım profilleri oluşturur. Bu kullanım profilleri, olağandışı saatlerde giriş yapmış, normal giriş sürelerini aşmış ya da genel olarak çalıştığı bilgisayar dışındaki bir bilgisayardan işlem gerçekleştirmiş olan kullanıcıların raporlanarak olağandışı durumların tespit edilmesinde veya uzun süredir hiç bir aktivite göstermeyen pasif hesapların tespit edilip bu tür hesaplar için gerekli bir iş ihtiyacı kalmamış ise bunların kullanımının engellenmesinde kullanılır.”, “İşlemlerin takibi" başlıklı 36. (1) maddesinde; "Banka, elektronik bankacılık hizmetleri kapsamında gerçekleşen olağan dışı, sahtekârlık amaçlı veya dolandırıcılık riski bulunan işlemleri tespit etmeye ve bunları önlemeye yönelik işlem takip mekanizmaları kurar. İşlem takip mekanizması kapsamında uygun olan durumlarda asgari olarak aşağıdaki risk unsurları takip edilir: b) Gerçekleştirilen her bir bankacılık işleminin tutarı ve bu tutarlara göre müşterinin konum bilgisi de kullanılarak normal dışı bir ödeme, fon transferi ya da davranış deseni gösterip göstermediği", (2) "Banka, riskli işlemleri filtreleyerek değerlendirir ve bu filtrelere takılan müşterileri daha yakından takip eder. Riskli işlemlerin gerçekleştirildiğinin tespit edilmesi halinde banka, telefon ya da kısa mesaj gibi uygun yöntemlerle müşterilerin en kısa sürede uyarılmasını sağlar.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Buna göre; davacı şirketin internet bankacılığı hesabına farklı bir IP numarasından giriş yapıldığı anda, işlemi bloke etmek ya da derhal davacıyı bilgilendirmesi gerekmekte olup, davalı bankanın davacıyı uyarmadığı ve işlemlerin bloke etmediği anlaşılmaktadır.
14. Gerçekten de; davalı banka sisteminde, internet bankacılığına bağlanılan makinaların (bilgisayar, cep telefonu gibi) IP adreslerinin tespit ve takip edildiği, dava konusu olan işlemlerin 178.241.4.25 nolu IP adresinden, davalı bankanın internet bankacığı sistemine girilmek suretiyle gerçekleştirildiği tespit edilmiş olup, davacı şirket yetkililerinin, şüpheli işlemlerle ilgili durumu saat 14:45'te ve 14:51'de ... nolu hattan davalının müşteri temsilcisi aracılığıyla davalı bankayı bildirdiği, yapılan telefon görüşmelerinde; davalı bankanın müşteri temsilcisinin, dolandırıcılığa konu işlemler için bloke koyduğunu ve karşı taraftan iade talebinde bulunduğunu davacı şirkete aktardığı dosyada mevcut CD kayıtlarından anlaşılmıştır.
15. Davalı bankanın davacı şirketin internet bankacılığı hesabına farklı bir IP numarasından giriş yapıldığı anda, ya işlemi bloke etmesi ya da derhal davacıyı bilgilendirmesi gerekmekte olup, davalı bankanın davacıyı uyarmadığı ve işlemlerin bloke etmediği, dahası davacının işlem tutarlarına göre olağan dışı olan ve daha önce para transferi yapılmayan hesaplara üst üste havale yapılması hususları birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu işlemlerin olağandışı ve şüpheli olduğu, işlemlerin davacı bankanın fraud izleme sistemlerinde alarm oluşturması gerektiği, işlemlerin davacı banka tarafından da olağan dışı ve şüpheli oldukları şekilde değerlendirilerek ilave güvenlik süreci uygulaması mümkün iken davacı bankanın Bankalarda Bilgi Sistemleri Yönetiminde Esas Alınacak İlkelere İlişkin Tebliğin “Güvenlik kontrol sürecinin tesis edilmesi ve yönetilmesi” başlıklı 26. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Banka, internet bankacılığı faaliyetleri kapsamında gerçekleşen sıra dışı ve şüpheli işlemleri tespit etmek için takip mekanizmaları kurar.” hükmüne aykırı olarak bir güvenlik süreci işletmemiş olduğu, somut olayda davalıyı arayarak, sesli interaktif mesajla veya başka bir yöntemle açık onayını almadan para transferi işlemlerinin gerçekleştirilmesine izin verdiği için söz konusu tebliğ hükmüne aykırı davrandığı, güvenlik sürecinde zafiyet olduğu ve davacı bankanın alınabilecek tüm önlemleri almamış olduğu anlaşılmıştır.
17. Açıklanan nedenlerle dava dışı üçüncü kişiler tarafından davacı şirketin davalı banka nezdindeki internet bankacılığına erişim sağlanarak 18.04.2022 tarihinde 14:34 ile 14:38 arasında toplamda 5 adet işlemde 58.599,98 TL para transferi gerçekleştirdiği, davacının oluşan bu zararından gerekli güvenlik tedbirleri almayan ve uyarılarda bulunmayan davalı bankanın tam kusurlu olduğu anlaşılmış olup, bu değerlendirmeleri içeren 03.12.2023 tarihli bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunarak hükme esas alınmış ve davanın kabulüne dair aşağıdaki karar verilmiştir.
VI-HÜKÜM
1. Davanın kabulüne, 58.599,98 TL 'nin 18.04.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar ve İlam Harcı
2. 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 4.002,96 TL harçtan peşin alınan 80,70 TL, yargılamanın devamı aşamasında yatırılan 999,04 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.079,74 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.923,22 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Yargılama Giderleri ve Gider Avansı
3. Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 117,00 TL, bilirkişi ücreti olarak 7.447,00 TL olarak yapılan toplam 7.564,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4. Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç, vekalet harcı ve ıslah harcı toplam 1.171,94 TL yargılama harcının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5. Taraflarca depo edilen varsa gider avansı ile delil avansından bakiye tutarların karar kesinleştiğinde HMK m. 333 ve ... Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca ilgilisine iadesine,
6. Arabuluculuk Kanunu 18A/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asagari Ücret Tarifesi uyarınca 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Vekalet Ücreti
7. Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren ... ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer... verilecek dilekçe ile ... yasa yolu açık olmak üzere 03.06.2024 tarihinde verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 03/06/2024
...