T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2023/203 Esas - 2023/233
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/203 Esas
KARAR NO: 2023/233
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACILAR : 1-....
2- ...
3- ...
4- ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVACI : 5-...
DAVALI : ....
DAVA: Tespit (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/03/2023
KARAR TARİHİ: 04/04/2023
KARAR Y.TARİHİ : 04/04/2023
Mahkememizde görülmekte olunan olumlu tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
İDDİA :
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinden ...İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı banka arasında 26/09/2013 tarihinde imzalanan genel kredi sözleşmesi uyarınca tahsis edilmiş olan ... nolu rotatif kredisinin 2013 yılı Eylül ve 2013 yılı Aralık aylarına ilişkin dönem faizlerine ilişkin alacaklı banka tarafından 14/03/2017 tarihinde ihtarname keşide edilerek söz konusu dönemlere ilişkin toplam 174.887,44 TL faiz alacağının tahsilini talep ettiğini, ihtarname kapsamında ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlatıldığını, takip kapsamında borçlu ve kefillerin gayrimenkullerinin TMK, İİK ve TBK hükümlerine aykırı olarak satıldığını, müvekkillerinden... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ...inşaatı işi sözleşmesi kapsamında... ... Şubesi tarafından muhatap bankayı düzenlenen 07/01/2010 tarihinde... referans numaralı 2.573.560 USD bedelli teminat mektubunda muhabir banka olarak konumlandığını, bankanın, muhabir banka pozisyonunu kötüye kullanarak 21/06/2021 tarihli ... Kararına rağmen teminat mektubunu vermiş olan... A.Ş. vasıtasıyla komisyon tahsil etmeye devam ettiğini belirterek alacak ve tazminat talepleri dikkate alındığında ihtiyati tedbir talebinin zaruri olduğunu, davalı banka tarafından alacağa mahsuben satın alınan...numaralı parselde kayıtlı gayrimenkul kaydı üzerine ihtiyati tedbir konulmasına, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik taraflar arasındaki kredi sözleşmesi, protokol ve ihtarname ve ödemeler ve takip öncesi tahsil edilmiş olup teminat mektubu komisyonları dikkate alınarak davalı bankanın takip tarihi olan 10.06.2015 tarihi itibari ile talep edebileceği alacak miktarının olumlu tespit davası ile tespit edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Dava dilekçesi tebliğe çıkmamıştır.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, davalı bankanın takip tarihi itibariyle alacaklı olduğu tutarın belirlenmesine ilişkin olumlu tespit istemine ilişkindir.
Mahkememizin 2023/162 Esas sayılı dosyasında düzenlenen 14/03/2023 tarihli tensip tutanağının ... nolu ara kararı uyarınca; davacı yanın, "fazlaya ve diğer konulara ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere, taraflar arasındaki kredi sözleşmesi, protokol ve ihtarname ve ödemeler ve takip öncesi tahsil edilmiş olup teminat mektubu komisyonları dikkate alınarak davalı bankanın takip tarihi olan 10.06.2015 tarihi itibari ile talep edebileceği alacak miktarının olumlu tespit davası ile tespit edilmesine" ilişkin talebi tefrik edilerek mahkememiz yukarıda yazılı esasına kaydedilmiştir
Davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114. maddesi uyarınca dava şartıdır. Dava şartları kamu düzeninden olup, yargılamanın her aşamasında resen gözetilmelidir.
Mahkemeden istenilen hukuki korunmaya göre davalar; ... davaları, tespit davaları ve inşai davalar olarak ayrılmaktadır.
... davalarında; bir şeyin yapılması, bir şeyin verilmesi veya bir şey yapılmaması istenmekte iken; inşai (yenilik doğuran) davalar ile var olan bir hukuki durumun değiştirilmesi, kaldırılması veya yeni bir hukuki durumun yaratılması istenir. İnşai (yenilik doğurucu) davanın kabulü ile yeni bir hukuki durum yaratılır ve hukuksal sonuç genellikle bir yargı kararı ile doğar.
Tespit davaları ise, 6100 sayılı Kanun'un 106. maddesinde düzenlenmiştir. Anılan madde uyarınca, tespit davası yoluyla, mahkemeden, bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesi talep edilir.
Tespit davası açanın, kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında, bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararının bulunması gerekir. Anılan dava türünde, ... davasından ve inşai davadan farklı olarak, davacının böyle bir menfaatinin bulunduğu varsayılmaz. Tespit davasında davacı, kendisi için söz konusu olan tehlikeli veya tereddütlü durumun ortaya çıkaracağı zararın, ancak tespit davası ile giderilebileceğini kanıtlamalıdır. Çünkü tespit davası, hukuki bir durum ya da hak, henüz inkar ya da ihlal edilmeden, yani herhangi bir zarar doğmadan açılabildiğinden, menfaatin doğmuş ve güncel olması gereğinin bir istisnası olarak ortaya çıkmıştır.
Davacının, hukuki ilişkinin derhal tespitinde menfaatinin (hukuki yararının) varlığı için öncelikle, davacının bir hakkı veya hukuki durumunun güncel (...) ve ciddi bir tehditle karşı karşıya olması gerekir. Bu tehdit çoğunlukla davalının davranışları ile ortaya çıkar. Bu tehdidin davacı için bir tehlike oluşturabilmesi, bu tehdit nedeniyle, davacının hukuki durumunun tereddüt içinde olmasına ve bu hususun, davacıya zarar verebilecek nitelikte bulunmasına bağlıdır (... Hukuk Genel Kurulu'nun 01.02.2012 tarihli ve 2011/642 E., 2012/38 K. sayılı kararı).
Bu doğrultuda, davacının bir hakkı veya hukuki durumu güncel bir tehlike ile tehdit edilmiş olmalı; bu tehdit nedeniyle, davacının hukuki durumu tereddüt içinde olmalı ve bu husus davacıya zarar verebilecek nitelikte bulunmalı; yalnız kesin hüküm etkisine sahip olup, cebri icraya yetki vermeyen tespit hükmü, bu tehlikeyi ortadan kaldırmaya elverişli olmalıdır. Davacının tespit davası ile istediği hukuki koruma, diğer dava çeşitlerinden birisi ile sağlanabiliyorsa, o zaman davacının tespit davası açmakta hukuki yararı yoktur. Bu şartların bulunmaması halinde tespit davası dinlenmez, davanın usulden (....) reddi gerekir. Nitekim ... Hukuk Genel Kurulu'nun 22/05/2013 tarihli ve 2013/561 E., 2013/733 K. ile 12/06/2013 tarihli ve 2013/1013 E., 2013/816 K. sayılı ile ... ... Dairesinin 01/10/2020 tarihli ve 2017/27792 E., 2020/10258 K. sayılı kararlarında da aynı ilkeler benimsenmiştir.
Somut olayda; davacı yan, taraflar arasındaki kredi sözleşmesi, protokol, ihtarname, ödemeler ve takip öncesi tahsil edilmiş olunan teminat mektubu komisyonları dikkate alınarak davalı bankanın 10.06.2015 takip tarihi itibari ile talep edebileceği alacak tutarının tespitine karar verilmesini talep etmiş olup, bu istem, olumlu tespit davası niteliğindedir. ... davası açılması mümkün olan hallerde tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığından davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle HMK'nın 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM :
1-Davanın, hukuki yarar yokluğu nedeniyle, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca, usulden reddine,
3-Masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde YATIRANA İADESİNE,
5-Alınması gerekli 179,90 TL harcın davacılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 04/04/2023
Katip ....
E-İmzalı
Hakim ....
E-İmzalı