T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/632 Esas - 2025/555
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/632 Esas
KARAR NO : 2025/555
...
DAVA : Menfi Tespit/ İstirdat (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 21/03/2023
KARAR TARİHİ : 07/07/2025
KARAR Y.TARİHİ : 17/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit/ İstirdat davasının yapılan açık yargılanması sonucunda aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
I-İDDİALAR
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin Davalı bankada bulunan hesabından kimliği belirsiz şahıslar tarafından gece 02:06 - 06:45 saatleri arasında bilgisi ve onayı dışında internet bankacılığı üzerinden dava dışı şahıslarca kredi çekilmesi ve çekilen kredi tutarının belirli bir kısmının farkı hesaplara aktarılması suretiyle dolandırıldığını, yapılan işlemleri gördüğünde derhal bankayı aradığını, vakit kaybetmeden de ... şikayette bulunduğunu belirterek müvekkili adına çekilen kredinin ödemelerinin durdurulmasını, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, Davalı bankanın kusuru neticesinde çekilmiş olan 3.999,38 TL lik tutarın müvekkiline iadesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
II-SAVUNMALAR
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının hesabının ticari hesap olduğunu, davanın görevsiz mahkemede açıldığını, yapılan işlemlerde müvekkili bankanın herhangi bir kusuru olmadığını, davacının hesabına ait şifrelerin muhafazasından ve güvenliğinden sorumlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
1.Banka kayıtları.
2.... soruşturma numaralı dosyasının uyap evrakları dosyaya kazandırılmıştır.
3.Ödeme dekont örnekleri.
4.Bilirkişi raporları.
a) Bankacı bilirkişi 22/05/2024 tarihli raporunun sonuç kısmında özetle; davacının borçlunun dava tarihi itibariyle 15.507,43 TL olduğu, davacı yanca, ödemek zorunda kaldığı tüm bedelin ferileriyle birlikte istirdatına karar verilmesi talep edildiği, davacının dava tarihi itibariyle alacağının olduğu, davacı yanca, hesaptan çekilen 3.999,38 TL'nin iadesine karar verilmesi talep edilmiş olup, davacının kredili mevduat hesabından karşılanan tutar olması, davacı tarafından hesaba yatırılan para olmaması ve hesaplamalarımızda zarar olarak sadece üçüncü kişilere transfer edilen tutarın dikkate alınması nedeniyle davacı yanca talep edilemeyeceği, son ödeme tarihi olan 25/09/2023 tarihi itibariyle davacı alacağının faiz dahil toplam 15.270,36 TL olduğu şeklinde görüş bildirilmiştir.
b)Taraf vekillerinin rapora itirazları değerlendirmek üzere bilirkişi heyetin bilirkişi uzmanı eklenmiştir. Bilirkişi kurulu 20/04/2025 tarihli raporlarının sonuç kısmında özetle; davacının %25 oranında kusurlu bulunduğu yönündeki görüşlerine katılınması durumunda davacının son ödeme tarihi olan 07/06/2024 tarihi itibariyle toplam alacağının 80.667,54 TL; davacının kusurunun bulunmadığına karar verilmesi durumunda davacının son ödeme tarihi olan 07/06/2024 tarihi itibariyle toplam alacağının 99.242,45 TL olacağı şeklinde görüş bildirilmiştir.
IV- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE
Dava; bankacılık işlemlerinden kaynaklanan menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.
... Karar sayılı görevsizlik kararı ile dosya mahkememize tevzii edilmiştir.
Somut olayda; davalı bankanın davacı yana 16/09/2022 tarihinde aylık %2,9 faiz oranı ve 24 ay vade şartları ile 100.000,00 TL tutarında ihtiyaç kredisi kullandırıldığı, kredinin açılışı sırasında düzenlenen Bireysel Kredi Sözleşmesinin "kredini Türü ve Kredinin Kullanımına İlişkin Esaslar" başlıklı 1. Maddesinde açılan kredinin tüketici kredisi olduğu, sözleşmenin diğer maddelerinin de tüketici kredisi düzenlemelerine uygun olduğu, ayrıca kullandırılan krediye KKDF tahakkuk ettirildiği, kredinin internet bankacılığı yoluyla 16.09.2022 tarihinde saat 02:06'da açıldığı ve kredi
açılışına ilişkin olarak davacının sistemde kayıtlı "..." nolu cep telefonuna "Değerli
müşterimiz 1şletme kart ürününü içeren 100.000,00 TL lik limitiniz onaylanmıştır."
mesajının gönderildiği,
kredinin açılışı sırasında ayrıca bir mali durum araştırması ve gelir tespiti yapılmadığı,
...veri tabanından alman forma istinaden kredi kullandırımı yapıldığı, anılan
formda kredi skorunun (+) 1543 olarak yer aldığı,
davacının 16.09.2022 tarihinden önce davalı Bankadan kredi kullanmadığı,
davacının hesabına aktarılan krediden yapılan ödemelerin hesaptan para çekiliş işlemlerine ilişkin olarak davacı bankaca davacının sistemde kayıtlı ...nolu cep telefonuna bilgilendirme mesajları gönderildiği, davacı yanın ... vermiş olduğu ifadesinde; dava konusu kredi kullandırım ve hesaptan para çekiliş işlemlerinin Bankaca ... numaralı hattan aranması üzerine öğrenildiğini beyan ettiği, davacı yanın hesabından çekilen tutarların... adlı şahısların hesaplarına aktarıldığı anlaşılmıştır.
Bu açıklama ve değerlendirmeler ışığında, davacı şirketin internet bankacılık şifresinin üçüncü kişilerce ele geçirilmesinde ve yapılan işlemlere onay verilmesinde gerekli özeni göstermediği anlaşılmış ise de aşağıda açıklanacak gerekçelerle davalı bankanın kusurlu eylemleri nedeniyle davacı yanın zarara uğradığı anlaşılmaktadır. Şöyle ki; Bankaların Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankacılık Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 11. maddesinin 14. fıkrasında “(74) Banka, her kullanıcının normal günlük kullanım ve erişim süresini belirleyerek tipik hesap kullanım profilleri oluşturur. Bu kullanım profilleri, olağandışı saatlerde giriş yapmış, normal giriş sürelerini aşmış ya da genel olarak çalıştığı bilgisayar dışındaki bir bilgisayardan işlem gerçekleştirmiş olan kullanıcıların raporlanarak olağandışı durumların tespit edilmesinde veya uzun süredir hiç bir aktivite göstermeyen pasif hesapların tespit edilip bu tür hesaplar için gerekli bir iş ihtiyacı kalmamış ise bunların kullanımının engellenmesinde kullanılır.”, “İşlemlerin takibi" başlıklı 36. (1) maddesinde; "Banka, elektronik bankacılık hizmetleri kapsamında gerçekleşen olağan dışı, sahtekârlık amaçlı veya dolandırıcılık riski bulunan işlemleri tespit etmeye ve bunları önlemeye yönelik işlem takip mekanizmaları kurar. İşlem takip mekanizması kapsamında uygun olan durumlarda asgari olarak aşağıdaki risk unsurları takip edilir: b) Gerçekleştirilen her bir bankacılık işleminin tutarı ve bu tutarlara göre müşterinin konum bilgisi de kullanılarak normal dışı bir ödeme, fon transferi ya da davranış deseni gösterip göstermediği", (2) "Banka, riskli işlemleri filtreleyerek değerlendirir ve bu filtrelere takılan müşterileri daha yakından takip eder. Riskli işlemlerin gerçekleştirildiğinin tespit edilmesi halinde banka, telefon ya da kısa mesaj gibi uygun yöntemlerle müşterilerin en kısa sürede uyarılmasını sağlar.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Buna göre; dava konusu işlemlerin gerçekleştiği saatlerin, genel olarak dava konusu
olan türdeki yolsuzlukların olduğu saatler olduğu ve gerçekleşen işlemler açısından davacı
açısından normal günlük kullanım ve erişim saatleri olduğu yönünde yapılmış bir tespit ve davacı
iddiası olmadığı gibi yapılan para transferlerinin kaynağı olan kredi açma işleminin gece
yapılmasının çok istisnai bir durum olabileceği dikkate alındığında, davalı Bankanın, davacı için
Bankaların Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankacılık Hizmetleri Hakkında Yönetmeliği'nin
"Kimlik ve erişim Yönetimi" başlıklı 11. maddesinin 14. fıkrasında öngörülen profili davacı
açısından oluşturmuş ise davacıya SMS göndermekle yetinmeyip(zira SİM kart kopyalanmış ise
bu tedbirin yeterli olmayacağı) hesaptaki paraya derhal bloke koymak suretiyle davacının mesai
başlangıcında şubeye davet edilmesi veya hiç olmazsa en son olarak 06:45'de gerçekleştirilen
65,00 TL'lik işlem sonrasında değil, ilk kredi açma işleminde veya ilk para transferi öncesinde
telefonla bizzat davacıyı araması gerektiği(davacı, savcılığa verdiği ifadede 65,00 TL'lik işlem
sonrasında telefonla arandığını beyan etmiştir.),
bu hususlar dikkate alındığında, teknik açıdan davalı Bankanın dava konusu
işlemde ağır ve tam kusurlu olduğu, olayın şekli ve niteliği, günümüz teknolojik koşuları, bilişim suçlarında irade ışı şahsi bilgilere ulaşma imkanı dikkate alındığı davacıya sorumluluk ve kusur yüklenemeyeceği anlaşılmıştır.
Bununla birlikte; davalı bankanın, daha önce kendisinin kredili müşterisi olmayan davacıya, kendi web sitesinde ilan ettiği gelir durumuna ilişkin belgeleri talep etmeksizin ve yine ilan ettiği limitin üzerinde kredi kullandırmak suretiyle usulsüzlüğe konu kaynağın davacı hesabından oluşmasına neden olduğu anlaşılmıştır.
Anılan nedenlerle; dava dışı üçüncü kişiler tarafından davacı yanın, dava konusu işlemlerin kimliği belirsiz şahıslar tarafından gece 02:06 -06:45 saatleri arasında bilgisi ve onayı dışında internet bankacılığı ile gerçekleştiği, davacının oluşan bu zararından gerekli güvenlik tedbirleri almayan ve uyarılarda bulunmayan davalı bankanın tam kusurlu olduğu anlaşılmış olup, davacının son ödeme tarihi olan 07/06/2024 tarihi itibariyle, 95.504,00 TL asıl alacak, 3.738,45 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 99.242,45 TL olduğu bu değerlendirmeleri içeren bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunarak hükme esas alınmış ve davacının dava konusu krediden dolayı 99.242,45 TL 'lik kısmından son ödeme tarihi olan 07/06/2024 tarihi itibariyle borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
V-HÜKÜM
1-Davanın Kısmen Kabulü ile davacının dava konusu krediden dolayı 99.242,45 TL'lik kısmından son ödeme tarihi olan 07/06/2024 tarihi itibariyle borçlu olmadığının tespitine,
2-Fazlaya ilişkin istemlerin reddine,
Karar ve İlam Harcı
3. 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 6.779,25 TL harçtan yargılamanın devamı aşamasında yatırılan 2.663,00 -TL harcın mahsubu ile bakiye 4.116,25-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Yargılama Giderleri ve Gider Avansı
4. Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 476,25 TL, bilirkişi ücreti olarak 7.500,00- TL olmak üzere toplam 7.976,25 TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 5.077,24- TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5. Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan 25,60 TL vekalet ücreti, 2.663,00 TL tamamlama harcı toplam 2.688,60-TL yargılama harcının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6. Arabuluculuk Kanunu 18A/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asagari Ücret Tarifesi uyarınca 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin red ve kabul oranına göre hesaplanan 610,60- TL'sinin davacıdan, 1.069,40-TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7. Taraflarca depo edilen varsa gider avansı ile delil avansından bakiye tutarların karar kesinleştiğinde HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca ilgilisine iadesine,
Vekalet Ücreti
8. Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
9. Reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 30.000,00- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı .... vekilinin yüzüne karşı, yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren .... Ticaret Mahkemesine ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile ...i istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 07/07/2025
....