T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2023/121 Esas - 2024/325
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARAGEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/121 Esas
KARAR NO: 2024/325
HAKİM: ...
KATİP:...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVALILAR : 1- ...
2- ...
3- ....
4- ...
5- ...
6- ...
DAVA: Rücuen Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/02/2023
KARAR TARİHİ: 13/05/2024
KARAR Y.TARİHİ : 14/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan "rücuen alacak" davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki karar tesis edilmiştir.
I-İDDİALAR
1. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı teşekküle devrolan .... ile davalılar arasında hizmet alım
sözleşmeleri imzalandığını, dava dışı ...’in hizmet alım ihalesini alan firmaların işçisi
olarak çalıştığını, .... Mahkemesi kararının dava dışı ...
vekili tarafından .... sayılı icra dosyasında takibe konulduğunu, davacı tarafından icra dosyasına ödeme yapıldığını, davalılarla yapılan sözleşmede bu
şirketlerin çalıştırdığı bütün işçilerin ücret ve her türlü alacaklarından kendilerinin sorumlu olacağı
hükmü yazılı olduğundan davacı idarenin ödemiş olduğu miktarı rücuen davalılardan tahsili
amacıyla dava açma zarureti doğduğunu, davalı firmalardan ... firmasının son işveren sıfatıyla
yıllık ve ihbar tazminatlarını ödemeyi kabul ettiğini, bu konularda arabuluculukta kısmi anlaşma
sağlanmış olduğunu, kıdem tazminatı konusunda ise ... firmasının işveren sıfatıyla tamamını
ödemeyi kabul etmediğinden kıdem tazminatı konusunda anlaşılamadığını, firma kendi dönemine ait
kıdem tazminatlarını genel olarak ödemiş bulunduğundan ödenmiş olma ihtimaline binaen davalı
olarak bu dosyada gösterilmediğini, bilirkişi raporu sonrasında dava açma hakkını saklı
tutulduğunu, hem tahsil olunabilecek alacak miktarının tayini hem de davacı tarafından ödenen
tutardan, davalı firmaların sorumluluk oranlarının tayini uzmanlık gerektiren bir iş olduğundan
davalının ödemekle yükümlü olduğu miktarların bilirkişi raporuyla tespit olunacağını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL alacağa ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan
tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
2. Davacı vekili 11.03.2024 tarihli ıslah dilekçesi ile alacak taleplerini toplam 17.801,74 TL'ye yükseltmiş noksan harcı tamamlamıştır.
II-SAVUNMALAR
3. Davalı yanlara dava dilekçesi usulüne uygun şekilde meşruhatlı davetiye ile tebliğ edilmesine karşın, davalılar davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR
A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar
4. Davacı şirkete ait iş yerinin araç kiralama ve şoförlük hizmetlerinin yürütülmesi işi için davalı şirketlerden hizmet alımı yapıldığı ve taraflar arasında hizmet alım sözleşmeleri akdedildiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.
B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları
5. Taraflar arasında, davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesi/sözleşmeleri uyarınca davalı işverenin sorumlu tutulup tutulamayacağı, davacı yanın rücu talebinin yerinde olup olmadığı ile davalının sorumlu olduğu rücu tutarının ne kadar olduğu hususlarında uyuşmazlık bulunmaktadır.
IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
6. .... . Sayılı, 03.09.2015 tarihli kararının incelenmesinde; davacı ... tarafından, davalı ... A.Ş. aleyhine, iş akdinin 28.02.2013 tarihinde haksız feshedildiğinden bahisle açılan işçilik alacaklarının (kıdem, ihbar, yıllık izin ücreti) tahsili istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama neticesinde "Davacının davasının kabulü ile;
A) Davacının kıdem tazminatı talebinin kabulü ile 10.324,36 TL net kıdem tazminatının iş akdinin fesih tarihi olan 28/02/2013 tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faiziyle davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
B) davacının ihbar tazminatı talebinin kabulü ile; 2.308,27 TL net alacağın ihtarnamenin tebliğ tarihinden sonra bir haftalık süre de eklenerek 09/12/2014 tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
C) Davacının yıllık ücretli izin alacağı talebinin kabulü ile; 4.404,35 TL net alacağın 09/12/2014 tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine," karar verildiği, kararın istinaf aşamasından geçtikten sonra .... Dairesi'nin 19.12.2017 tarih ve .... sayılı onama ilamı ile kesinleştiği görülmüştür.
7. .... sayılı takip dosyasının incelenmesinde; dava dışı iş tarafından davacı ... A.Ş. aleyhine toplam 27.558,84 TL'nin tahsiline yönelik 01.02.2018 tarihinde ilamlı icra takibi başlatıldığı, davacı tarafından 27.02.2018 tarihinde takip dosyasına 27.558,84 TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.
8. Mahkememizce dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi 03.11.2023 tarihli raporunun sonuç kısmında özetle; davacı kurum işyerinde davalı alt işverenler bünyesinde hizmet alım sözleşmeleri
uyarınca çalıştırılmış olan dava dışı işçi ...’e .... . sayılı kararı uyarınca, .... E. sayılı icra takibi
kapsamında 27.02.2018 tarihinde 27.558,84 TL ödeme yapıldığı; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı
ve yıllık izin alacağı ile ferilerine ilişkin yapılan ödemenin bir kısmının (ihbar tazminatı ve yıllık izin
alacağı karşılığı olarak) dava öncesi arabuluculuk sürecinde dava dışı ... Eğt. Öğrt. Dershane Rehabilitasyon Oyuncak Gıda ve Tem. ve Özel
Güv. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ödenmiş olduğunun tespit edildiği, .... sayılı kararı uyarınca ödenen kıdem
tazminatı ve ferileri ile ilgili açılan işbu rücu davasında öncelikle .... E.
sayılı icra takip dosyasına yapılan ödemenin ne kadarının kıdem tazminatı ve ferilerine ilişkin olarak
ödendiğinin tespit edildiği, kıdem tazminatı ve ferileri için ödenen tutar 17.891,19 TL olarak
hesaplandığı, hesaplanan 17.891,19 TL işçiyi çalıştırmış olan alt işveren şirketlere, çalışma gün
sayısı kadar dağıtıldığı dava açılmayan dava dışı ... ... Ltd. Şti.’nin kıdem tazminatı sorumluluğu
düşülerek davalıların sorumlu olduğu tutarların belirlendiği, davalı şirketler
yönünden toplam sorumluluk tutarı 17.801,74 TL olarak hesaplandığı, davacı tarafından icra dosyasına yapılan bu ödeme ile ilgili, sayın Mahkemece taraflar
arasındaki sözleşmeler uyarınca iç ilişkideki sorumluluğun davalılara ait olduğuna karar verildiği
takdirde, alt işverenlerin sorumlu olacağı tutarları her bir alt işverenin sorumlu olabileceği tutarların alt işverenler kıdem tazminatı ve ferilerine ilişkin sorumlulukları ... İnş. Tur. Teks. Deri ve Nakl. Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin 4.717,95 TL, ... Ltd. Şti.'nin 2.628,21 TL, ... Ltd. Şti.'nin 2.606,74 TL, ...'ın 2.606,74 TL
... Taş. Hay. İnş. Tur. Gıda Mad. Teks. Pls. Kağ. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin 2.621,05 TL, ...'in 2.621,05 TL
olmak üzere toplam 17.801,74 TL
olduğu, davalı alt işverenler yönünden rücu edilebilir toplam tutarın 17.801,74 TL olduğu, alt
işverenlerin kendi dönemi ile sınırlı sorumlu olabileceğini, İş Mahkemesi dosyasında davalı alt işverenlere ihbar yapılmadığından arabuluculuk
başvuru tarihi ve ya işbu dava tarihinden itibaren faiz uygulanmasının yerinde olacağı bildirilmiştir.
V-DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE
9. Dava; davacı şirket tarafından dava dışı işçi/işçilere ödenen işçilik alacaklarının, davalı şirketlerle akdedilen hizmet alım sözleşmesine dayalı olarak rücuen tahsili istemine ilişkindir.
10. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. (.... tarihi:17.11.2021)
11. Dava dışı işçi ...'in 14.02.2005-27.02.2013 tarihleri arasında davacı iş yerinde şoför olarak çalıştığı, iş akdinin 28.02.2013 tarihinde feshedildiği, dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsili istemi ile .... Esas sayılı dosyasında dava açıldığı, yapılan yargılama neticesinde verilen 03.09.2015 tarih ve .... sayılı karar ile; davanın kabulüne karar verildiği, iş bu kararın; .... Dairesinin 19.12.2017 tarihli ilamı ile onandığı, dava dışı işçi tarafından .... Esas sayılı dosyasında başlatılan takip kapsamında; davacı tarafından takip dosyasına 27.02.2018 tarihinde toplam 27.558,84 TL ödeme yapıldığı görülmüştür.
12. Davacı yan, dava dışı işçinin işçilik alacakları için ödediği toplam 27.558,84 TL'den taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca davalı yanların kendi dönemlerine isabet eden tutarlardan sorumlu olduğunu ileri sürmektedir. Toplanan delillerden davacı ile davalı şirketler arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçinin;14.02.2005-27.02.2013 çalışma döneminde; davalı ... San. Tic. Ltd. Şti.'de 14.02.2005-31.12.2005 tarihleri arasında 314 gün ve 01.05.2006-31.03.2007 tarihleri arasında 330 gün olmak üzere toplam 644 gün, ... Taş Nak. Güv. Züc. Tem. Gada San. Tic. Ltd. Şti.'de 02.04.2007-31.03.2008 tarihleri arasında 359 gün, ... Müt. Nak. Gıda Mob. Mad. San. Tic. Ltd. Şti.'de 01.04.2008-26.03.2009 tarihleri arasında 356 gün, ... nezdinde 27.03.2009-21.02.2010 tarihleri arasında 356 gün, ... Taş. Hay. İnş. Tur. Gıda Mad. Teks. Pls. Kağ. San. ve Tic. Ltd. Şti.'de 22.02.2010-21.02.2011 tarihleri arasında 358 gün, ... 'de 01.03.2011-28.02.2012 tarihleri arasında 358 gün olarak işçi olarak çalıştığı ... kayıtlarından anlaşılmıştır.
13. Taraflarca imza edilen sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair bir hüküm bulunmamaktadır. İşçilik alacakları davacı asıl işveren tarafından ödenen dava dışı işçinin; davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçilerin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, davacı asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin, işçiyi çalıştıran davalı yüklenicilerden işçilik alacakları yönünden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını, talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Bu durumda; davacı tarafından kesinleşen iş mahkemesi kararıyla dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, işçinin çalışma dönemleri ile sınırlı olmak üzere davalı yanların sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin 03.11.2023 tarihli bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunmuş, davanın ıslah edilmiş haliyle kabulüne, hüküm altına alınan tazminat kalemlerine ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
VI-HÜKÜM
1-Davanın kabulüne;
-2.621.05 TL'nin 27.02.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...(...)'den alınarak davacıya verilmesine,
-2.606,74 TL'nin 27.02.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... (...)'dan alınarak davacıya verilmesine,
-2.628,21 TL'nin 27.02.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
-2.621,05 TL'nin 27.02.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
-4.717,95 TL'nin 27.02.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
-2.606,74 TL'nin 27.02.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
Karar ve İlam Harcı
2. 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.216,04 TL harçtan peşin alınan 179,90 TL, yargılamanın devamı aşamasında yatırılan 302,30 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 482,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 733,84 TL (108,04 TL'sinden davalı ...(...), 107,46 TL'sinden davalı ...(...), 108,34 TL'sinden davalı ... Şirketi, 108,04 TL'sinden davalı ... Şirketi, 194,48 TL'sinden davalı ... Şirketi, 107,45 TL'sinden davalı ... Şirketi sorumlu olmak kaydıyla) harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Yargılama Giderleri ve Gider Avansı
3. Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 2.522,75 TL, bilirkişi ücreti olarak 2.500,00 TL olarak yapılan toplam 5.022,75 TL (739,53 TL'sinden davalı ...(...), 735,49 TL'sinden davalı ...(...), 741,54 TL'sinden davalı ... Şirketi, 739,54 TL'sinden davalı ... Şirketi, 1.331,16 TL'sinin davalı ... Şirketi, 735,49 TL'sinden davalı ... Şirketi sorumlu olmak kaydıyla) yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4. Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç, vekalet harcı ve ıslah harcı toplam 687,70 TL (101,25 TL'sinden davalı ...(...), 100,70 TL'sinden davalı ...(...), 101,53 TL'sinden davalı ... Şirketi, 101,25 TL'sinden davalı ... Limited Şirketi, 182,27 TL'sinden davalı ... Şirketi, 100,70 TL'sinden davalı ... Şirketi sorumlu olmak kaydıyla) yargılama harcının davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5. Taraflarca depo edilen varsa gider avansı ile delil avansından bakiye tutarların karar kesinleştiğinde HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca ilgilisine iadesine,
6. Arabuluculuk Kanunu 18A/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asagari Ücret Tarifesi uyarınca 3.200,00 TL (471,15 TL'sinden davalı ...(...), 468,58 TL'sinden davalı ...(...), 472,44 TL'sinden davalı ... Şirketi, 471,15 TL'sinden davalı ... Şirketi, 848,09 TL'sinden davalı ... Şirketi, 468,59 TL'sinden davalı ... Şirketi sorumlu olmak kaydıyla) arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
Vekalet Ücreti
7. Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 17.801,74 TL (2.621.05 TL'sinden davalı ...(...), 2.606,74 TL'sinden davalı .... ), 2.628,21 TL'sinden davalı ... Şirketi, 2.621,05 TL'sinden davalı ...Şirketi, 4.717,95 TL'sinden davalı ... Şirketi, 2.606,74 TL'sinden davalı ... Şirketi sorumlu olmak kaydıyla) vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafların yokluğunda miktar itibariyle kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 13/05/2024
Katip ....
e-imzalıdır
Hakim ....
e-imzalıdır