T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/337 Esas - 2025/384
TÜRK MİLLETİ
Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
T.C.
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/337
KARAR NO : 2025/384
....
DAVA : Alacak / Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan
DAVA TARİHİ : 10/05/2023
KARAR TARİHİ : 08/05/2025
KARAR Y.TARİHİ : 13/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan "Alacak" davasının yapılan açık yargılaması sonucunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir.
I-İDDİALAR
1. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin davalı ....'ın ....İhalesine katıldığını; 3,12 kr/kWh teklif vererek ihaleyi kazandığını, 24.10.2011 .... imzalandığını; Anlaşma’nın 3. maddesinde ve bu Anlaşma’nın dayandığı Yönetmeliğin 9. maddesinde belirtilen esaslara göre hesaplanacak katkı payının, tesisin bir yıllık elektrik enerjisi üretimi üzerinden hesaplanan bir önceki yıla ait yıllık toplam ... katkı payı tutan 15 Ocak günü saat 17:00’ye kadar ... tarafından müvekkili şirkete faturalanacağını, Anlaşma ve Yönetmelik hükümlerine göre toplam ... Katkı Payı Tutarı =3,12 x 114.505.940 Wh x (l+%64,27) = 6.925.049,3738 TL olarak hesaplandığını, davalının, taraflarca imzalanan ... Katkı Payı Anlaşmasının 3. maddesine ve bu anlaşmanın dayanağı olan Yönetmeliğin 9. maddesine aykırı olarak ... Katkı Payı hesaplayıp işbu daya konu faturayı düzenlediğini, davalının, ... katkı payı hesabını; Sözleşme ve Yönetmeliğe göre, "geçici kabul" tarihinden itibaren hesap yapılması gerekirken "teklif tarihinden” itibaren hesaplayarak, müvekkili şirketin ödemesi gerekenden fazla katkı payı hesapladığını ve müvekkili şirkete fatura ettiğini; müvekkili şirketin ise bu durumun farkında olmaksızın sözleşmeye göre ödemesi gerekenden fazla olarak hesaplanan katkı payı tutarlarını davalı idareye ödemek durumunda kaldığını; sözleşmenin akdi ile birlikte teklif mektubu geçerliliğini yitirdiğinden hesaplamanın sözleşme hükümleri doğrultusunda yapılması gerektiğini, müvekkili ile ... arasındaki Sözleşmenin 3. maddesi ve Yarışma Yönetmeliği'nin 9/1 madde hükümlerinde belirtildiği üzere; tesisin geçici kabul tarihinden başlamak üzere üretilecek her bir kWh elektrik enerjisi üzerinden kr/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas ... Katkı Payı tutarının hesaplanmasında geçici kabul tarihinden itibaren üretime dayalı bir güncelleme yapılması gerektiği, Sözleşme ve Yarışma Yönetmeliğinde ... Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi" ibaresi dışında .... ile ilgili başka bir hususa yer verilmediği, davalı tarafından açıkça Sözleşme ve Yarışma Yönetmeliğe'ne aykırı hesap yapıldığını beyanla, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere ....'nin 19.01.2023 tarihli .... fatura numaralı 26.159.451,57 TL bedelli faturası kapsamında fazla ödenen 19.234.402,19 TL'nin ödeme tarihi olan 03.02.2023 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II-SAVUNMALAR
2. Davalı vekili cevap dilekçesinde; .... tarafından onaylanan, "Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği"n 22.09.2010 tarihli ve 27707 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiğini, Yönetmelik kapsamında, .... tarafından, 1 Kasım 2007 tarihinde alınan rüzgar enerji santralı başvuruları arasından, aynı saha ve/veya aynı trafo merkezi için birden fazla başvurunun yapıldığı durumlarda sisteme bağlanacak olan/olanları belirlemek amacıyla, Teşekküllerince 15.02.2011 - 13.09.2011 tarihleri arasında, 13 farklı pakette ve teklif edilen ... katkı payı miktarları üzerinden ... kapasite tahsis yarışmaları gerçekleştirildiğini, söz konusu yarışmalar ile yaklaşık toplam kurulu gücü 5.500 MW ... için kapasite tahsis edildiğini, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından söz konusu projelerin lisanslandırma sürecinin başlatıldığını, davacı şirketin, gerçekleştirilen yarışmalar sırasında sunduğu teklifi doğrultusunda Kocalar ... tesisi için sisteme bağlantı hakkı kazandığı ve faaliyete başladığını, ayrıca, davacı ile müvekkili arasında, davacıya ait üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca müvekkili ...'a ödemeyi taahhüt ettiğini, .... (...) katkı payı bedelinin ödenmesini konu alan "... katkı payı anlaşması" akdedildiği, müvekkili tarafından, "Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği” çerçevesinde yarışmaya katılan ve kazanan şirketlerle imzalanan ... katkı payı anlaşması gereğince; yönetmelik ve ekleri olan taahhütname, teklif mektubu formu ile anlaşma hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda ... katkı payı faturalarının hesaplandığını, davacı tarafından, davaya konu edilen faturanın düzenlendiği Kocalar ... projesi için, 14.04.2011 tarihinde gerçekleştirilen yarışma sırasında davacı tarafından sunulan teklif mektubunda; Kocalar ... projesinde yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kilowatsaat (kWh) başına 3,12 kuruş tekliflerinin, ... tarafından, yıllık net elektrik enerjisi üretimleriyle çarpılmasıyla bulunacak Toplam ... Katkı Payı tutarının, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar ....) tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık .... oranında güncelleştirerek, takip eden yılın Ocak ayı sonuna kadar, tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca ...'a ödenmesinin kabul ve taahhüt edildiğini, 2010 tarihli "Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına ilişkin Yarışma Yönetmeliği "nin 9. maddesinde ... Katkı Payı Tutarının "Toplam ... Katkı Payı Tutarı — kr*E*TÜFE" formülü hesaplanacağının belirlendiğini, davacının diğer isteklilerle birlikte iştirak ettiği yarışmada, önceden bildiği şartlar altında oluşturduğu teklif üzerinden anlaşma imzalandığı dikkate alındığında, daha sonra bu teklifte yer alan hesaplama şekli ile bağlı olmadığını öne sürmesinin, dürüstlük kuralıyla bağdaşmadığını, bu durumun aynı zamanda, yarışma koşullarının (teklifin) da değiştirilmesi anlamına geldiğini, bunun sunulan teklifte değişiklik yapılamayacağı (bağlayıcı olduğu) yönündeki yönetmelik hükmüne açıkça aykırı olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.
III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR
A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar
3. Taraflar arasında 24.10.2011 tarihli ... Katkı Payı Anlaşması imzalandığı konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.
B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları
4. Uyuşmazlık; ... katkı payı hesaplamasının taraflar arasında akdedilen ... Katkı Payı Sözleşmesi hükümleri uyarınca mı yoksa davacının davalıya sunmuş olduğu teklif gereğince mi yapılacağı, buradan varılacak sonuca göre davalı tarafından düzenlenen fatura tutarının taralar arasındaki sözleşme ve iradelerine uygun olarak düzenlenip düzenlenmediği ile yapılacak hesaplamaya göre davacının fazla bir ödeme yapıp yapmadığı noktasında toplanmaktadır.
IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
5. Taraflar arasında imzalanan 24.10.2011 tarihli (19.08.2020 tarihinde revize edilen) ... Katkı Payı Anlaşmasının incelenmesinde; 1. Maddesinde; bu anlaşmanın, “Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına ilişkin Yarışma Yönetmeliği” hükümleri doğrultusunda yapılan yarışma sonucunda Çan Havza TM'nin 154 kV barası üzerinden sisteme bağlantı hakkı kazanan, isim ve/veya unvanı ile kanuni ikametgâh adresi belirtilen şirkete ait Kocalar ... üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca ...’a ödemeyi taahhüt ettiği ... Katkı Payı bedelinin ödenmesi ile ilgili gerekli hüküm ve şartları içerdiği; 2. Maddesinde; tesise ait teknik bilgiler ve ödenecek ... Katkı Payının bağlantı noktasının: Çan Havza TM; Gerilim Seviyesinin (kV): 154 kV; Kurulu Gücünün ( MW): 26 MW; Tesisin Bağlanacağı Trafo merkezinin 2011 Yılı için ... Bağlantı Kapasitesinin (MW):175 MW; Teklif Edilen ... Katkı Payının (kr / kWh): 3,12; Yıllık Üçbin Saatlik Çalışma Süresi Üzerinden Hesaplanan Yıllık Ortalama Üretim Miktarının (kWh): 78.000.000 olduğu; 3. Maddesinde; şirketin bağlantı hakkı kazandığı ... projesinde üretilecek her bir kWh elektrik enerjisi üzerinden 3,12 kr/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas ... Katkı Payı tutarının "kr*E*TÜFE" yöntemi ile ... tarafından hesaplanacağı, tesisin yıllık net elektrik enerjisi üretimi üzerinden hesaplanan bir önceki yıla ait yıllık toplam ... Katkı Payı tutarının, her yılın 15 Ocak günü saat 17.00’e kadar ... (...) tarafından Şirkete faturalanacağı, şirketin ödemeleri her yılın 31 Ocak günü saat 17.00’e kadar ...’ın hesabına yapılacağı; 4. Maddesinde; ...’a sunulan teminatların, şirketin yükümlülüklerinin hitamına kadar ... tarafından muhafaza edileceği; 5. Maddesinde; bu anlaşmanın hükümlerinin uygulanmasından dolayı doğacak veya çıkacak anlaşmazlıkların çözümüne ... yetkili olduğu, 6. Maddesinde; yıllık toplam ... Katkı Payı tutarının ödenmemesi hâlinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında gecikme faizi uygulanacağı: 7. Maddesinde; Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliğinde belirlenen yükümlülüklerin şirket tarafından yerine getirilmemesi, lisans başvurusunun ... tarafından reddedilmesi veya lisans kapsamındaki üretim tesisinin geçici kabulü yapılmadan lisansın iptal edilmesi veya lisansın mücbir sebepler ya da gerekçeleri ... tarafından uygun bulunan hâller dışında herhangi bir nedenle sona ermesi hâllerinde, şirket tarafından sunulmuş olan banka teminat mektubunun ... tarafından irat kaydedileceği; 8. Maddesinde; projelerde öngörülen gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hâlinde, ... katkı payında herhangi bir değişikliğin kabul edilmeyeceği; 9. Maddesinde; mevzuat hükümlerine aykırılıktan doğacak tüm sorumlulukların şirkete ait olduğu; 10. Maddesinde; bu anlaşmanın, şirketin ...’dan aldığı lisansında belirtilen tarihte yürürlüğe girecek olup, ödeme yükümlülüğü üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren başlayacağı; 11. Maddesinde, bu anlaşmanın, şirketin ... Katkı Payı ödeme yükümlülüğünün hitamında sona ereceği hususları düzenlenmiştir.
6.Davacı yanca düzenlenen 14.04.2011 tarihli Teklif Mektubu"nun incelenmesinde; idare tarafından, 14.04.2011 tarihinde, Kocalar ... Projesi için, üretilen kilovvatsaat (kWh) başına ... Katkı Payı teklifi verilmesiyle ilgili bütün belgeler ve mevzuatın taraflarınca tamamen okunduğu ve incelendiğini, bütün şartlarıyla kabul edildiği, Kocalar ... projesinde yıllık üretilecek net elektrik eneıjisi için kilowatsaat (kWh) başına 3,12 kuruş teklif ile ... (...) tarafından, yıllık net elektrik eneıjisi üretimimizin çarpılmasıyla bulunacak Toplam ... Katkı Payı tutarını, teklif yılından, ödemeye esas üretim yılına kadar ... tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık Tüketici Fiyat Endeksi oranında güncelleştirerek takip eden yılın Ocak ayı sonuna kadar, tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca ...’a ödemeyi kabul ve taahhüt ettikleri görülmüştür.
7. Davacı yanca düzenlenen Taahhütname'nin incelenmesinde; ... Üzere Yapılmış Lisans Başvurularından Sisteme Bağlanacak Olanın Belirlenmesi İçin Yapılacak Yarışmaya katılmak üzere yapmış oldukları başvuru kapsamında sunmuş oldukları bilgi ve belgelerin doğru ve eksiksiz olduğu, ... tarafından fatura edilen ... Katkı Payı tutarını, faturanın düzenlendiği yılın 31 Ocak günü saat 17.00'a kadar ...’a ödeyeceleri; bu ödemeyi yapmamaları hâlinde 6183 sayılı ... Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında gecikme faizi uygulanmasını kabul ettikleri,.... Lisans Başvurularına İlişkin Yanşma Yönetmeliğinde belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmemeleri veya lisans başvurularının ...K tarafından reddedilmesi veya lisansları kapsamındaki üretim tesisinin geçici kabulü yapılmadan lisansının mücbir sebepler ya da gerekçeleri ... tarafından uygun bulunan hâller dışında herhangi bir nedenle sona ermesi veya iptal edilmesi hâllerinde, ...’a sunmuş oldukları banka teminat mektubunun ... tarafından irat kaydedileceğini kabul ve taahhüt ettikleri görülmüştür.
8. Davalı yanca davacıya hitaben yazılan .... sayılı yazının incelenmesinde; ....Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin \ Yarışma Yönetmeliği (Yönetmelik) çerçevesinde şirketilerine ait Kocalar ... projesi için Teşekkülleri ile imzalamış olunan ... Katkı Payı Anlaşması gereğince düzenlenmesi gereken ... katkı payı faturası; Yönetmelik ve ekleri olan Taahhütname, Teklif Mektubu Formu ile anlaşma hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, tesislerinde yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kWh başına şirketilerince teklif edilen ve anlaşma ile akde bağlanmış olan teklif ile yıllık net elektrik enerjisi üretiminin çarpılmasıyla bulunacak toplam ... katkı payı tutarının, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar ... tarafından açıklanan 2011- 2012- 2013- 2014- 2015- 2016- 2017- 2018- 2019- 2020-2021-2022 yıllarında ilan edilmiş olan ... oranında güncelleştirilerek hesaplandığı, bahse konu tesislerinin 2022 yılındaki net elektrik enerjisi üretiminin 114.505.940 kWh olduğunun tespit edildiği, ... katkı payı faturasının, tesislerinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesislerinin tamamının geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl boyunca ilgili mevzuat uyarınca ... oranında güncelleştirilerek hesaplanacak ve teşekküllerince düzenlenerek şirketlerine gönderileceği, bu nedenle, tesislerinin son geçici kabulüne dair tutanağın ayrıca taraflarına gönderilmesi gerekli olduğu, ilgili mevzuat dikkate alınarak hesaplanan ve e-fatura sistemi aracılığıyla düzenlenen 19/01/2023 tarihli ve .... seri nolu KDV dâhil toplam 26.159.451,57.-TL tutarındaki fatura bedelinin yasal süresi içerisinde konu anlaşmada belirtilen teşekkülleri banka hesabına yatırılması hususunun talep edildiği görülmüştür.
9. Mahkememizce Elektrik Mühendisi, Mali Müşavir ve Nitelikli Hesap Uzmanı bilirkişi heyetinden rapor ve ek rapor tanzim edilmiştir. Alınan raporların sonuç kısımlarında özetle; davacının teklif tutarı olan 3,12 kuruşun, teklif tarihinden itibaren güncellenmesi gerektiği kanaatine varılması seçeneğine göre yapılan hesaplama sonucunda fatura tutarı KDV dahil toplam 26.159.451,52 TL olarak belirlendiğinden, buna göre davacı edilecek fazla alınan bir tutar olmadığı, davacının teklif tutarı olan 3,12 kuruşun, geçici kabul tarihi olan 14.03.2019 tarihinden itibaren güncellenmesi gerektiği kanaatine varılması seçeneğine göre yapılan hesaplama sonucunda fatura tutarı KDV dahil toplam 12.078.109,17 TL olarak belirlendiğinden, davacıya iade edilecek tutarın 14.081.342,35 TL olacağı, davacının teklif tutarı olan 3,12 kuruşun, teklif tarihi veya geçici kabul tarihi değil de, davacı tarafın yapmış olduğu gibi 2022 yılından itibaren güncellenmesi gerektiği kanaatine varılması seçeneğine göre yapılan hesaplama sonucunda fatura tutarı KDV dahil toplam 6.925.049,37 TL olarak belirlendiğinden, davacıya iade edilecek tutarın 19.234.402,15 TL olacağı bildirilmiştir.
V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE
10. Dava, taraflar arasında akdedilen hizmet sözleşmesi niteliğinde ... Katkı Payı Sözleşmesi nedeniyle davacı yanca davalıya fazla ödendiği iddia edilen ... Katkı Payının davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
11. Öncelikle taraflar arasındaki yargılamanın yaryı yolu bakımından idari yargı yoluna tabi olduğu yönündeki itiraz üzerine mahkememizce adli yargının görevli olduğunun değerlendirmesi karşısında olumlu görev uyuşmazlığı çıkartılması istemi ile Danıştay Başsavcılığı'na başvuruda bulunulduğu, .... olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılmasına karar verilerek Uyuşmazlık Mahkemesine başvuruda bulunulduğu, Uyuşmazlık Mahkemesi'nce, yargı yerinin adli yargı olduğu yönünde karar verildiği, bu anlamda eldeki uyuşmazlık bakımından yargı yolu bakımından adli yargı yerinin görevli olduğu hususunun kesinleştiğinden, mahkememizce yargılamaya devam edilmiştir.
12. Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği (....) hükümleri uyarınca uygulanan yarışma neticesinde davacının bağlantı hakkını kazandığı ve taraflar arasında 30.12.2011 tarihli yine sözkonusu Yönetmelik hükümleri doğrultusunda "... Katkı Payı Anlaşması" imzalanmış olduğu, Yönetmelik ve Sözleşme hükümleri nazara alındığında taraflar arasındaki hukuki ilişkinin "hizmet sözleşmesi" olarak nitelendirilebileceği değerlendirilmiştir.
13. Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği ile 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu çerçevesinde rüzgar enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak üzere yapılmış lisans başvurularından aynı bölge ve/veya aynı trafo merkezi için birden fazla başvurunun bulunması durumunda, sisteme bağlanacak olanı/olanları belirlemek için yapılacak yarışmayı ve yarışma neticesinde belirlenen ... katkı payının ödenmesine ilişkin usul ve esaslar ile bu yarışmaya katılacak tüzel kişilerin yükümlülüklerinin düzenlendiği görülmektedir.
14. ... katkı payı, ilgili Yönetmeliğin 4/f maddesinde "Üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca ...’te üretilen net elektrik enerjisi için ...’a kWh başına ödenecek bedeli ifade eder" biçiminde tanımlanmıştır.
15. Yine Yönetmeliğin 5. maddesine göre yarışmaya katılım hakkı elde eden şirketlerin yarışmaya başvuru esasları ise 6. maddesinde düzenlenmiş olup başvuruda ... Katkı Payı teklif mektubu formu, taahhütname örneği ve diğer aranan belgelere yer verilmiştir.
16. Yönetmeliğin 9. maddesinde ise her yıl ödenecek ... katkı payı tutarının belirlenmesine yönelik formüle yer verilmiştir. Bu hüküm; "(1) Yarışmaya katılacak şirket, ...’te üretilen kWh başına kuruş olarak belirlenen ... Katkı Payı tutarını, üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süreyle her yıl ...’a ödemeyi taahhüt eder. Bu Yönetmelikte yer alan usul ve esaslar çerçevesinde belirlenen ve şirket tarafından ...’a ödenmesi taahhüt edilen kilowatsaat (kWh) başına kuruş cinsinden ... Katkı Payının yıllık net elektrik enerjisi üretimi ile çarpılması sonucu Toplam ... Katkı Payı tutarı belirlenir. Toplam ... Katkı Payı tutarının hesaplanması için aşağıdaki formül uygulanır:
Toplam ... Katkı Payı Tutarı = kr*E*TÜFE
kr = Şirket tarafından ...’a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş/kWh cinsinden ... Katkı Payı
E = Bir Önceki Yılda Gerçekleşen Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh)
TÜFE = Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi
(2) ...’in yıllık net elektrik enerjisi üretimi üzerinden hesaplanan yıllık toplam ... Katkı Payı tutarı, takip eden yılın 15 Ocak günü saat 17.00’a kadar ... tarafından ilgili şirkete faturalanır ve o yılın 31 Ocak günü saat 17.00’a kadar gelir kaydedilmek üzere şirket tarafından herhangi bir taksitlendirme yapılmaksızın ...’a ödenir. Hesap edilen tutarın zamanında ödenmemesi hâlinde 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında gecikme faizi uygulanır" şeklinde düzenlenmiştir.
17. Taraflar arasında akdedilmiş olan 24.10.2011 tarihli sözleşmenin 2. maddesinde ... katkı payı tutarı 3,12 (kr/kWh) olarak belirlenmiştir.
18. Sözleşmenin 3. maddesinde ... katkı payı tutarının hesaplanma şekli düzenlenmiş olup "Şirketin bağlantı hakkı kazandığı ... projesinde üretilecek her bir kWh elektrik enerjisi üzerinden 3,12 kr/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas ... Katkı Payı tutarı aşağıdaki yöntem ile ... tarafından hesaplanacaktır:
Toplam ... Katkı Payı Tutarı = kr*E*TÜFE
kr = Şirket tarafından ...’a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş.
E = Bir Önceki Yılda Gerçekleşen Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh)
TÜFE = Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi
Tesisin yıllık net elektrik enerjisi üretimi üzerinden hesaplanan bir önceki yıla ait yıllık toplam ... Katkı Payı tutarı, her yılın 15 Ocak günü saat 17.00’e kadar Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi (...) tarafından Şirkete faturalanacaktır." hükmünü içermektedir.
19. Somut uyuşmazlıkta esasen taraflar arasındaki uyuşmazlığı da her yıl ödenmesi gereken ... katkı payı tutarının belirlenmesi hususu oluşturmaktadır. Zira ... katkı payı tutarı yükümlüsü olan lisans sahibi şirket, taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşme hükümleri nazara alınarak sözleşmede yer verilen formülün (....) uygulanması ile katkı payı tutarının belirlenmesi gerektiğini, yani teklif etmiş olduğu «kr/kWh» tutarın sabit kalması, her yıl tüketici fiyat endeksi oranında artılmaksızın hesaplama yapılması gerektiğini ileri sürerken, ... katkı payı alacaklısı davalı ... ise teklif mektubundaki taahhüdün davacı lisans sahibi şirketi bağlayacağını ve teklif etmiş olduğu «kr/kWh» tutarın her yıl tüketici fiyat endeksi oranında artılması sonucu belirlenen «kr/kWh» katkı payı tutarının formüle uygulanması suretiyle belirlenmesi gerektiğini savunmaktadır.
20. Davacı lisans sahibi şirket tarafından başvuru esaslarına ilişkin Yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca sunulmuş olan 14/04/2011 tarihli ... Katkı Payı teklif mektubu formunda;
"İdarenizce 14/04/2011 tarihinde, Kocalar ... Projesi için, üretilen kilowatsaat (kWh) başına ... Katkı Payı teklifi verilmesiyle ilgili bütün belgeler ve mevzuat tarafımızdan tamamen okunmuş ve incelenmiş olup, bütün şartlarıyla kabul edilmiştir.
Kocalar ... Projesinde yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kilowatsaat (kWh) başına 3,12 kuruş teklifimiz ile .... (...) tarafından, yıllık net elektrik enerjisi üretimimizin çarpılmasıyla bulunacak toplam ... Katkı Payı tutarını, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar ....) oranında güncelleştirerek takip eden yılın Ocak ayı sonuna kadar, tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca ...'a ödemeyi kabul ve taahhüt ederiz" şeklinde taahhütte bulunulduğu görülmektedir.
21. Taraflar arasında akdedilen "... Katkı Payı Anlaşması" ile davacı lisans sahibi şirket tarafından idareye sunulmuş olan "Teklif Mektubu Formu" ve "Taahhütname" ile ilgili tüm belgelerin ....Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği ekinde yer verildiği ve tüm bu sözleşme ve belgelerin yönetmelik ekinde yer verilen şekilde düzenlenerek taraflarca imzalanması gerektiği anlaşılmaktadır. Somut olayımızda da Sözleşme, Teklif Mektubu Formu ve Taahhütnamenin yönetmelik ekinde düzenlenmiş olduğu içerik ve şekli ile taraflar arasında imzalanmış olduğu da sunulan belgelerden anlaşılmaktadır.
22. Görüldüğü gibi az yukarıda yer verilen uyuşmazlık nazara alındığında taraflar arasındaki sözleşmenin yorumlanmaya muhtaç olup olmadığı, yani tarafların karşılıklı ve birbirine uygun olarak beyan etmiş oldukları sözleşme iradelerinin gerçek anlamının, şüphe ve tereddütlere yol açıp açmadığı ile bu anlamda bir belirsizlik sözkonusu ise uyuşmazlık konusu hükmün ne yönde yorumu gerektirdiğinin belirlenmesi gerekmektedir.
23. Sözleşme yorumunun amacı, TBK m. 9/I anlamında tarafların gerçek iradesinin tespitidir. Söz konusu hükme göre, sözleşmenin yorumunda esas olan tarafların gerçekte ne istemiş olduğudur. Yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcükler, gerçek irade karşısında önemi bulunmamaktadır.
24. Toplam ... katkı payı tutarının belirlenmesine yönelik Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği 9. maddesi ile taraflar arasında akdedilmiş olan "... Katkı Payı Anlaşması" 3. maddesinin aynı yönde olduğu, her iki düzenlemede de aynı formülün kullanıldığı, davalı ...'ın iddia ettiği yönde ... katkı payının (kr/kWh) her yıl ÜFE oranında güncelleneceğine yönelik her hangi bir ifade içermediği, yine ilgili Yönetmeliğin tüm hükümleri ile taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşmenin tüm hükümleri nazara alındığında da bu yönde bir düzenleme içermediği değerlendirilmiştir.
25. Davalı ...'ın taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşemin 3. maddesinde düzenlenen ve her yıl lisans sahibi tarafından ödenmesi gereken toplam ... katkı payının hesaplanmasında davacı lisans sahibi tarafından teklif edilen 3,12 ... katkı payının (kr/kWh) her yıl .... oranında güncellenmesi gerektiği yöndeki yorumunun dayanağının davacı tarafından sunulan "Teklif Mektubu Formu" olduğu anlaşılmaktadır.
26. Esasen "Teklif Mektubu Formu" yarışmaya başvuru esasları gereğince Yönetmeliğin 6. Maddesi uyarınca yine Yönetmeliğin ekinde yer alan biçimde düzenlenerek idareye sunulmuştur. Teklif mektubu içeriğine yukarıda yer verilmiş olup sözkonusu içerikte de davalı ...'ın yorumladığı anlamda bir ifade de yer almamaktadır. Sözkonusu içerikte öncelikle yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kilowatsaat (kWh) başına 3,12 kuruş teklif ile ....(...) tarafından, yıllık net elektrik enerjisi üretim miktarının çarpılmasıyla toplam ... Katkı Payı tutarı belirlenecek, belirlenen bu tutarın ise Ocak ayında açıklanan yıllık ... oranında güncelleştirileceği belirtilmiştir. Ancak davalı ...'ın ileri sürdüğü yönde teklif edilen 3,12 ... katkı payının (kr/kWh) her yıl ... oranında güncellenmesinin yapılacağına yönelik açık bir ifadeye yer verilmemiştir.
27. Türk Borçlar Hukukunda sözleşmeye bağlılık (....) ve sözleşme serbestliği ilkeleri kabul edilmiştir. Bu ilkelere göre, sözleşme yapıldığı andaki gibi aynen uygulanmalıdır. Diğer bir ifade ile sözleşme koşulları borçlu için sonradan ağırlaşmış, edimler dengesi sonradan çıkan olaylar nedeni ile değişmiş olsa bile, borçlu sözleşmedeki edimini aynen ifa etmelidir. Gerçekte de, sözleşmeye bağlılık ilkesi, hukuki güvenlik, doğruluk, dürüstlük kuralının bir gereği olarak sözleşme hukukunun temel ilkesini oluşturmaktadır.
28. Bu anlamda hem .... Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği ve hem de taraflar arasında akdedilmiş olan "... Katkı Payı Anlaşması" hükümlerine göre değerlendirme yapılması gerektiği, zira "Teklif Mektubu Formu"nun verilmesinden sonra taraflar arasında sözleşme akdedildiği, her iki yanın da hem basiretli tacir gibi hem de güven ilkesine uygun davranma yükümlülüğünün bulunduğundan davalı ....'ın ileri sürdüğü yönde sözleşmenin yorumlanamayacağı değerlendirilmiştir (... Karar).
29. Taraflar arasında düzenlenen 24.10.2011 tarihli ... Katkı Payı Anlaşması'nın (3). maddesi ile davacı tarafın ödemesi gereken ... katkı payı tutarının nasıl hesaplanacağı açık bir şekilde düzenlenmiştir. Davaya konu faturanın düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan bu Sözleşmenin (3). maddesine göre ... katkı payı hesaplanmalıdır. Mahkememizce Sözleşmenin (3). maddesine göre ... katkı payının hesaplanması ve bu yönde değerlendirilme yapılması amacıyla bilirkişi incelemesi yapılmıştır. Bilirkişi heyeti tarafından sunulan raporda; Sözleşmenin (3). maddesine göre yapılan hesaplamaya göre ödenmesi gereken katkı payı 6.925.049,37.-TL olarak hesaplanmıştır.
30. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmesi sonucu, taraflar arasındaki sözleşmenin karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanlarıyla kurulduğu, tarafların serbest iradeleri ile imzalamış oldukları sözleşmelerin davalı yönünden de bağlayıcı olacağı, ... katkı payı tutarının taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine uygun olarak hesaplanması gerektiği, teklif mektubunda güncelleştirilerek ödeneceği belirtilmiş ise de sözleşmenin 3. maddesinde bu hususa yer verilmediği, burada geçmiş yılların TÜFE oranları dikkate alınarak kümülatif bir TÜFE oranı hesap edilemeyeceği, taraflar arasında düzenlenen 24.10.2011 tarihli ... Katkı Payı Anlaşması'nın 3. maddesine göre dava konusu dönemde ödemesi gereken katkı payının KDV dahil 6.925.049,37.-TL olduğu, buna rağmen davalı tarafça KDV dahil 26.159.451,57.-TL bedelli fatura düzenlendiği, fazla tahakkuk ettirilen ve davacı tarafından fazla ödenen miktarın 19.234.402,15.-TL olduğu anlaşılmakla, davacının davasının kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
31. Her ne kadar davacı yan, ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi talep etmiş ise de; davacının, ödemenin iadesi hususunda davalı yanı temerrüde düşürdüğüne ilişkin herhangi bir ihtarnamenin dosyada mevcut olmadığı anlaşılmakla, dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline dair karar vermek gerekmiştir.
VI-HÜKÜM
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
2-19.234.402,15.-TL alacağın dava tarihi olan 10.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Karar ve İlam Harcı
3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.313.902,01.-TL harçtan peşin alınan 328.475,51.-TL harcın mahsubu ile bakiye 985.426,50.-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Yargılama Giderleri ve Gider Avansı
4-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 710,00.-TL, bilirkişi ücreti olarak 13.500,00.-TL yapılan toplam 14.210,00.-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5- Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç ve vekalet harcı toplam 328.681,01.-TL yargılama harcının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Arabuluculuk Kanunu 18A/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asagari Ücret Tarifesi uyarınca 3.120,00.-TL arabuluculuk ücretinin giderinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
7-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde YATIRANA İADESİNE,
Vekalet Ücreti
8-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 800.344,02.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
9-Reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 0,04-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren .... ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile ... yasa yolu açık olmak üzere 08/05/2025 tarihinde oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 08/05/2025
....
HMK 304. Md. Uyarınca Tashih Şerhi
Mahkememizce her ne kadar, 08/05/2025 tarihli duruşmada verilen kısa kararda, "19.234.402,15.-TL alacağın dava tarihi olan 10.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, " şeklinde karar verilmiş ise de, maddi hataya dayalı olarak dava tarihi «10.05.2022» şeklinde gösterildiği, yapılan hatanın maddi hatadan kaynaklandığının açık olduğu, HMK 183 ve 304 maddeleri uyarınca, bu maddi hata her zaman düzeltilebileceğinden, gerekçeli kararın hüküm kısmında «dava tarihi olan «10.05.2022» olarak belirtilen tutarın «dava tarihi olan «10.05.2023» olarak düzeltilmesi gerekmiştir.
Mahkememizin 08/05/2025 tarih .... Karar sayılı Gerekçeli Kararının Hüküm kısmının 2. Nolu bendi "19.234.402,15.-TL alacağın dava tarihi olan 10.05.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine" olarak tashihen düzeltilmiştir.
Şerh olunur. 08/05/2025
....
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
"5070 sayılı kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15 uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur"