T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Dosya No: 2023/309 Esas - 2025/574 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
T.C.
ANKARA
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/309
KARAR NO : 2025/574
...
DAVA : Maddi Tazminat (Ölüm ve Cismani Zarar)
DAVA TARİHİ : 03/01/2025
KARAR TARİHİ : 01/08/2025
G.K. YAZIM TARİHİ : 04/08/2025
1. Mahkememizde görülmekte olan Cismani Zarardan Kaynaklanan Maddi Tazminat (Asıl ve Birleşen) Davalarının yapılan açık yargılaması neticesinde, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.
ASIL DAVA
I) DAVA :
2. Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi kapsamında özetle; 30/09/2016 tarihinde davacının içinde yolcu olarak bulunduğu araca, davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı ... plakalı aracın %100 tam kusurlu olarak çarpması neticesinde davacının çok ağır bir şekilde yaralanarak malul kaldığı; kemiklerinin kırıldığı ve vücuduna platinler takıldığı; meydana gelen kazada kusurun tamamının ... plakalı aracın sürücüsüne ait olduğu; davacının sevk ve idaresindeki araçta ise kusur bulunmadığı; ... plakalı aracın davalı ... Sigorta tarafından... poliçe numarası ile sigortalı olduğu; davacı ... tarafından verilen ".. öğretici belgesine sahip olup gelirinin asgari ücretten çok daha fazla olduğu; bu hususa ilişkin ...emsal ücret yazısının sunulduğu; tazminat hesaplanırken bu hususun göz önüne alınmasının talep edildiği; dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine başvurularak tazminatların ödenmesinin talep edildiği ancak herhangi bir cevap verilmediği beyan edilmiş olup; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 1.000,00.-TL maddi tazminatın (geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatının) davalı sigorta şirketinden (sigorta poliçe limitleriyle sınırlı kalmak kaydı ile) temerrüt tarihinden itibaren faizi ile birlikte tahsiline; yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
II) CEVAP :
3. Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında özetle; davanın yetkili mahkemede açılmadığı ve yetkili mahkemenin ....olduğu gerekçesiyle yetki itirazında bulunulduğu; davacı taraf delillerinin HMK'nın 121. maddesine aykırı olarak tebliğ edilmediği; dava konusu ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından... poliçe numarası ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi ile sigortalı olduğu; müvekkil şirketin sorumluluğunun poliçe teminat limitleri (ölüm/sakatlık için kişi başına 290.000,00.-TL) ve genel şartlar ile sınırlı olduğu; müvekkil şirkete eksik evrakla başvuru yapıldığı ve başvuru sonucu beklenmeden dava açıldığı; sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında gerçek hasarı ödemekle yükümlü olduğu; kusur dağılımının ... tevdi edilerek tespit edilmesi gerektiği; mağdurun müterafik kusuru (emniyet kemeri takmama vb.) varsa tazminattan indirim yapılması gerektiği; davacının maluliyet oranının ... tarafından tespit edilmesi gerektiği; ... tarafından davacıya ödeme yapılıp yapılmadığının sorulması gerektiği; hesaplamanın ...tarafından yetkilendirilmiş aktüerler tarafından yapılması gerektiği; usulüne uygun başvuru yapılmadığından, müvekkili bulunan davalı şirketin temerrüdünün bulunmadığı; faize hükmedilecekse bunun dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiz olması gerektiği beyan edilmiş olup; davanın reddine; sigortalı sürücünün kusur oranının tespitine; tazminat hesabının sigortalının kusur oranına göre yapılmasıne; faizin yasal faiz olması ve dava tarihinden itibaren işletilmesine; davalı şirketin, yargılama giderlerinden, faizden ve ferilerinden sorumlu olmadığının tespitine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
BİRLEŞME KARARI VERİLEN
... KARAR SAYILI DOSYASI
III) DAVA :
4. Davacı vekili tarafından (davanın, Mahkememizin ... E. sayılı dosyası ile birleştirilmesi talebiyle) sunulan dava dilekçesi kapsamında özetle; 30/09/2016 tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından ... poliçe numarası ile sigortalı ... plakalı aracın, davacının içinde yolcu olarak bulunduğu araca %100 kusurlu olarak çarpması neticesinde davacının malul kaldığı; bu nedenle ... Esas sayılı dosyası üzerinden kısmi dava açıldığı; ancak anılan dosyanın istinaf aşamasından geçmesi nedeniyle ıslah edilemediği; bu sebeple bakiye alacakların talep etme zorunluluğunun doğduğu; davalıya başvuru ve zorunlu arabuluculuk yoluna gidildiği ancak ödeme yapılmadığı beyan edilmiş olup; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla bakiye 12.752,51.-TL geçici iş göremezlik tazminatı, bakiye 18.066,07.-TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 4.941,00.-TL bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 35.759,58.-TL'nin, davalıdan (sigorta poliçe limitleriyle sınırlı kalmak kaydıyla) temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline; yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
IV) CEVAP :
5. Birleştirme tensip zaptını ve davacı vekili tarafından sunulan birleşen dava dilekçesini içeren "ön inceleme duruşma davetiyesi"; (6100 Sayılı HMK.'nın 317, 318, 140/5, 141, 147 ve 320. maddeleri uyarınca ihtarat içerir şekilde) davalı vekiline usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup; davalı tarafından Mahkememize cevap dilekçesi sunulmamış olması nedeniyle, 6100 sayılı HMK.'nın 128. maddesi uyarınca, birleşen dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamının, davalı tarafından inkar edilmiş olduğu kabul edilmiştir.
BİRLEŞME KARARI VERİLEN
... KARAR SAYILI DOSYASI
V) DAVA :
6. Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi kapsamında özetle; 30/09/2016 tarihinde davalıya sigortalı aracın kusurlu çarpması neticesinde davacının malul kaldığı; bu olaya ilişkin daha önce... Esas sayılı dosyası üzerinden kısmi dava açıldığı; ancak bu davanın istinaf kanun yolundan geçmesi ve o dönemdeki yerleşik içtihatlar gereği ıslah edilememesi nedeniyle bakiye alacaklar için birleşen bir dava daha açıldığı; birleşen davaların görüldüğü dosyadaki duruşma tarihinin ileri bir tarihe (18/02/2025) ertelenmesiyle bilinen ücret döneminin değişeceği ve bu nedenle yeniden tazminat hesaplaması gerekeceği; önceki davalarda ıslah hakkı kullanıldığından, ortaya çıkacak bakiye sürekli iş göremezlik tazminatını talep etmek amacıyla bu belirsiz alacak davasını açma zorunluluğunun doğduğu beyan edilmiş olup; işbu davanın kabulü ile fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla, 10,00-TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatının tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ve sigorta poliçe teminat limitleriyle sınırlı olarak temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline; yargılama harç ve giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
VI) CEVAP :
7. Birleştirme tensip zaptını ve davacı vekili tarafından sunulan birleşen dava dilekçesini içeren "ön inceleme duruşma davetiyesi"; (6100 Sayılı HMK.'nın 317, 318, 140/5, 141, 147 ve 320. maddeleri uyarınca ihtarat içerir şekilde) davalı tarafa 13/01/2025 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup; davalı tarafından Mahkememize cevap dilekçesi sunulmamış olması nedeniyle, 6100 sayılı HMK.'nın 128. maddesi uyarınca, birleşen dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamının, davalı tarafından inkar edilmiş olduğu kabul edilmiştir.
ASIL VE BİRLEŞEN DAVALARDA
YARGILAMA SAFAHATİ
VII) MAHKEMEMİZİN ... KARAR SAYILI DOSYASI :
8. Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesi, ilk olarak ... Esasına kaydedilmiş ve yargılama işbu dosya üzerinden yürütülmüştür.
a) Mahkememizin... Karar Sayılı Yetkisizlik Kararı :
9. Mahkememizce verilen 02/06/2017 tarihli, ... Karar sayılı karar kapsamında, ".... yargı çevresinin 2918 sayılı KTK m. 110/2 fıkrada öngörülen sigorta şirketinin merkezi, şube, acentenin bulunduğu yerlerden olmadığı, ayrıca kazanın Ankara'da meydana gelmediği, davacının yerleşim yerinin Ankara olmadığı..." gerekçeleriyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.
b) .... Karar Sayılı Kaldırma Kararı :
10. Müteakiben Mahkememizce verilmiş bulunan işbu kararın istinaf incelemesi; ...Karar sayılı karar kapsamında,
"...Dava dilekçesinin davalıya 14.12.2016 tarihinde tebliğ edildiği, iki haftalık cevap süresinin 28.12.2016 Çarşamba günü sona erdiği, davalı yanın 29 12.12016 da süre uzatım istediği, 30.01.2017 tarihinde cevap dilekçesi sunduğu, ...yetkili olduğunu bildirdiği görülmekle cevap dilekçesinin süresinde sunulmadığından yetki itirazının da süresinde ileri sürülmediği anlaşıldığından, mahkemece yetkili olduğu benimsenerek işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekmektedir..."
gerekçeleriyle Mahkememizin yetkisizlik kararının kaldırılmasına karar verilmiş ve dosya Mahkememizin ... KARAR SAYILI DOSYASI :
11. ... Esas ve .. Karar).
b) Mahkememizin... Karar Sayılı Hükmü :
13. Mahkememiz tarafından ... Esas sayılı dosyada (gerek Mahkememizin ... Esas sayılı asıl davası ve gerekse ... Karar sayılı dosyasından birleşen dava ile ilgili olarak) verilen nihai karar kapsamında;
"Dava, asıl davada ve birleşen davada... poliçesinden kaynaklanan iş göremezlik tazminat istemine ilişkindir. ... Mahkememizce aldırılan ..30/09/2016 tarihinde geçirdiği trafik kazası sonucu yaralanması nedeniyle iyileşme süresinin 30.09.2016 tarihinden itibaren 9 aya kadar uzayabileceği, bu süre boyunca meslekte kazanma gücünü %100 oranında kaybetmiş sayılacağı, 3 ay süre ile bakıcıya ihtiyaç duyduğunu, 30.06.2017 tarihinden itibaren özür oranının %3 olduğu açıklanmıştır. ... Dosya üzerinde bilirkişi kurulu marifetiyle inceleme yapılmıştır; Makine mühendisi Trafik kusur ve hasar uzmanı Bilirkişiden alınan 09/09/2019 havale tarihli raporda; ... davalı ... Kooperatifine ... ile sigortalı ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...'in %100 oranında kusurlu olduğu, ... davacı ...kusursuz olduklarını bildirmiştir. ... Aktüer bilirkişiden alınan rapor ve ek raporlarda özetle; ... % 3 maluliyet oranına göre hesaplama yapıldığı, 21.940,36-TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 12.852,51-TL geçici iş göremezlik gideri ve birleşen davada 3.902,97-TL bakıcı gideri hesaplandığının belirtildiği görülmüştür. Bilirkişilerin raporu dosya kapsamı ve delil durumuna uygun olup, bu nedenle hükme esas alınmıştır. Somut olayda; 30/09/2016 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu araca davalı nezdinde... poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın çarpması sonucu davacının yaralanması nedeniyle iş göremezlik zararına uğradığını, meydana gelen trafik kazasında sigortalı aracın %100 oranında tam kusurlu olduğu... davacının bu kaza nedeni ile 3 ay süre ile bakıcıya ihtiyaç duyduğunu, 30.06.2017 tarihinden itibaren ise özür oranının %3 olduğu Asıl dava ve birleşen dava nazara alınarak 21.940,36-TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 12.852,51-TL geçici iş göremezlik gideri ve birleşen davada 3.902,97-TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 38.695,84-TL tazminata karar vermek gerekmiş..."
gerekçeleriyle "... Asıl davanın KABULÜ ve birleşen davanın KISMEN KABULÜ ile ... Asıl dava ve birleşen dava nazara alınarak 21.940,36-TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 12.852,51-TL geçici iş göremezlik gideri ve birleşen davada 3.902,97-TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 38.695,84-TL'nin 17.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine..." karar verilmiştir.
c) ... Karar sayılı karar kapsamında,
"... 6100 sayılı HMK'nun 297. Maddesinde mahkemece kurulacak hükmün kapsamı belirtilmiş, ... hükmün sonuç kısmında ... taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerektiği belirtilmiştir. Davaların birleştirilmesi durumunda da, HMK'nın karşılık 166. maddesi uyarınca, birleştirilen dava dosyaları birbirlerinden bağımsız ayrı birer dava olup, birleştirilen her dava hakkında usul hükümlerine göre ayrı ayrı hüküm kurulması, harç, vekalet ücreti ve diğer yargılama giderlerinin ayrı ayrı gösterilmesi gerektiği halde mahkemece asıl ve birleştirilen davalar yönünden HMK'nun 297 ve devamı maddelerinde belirtildiği şekilde ayrı ayrı hüküm kurulmamış olması, tensiben birleştirme kararı verilen birleşen dava yönünden asıl davada ön inceleme duruşması yapılmamış olması usul ve yasaya aykırıdır. Açıklanan bu nedenlerle mahkemece birleşen dava yönünden ön inceleme duruşması yapılması ve HMK.nın 297. Maddesine uygun şekilde birleştirilen davalar yönünden denetime uygun ayrı ayrı hüküm kurulması gerektiğinden asıl ve birleşen davanın davacısı vekili ve asıl ve birleşen davanın davalısı sigorta şirketi vekilinin diğer istinaf nedenleri incelenmeksizin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK.nın 353/1-a.6. maddesi gereğince kabulü ile, kararın kaldırılmasına, belirtilen hususlardaki eksiklikler tamamlanarak yeniden hüküm kurulması için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir."
gerekçeleriyle Mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiş ve dosya Mahkememizin işbu... Esasına kaydedilmiştir.
X) MAHKEMEMİZİN... KARAR SAYILI DOSYASI :
15....Karar Sayılı Birleştirme Kararı :
16. Mahkememizin... Esas sayılı dosyasında yürütülen yargılama sürecinde, ... Esas Sayılı Dosyasında Yargılama Süreci:
17. Müteakiben Mahkememizce; yukarıda detayları verilen 22/11/2016 tarihli asıl dava; 12/11/2019 tarihli (... Esas) birleşen dava ve 03/01/2025 tarihli (... Esas) birleşen davalar ile ilgili olarak aşağıda belirtildiği şekilde yargılama yürütülmüştür.
DELİLLER
30/09/2016 Tarihli Trafik Kazası Tespit Tutanağı ve Krokisi
... Soruşturma Sayılı Dosyası Kapsamındaki Evraklar (İfade Tutanakları, Adli Olgu Bildirim Formları, Tutanaklar vb.)
... Plakalı Araca Ait Tescil Belgesi
... Plakalı Araca Ait ...Poliçe Numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi
... Plakalı Araca Ait Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi
Davacı ...'a Ait... (Epikriz Raporları, Adli Olgu Bildirim Formu vb. - 30/09/2016 ve sonrası)
Davacı... Ait Davraz Yaşam Hastanesi Tıbbi Belgeleri
... İstirahat Raporları
...Davacının Gelir Durumuna İlişkin 03/11/2016 Tarihli Yazısı
Davacıya Ait ...Kurs Bitirme Belgeleri
... Davacıya... Dair 28/12/2016 Tarihli Yazısı ve Hizmet Dökümü
Arabuluculuk Anlaşmama Tutanağı
Bilirkişi İncelemeleri :
Kusur Durumu ve Oranlarının Tespiti Hususunda :
i. Makine Mühendisi Bilirkişi... Tarafından Düzenlenen 09/09/2019 Tarihli Bilirkişi Raporu :
18. Anılan bilirkişi raporu kapsamında; 30/09/2016 tarihinde sürücü ... yönetimindeki ... plakalı kamyonetin, sürücü ... yönetimindeki ... plakalı otomobil ile çarpışması sonucu meydana gelen kazanın incelendiği; kaza tespit tutanağında, kamyonet sürücüsü ...'in direksiyon hakimiyetini kaybederek karşı şeride girmesi sonucu kazanın meydana geldiği ve bu nedenle 2918 sayılı KTK'nın 56/1-c maddesine aykırı hareketle birinci derecede kusurlu olduğunun, otomobil sürücüsü ...'ın ise kusursuz olduğunun belirtildiği; kamyonet sürücüsü ...in ifadesinde, gözlüğünü düzeltirken ve aracın camını açarken güneşin gözüne vurması ile direksiyon hakimiyetini kaybettiğini beyan ettiği;... Esas sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporunda, sürücü ...'in sekizde sekiz oranında asli kusurlu, sürücü ...'ın ise kusursuz bulunduğunun rapor edildiği; ...e sunulan bir diğer bilirkişi raporunda, sürücü ...'in %100 oranında kusurlu, sürücü ...'ın ise kusursuz olduğunun belirtildiği; bu rapor kapsamında yapılan değerlendirmede, kamyonet sürücüsü ...'in seyir halindeyken birden fazla işle meşgul olarak direksiyon hakimiyetini kaybettiği, çift çizgiyi ihlal ederek karşı yönden gelen otomobilin şeridine tecavüz ettiği ve 2918 sayılı KTK'nın 47. ve 84. maddelerini ihlal ederek olayda tamamen kusurlu olduğu; otomobil sürücüsü ...'ın kendi şeridinde nizami seyrederken kazaya maruz kaldığı ve olayda tamamen kusursuz olduğu; davacı yolcu ...'ın da bedeni zarardan dolayı kusurunun bulunmadığı; netice olarak, davalı sigorta kooperatifine sigortalı ... plakalı kamyonetin sürücüsü ...'in tamamen kusurlu olduğu, ... plakalı otomobilin sürücüsü ... ile davacı ...'ın kusurlarının bulunmadığı hususları rapor edilmiştir.
19. Anılan bilirkişi raporuna yönelik davacı vekili tarafından itirazda bulunulmamış; davalı vekili tarafından sunulan 30/10/2024 tarihli beyan dilekçesi kapsamında ise; "...mevcut delillerle olayın aydınlatılamadığı ve kusur dağılımının şüpheye yer bırakmayacak derecede nesnel, tarafsız ve hükme esas teşkil edecek nitelikte bir raporla ortaya konması" gerektiğinden bahisle, dosyanın ...tevdi edilmesi talebiyle bilirkişi raporuna itiraz edilmiştir. Mahkememizce yapılan incelemede; davalı vekili tarafından, bilirkişi raporunun hangi niteliklerinin nesnel, tarafsız ve/veya hükme esas teşkil edecek nitelikte olmadığının açıklanmadığı anlaşılmakla, davalı vekili tarafından sunulan işbu itirazın reddine karar verilmiş olup neticeten; kusur durumu ve oranlarının tespiti hususunda Mahkememize sunulan bilirkişi raporunun, hükme esas alınabilir nitelikte ayrıntılı ve denetime elverişli olduğu anlaşılmakla; ek/yeni rapor alınması cihetine gidilmemiştir.
Maluliyet Tespiti Hususunda :
ii. ...Tarafından Düzenlenen 30/05/2017 Tarihli Bilirkişi Raporu :
20. Anılan bilirkişi raporu kapsamında; davacının 30/09/2016 tarihli trafik kazası sonrası tıbbi belgelerinin incelendiği; acil servis raporunda sol ön kol distalinde kemik yapıda unstabilite ve sağ dirsekte şişlik tespit edildiği; çekilen toraks tomografisinde sağ akciğerde minimal kontüzyon ve pnömotoraks, sol kürek kemiğinde (skapula) ve sol ön kol döner kemiği (radius) distal ucunda deplase kırık hatları saptandığı; davacının "olekranon kırığı" tanısıyla 01/10/2016 tarihinde ameliyat edildiği; tüm bu bulgular neticesinde yaralanmasının yaşamını tehlikeye soktuğu ve basit tıbbi müdahale ile giderilemeyeceği; kemik kırıklarının hayat fonksiyonlarını Orta (3) derecede etkilediği; ancak iyileşme süreci devam ettiğinden, kalıcı maluliyet durumunun tespiti için olay tarihinden 18 ay sonra yeniden muayene edilmesinin uygun olduğu hususları rapor edilmiştir.
21. 30/05/2017 tarihli bilirkişi raporunda yapılan inceleme neticesinde; "kişinin olay tarihinden 18 (on sekiz) ay sonra muayene edilmek üzere ...Dalımıza gönderilmesinin uygun olduğu" gerekçesiyle ek rapor alınması cihetine gidilmiştir.
iii. ... Tarafından Düzenlenen 28/05/2019 Tarihli Bilirkişi Raporu :
22. Alınan bilirkişi raporu kapsamında; 22/04/2019 tarihinde yapılan fiziki muayene ve tıbbi belgelerin 30/03/2013 tarihli ilgili yönetmelik çerçevesinde değerlendirildiği; sağ ve sol dirsek eklemlerindeki hareket kısıtlılıkları nedeniyle Balthazard Hesaplama Tablosu kullanılarak kişinin nihai Özür Oranının %3 (yüzde üç) olarak hesaplandığı; kişinin iyileşme süresinin kaza tarihinden itibaren 9 (dokuz) aya kadar uzayabileceğinin ve bu süre boyunca meslekte kazanma gücünü %100 (yüzde yüz) oranında kaybetmiş sayılması gerektiğinin; 3 (üç) ay süreyle bakıcı ihtiyacının olduğunun; sürekli iş göremezlik halinin ise olaydan 9 ay sonra, yani 30/06/2017 tarihinde %3 (yüzde üç) oranı ile başladığının saptandığı hususları rapor edilmiştir.
23. Anılan bilirkişi raporuna yönelik davacı vekili tarafından itirazda bulunulmamış olup; davalı vekili tarafından sunulan 30/10/2024 tarihli beyan dilekçesi kapsamında; "hükme esas alınan maluliyet raporunun davacı tarafından tek taraflı sunulan delillerle hazırlandığı, yönetmeliğe aykırı olduğu ve bu nedenle hükme esas alınamayacağı" gerekçeleriyle bilirkişi raporuna itiraz edilmiş ve Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik uyarınca ... Kurumundan yeni bir rapor alınması talep edilmiştir.
24. Maluliyet tespiti hususunda Mahkememize sunulan bilirkişi kök ve ek raporlarının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; hükme esas alınabilir nitelikte ayrıntılı ve denetime elverişli oldukları anlaşılmakla; ek/yeni rapor alınması cihetine gidilmemiştir.
Aktüer Hesaplama Hususunda :
iv. Aktüeryal Hesap Bilirkişisi ... Tarafından Düzenlenen 09/10/2019 Tarihli Bilirkişi Kök Raporu :
25. Anılan bilirkişi raporu kapsamında; %100 kusur ve %3 maluliyet oranları dikkate alınarak, TRH 2010 yaşam tablosu ve %1,8 teknik faiz oranı kullanılarak hesaplama yapıldığı; davacının... hizmet dökümüne göre gelirinin dönem asgari ücretinin 1,0471 katı olarak tespit edildiği; bu doğrultuda davacı lehine 12.852,51.-TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 18.966,07.-TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 31.818,58.-TL maddi tazminat hesaplandığı hususları rapor edilmiştir.
26. 09/10/2019 tarihli bilirkişi raporunda yapılan inceleme neticesinde; Mahkemenin 20/01/2020 tarihli celsesinde davacı vekilinin talebi üzerine "birleşen dosya da nazara alınarak ek rapor tanziminin istenilmesine" ve ayrıca 2020 yılı asgari ücret verilerinin değişmesi nedeniyle ek rapor alınması cihetine gidilmiştir.
v. Aktüeryal Hesap Bilirkişisi ... Tarafından Düzenlenen 07/02/2020 Tarihli Bilirkişi 1. Ek Raporu :
27. Anılan bilirkişi 1. ek raporu kapsamında; 2020 yılı asgari ücret verileri kullanılarak yapılan yeni hesaplamada; geçici iş göremezlik tazminatının 12.852,51.-TL olarak değişmediği; sürekli iş göremezlik tazminatının 21.933,09.-TL'ye yükseldiği; toplam maddi tazminatın 34.785,60.-TL olarak güncellendiği hususları rapor edilmiştir.
28. 07/02/2020 tarihli bilirkişi ek raporuna davacı vekili tarafından sunulan 12/02/2020 tarihli dilekçesi kapsamında "anılan ek raporda Mahkemenin ara kararına rağmen birleşen davadaki bakıcı gideri talebinin hesaplanmadığı" gerekçesiyle itiraz edilmiş; davalı tarafın herhangi bir itiraz beyanı olmamıştır. Mahkememizce de anılan gerekçeyle ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
vi. Aktüeryal Hesap Bilirkişisi ... Tarafından Düzenlenen 23/03/2020 Tarihli 2. Ek Raporu
29. Anılan bilirkişi 2. ek raporu kapsamında; önceki hesaplamalara ek olarak, ... raporunda belirtilen 3 aylık bakıcı ihtiyacı için net asgari ücret üzerinden 3.902,97.-TL bakıcı gideri tazminatı hesaplandığı; bu doğrultuda davacı lehine 12.852,51.-TL geçici iş göremezlik, 21.940,36.-TL sürekli iş göremezlik ve 3.902,97.-TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 38.695,84.-TL tazminat hesaplandığı hususları rapor edilmiştir.
30. 23/03/2020 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda Mahkemece 22/06/2020 tarihinde verilen kararın, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesinin 24/03/2023 tarihli ilamı ile kaldırılması ve dosyanın yeniden görülmesi sırasında, davacı vekilinin güncel asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması talebi üzerine Mahkemenin 07/02/2024 tarihli ara kararı uyarınca ek rapor alınması cihetine gidilmiştir.
vii. Bilirkişi Suat Üfelek Tarafından Düzenlenen 20/04/2024 Tarihli Bilirkişi 3. Ek Raporu :
31. Anılan bilirkişi 3. ek raporu kapsamında; ... kararlarına atıfla TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniği kullanılarak, 2024 yılı ücret verilerine göre hesaplama yapıldığı; geçici iş göremezlik zararının 12.852,51.-TL olarak değişmediği; sürekli iş göremezlik zararının 186.294,45.-TL olarak hesaplandığı; bakıcı gideri zararının ise Yargıtay kararı gereği brüt asgari ücret üzerinden 4.941,00.-TL olarak yeniden hesaplandığı; bu doğrultuda toplam tazminatın 204.087,96.-TL olduğu hususları rapor edilmiştir.
32. 20/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda yapılan inceleme neticesinde; davacı vekilinin 06/01/2025 tarihli dilekçesi ile 2025 yılı asgari ücret tarifesine göre yeniden hesaplama talep etmesi ve Mahkemenin 18/02/2025 tarihli celsede bu talebi kabul etmesi üzerine ek rapor alınması cihetine gidilmiştir.
viii. Aktüeryal Hesap Bilirkişisi... Tarafından Düzenlenen 27/03/2025 Tarihli Bilirkişi 4. Ek Raporu :
33. Anılan bilirkişi 4. ek raporu kapsamında; 2025 yılı asgari ücret verileri dikkate alınarak yapılan son hesaplamada; geçici iş göremezlik zararının 12.852,51.-TL olarak değişmediği; sürekli iş göremezlik zararının 240.084,06.-TL olarak güncellendiği; bakıcı gideri zararının 4.941,00.-TL olarak değişmediği; bu doğrultuda davacı lehine toplam 257.877,57.-TL tazminat hesaplandığı hususları rapor edilmiştir.
34. Anılan bilirkişi raporuna yönelik davacı vekili tarafından itirazda bulunulmamış; davalı vekili tarafından sunulan 30/10/2024 tarihli beyan dilekçesi kapsamında, müterafik kusur (hatır taşıması ve emniyet kemeri takılmaması) indirimi yapılması gerektiği, hesaplama yönteminin 7327 sayılı Kanun ile değişik KTK 90. maddeye aykırı olduğu ve progresif rant yerine %1,8 teknik faizli TRH 2010 tablosunun kullanılması gerektiği, geçici iş göremezlik zararının Genel Şartlar gereği... sorumluluğunda olduğu, davacının kaza anında çalışmadığı tespit edilirse geçici iş göremezlik tazminatı talep edemeyeceği belirtilerek itiraz edilmiştir.
35. Aktüer hesaplama hususunda Mahkememize sunulan bilirkişi kök ve ek raporlarının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; hükme esas alınabilir nitelikte ayrıntılı ve denetime elverişli oldukları anlaşılmakla; ek rapor alınması cihetine gidilmemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE
XI) ASIL VE BİRLEŞEN DAVALARDA UYUŞMAZLIKLARIN TESPİTİ :
a) Asıl Dava Yönünden;
36. Mahkememiz nezdinde ikame olunan davanın; davacı ... tarafından, davalı ... A.Ş.'ye (Eski Unvanı : S.S. ... Kooperatifi) yönelik açılan "Haksız Fiilden Kaynaklanan Maddi Tazminat Davası" olduğu anlaşılmıştır.
37. Taraflar arasında; "30/09/2016 tarihinde ... plakalı aracın bir trafik kazasına karıştığı; anılan aracın kaza tarihi itibarıyla davalı nezdinde geçerli bir zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin bulunduğu" hususlarında, herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığı anlaşılmıştır.
38. Bu doğrultuda uyuşmazlığın; 30/09/2016 tarihinde meydana gelen trafik kazası ile ilgili olarak kusur durumlarının ve oranlarının tespiti; davacıda geçici ve sürekli iş göremezlik meydana gelip gelmediği; anılan hususların mevcudiyetinin tespiti halinde oran ve tazmin miktarlarının tespiti; davalının işbu maddi tazminat kalemlerinden sorumluluğu bulunup bulunmadığı ve temerrüdünün gerçekleşip gerçekleşmediği ile temerrüt tarihinin yanı sıra uygulanacak faizin türü ve oranı hususlarından ibaret olduğu anlaşılmıştır.
b) Birleşen Dava Yönünden (... Esas);
39... Mahkemesinin 20/11/2019 tarih, ...Karar sayılı kararı ile Mahkememiz dosyasında birleşen davanın; davacı ... tarafından, davalı ... A.Ş.'ye yönelik açılan "Haksız Fiilden Kaynaklanan Maddi Tazminat Davası" olduğu anlaşılmıştır.
40. Davalı tarafından, işbu birleşen dava dilekçesine yönelik olarak, Mahkememize cevap dilekçesi sunulmamış olması nedeniyle, işbu birleşen dava kapsamında taraflar arasında "uyuşmazlık bulunmayan hususlar" tespit edilememiş olmakla birlikte; 6100 sayılı HMK.'nın 128. maddesi uyarınca, birleşen dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamının, davalı tarafından inkar edilmiş olduğu kabul edilmiştir.
41. Bu doğrultuda birleşen davada (... Esas) uyuşmazlığın; 30/09/2016 tarihinde meydana gelen trafik kazası ile ilgili olarak kusur durumlarının ve oranlarının tespiti; davacıda geçici ve sürekli iş göremezlik meydana gelip gelmediği; davacının bakıcı giderleri sarfına sebebiyet verilip verilmediği; anılan hususların mevcudiyetinin tespiti halinde oran ve tazmin miktarlarının tespiti; davalının işbu maddi tazminat kalemlerinden sorumluluğu bulunup bulunmadığı ve temerrüdünün gerçekleşip gerçekleşmediği ile temerrüt tarihinin yanı sıra uygulanacak faizin türü ve oranı hususlarından ibaret olduğu anlaşılmıştır.
c. Birleşen Dava Yönünden (...Karar sayılı kararı ile Mahkememiz dosyasında birleşen davanın; yine davacı ... tarafından, davalı ... A.Ş 'ye yönelik açılan "Haksız Fiilden Kaynaklanan Maddi Tazminat Davası" olduğu anlaşılmıştır.
43. Davalı tarafından, işbu birleşen dava dilekçesine yönelik olarak da, Mahkememize cevap dilekçesi sunulmamış olması nedeniyle, işbu birleşen dava kapsamında taraflar arasında "uyuşmazlık bulunmayan hususlar" tespit edilememiş olmakla birlikte; 6100 sayılı HMK.'nın 128. maddesi uyarınca, birleşen dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamının, davalı tarafından inkar edilmiş olduğu kabul edilmiştir.
44. Bu doğrultuda birleşen davada (... Esas) uyuşmazlığın; 30/09/2016 tarihinde meydana gelen trafik kazası ile ilgili olarak kusur durumlarının ve oranlarının tespiti; davacıda bakiye sürekli iş göremezlik meydana gelip gelmediği; meydana gelmiş olduğunun tespiti halinde oran ve tazmin miktarının tespiti; davalının işbu maddi tazminat kaleminden sorumluluğu bulunup bulunmadığı; temerrüdünün gerçekleşip gerçekleşmediği ile temerrüt tarihinin yanı sıra uygulanacak faizin türü ve oranı hususlarından ibaret olduğu anlaşılmıştır.
XI) DAVA ŞARTLARI VE İLK İTİRAZLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ :
a) Asıl Dava Yönünden;
45. Mahkememiz nezdinde ikame olunan asıl davada; öncelikle "dava şartlarının mevcut bulunup bulunmadığı” hususunda yapılan incelemede; 6100 Sayılı HMK.'nın 114. maddesi kapsamında belirtilen dava şartlarında eksiklik bulunmadığı tespit edilmiştir.
46. Bunun yanı sıra "ilk itirazlar" hususunda yapılan incelemede; davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında "tahkim" ilk itirazında bulunulmadığı; bununla birlikte "yetki" ilk itirazında bulunulduğu; Mahkememizce verilen 02/06/2017 tarihli, ... Karar sayılı yetkisizlik kararının ise ...Karar sayılı kararı kapsamında kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
b) Birleşen Dava Yönünden (...Karar sayılı kararı ile Mahkememiz dosyasında birleşen davada; öncelikle "dava şartlarının mevcut bulunup bulunmadığı” hususunda yapılan incelemede; 6102 Sayılı TTK.'nın 5/A maddesi uyarınca taraflar arasındaki arabuluculuk görüşmelerinin, usulüne uygun olarak gerçekleştirilmiş bulunduğu ve 6100 Sayılı HMK.'nın 114. maddesi kapsamında belirtilen dava şartlarında eksiklik bulunmadığı tespit edilmiştir.
48. Bunun yanı sıra "ilk itirazlar" hususunda yapılan incelemede; davalı ... A.Ş tarafından Mahkememize, işbu birleşen dava ile ilgili olarak cevap dilekçesi sunulmamış olması nedeniyle, 6100 Sayılı HMK.'nın 117. maddesi uyarınca "yetki" veya "tahkim" ilk itirazları bulunmadığı anlaşıldığından, bu hususta Mahkememizce herhangi bir inceleme yapılmamıştır.
c. Birleşen Dava Yönünden (... Karar sayılı kararı ile Mahkememiz dosyasında birleşen davada; öncelikle "dava şartlarının mevcut bulunup bulunmadığı” hususunda yapılan incelemede; 6102 Sayılı TTK.'nın 5/A maddesi uyarınca taraflar arasındaki arabuluculuk görüşmelerinin, usulüne uygun olarak gerçekleştirilmiş bulunduğu ve 6100 Sayılı HMK.'nın 114. maddesi kapsamında belirtilen dava şartlarında eksiklik bulunmadığı tespit edilmiştir.
50. Bunun yanı sıra "ilk itirazlar" hususunda yapılan incelemede; davalı ... A.Ş tarafından Mahkememize, işbu birleşen dava ile ilgili olarak cevap dilekçesi sunulmamış olması nedeniyle, 6100 Sayılı HMK.'nın 117. maddesi uyarınca "yetki" veya "tahkim" ilk itirazları bulunmadığı anlaşıldığından, bu hususta Mahkememizce herhangi bir inceleme yapılmamıştır.
XII) HAKSIZ FİİL MEVZUATININ İRDELENMESİ :
51. Haksız fiillerden doğan borç ilişkileri, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenmiştir.
52. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:
"(1) Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
(2) Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
53. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "Zararın ve Kusurun İspatı" başlıklı 49. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:
"(1) Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.
(2) Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler."
54. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun, Tazminatın Belirlenmesini Düzenleyen 51. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:
"(1) Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.
(2) Tazminatın irat biçiminde ödenmesine hükmedilirse, borçlu güvence göstermekle yükümlüdür."
55. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun, Tazminatın İndirilmesini Düzenleyen 52. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:
"(1) Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir.
(2) Zarara hafif kusuruyla sebep olan tazminat yükümlüsü, tazminatı ödediğinde yoksulluğa düşecek olur ve hakkaniyet de gerektirirse hâkim, tazminatı indirebilir."
56. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun, Bedensel Zarar Halinde Zararı Düzenleyen 54. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:
"(1) Bedensel zararlar özellikle şunlardır:
1. Tedavi giderleri.
2. Kazanç kaybı.
3. Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar.
4. Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar.
57. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 55. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:
"(1) Destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar, bu Kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez. Hesaplanan tazminat, miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesi ile artırılamaz veya azaltılamaz.
(2) Bu Kanun hükümleri, her türlü idari eylem ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğu diğer sebeplerin yol açtığı vücut bütünlüğünün kısmen veya tamamen yitirilmesine ya da kişinin ölümüne bağlı zararlara ilişkin istem ve davalarda da uygulanır."
58. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun, "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:
"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir."
59. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun, "Tazminat ve Giderlerin Ödenmesi" başlıklı 99. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:
"Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz işgünü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.
Ödemeyi yapan sigortacı, ödenen miktarın sorumluluk oranlarında paylaşılmasını diğer sigortacılardan yazılı olarak talep eder. Diğer sigortacılar talep tarihinden itibaren sekiz işgünü içinde kendilerine düşen miktarı talepte bulunana öder.
Bu madde hükmüne uymayan sigortacılar 108.000.000.- lira hafif para cezası ile cezalandırılırlar."
XIII) ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASININ HUKUKİ NİTELENDİRMESİ:
60. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; trafik kazaları sonucunda üçüncü kişilerin uğrayacağı zararları güvence altına alan temel bir sigorta türüdür. Bu sigortanın hukuki çerçevesi; başta 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK) olmak üzere ilgili mevzuatla detaylı bir şekilde çizilmiştir.
61. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; hukuki niteliği itibariyle bir sorumluluk sigortasıdır ve sigorta ettirenin, bir haksız fiil sonucu üçüncü kişilere vereceği zararlardan doğan hukuki sorumluluğunu teminat altına alır. Bu sorumluluğun temeli, araç işleteninin kusursuz sorumluluğudur (KTK 85. maddesi); amacı ise, kusurlu sürücünün mali gücünün yetersiz kalması halinde dahi, kazada zarar gören üçüncü kişilerin mağduriyetini önlemektir.
62. İşbu sigortanın yaptırılması zorunluluğu, 2918 Sayılı Kanundan kaynaklanmaktadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 91/1. maddesinde "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumlulukların karşılanmasını sağlamak üzere malî sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." amir hükmü düzenlenmiştir.
63. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, bir kaza durumunda sigortalı aracın sürücüsünün hukuki sorumluluğu çerçevesinde, karşı tarafa ve üçüncü kişilere verilen zararları karşılar. Sigortalı aracın kendi hasarı bu sigortanın kapsamında değildir. Sigortanın kapsamı ve teminat limitleri Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ile detaylandırılır.
64. Bu kapsamda; kaza sonucunda diğer araçlarda veya üçüncü kişilere ait eşyada meydana gelen hasarlar (onarım bedeli, değer kaybı vb.); yaralanan kişilerin, herhangi bir sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın, tedavi masrafları (KTK m. 98 uyarınca Bu teminat, ... sorumluluğunda olan ve Kurum tarafından karşılanan tedavi giderlerini de kapsamaktadır); sürekli sakatlık durumunda kişinin gelecekteki ekonomik kayıplarını karşılamak üzere maluliyet oranına göre belirlenen sürekli iş göremezlik tazminatı; bir kişinin hayatını kaybetmesi durumunda, ölen kişinin desteğinden mahrum kalan yakınlarına (mirasçılarına) destekten yoksun kalma tazminatı ödenmektedir.
65. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, kural olarak manevi tazminat taleplerini karşılamaz. Sigorta Genel Şartlarında bu durum açıkça belirtilmiştir. Dolayısıyla zarar görenler; manevi tazminat taleplerini doğrudan kusurlu araç sürücüsüne ve işletenine karşı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 56. Maddesi uyarınca açacakları dava ile ileri sürmek zorundadırlar.
66. Zarar görenler, tazminatlarını sigorta poliçesinde belirtilen limitler dahilinde kalmak şartıyla, doğrudan doğruya sigortacıdan talep edebilirler Sigorta şirketi; hak sahibinin kaza ve zarara ilişkin gerekli tüm belgeleri sigortacıya ilettiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde, haklı bir gerekçesi olmaksızın ödemeyi yapmazsa temerrüde düşmüş sayılır.
67. İşbu maddi tazminat talepleri için zamanaşımı süreleri; KTK'nın 109. maddesinde özel olarak düzenlenmiştir. Bu kapsamda, maddi ve bedensel zararlara ilişkin talepler; zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her halde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Bununla birlikte davanın, cezayı gerektiren bir fiilden doğması ve Ceza Kanunu'nda bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörülmüş olması halinde, işbu zamanaşımı süresi, tazminat talepleri için de geçerlidir. Türk Ceza Kanunu'na göre taksirle yaralama suçlarında ceza zamanaşımı 8 yıl, taksirle ölüme neden olma suçlarında ise 15 yıl olduğundan, yaralanmalı kazalarda sigortaya başvuru süresi 8 yıla, ölümlü kazalarda ise 15 yıla kadar uzayabilmektedir.
68. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası sisteminin en önemli sosyal tamamlayıcı unsurlarından biri Güvence Hesabı'dır. Hesabın görev ve yetkileri KTK m. 108 ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.14'te düzenlenmiştir. Güvence Hesabı; aşağıda belirtilen durumlarda devreye girerek, yalnızca bedensel zararları (sakatlanma ve ölüm tazminatları ile tedavi giderleri) karşılamaktadır:
i. Kazaya neden olan aracın tespit edilememesi (vurup kaçma).
ii. Kazaya karışan aracın geçerli bir trafik sigortasının bulunmaması.
iii. Sigorta şirketinin mali bünye zafiyeti nedeniyle sürekli olarak bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi ya da iflası.
iv. Çalınmış veya gasp edilmiş bir aracın kazaya karışması ve işletenin sorumlu tutulamaması.
XIV) DAVA KONUSU UYUŞMAZLIK İLE İLGİLİ NİHAİ DEĞERLENDİRME :
69. Mahkememiz nezdinde açılan maddi tazminat (asıl ve birleşen) davaları kapsamında yapılan incelemede; davacı tarafın, 30/09/2016 tarihinde, içinde yolcu olarak bulunduğu araca, davalı sigorta şirketi tarafından ... kapsamında sigortalı ... plakalı aracın kusurlu olarak çarpması neticesinde, davacının ağır bir şekilde yaralanarak malul kaldığından bahisle; davacının geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatları ile bakıcı giderlerinin, davalı sigorta şirketinden tazminine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır (bkz. yukarıda par. 2, 4 ve 6).
70. Öncelikle Mahkememizin... Esas ve... Karar sayılı dosyasında, anılan dosyanın Mahkememiz dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir (bkz. yukarıda par. 12, 39 ve 41). Müteakiben Mahkememizce (asıl ve birleşen ...Karar sayılı kararının kaldırılmasına dair) verilen 24/03/2023 tarih, ... Karar sayılı kararının; "birleşen davada ... Esas) yönünden ön inceleme duruşması yapılması ve HMK.nın 297. Maddesine uygun şekilde birleştirilen davalar yönünden denetime uygun ayrı ayrı hüküm kurulması" amaçlarıyla ve "asıl ve birleşen davanın davacısı vekili ve asıl ve birleşen davanın davalısı sigorta şirketi vekilinin diğer istinaf nedenleri incelenmeksizin" verilmiş olduğu anlaşılmıştır (bkz. yukarıda par. 14).
73. ... tarafından verilen işbu kaldırma kararı akabinde tekrar başlayan yargılamada öncelikle; kaldırma kararı kapsamında belirtilen ilk eksiklik olan, birleşen (...Esas sayılı işbu dosyada) yürütülen yargılama sürecinde; ...Karar sayılı dosyasında, anılan dosyanın da Mahkememiz dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir (bkz. yukarıda par. 16, 42 ve 44).
75. Mahkememizce; 08/04/2025 tarihinde gerçekleştirilen ön inceleme duruşmasında; Mahkememiz dosyası ile birleşen ,,, Esas sayılı davası ile ilgili olarak, ön inceleme duruşması gerçekleştirilmiştir.
76. Tüm bu hususların yanı sıra Mahkememizce dosya üzerinde yapılan incelemede; asıl dava dilekçesinde, davanın taraflarının davacı ... ve davalı S.S. ... Kooperatifi olarak gösterildiği; birleşen (...Esas sayılı) davanın taraflarının, davacı ... ve davalı ... A.Ş.; diğer birleşen (,,, Esas sayılı) davanın taraflarının ise davacı ... ve davalı ... A.Ş. olduğu hususları anlaşılmıştır. Mahkememizce ... A.Ş.'nin Ticaret Sicil ve Kayıtlarında yapılan incelemede; 25/08/2017 tarihli Olağanüstü Genel Kurul kapsamında; .... Kooperatifinin tür değiştirerek bir anonim şirkete dönüşmesine ilişkin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 185. ve 186. maddeleri uyarınca hazırlanan "Tür Değişikliği Planının" ve "Tür Değişikliği Raporunun"; şirketin tür değişikliği işlemi sonucunda ..." olan unvanının "...Anonim Şirketi" olarak değiştirilmesinin ve...onay almış olan yeni "Anonim Şirket Esas Sözleşmesinin" ve bu doğrultuda kooperatifin, tüm aktif ve pasifiyle bir bütün halinde anonim şirkete dönüştürülmesinin, oy birliğiyle kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.
Kusur Durumu ve Oranlarının Değerlendirilmesi;
77. Mahkememizin... Karar sayılı dosyası kapsamında aldırılan 09/09/2019 tarihli bilirkişi raporu kapsamında; "...Davalı ... ile sigortalı ... plakalı kamyonet sürücüsü dava dışı ...'in meydana gelen olayda tamamen kusurlu olduğu..." ifadeleriyle; davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı aracın sürücüsünün %100 oranda kusurlu bulunduğunun ve davacının ya da ... plakalı otomobilin dava dışı sürücüsü ...'ın, dava konusu trafik kazasında kusurunun bulunmadığının bildirildiği (bkz. yukarıda par. 18) ve Mahkememiz kararı kapsamında da; ... ile ilgili olarak ikame edilen maddi tazminat davası olduğu anlaşılmıştır) ibraz olunan 07/08/2018 tarihli kusur raporuna ve Mahkememiz dosyasına sunulan işbu 09/09/2019 tarihli bilirkişi raporuna dayalı olarak, davalı sigorta şirketine sigortalı aracın sürücüsü ...'in %100 oranda kusurlu olduğuna kanaat getirildiği anlaşılmıştır.
78. Kusur durumu ve oranlarının (ve dolayısıyla müterafik kusurun) Mahkememizce resen tetkiki lüzumu bulunan hususlardan olması nedeniyle (... Karar Sayılı Kaldırma Kararı akabinde) Mahkememizce öncelikle davacının emniyet kemeri takıp takmadığı hususunda yapılan incelemede; 30/09/2016 tarihli Kaza Tespit Tutanağında, davacının "emniyet kemeri takıp takmadığı hususunun tespit edilememiş olduğunun" bildirilmiş olması; bunun yanı sıra davalı tarafın Mahkememize, davacının emniyet kemeri takmadığı hususunu ispatlar nitelikte herhangi bir delil sunamamış olması ve ayrıca davacı hakkında Mahkememizce alınan maluliyet raporları kapsamında (davacının yaralanmasının niteliği ile ilgili olarak) belirtilen hususların tetkikinde; söz konusu yaralanmaların (yaralanmaların niteliği için bkz. yukarıda par. 20), "davacının emniyet kemeri takmadığına dair" net bir bilgi vermemesi hususları birlikte dikkate alındığında; davacının emniyet kemeri takmadığına yönelik iddiayı karşılar mahiyette bir delile ulaşılamadığı anlaşılmış; bununla birlikte davacının kürek kemiğinde kırık (skapula fraktürü) meydana gelmiş olması (kürek kemiği kırığı; ilgili kemiğin vücuttaki yeri ve emniyet kemerinin vücudu sardığı bölgeler dikkate alındığında, emniyet kemeri takan yolcularda sıklıkla görülebilmektedir) ve davacının yüzünde herhangi bir yaralanma tespit edilememiş olması (... tarafından düzenlenen 30/05/2017 tarihli maluliyet raporunda, davacının yüz sınırları içerisinde herhangi bir yaralanma bulgusu tanımlanmamış olduğundan yüzde sabit iz değerlendirmesine gerek olmadığı hususu belirtilmiştir) hususlarının; davacının, (davalının iddiasının aksine) emniyet kemeri takmış olduğu kanaatini kuvvetlendirir nitelikte olduğu görüşüne varılmış ve tüm bu hususların (emniyet kemeri takmamış olduğunun ispatlanamaması ve yaralanmaların niteliğinin, emniyet kemeri takmış olduğuna işaret etmesi) birlikte değerlendirilmesi neticesinde, bu hususta dava dışı (... plakalı aracın sürücüsü) ...'in kusurundan müterafik kusur indirimi yapılması cihetine gidilmemiştir.
79. Müterafik kusurun değerlendirilmesi hususunda, hatır taşıması kavramının da münferiden değerlendirilmesi neticesinde; Mahkememizce UYAP kayıtlarında yapılan incelemede, dava konusu kazada kusuru bulunmadığı anlaşılan dava dışı sürücü...ın, davacı ...'ın eşi olduğunun anlaşılması ve ...Kurulunun istikrar kazanmış görüşleri doğrultusunda da belirtilmekte olduğu üzere, eşlerin birbirine olan yardım ve bakım ödevinin yasal ve ahlaki bir görevin yerine getirilmesi niteliğinde olması ve bu kapsamda yapılan taşımanın da bir menfaat veya hatır ilişkisine dayandırılamayacağının aşikar olması nedeniyle; hatır taşıması hususunda da, dava dışı (... plakalı aracın sürücüsü) ...'in kusurundan müterafik kusur indirimi yapılması cihetine gidilmemiştir.
80. Tüm bu hususlar doğrultusunda; Mahkememizce aldırılan 09/09/2019 tarihli bilirkişi raporunda belirtildiği ve ... Esas sayılı dosyasında yürütülen yargılamada alınan bilirkişi raporu ile de teyit edildiği üzere (ve Mahkememizin müterafik kusur indirimi uygulanmaması yönündeki takdiri doğrultusunda) dava konusu trafik kazasında, dava dışı (... plakalı aracın sürücüsü) ...'in %100 oranda kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Maluliyet Oranlarının Nihai Değerlendirmesi :
81. Mahkememizce aldırılan maluliyet kök ve ek raporları dikkate alındığında; davacı ... kaza nedeniyle iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 9 aya kadar uzayabileceği ve bu süre boyunca meslekte kazanma gücünü %100 oranında kaybetmiş sayılacağı; 3 ay süre ile bakıcıya ihtiyacı olduğu; sürekli maluliyetine ilişkin olarak ise 30/06/2017 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere özür oranının %3 olduğu hususlarının tespit edildiği anlaşılmıştır. (Maluliyet raporları için bkz. yukarıda par. 20-24).
82. Mahkememizce aldırılan maluliyet raporları ile ilgili olarak yapılan nihai incelemede; söz konusu raporların herhangi bir çelişki barındırmadığı; iki raporun birbirini tamamlayan ve aynı tıbbi değerlendirme sürecinin farklı aşamalarını yansıttığı; ilk raporun bir ön rapor niteliğinde bulunduğu; davacının yaralanmalarını ve bu yaralanmaların hayati fonksiyonlarına etkisini tespit ettiği ve sürekli maluliyet durumunun netleşmesi için kazadan 18 ay sonra yeniden değerlendirilmesi yoluna gidildiği (raporlarda değerlendirmenin aceleye getirilmediği ve tıbbi olarak en doğru sonuca ulaşılmaya çalışıldığı); 28/05/2019 tarihli ikinci raporun, ilk raporda belirtilen sürenin dolmasının ardından yapılan nihai değerlendirme raporu olduğu; ikinci raporun, ilk rapordaki bulguları temel alarak, iyileşme sürecinin tamamlanması sonrası ortaya çıkan kalıcı durumu, mevzuata uygun şekilde "Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik" hükümlerine dayalı olacak şekilde ve somut oranlarla tespit ettiği, gerekçeli olduğu ve neticeten iki rapor birlikte değerlendirildiğinde, yargılamada maddi zararın tespiti için yeterli ve tamamlayıcı nitelikte olduğu ve dolayısıyla hükme esas alınabilir nitelikte detaylı ve denetime elverişli bulundukları kanaatine varılmıştır.
Aktüer Hesaplamanın Nihai Değerlendirmesi :
83. Mahkememizce aldırılan aktüer hesaplama kök ve ek raporlarında neticeten bilirkişinin; davacının %0 kusurlu olduğu kabulünde ve 2025 yılı verilerine göre geçici iş göremezlik tazminatı olarak 12.852,51.-TL; sürekli iş göremezlik tazminatı olarak 240.084,06.-TL, bakıcı gideri tazminatı olarak ise 4.941,00.-TL olmak üzere toplam 257.877,57.-TL maddi tazminat miktarı hesapladığı anlaşılmıştır.
84. Mahkememizce aldırılan aktüer hesaplama raporları ile ilgili olarak yapılan nihai incelemede; raporlar arasında bir çelişki bulunmadığı; anılan raporların birbirlerini tamamlayan, yargılama sürecindeki gelişmelere göre güncellenen ve mantıksal bir bütünlük arz eden raporlar olduğu; yargılama sürecinde değişen unsurların dikkate alınması suretiyle dikkatle hazırlanmış olduğu; tüm maddi tazminat taleplerini (geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik ve bakıcı gideri) eksiksiz olarak değerlendirildiği; detaylı ve gerekçeli oldukları; neticeten anılan bilirkişi raporlarının bir bütün olarak değerlendirilmesinde, yargılamanın ulaştığı son aşama itibarıyla yeterli ve hüküm kurmaya elverişli tespitler yaptıkları kanaatine varılmıştır.
Neticeten :
85. Yukarıda belirtilen gerekçeler doğrultusunda ve ... Karar sayılı kaldırma kararında belirtilen "birleştirilen davalar yönünden denetime uygun ayrı ayrı hüküm kurulması" sebebine uygun olarak; Mahkememizde yürütülmüş asıl ve birleşen davalar yönünden, aşağıda belirtildiği şekilde münferiden hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM
ASIL DAVADA HÜKÜM
1) Davanın KABULÜNE,
a) Sürekli İş Göremezlik Tazminatı ile ilgili olarak;
165.254,09.-TL'nin, 17/11/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
b) Geçici İş Göremezlik Tazminatı ile ilgili olarak;
100,00.-TL.'nin, 17/11/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
BİRLEŞEN DAVADA HÜKÜM
(... Karar Sayılı Dosyası)
2) Davanın KABULÜNE,
a) Sürekli İş Göremezlik Tazminatı ile ilgili olarak;
21.040,36.-TL'nin, 17/11/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
b) Geçici İş Göremezlik Tazminatı ile ilgili olarak;
12.752,51.-TL.'nin, 17/11/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
c) Bakıcı Giderleri ile ilgili olarak;
4.941,00.-TL.'nin, 17/11/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
BİRLEŞEN DAVADA HÜKÜM
(...Karar Sayılı Dosyası)
3) Davanın KABULÜNE,
a) Bakiye Sürekli İş Göremezlik Tazminatı ile ilgili olarak;
54.689,61.-TL'nin, 17/11/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
KARAR VE İLÂM HARCI
4) Asıl Dava Yönünden;
a) Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 11.295,34-TL. harçtan, davacı tarafından yatırılmış bulunan 591,20.-TL (29,20.-TL. peşin harç ve 562,00.-TL ıslah harcı) harcın mahsubu ile bakiye kalan 10.704,14.-TL. harcın; davalı taraftan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
b) Davacı tarafından yatırılmış bulunan 29,20.-TL peşin harç, 29,20.-TL. başvurma harcı, 4,30.-TL. vekalet harcı; 562,00.-TL ıslah harcı ve 234,30.-TL istinaf harcı olmak üzere toplam 859,00.-TL. harcın; davalı taraftan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
5) Birleşen Dava Yönünden (... Karar Sayılı Dosyası);
a) Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 2.645,91.-TL. harçtan, davacı tarafından yatırılmış bulunan 176,54.-TL (122,14.-TL. peşin harç ve 54,40.-TL ıslah harcı) harcın mahsubu ile bakiye kalan 2.469,37.-TL. harcın; davalı taraftan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
b) Davacı tarafından yatırılmış bulunan 122,14.-TL peşin harç, 44,40.-TL. başvurma harcı, 6,40.-TL. vekalet harcı; 54,40.-TL ıslah harcı ve 54,40.-TL istinaf harcı olmak üzere toplam 281,74.-TL. harcın; davalı taraftan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
6) Birleşen Dava Yönünden (... Karar Sayılı Dosyası);
a) Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 3.735,85.-TL. harçtan, davacı tarafından yatırılmış bulunan 802,40.-TL (615,40.-TL. peşin harç ve 187,00.-TL ıslah harcı) harcın mahsubu ile bakiye kalan 2.933,45.-TL. harcın; davalı taraftan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
b) Davacı tarafından yatırılmış bulunan 615,40.-TL peşin harç, 615,40.-TL. başvurma harcı, 87,50.-TL. vekalet harcı ve 187,00.-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.505,30.-TL. harcın; davalı taraftan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
YARGILAMA GİDERİ VE GİDER AVANSI
7) Asıl Dava Yönünden;
a) Davacı tarafından yatırılmış bulunan 5.500,00.-TL. bilirkişi ücreti, 1.515,50.-TL adli tıp gideri ile 520,00.-TL. posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 7.535,50.-TL. yargılama giderinin; davalı taraftan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
b) Davalı tarafından yatırılmış bulunan yargılama giderlerinin, davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
c) Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın; kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde, 6100 Sayılı HMK.'nın 333. maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,
8) Birleşen Dava Yönünden (... Karar Sayılı Dosyası);
a) Arabuluculuk faaliyeti neticesinde, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı anlaşıldığından; Arabuluculuk Yönetmeliği'nin 26/2. maddesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00.-TL. arabuluculuk ücretinin, davalı taraftan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
b) Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın; kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde, 6100 Sayılı HMK.'nın 333. maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,
9) Birleşen Dava Yönünden (... Karar Sayılı Dosyası);
Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın; kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde, 6100 Sayılı HMK.'nın 333. maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,
VEKÂLET ÜCRETİ
10) Asıl Dava Yönünden;
Davacı tarafın, kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3. ve 13. maddeleri uyarınca (Mahkememizce kabulüne karar verilen miktar olan 165.354,09.-TL. üzerinden) takdir edilen 30.000,00.-TL. vekalet ücretinin, davalı taraftan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
11) Birleşen Dava Yönünden (... Esas ve ... Karar Sayılı Dosyası);
Davacı tarafın, kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3. ve 13. maddeleri uyarınca (Mahkememizce kabulüne karar verilen miktar olan 38.733,87.-TL. üzerinden) takdir edilen 30.000,00.-TL. vekalet ücretinin, davalı taraftan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
12) Birleşen Dava Yönünden (... Esas ve ... Karar Sayılı Dosyası);
Davacı tarafın, kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3. ve 13. maddeleri uyarınca (Mahkememizce kabulüne karar verilen miktar olan 54.689,61.-TL. üzerinden) takdir edilen 30.000,00.-TL. vekalet ücretinin, davalı taraftan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
Dair; tarafların yokluğunda; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren (2) hafta içerisinde; (Mahkememiz'e veya istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine dilekçe sunmak ya da tutanağa geçirilmek koşuluyla Zabıt Katibine sözlü beyanda bulunmak suretiyle) HMK'nın 345. maddesi uyarınca ... kanun yolu açık olmak üzere, yapılan açık yargılamada karar verildi. 01/08/2025
...
e-imzalıdır e-imzalıdır Gerekçeli Karar