T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/316 Esas - 2025/200
TÜRK MİLLETİ
Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
T.C.
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/316
KARAR NO : 2025/200
...
DAVA : Tazminat/Ölüm ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat
DAVA TARİHİ : 04/05/2023
KARAR TARİHİ : 13/03/2025
KARAR Y. TARİHİ : 10/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan "Tazminat" davasının yapılan açık yargılaması sonucunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir.
I-İDDİALAR
1. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı sürücü ...'nun kullanımındaki ... plakalı araç ile 01.01.2023 tarihinde seyir halindeyken araç sürücüsünün dikkatsizliği ve tedbirsizliği konusunda araçta yolcu olarak bulunan ...vefat ettiğini, davalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, ... plakalı aracın ...numaralı ... poliçesi ile sigortalı olduğunu beyanla; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik; ...için 1.000.000 TL manevi tazminat ve kardeşler... olmak üzere her biri için ayrı ayrı olmak üzere ayrı ayrı 500.000 'er TL'nin davalılar ... ve ihtiyari sigorta poliçesi muhatabı diğer davalı sigorta şirketinin varsa kasko poliçesinde manevi tazminat sorumluluğu iş bu davalıdan da tahsil edilmek üzere toplam 3.000.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine; davalıların her birinden müteselsilen tahsil edilmek üzere müvekkili baba ... için 200.000 TL, anne ... için 200.000 TL maddi tazminate hükmedilmesine; hükmedilecek tazminatlara en yüksek ticari-reeskont faizin uygulanmasına,yargılama giderlerinin maddi tazminat bakımından tüm davalılar manevi tazminat bakımından kasko poliçesinde sorumluluğu olması durumunda yine tüm davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
2. Davacı vekili ıslah dilekçesi ile; baba ... için 200.000,00.-TL olan taleplerini 993.877,07.-TL'ye; anne ... için 200.000,00.-TL maddi tazminat taleplerini 1.212.012,73.-TL' ye çıkardıklarını bildirmiştir.
II-SAVUNMALAR
3. Davalı ... ..vekili cevap dilekçesinde; yetki itirazında bulunduklarını, müteveffa ve diğer davalının kendi kusurları ile sebebiyet verdikleri kazadan dolayı davacıların uğradıkları zararlardan müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, davalı ...'nun uzun dönem araç kiralama firması olan davalı şirkete ait ... araç uygulaması üzerinden 01.01.2023 tarihinde ... plakalı aracı kiraladığını, davalı şirketin kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun söz konusu olmadığını, mahkemece kusur tespitinin yapılması gerektiğini, bu nedenle talep edilen tazminatlardan sorumlu tutulamayacağını, zarar ile davalı arasında illiyet bağı olmadığını, manevi tazminat taleplerinin fahiş olduğunu, koşullarının oluşmadığını, kasko sigorta poliçesi ve...kapsamında sigorta şirketlerinden talepte bulunulabileceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
4. Davalı .... vekili cevap dilekçesinde; davanın görevli ve yetkili mahkemede açılmadığını, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacı tarafından müvekkili sigorta şirketine usulüne uygun şekilde başvuruda bulunulmadığını, müvekkili şirketin manevi tazminat sorumluluğu bulunmadığını, genel şartlarda belirtilen usullere göre hesaplama yapılması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
5. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı itirazında bulunduklarını, kazanın meydana gelmesinde davalının kusurunun bulunmadığını, meydana gelen kazanın, diğer davalıların kiraladıkları araçtan kaynaklandığını, kazanın kiralanan aracın alev alması sonucu meydana geldiğini, talep edilen faiz türü ve başlangıç tarihinin hatalı olduğunu,i manevi tazminat tutarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR
A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar
6. Davalı davalı ... sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın 01/01/2023 tarihinde sebebiyet verdiği kazada ... hayatını kaybettiği, kazaya sebebiyet veren aracın ... poliçesi ile ...'ye ... ve ... poliçesi ile sigortalı olduğu hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.
B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları
7. Uyuşmazlığın, davalı sürücünün sevk ve idaresi altındaki araçta yolcu olarak bulunan davacılar desteği olduğu iddia edilen kişinin vefatı nedeni ile davacı anne ve babanın destekten yoksun kalma zararı oluşup oluşmadığı, varsa destek tazminatı tutarının ne olduğu, davalı ... ...’nin işleten sıfatı ile sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, hatır taşımasının sözkonusu olup olmadığı, meydana gelen kazada davalı sürücünün kusurlu olup olmadığı, müteveffanın zararın artmasına neden olacak müterafik kusurunun var olup olmadığı, davacıların manevi zarara uğrayıp uğramadığı, uğradıklarının kabulü halinde hükmedilecek manevi tazminat tutarının ne olabileceği, talep edilen maddi ve manevi tazminatların davalı sigorta şirketinin ... ve ... kapsamında teminat altına alınıp alınmadığı ile alınmış ise teminat tutarları, davalı sigorta şirketi yönünden davadan önce temerrüt gerçekleşip gerçekleşmediği ile gerçekleşmiş ise temerrüt tarihi, tazminata hükmedilmesi halinde uygulanacak faiz türünün ne olacağı noktalarında toplanmaktadır.
IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
8. Davaya konu kazaya karışan ... plakalı aracın ... poliçe numaralı KTK Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesinin incelenmesinde; 25/08/2022-2023 tarihleri arasında davalı ...'ye Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalandığı, kişi başına sakatlanma ve ölüm teminatının 1.200.000,00 TL olduğu, kazanın teminat süresi dahilinde olmak üzere 01/01/2023 tarihinde meydana geldiği anlaşılmıştır.
9. Davaya konu kazaya karışan ... plakalı aracın ...poliçe numaralı Genişletilmiş Kasko Filo Sigorta Poliçesi'nin incelenmesinde; 12/04/2022-2023 tarihleri arasında davalı ...'ye sigortalandığı, sigortalının ...teminat limitinin 2.000.000,00 TL olduğu, kazanın teminat süresi dahilinde olmak üzere 01/01/2023 tarihinde meydana geldiği anlaşılmıştır.
10. Kusur yönünden toplanan deliller;
a. .. tarafından alınan kusur bilirkişi raporunda; ... plakalı otomobilin sürücüsü ...' nun kusur durumunun incelenmesinde; ...'nun sevk ve idaresindeki otomobil içinde sağ ön yolcu koltuğunda bulunan ... ile birlikte seyir halindeyken bahse konu kaza mahalli olan tehlikeli virajlı alana yaklaştığı sırada aracının direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu kontrolden çıkarak yolun sağında bulunan demir bariyerlere aracının sağ ön tarafı ile çarpması sonucu sağ ön yolcu koltuğunda bulunan ... vefat ettiği kazanın meydana gelmesine etken kusur ve kural ihlalinin olduğu tespit edilen sürücünün, 2918 Sayılı KTK' nu 84.maddesi gereği sürücü “Diğer Kusurlardan” 52.madde/ a ve b fıkrasını, 47. madde/ c ve d fıkrasını, KTK Yönetmeliği 95.madde/ c ve d fıkrasını ihlalinden dolayı “ASLİ ve TAM KUSURLU” olduğunun tespit edildiği, müteveffa Enes Şahin'in ise kazaya etken kusur ihlalinin olmadığı tespit edilmiştir.
b. Trafik kazası tespit tutanağında sürücü ...'nun KTK 52/1a maddesini ihlal ettiği, kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğunun belirlendiği görüş ve kanaati belirtilmiştir.
11. Mahkememizce hesap bilirkişisinden rapor alınmıştır. Bilirkişi raporunda; kazaya karışan ... plakalı aracın ... numaralı Genişletilmiş Kasko poliçesi ile davalı .... tarafından 12.04.2022-2023 tarihleri arasında sigortalandığı, poliçe teminatının maddi bedeni ayrımsız 2.000.000,00 TL olduğu; 01.01.2023 vefat tarihinde ...poliçe teminatı kişi başına sakatlanma ve ölüm halinde 1.200.000,00 TL olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu, davacılar için hesaplanan destekten yoksun kalma zararının; ... için 1.212.012,73 TL; ... için 993.877,07 TL olduğu bildirilmiştir.
V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE
12. Dava, trafik kazası nedeni ile... vefat nedeni ile destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
13. Davalı yanların görev itirazının değerlendirilmesinde;
14. Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında görevli mahkeme genel hukuk mahkemesi olan asliye hukuk mahkemesi ise de, davanın, gerçek kişiler ile birlikte, kazaya sebebiyet veren aracın... poliçesini düzenleyen sigorta şirketine karşı da açıldığı, davalı sigorta şirketinin sigorta poliçesi nedeniyle sorumlu tutulduğu, zorunlu sigortaların TTK’nun 1483 ve devamı maddelerinde düzenlendiği, TTK’nun 4/1-a ve 5. maddeleri gereğince açılan eldeki davada Mahkememizin görevli olduğu anlaşıldığından davalıların görev itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
15. Davalı yan cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunmuştur. Dava trafik kazasından kaynaklanmakta olup, trafik kazası netice itibari ile bir haksız fiildir. Davaya konu trafik kazası ... meydana gelmiş, davalı sigorta şirketinin bölge müdürlüğü adresi ... davacının adresi ise .. Uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin yetkili olduğu anlaşıldığından, davalının yetki itirazının reddi gerekmiştir.
16. Davalı vekili cevap dilekçesinde zamanaşımı itirazında bulunmuş ise de; 6098 Sayılı TBK'nın 72/1. maddesi "Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her halde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Ancak, tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır." hükmünü içermektedir.
17. BK'nın 72. maddesinde üç türlü zamanaşımı süresi öngörülmüş olup bunlar, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıllık sübjektif ve nispi nitelikteki kısa zamanaşımı süresi, herhalde haksız fiil tarihinden itibaren 10 yıllık objektif ve mutlak nitelikte uzun zamanaşımı süresi ile olağan üstü nitelikteki ceza zamanaşımı süresidir.
18. Buna karşılık, özel bir kanun hükmünün, özel olarak zamanaşımı süresi öngördüğü tehlike sorumluluklarında BK m. 72 uygulanmaz. 2918 sayılı KTK'nın 109/I. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar" hükmüne, yine aynı kanunun 109/II. maddesinde ise, "dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir" hükmüne yer verilmiştir.
19. Davacı vekilince dava 04/05/2023 tarihinde ikame edilmiş olup kaza tarihinin 01.01.2023 olduğu gözetildiğinde 2 ve 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşıldığından davalının zamanaşımı defileri yerinde görülmemiştir.
20. Davalı ......’nin işleten olarak sorumluluğunun bulunup bulunmadığı hususunda yapılan degerlendirmede; müteveffanın bulunduğu aracın dava dışı ...'ye ait olduğu, buna karşın davalı ... ...’nin cevap dilekçesinde aracı uzun süreli olarak kiraladıkları yönünde sunmuş olduğu beyan nazara alındığında davalı adı geçen şirketin işleten olarak sorumluluğunun kabulü gerekmiştir.
21. Davada, talep konusu edilmiş olan tazminat istemlerinin hesaplanmasında öncelikle tarafların meydana gelen kazada kazaya karışan tarafların kusur durumu, yine çalışma gücü kaybı sözkonusu ise oranının tespiti, çalışma gücü kaybına uğrayan ya da vefat eden desteğin gelirinin belirlenmesi gerekmekte olup bu yönlerin değerlendirilmesi aşağıdaki şekilde yapılmıştır.
22. Yargıtay'ın özellikle son içtihatlarında da belirttiği gibi trafik kazasına etki eden ve tarafların kusur durumlarının belirlenmesinde rol oynayabilecek olan araç hızlarının tespiti, aracın teknik özelliklerine göre kazanın oluş şeklinin belirlenmesinde zorunluluk bulunması vs. gibi bir durum yoksa, kazadaki kusur oranlarını belirlemenin teknik bilgiyi gerektiren bir yönü bulunmamaktadır (... Karar). Bu halde ise kusur oranlarının değerlendirilmesinin hakim tarafından yapılması gerekmektedir. Keza 2918 sayılı... ve yine Karayolları Trafik Yönetmeliği hükümlerinde kusurlu eylem ve davranışlar düzenlenmiş olup bu kusurlu eylemlere göre kazaya karışan sürücülerin hangi oranda kusurlu olduğu değerlendirmesinin de hakim tarafından yapılması gerekmektedir.
23. Zira 2918 sayılı KTK'da trafik kuralları ve ihlal halleri düzenlenmiş olup sözkonusu kuralların değerlendirmesi, sürat, meydana gelen kazanın oluş şeklinin uygun olmadığı iddiası gibi teknik bilgi gerektirmesi halleri dışında tamamen hukuki bir değerlendirme olup diğer kanun hükümlerini yorumlamaktan her hangi bir farkı da bulunmamaktadır.
24. Olayda araç hızının tespiti ve bu hıza göre durma mesafesi vb. gibi hukuk dışında teknik bilgi gerektiren bir husus bulunması halinde ise bu noktada hakimin bilirkişi incelemesi yoluna gidebileceği muhakkaktır.
25. Buna göre dosya kapsamında yer alan ..., ceza dosyası içeriği, ifadeler, ... tarafından alınan kusur bilirkişi raporu incelendiğinde; yukarıda belirttiğimiz ... Özel Dairesinin son içtihatları dikkate alınarak yapılan değerlendirmede; Müteveffa ... meydana gelen kazada kusur belirlenmesine ilişkin olarak, ...'nun sevk ve idaresindeki otomobil içinde sağ ön yolcu koltuğunda bulunan ... ile birlikte seyir halindeyken bahse konu kaza mahalli olan tehlikeli virajlı alana yaklaştığı sırada aracının direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu kontrolden çıkarak yolun sağında bulunan demir bariyerlere aracının sağ ön tarafı ile çarpması sonucu kazanın meydana geldiği, kazının oluşumunda davalı sürücünün sevk ve idare yönünden aracın hızını yol ve hava koşulluna uydurmama dışında her hangi bir etken bulunmadığının anlaşılması karşısında davalı sürücünün % 100 oranında kusurlu olduğu değerlendirilmiştir.
26. Müterafik kusur TBK m. 52 hükmünde düzenlenmiş olup bu hüküm uyarınca zarar görenin zarara razı olmuş olması veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili kusurunun bulunması yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırması halinde hakim tazminattan belirli bir oranda indirim yapabileceği gibi tazminatı tamamen de kaldırabilecektir.
27. Tazminattan yapılacak indirim tamamen hakim takdirine bırakılmış olup her somut olayın özelliğine göre hakim tarafından belirlenebilecektir. Müterafik kusur, bir itiraz olup bu anlamda defi değildir. Hakim müterafik kusurun var olup olmadığını resen nazara almalı ve TBK m. 52 hükmü kapsamında değerlendirme yapmalıdır.
28. Müterafik kusurun varlığının tespitine ilişkin olarak yapılan değerlendirmede; bir kazadaki kusur değerlendirmesi ancak kazaya etki eden etmenler bakımından sözkonusu olabilecektir. Bu anlamda müteveffanın kazanın oluşumuna etken bir eyleminin bulunduğu iddia ve ispat edilmiş olmadığı, sürücünün alkollü olduğuna dair her hangi bir kanıt dosya kapsamında yer almadığı, öte yandan müteveffanın bulunduğu aracın özelliklerine göre emniyet kemerinin bulunup bulunmadığı ile hem ölü muayene tutanağındaki belirlemelere göre; ölümün genel beden travmasına bağlı kafa tası ve çok sayıda kot kırığı ile birlikte iç organ yaralanması ve yanık sonucu meydana geldiğinin tespit edildiği, kazanın oluş şekli ve aracın kaza neticesi uğramış olduğu hasar hali değerlendirildiğinde emniyet kemeri takıp takmamasının, zararın sonucu üzerinde bir etkisinin varlığı söylenemeyeceği değerlendirilerek hesaplanan tazminata müterafik kusur indirimi uygulanmamıştır.
29. Öte yandan davacıların desteği davalıların işleteni, sürücü ve ... ve ... sigortacısı olduğu araçta yolcu olarak bulunduğu sırada meydana gelen tek taraflı kazada vefat ettiği, sürücü ile müteveffanın arkadaş olduğu, dosya kapsamından yolcu olarak bulunduğu araçta hatır için taşındığı anlaşılması karşısında hatır indirimi uygulanması gerektiği değerlendirilmiştir. Ancak hatır taşıması savunması bir defi niteliğinde olduğu, bu yöndeki defiyi yalnızca ..... Aleyhine hükmedilecek tazminattan indirim yapılması gerektiği değerlendirilmiştir.
30. Bir insanın ölümü hukukî anlamda bir zarar olmamakla beraber, bu yüzden yine de bazı zararlar meydana gelmiş olabilir. İşte 6098 sayılı TBK’nın 53. maddesinin öngörmüş olduğu hal, ölüm sonucu vukua gelen bir kısım zararların tazminini hükme bağlamaktadır. Bu hükme göre, ölenin yardımından faydalananlar, bu yüzden yoksun kaldıkları faydayı, tazminat olarak, sorumludan isteyebilirler. Buna “destekten yoksun (muinden mahrum) kalma tazminatı” denir. Yasa metninden de anlaşılacağı gibi destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir. Yani haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse BK'nın 45/II. maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir.
31. Destekten yoksun kalanların zararlarının belirlenmesi unsurları talepte bulunanların destekten yoksun kalma koşullarının oluşup oluşmadığı, kazada müteveffa ile zarara neden olanların kusur oranları, müteveffanın geliri, peşin sermaye değeri ödemesinin bulunup bulunmadığı, evlenme ihtimali ile hak sahiplerine ödeme yapılıp yapılmadığı ile tazminatın belirlenmesinde esas alınacak hatır taşıması ve müterafik kusurun varlığının değerlendirilmesi gerekmektedir.
32. Destekten yoksun kalma tazminatı talep hakkının doğumunun diğer bir şartı da, davacının yani destekten yoksun kalanın bakım ihtiyacı içerisinde olmasıdır. Desteğin yardımı olmaksızın sosyal seviyesine uygun şekilde geçimini sağlayamayacak kişi, bakım ihtiyacı içinde sayılır. Destekten yoksun kalma tazminatı için, yardım gören kimsenin, devamlı ve gerçek bir ihtiyacı içinde bulunması gerekir. Eğer, bu kişi ölen desteğin devamlı ve düzenli bakım yardımlarına ihtiyaç duymuyor ise, destekten yoksunluk zararından söz edilemez.
33. Destekten yoksun kaldığını iddia eden kişinin bakım ihtiyacı içerisinde olması, sefalete düşmesini değil, sosyal durumuna uygun bir hayat sürebilme imkanından yoksun kalmasını ifade eder. Eğer, ölenin eylemli olarak baktığı kişi, ölüm yüzünden, bu bakımın sağladığı yaşama düzeyinin altına düşmüş olursa; ihtiyaç bulunmak koşulu gerçekleşmiş sayılır. Burada önemli olan, davacının ve ailesinin temsil ettiği sosyal ve ekonomik düzeye göre normal karşılanan giderlerdir. Bakım ihtiyacının tespitinde, destekten yoksun kalanın içerisinde bulunduğu hayat standardı ölçü olarak alınır. Burada amaç, desteğin ölümü ile neticelenen eyleminin mali sonuçlarından destekten yoksun kalanı korumaktır. ..., bakım ihtiyacının, davacının zaruret ve sefalete düşmesini değil, sosyal seviyesine uygun olan hayat tarzını devam ettirmek için gerekli imkanlardan yoksun kalmasını ifade ettiğine hükmetmiştir.
34. Destekten yoksun kaldığı iddiasıyla tazminat isteminde bulunan kişinin, zaruret haline düşmesi yerine, sosyal seviyesine uygun bir hayat sürememesi hususunun bakım ihtiyacının tespitinde esas alınması gerekirse de, bu tazminatla hiç bir zaman lüks bir hayatın sürdürülmesi de istenilemez.
35. Sözkonusu destekten yoksun kalmaya ilişkin maddi hukuka yönelik bu açıklamalar yanında usul hukuku yönünden de bakım ihtiyacı olgusunun ispatı da gerekmektedir. HMK’nin 121/1. maddesi uyarınca davacı dava dilekçesinde gösterdiği ve elinde bulunan delilleri dava dilekçesi ekinde sunması, başka yerden gelecek belge ve dosyalar için ise getirilmesini sağlayacak açıklamanın yine dava dilekçesi ile birlikte gösterilmesinin zorunlu olduğu düzenlenmiştir.
36. Somut olayda davacılardan müteveffanın anne ve babası olan ... ve ...'in destekten yoksun kalma zararının varlığı kabul edilmiş olup hesaplanması bakımından bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Diğer davacı kardeşlerin destekten yoksun kalma tazminatı talebi bulunmamaktadır.
37. Davacılar dava dilekçesinde davalı sigorta şirketinin ... kapsamında manevi zararlar yönünden teminatının bulunması halinde manevi zararlarının davalı sigorta şirketinden de tazminini talep ettikleri anlaşılmaktadır.
38. Davalı ....'nin müteveffanın yolcu olarak bulunduğu aracı hem ... hem de ... poliçeleri ile meydana gelecek rizikoları teminat kapsamına aldığı, ... teminatlarının 2.000.000,00.-TL ile sınırlı olarak maddi ve bedeni kombine biçiminde olduğu,... klozu incelendiğinde manevi zararları da teminat altına aldığı değerlendirilmiştir.
39. Hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporu ile; ... poliçe teminat limitleri birlikte değerlendirildiğinde davacı ... için 1.212.012,73.-TL; ... için 993.877,07.-TL destekten yoksun kalma zararı hesaplanmıştır. Desteğin ölümüne sebebiyet veren ... plakalı araç, kaza tarihinde ... poliçesi ve kasko poliçesi ile davalı sigorta şirketine sigortalı olup, davalı sigorta şirketi, kazaya karışan aracın sigortacısı olması nedeniyle poliçe limiti dahilinde hesaplanan tazminattan müteselsilen sorumlu kabul edilerek, davacıların destekten yoksun kalma tazminatı davasının kabulüne karar verilmiştir. Bilirkişi raporunun ... destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin içtihatlarına uygun, ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olup hükme esas almaya yeter olduğu değerlendirilmiştir.
40. Davacıların manevi tazminat istemleri yönünden, Türk Borçlar Kanunu'nun 56/II. maddesi uyarınca Hakim, ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verebilir. Buna göre haksız fiil sonucu ölüm halinde ölenin yakınlarına hakimin adalete uygun, zarara uğrayanda manevi huzuru gerçekleştirecek, zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesini sağlayacak oranda, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar manevi tazminata hükmetmelidir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
41. Somut olayda davacılar müteveffanın anne, baba ve kardeşleri olup davacılardan anne ve baba için ayrı ayrı 1.000.000,00.-TL; kardeşler ... için ayrı ayrı 500.000,00 TL manevi tazminat talep edilmiştir. Meydana gelen trafik kazasında müteveffanın kusurunun bulunmaması, davacıların ve davalının ekonomik ve sosyal durumları, olayın meydana geliş şekli, müteveffa ile davacıların yakınlığı göz önüne alındığında; davacılar müteveffanın anne, baba ve kardeşleri olup davacılardan anne ve baba için ayrı ayrı 350.000,00.-TL; kardeşler ... için ayrı ayrı 150.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinin hak ve nesafet kurallarına uygun olduğu değerlendirilmiştir.
42. Yapılan açıklamalar neticesinde davacıların maddi ve manevi tazminat istemlerine yönelik olarak maddi tazminat istemlerinin kabulüne, manevi tazminat istemlerinin ise kısmen kabulüne aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
43. Manevi tazminatın reddedilen tutarlarına yönelik olarak vekalet ücretine hükmedilip hükmedilmeyeceğine ilişkin yapılan değerlendirmede, ...Karar sayılı kararı 14.03.2025 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmış olup sözkonusu karar ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 326. maddesinin (2) numaralı fıkrasının “manevi tazminat davaları” yönünden ...aykırı olduğu değerlendirilmiştir. Bu bakımdan manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne karar verilmesi halinde kabul edilmeyen kısma yönelik olarak HMK'nin 326/2 hükmü uyarınca davalı yararına vekalet ücreti takdir edilemeyecektir. Her ne kadar sözkonusu ...Mahkemesi kararının yayım tarihinden itibaren 9 ay sonra yürürlüğe gireceği yönünde karar verilmiş ise de, Anayasa'ya aykırı olarak kabul edilen hükmün uygulanamayacağı değerlendirilmiş ve iptal kararına uygun olarak manevi tazminat istemlerinden kabul edilmeyen kısmına yönelik davacılar aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemesi yönünde değerlendirme yapılmıştır.
VI-HÜKÜM
A-Maddi Tazminat
1-Davanın KABULÜNE,
2-Davacıların destekten yoksun kalma zararı nedeni ile Baba ... için 993.877,07.-TL (davalı .... yönünden ... kapsamında 540.667.30.-TL; ... kapsamında 450.560,00.-TL poliçe teminat tutarı ile sınırlı olmak üzere),
3-... için 1.212.012,73.-TL (davalı .... yönünden 659.332,70.-TL ... kapsamında; 549.440,00.-TL ... kapsamında poliçe teminat tutarı ile sınırlı olmak üzere), olmak üzere toplam 2.205.889,80.-TL (davalı .... yönünden 1.200.000,00.-TL ..., 2.000.000,00.-TL ... poliçe teminat tutarı ile sınırlı olmak üzere) maddi tazminatın davalı işleten ... .... (1.764.711,84.-TL ile sınırlı olmak üzere) ve sürücü ... yönünden olay tarihi olan 01.01.2023 tarihinden, davalı .... yönünden 19.04.2023 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile adı geçen davalılardan müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine,
B-Manevi Tazminat
4-Davanın KISMEN KABULÜNE,
5-Davacı anne...ve baba ... için ayrı ayrı 350.000,00.-TL, davacı kardeşler ...için ayrı ayrı 150.000,00.-TL olmak üzere toplam 1.000.000,00.-TL manevi tazminatın (davalı .... yönünden ... poliçesi kapsamında 2.000.000,00.-TL poliçe teminat tutarı ile sınırlı olmak üzere) davalılar işleten ve sürücü olay tarihi olan 01.01.2023 tarihinden, sigorta şirketi yönünden 19.04.2023 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile adı geçen davalılardan müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine,
6-Fazlaya yönelik istemlerin REDDİNE,
Karar ve İlam Harcı
7-Maddi tazminat yönünden 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 150.684,33.-TL harçtan peşin, tamamlama ve ıslah harcı ile alınan 18.501,60.-TL harcın düşümü ile bakiye 132.182,73 TL harcın davalılardan (davalı .... yönünden ...kapsamında 71.907,16.-TL; ... kapsamında 59.922,64.-TL poliçe teminat tutarı ile; davalı işleten ... .... 105.746,18.-TL ile sınırlı olmak üzere) müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
8-Manevi tazminat yönünden 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince manevi tazminat yönünden alınması gerekli 68.310,00.-TL harcın davalılardan müteselsilen tahsili (davalı .... yönünden ... poliçesi kapsamında 2.000.000,00.-TL poliçe teminat tutarı ile sınırlı olmak üzere) ile hazineye gelir kaydına,
9-Dava açılışında ödenmesi gereken 719,60.-TL (179,90 TL x 4) başvurma harcının davalılardan (davalı .... yönünden ... kapsamında391,46.-TL; ... kapsamında 326,22.-TL poliçe teminat tutarı ile; davalı işleten ... .... 575,68.-TL ile sınırlı olmak üzere) müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Yargılama Giderleri ve Gider Avansı
10-Davacı tarafından maddi ve manevi tazminat yönünden yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 425,50.-TL, bilirkişi ücreti olarak 5.000,00.-TL olmak üzere yapılan toplam 5.425,50.-TL yargılama giderinin davalılardan (davalı .... yönünden... kapsamında 2.951,46.-TL; ... kapsamında 2.459,55.-TL poliçe teminat tutarı ile; davalı işleten ... ... 4.340,40.-TL ile sınırlı olmak üzere) müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
11-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç, tamamlama harcı, vekalet harcı ve ıslah harcı toplam 18.527,20.-TL yargılama harcının davalılardan (davalı .... yönünden... kapsamında 10.078,76.-TL; ... kapsamında 8.398,97.-TL poliçe teminat tutarı ile; davalı işleten ... ... 14.821,76.-TL ile sınırlı olmak üzere) müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
12-Arabuluculuk Kanunu 18A/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asagari Ücret Tarifesi uyarınca 3.280,00.-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan (davalı .... yönünden ... kapsamında 1.784,31.-TL; ... kapsamında 1.486,93.-TL poliçe teminat tutarı ile; davalı işleten ... ... A.Ş. 2.624,00.-TL ile sınırlı olmak üzere) müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
13-HMK'nun 333. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana İADESİNE,
Vekalet Ücreti
14-Kabul edilen maddi tazminat yönünden davacı ... kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 151.142,79.-TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı .... yönünden ... kapsamında 82.221,40.-TL; ... kapsamında 68.518,43.-TL poliçe teminat tutarı ile; davalı işleten ... ... 120.914,23.-TL ile sınırlı olmak üzere) müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
15-Kabul edilen maddi tazminat yönünden davacı ... kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 181.681,78.-TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı .... yönünden ...kapsamında 98.834,55.-TL; ... kapsamında 82.361,54.-TL poliçe teminat tutarı ile; davalı işleten ... ... 145.345,42.-TL ile sınırlı olmak üzere) müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
16-Manevi tazminat yönünden davacı ... kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 56.000,00.-TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsili (davalı .... yönünden ... poliçesi kapsamında bakiye 1.000.000,00.-TL poliçe teminat tutarına oranla sınırlı olmak üzere) ile davacı tarafa ödenmesine,
17-Manevi tazminat yönünden davacı ... kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 56.000,00.-TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsili (davalı .... yönünden ... poliçesi kapsamında bakiye 1.000.000,00.-TL poliçe teminat tutarına oranla olmak üzere) ile davacı tarafa ödenmesine,
18-Manevi tazminat yönünden davacı ... kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 30.000,00.-TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsili (davalı .... yönünden ... poliçesi kapsamında bakiye 1.000.000,00.-TL poliçe teminat tutarına oranla sınırlı olmak üzere) ile davacı tarafa ödenmesine,
19-Manevi tazminat yönünden davacı ... kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 30.000,00.-TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsili (davalı.... yönünden ... poliçesi kapsamında bakiye 1.000.000,00.-TL poliçe teminat tutarına oranla sınırlı olmak üzere) ile davacı tarafa ödenmesine,
Dair davacı vekilinin, davalı..., davalı ... vekilinin yüzüne karşı, yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren ....ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile ...yasa yolu açık olmak üzere 13/03/2025 tarihinde oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 13/03/2025
...
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
"5070 sayılı kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15 uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur"