T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Dosya No: 2023/689 Esas - 2025/611 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
T.C.
ANKARA
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/689
KARAR NO : 2025/611
...
DAVA : Rücuen Tazminat (Hizmet Alım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/10/2023
KARAR TARİHİ : 16/09/2025
G.K. YAZIM TARİHİ : 09/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan; Hizmet Alım Sözleşmesinden Kaynaklanan Rücuen Tazminat Davasının yapılan açık yargılaması neticesinde, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.
I) DAVA :
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi kapsamında özetle; müvekkili şirket uhdesinde bulunan "..." kapsamında, geçmiş dönemlerde davalı taşeron firmalarda çalışan ve...Karar sayılı ilamının icrası neticesinde toplam 43.181,37.-TL olarak ödendiği; söz konusu ödemenin 1.788,86.-TL'lik kısmının dava dışı ... tarafından karşılandığı; bakiye kalan 41.392,51.-TL'lik kısmın ise rücu talebini kabul etmeyen davalılardan tahsilinin gerektiği; taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri ve teknik şartnameler uyarınca yüklenicilerin çalıştırdıkları işçilerin her türlü hak ve alacaklarından sorumlu oldukları; müvekkili şirketin ödemek zorunda kaldığı bu bedeli sözleşme hükümleri uyarınca rücu etme hakkının bulunduğu beyan edilmiş olup; fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla 41.392,51.-TL'nin ödemenin yapıldığı tarih olan 11/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
II) CEVAP :
Davalı ... vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında özetle; davacının taleplerini somutlaştırması gerektiği; rücuya konu işçilik alacağı davasının müvekkili şirkete ihbar edilmediği; bu nedenle müvekkilinin savunma hakkının kısıtlandığı ve yüksek meblağlardan sorumlu tutulamayacağı; dava dışı işçinin müvekkili şirket nezdinde 03/05/2018 ile 15/05/2018 tarihleri arasında deneme süreli olarak çalıştığı ve iş akdinin deneme süresi içinde sona erdiği; 1 yıllık kıdem süresi dolmadığından kıdem tazminatı ve yıllık izin ücretinden sorumlu olunamayacağı; ihbar tazminatından son işverenin sorumlu olduğu; rücuya konu davada dinlenen tanıkların müvekkili şirket nezdinde çalışmasının bulunmadığı; davacının brüt tutarlar üzerinden ödeme yapmasının ve faiz oranlarına itiraz etmemesinin kusur teşkil ettiği; müvekkili şirketin davacı şirketten emanet ve teminat kesintisi adı altında alacaklarının bulunduğu ve bu alacaklar ile takas-mahsup yapılması gerektiği beyan edilmiş olup; davanın reddine; aksi kanaatte olunması halinde davacının alacağının müvekkili şirketin davacıdan olan alacakları ile takas ve mahsubuna ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Davalı ... vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında özetle; alacak taleplerinin zamanaşımına uğradığı; müvekkili şirket ile davacı arasında asıl işveren - alt işveren ilişkisinin bulunmadığı ve ilişkinin muvazaalı olduğu; dava dışı işçinin en baştan beri davacının işçisi sayılması gerektiği; dava dışı işçinin müvekkili şirket nezdindeki 16/02/2016-31/12/2017 tarihleri arasındaki çalışmasının arabuluculuk görüşmeleri neticesinde tasfiye edildiği ve ödeme yapıldığı; 09/07/2018-25/10/2018 tarihleri arasındaki çalışmasının istifa ile sona erdiği; diğer dönemde ise 1 yıllık çalışması bulunmadığından kıdem ve yıllık izin hakkının doğmadığı; işin mevsimlik iş olması sebebiyle yıllık izin hakkının bulunmadığı; fazla mesai, hafta tatili ve ... çalışmalarının olmadığı ve tanık beyanlarının gerçeği yansıtmadığı beyan edilmiş olup; davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Davalılar .... ile ilgili olarak; tensip zaptı ve davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesini içeren "ön inceleme duruşma davetiyesi"; (6100 Sayılı HMK.'nın 317, 318, 140/5, 141, 147 ve 320. maddeleri uyarınca ihtarat içerir şekilde) davalılara münferiden ve usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup; ismi geçen davalılar tarafından Mahkememize cevap dilekçesi sunulmamış olması nedeniyle, 6100 sayılı HMK.'nın 128. maddesi uyarınca, dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamının, davalılar ... tarafından inkar edilmiş olduğu kabul edilmiştir.
III) DELİLLER :
... Arabuluculuk Sayılı Arabuluculuk Dosyası.
...Karar Sayılı Dosyası.
... Esas Sayılı Dosyası.
Taraflar Arasında Akdedilmiş Hizmet Alım Sözleşmeleri ve Teknik Şartnameler.
... 01/07/2022 Tarihli Hesap Tablosu Yazısı.
.... Dekontları (22/07/2022 Tarihli, 30.450,49.-TL Ve 8.306,36.-TL Tutarlı).
... 11/01/2023 Tarihli Tahsilat Dökümleri (Kesinti Belgeleri).
...Makamının 20/08/2022 Tarihli ve... Sayılı Olur Yazısı.
... Bildirgeleri (... Adına).
... Hizmet Dökümü ve İşyeri Unvan Listesi.
... 18/03/2024 Tarihli Faiz Oranlarını Gösterir Yazısı.
.... 16/04/2024 Tarihli Faiz Oranlarını Gösterir Yazısı ve CD Eki.
... Kayıtları (Durupak Gıda ve Kant İnşaat İçin).
Bilirkişi Raporu (03/05/2024 Tarihli).
Bilirkişi Ek Raporu (20/02/2025 Tarihli).
IV) DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
a) Dava Konusu Uyuşmazlığın Tespiti :
Mahkememiz nezdinde ikame olunan davanın; davacı ....'ye ("davalılar" olarak veya münferiden unvanlarıyla anılacaklardır) yönelik açılan "Hizmet Alım Sözleşmesinden Kaynaklanan Rücuen Tazminat Davası" olduğu anlaşılmıştır.
Bu doğrultuda uyuşmazlığın konusunun; taraflar arasında akdedildiği belirtilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca; dava dışı işçi ...ile ilgili olarak ... Karar sayılı hüküm uyarınca davacı şirket tarafından ödenmek zorunda kalındığı belirtilen tazminatı miktarının, davalı şirketlerin sorumluluğunda bulunup bulunmadığı; bulunmakta ise sözleşme dönemleri doğrultusunda sorumlu bulundukları tazminat miktarları hususlarından ibaret olduğu anlaşılmıştır.
b) Dava Şartları ve İlk İtirazların Değerlendirilmesi :
Mahkememizce yürütülen yargılama kapsamında; öncelikle "dava şartlarının mevcut bulunup bulunmadığı” hususunda yapılan incelemede; 6102 Sayılı TTK.'nın 5/A maddesi uyarınca taraflar arasındaki arabuluculuk görüşmelerinin, usulüne uygun olarak gerçekleştirilmiş bulunduğu; 6100 Sayılı HMK.'nın 114. maddesi kapsamında belirtilen dava şartlarında eksiklik bulunmadığı tespit edilmiştir.
Bunun yanı sıra "ilk itirazlar" hususunda yapılan incelemede; davalı ... tarafından ise Mahkememize cevap dilekçesi sunulmamış olması nedenleriyle; ilk itirazlar hususunda Mahkememizce herhangi bir inceleme yapılmamıştır.
c) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Değerlendirme :
Mahkememiz nezdinde ikame olunan dava kapsamında; davacı şirket tarafından, dava dışı işçi ... mahkeme ilamı gereği ödenen 43.181,37.-TL tutarındaki işçilik alacaklarından bakiye kalan 41.392,51.-TL'nin, davalı taşeron şirketlerden hizmet alım sözleşmeleri uyarınca, ödeme tarihi olan 11/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte rücuen tahsiline karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Davalı .... vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında ise özetle; davanın ihbar edilmemesi nedeniyle sorumlu olunmadığı, deneme süresi içinde işçinin işten ayrıldığı, kıdem tazminatı koşullarının oluşmadığı ve davacıdan olan alacakları ile takas-mahsup yapılması gerektiği hususlarını beyanla; davanın reddine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Davalı ...vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında ise özetle; zamanaşımı itirazında bulunulduğu, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunmadığı, işçi ile yapılan arabuluculuk anlaşmasıyla sorumluluğun sona erdiği hususlarını beyanla; davanın reddine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Davalılar ... tarafından ise Mahkememize cevap dilekçesi sunulmamıştır.
c.1) Zamanaşımı İtirazı İle İlgili Olarak :
Davalı ..... vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında, "zamanaşımı itirazında" bulunulduğu anlaşılmakla Mahkememizce dosya üzerinde yapılan incelemede; dava konusu ödemenin 11/01/2023 tarihinde gerçekleştirildiği hususu dikkate alınarak ve 6098 Sayılı TBK.'nın 73/1. maddesinde belirtilen "Rücu istemi, tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar." hükmü uyarınca zamanaşımı süresinin henüz dolmamış olduğu anlaşıldığından zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir.
c.2) Bilirkişi İncelemeleri :
Mahkememizce, rücuya konu olan ve tespiti talep edilen alacağın varlığı ve miktarı hususlarında ayrıntılı ve denetime elverişli rapor düzenlenmesi amacıyla dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.
i. Bilirkişi ...Tarafından Düzenlenen 03/05/2024 Tarihli Bilirkişi Raporu :
Anılan bilirkişi raporu kapsamında; taraflar arasında götürü bedel hizmet sözleşmeleri bulunduğu; sözleşmelerde yüklenicinin çalıştıracağı işçilerin her türlü hak ve alacaklarından sorumlu olacağına ve bu giderlerin...rücu edilemeyeceğine dair hükümler bulunduğu; ...kararıyla davacının kıdem süresinin 4 yıl 3 ay 20 gün olarak belirlendiği; kıdem tazminatından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak davalı yüklenicilerin sorumlu olduğu; ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretinden son işverenin sorumlu olduğu; fazla mesai, hafta tatili ve... ücretlerinden ise çalıştıkları dönemle orantılı sorumlu oldukları tespit edilmiş; ...tarafından yapılan 4.424,52.-TL'lik gecikme faizi ödemesinin cezai şart kabul edilerek rücu kapsamı dışında tutulduğu 1. ...176,68.-TL, davalı...16.455,78.-TL sorumlu olduğu; gecikme faizinin dahil edildiği 2. alternatif hesaplamada ise sorumluluk miktarlarının arttığı hususları rapor edilmiştir.
03/05/2024 tarihli bilirkişi raporuna yönelik olarak; davacı vekili tarafından ... ile müvekkili şirket arasında geçen süre için işleyen faizin rücu kapsamı dışında tutulmasının hatalı olduğu, bu tutarın da rücu hesabına dahil edilmesi gerektiği, davalıların takas-mahsup taleplerinin reddi gerektiği"; davalı ... vekili tarafından ise "davanın ihbar edilmediği, takas-mahsup taleplerinin dikkate alınmadığı"; davalı .... vekili tarafından ise "zamanaşımı itirazı, arabuluculuk anlaşmasıyla ödeme yapıldığı savunmasının dikkate alınmadığı, işverenlik sıfatının bulunmadığı, işçinin mevsimlik çalıştığı"; davalı .... vekili tarafından ise "işçinin son işvereni olmadıkları, kıdem ve yıllık izin şartlarının oluşmadığı, fazla mesai yapılmadığı" gerekçeleriyle itiraz edilmiş olup; itirazların değerlendirilmesi amacıyla Mahkememizce ek rapor alınması cihetine gidilmiştir.
ii. Bilirkişi ... Tarafından Düzenlenen 20/02/2025 Tarihli Bilirkişi Ek Raporu :
Anılan bilirkişi ek raporu kapsamında; davacı vekilinin itirazı doğrultusunda gecikme faizinin de dahil edildiği 2. alternatif hesaplamanın yapıldığı; takas def'i talebinin mahkemenin takdirinde olduğu; davalı Akden Enerji'nin arabuluculuk belgesindeki tutarın ödenip ödenmediğinin anlaşılamadığı ve kesinleşmiş mahkeme kararının esas alındığı; alt işverenlik ilişkisinin kesinleşmiş mahkeme kararıyla sabit olduğu; işçinin kıdem süresi ve ücret alacaklarının kesinleşmiş karar üzerinden hesaplandığı belirtilerek; gecikme faizinin dahil edildiği ve davacı talebiyle sınırlı tutulan hesaplamaya göre; davalı ... 189,01.-TL ve davalı ... Mühendislik'in 18.347,03.-TL sorumlu olduğu hususları rapor edilmiştir.
20/02/2025 tarihli bilirkişi raporuna yönelik olarak; davacı vekili tarafından sunulan 24/02/2025 tarihli dilekçe kapsamında, “Bilirkişi raporu sonucunda yapılan hesap doğrultusunda karar oluşturularak davanın kabulüne karar verilmesi” beyanında bulunulmuş olup; davalı .... vekili tarafından 28/02/2025 tarihinde sunulan dilekçe kapsamında “davanın ihbar edilmediği, takas-mahsup talebinin dikkate alınmadığı”; davalı ... Şti. vekili tarafından 12/03/2025 tarihinde sunulan dilekçe kapsamında “zamanaşımı, arabuluculuk anlaşmasıyla ödeme yapıldığı, alt işverenlik ilişkisinin bulunmadığı, hesaplamaların hatalı olduğu”; davalı ... vekili tarafından ise 12/03/2025 tarihinde sunulan dilekçe kapsamında “sorumluluklarının bulunmadığı, kıdem ve ihbar tazminatı şartlarının oluşmadığı, hesaplamaların hatalı olduğu” gerekçeleriyle itiraz edilmiştir.
Taraflarca sunulan itiraz beyanlarının; hukuki değerlendirme kapsamında bulunduğu ve bu doğrultuda Mahkememiz tarafından değerlendirilmesi gerektiği kanaatiyle, ek/yeni rapor alınması cihetine gidilmemiştir.
iii. Bilirkişi Kök ve Ek Raporları İle İlgili Nihai Değerlendirme:
Bilirkişi kök ve ek raporları üzerinde Mahkememizce yapılan incelemede; anılan raporların herhangi bir çelişki barındırmadığı; sözleşme maddelerinin yorumlanmasında veya sözleşme kapsamında belirtilen verilerin bilirkişi raporlarına aktarılmasında herhangi bir yanlışlık ve/veya tutarsızlık bulunmadığı; kesinleşmiş İş Mahkemesi kararının ve taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinin temel alınması suretiyle; her bir davalının, dava dışı işçiyi çalıştırdığı gün sayısı ve sorumlu olduğu dönemlerin dikkate alınarak matematiksel bir paylaştırma yapıldığı anlaşılmakla; anılan bilirkişi kök ve ek raporlarının hükme esas alınabilir nitelikte ayrıntılı ve denetime elverişli oldukları kanaatine varılmıştır.
c.3) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Nihai Değerlendirme :
Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, kesinleşmiş iş mahkemesi ilamı, ödeme belgeleri ve alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirket ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmeleri bulunduğu, bu sözleşmeler kapsamında davalıların yüklenici (alt işveren) olarak davacıya ait işlerde personel çalıştırdığı sabit görülmüştür.
Dava dışı işçi ...'in; davalı şirketler nezdinde geçen çalışmaları nedeniyle hak kazandığı işçilik alacaklarının tahsili amacıyla açtığı dava sonucunda, ... Esas sayılı kararı ile alacakların hüküm altına alındığı ve bu kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.
Kesinleşen ilam gereği başlatılan icra takibi neticesinde; davacı şirket tarafından (....üzerinden yapılan kesinti yoluyla) toplam 43.181,37.-TL ödeme yapıldığı belgelerle sabit olup; taraflar arasındaki sözleşmelerin ilgili maddeleri (özellikle 8. madde) uyarınca, yüklenicilerin çalıştırdıkları işçilerin İş Kanunundan doğan her türlü hak ve alacaklarından sorumlu oldukları ve bu bedellerin davacıya rücu edilemeyeceği açıkça düzenlenmiştir. Bu kapsamda; davacı işverenin ödemek zorunda kaldığı işçilik alacaklarını, sözleşme hükümleri ve TBK'nın rücuya ilişkin hükümleri çerçevesinde asıl sorumlu olan davalı yüklenicilerden talep etme hakkı bulunmaktadır.
Bununla birlikte, ek rapor kapsamında belirtilen alternatif hesaplama hususunda Mahkememizce yapılan değerlendirmede; davacı tarafın (veya dava dışı ... Belediyesi'nin) ilama konu borcu zamanında ödemeyerek gecikmeye kendi kusuruyla sebebiyet verdiği ve bilirkişi tarafından "gecikme bedeli" olarak nitelendirilen 4.424,52.-TL tutarındaki gecikme faizinin, rücu ilişkisi kapsamında davalı alt işverenlere yükletilemeyeceği kanaatine varılmıştır.
Açıklanan hususlar doğrultusunda ve bilirkişi raporlarında belirtilen hesaplamaların dikkate alınması suretiyle; davanın kısmen kabulüne dair aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.
V) HÜKÜM : (Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle)
1) Davanın KISMEN KABULÜNE;
Bu doğrultuda, dava dışı işçi ...'e yapılan ödemeler ile ilgili olarak;
a) 5.184,18.-TL'nin, ödeme tarihi olan 11/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte; davalı ...'den tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
b) 972,86.-TL'nin, ödeme tarihi olan 11/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte; davalı ... tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
c) 14.795,15.-TL'nin, ödeme tarihi olan 11/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte; davalı ... tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
d) 173,26.-TL'nin, ödeme tarihi olan 11/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte; davalı ... tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
e) 16.818,45.-TL'nin, ödeme tarihi olan 11/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte; davalı ....'den tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
2) Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE;
3) Karar ve İlâm Harcı :
a) Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 2.591,95.-TL harçtan, davacı tarafından yatırılmış bulunan 706,89.-TL. harcın mahsubu ile bakiye kalan 1.885,06.-TL harcın; davalılardan (davalı ....'nin 835,54.-TL ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
b) Davacı tarafından yatırılmış bulunan 706,89.-TL peşin harç, 269,85.-TL başvurma harcı ve 38,40.-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 1.015,14.-TL harcın; davalılardan (davalı ...nin 449,95.-TL ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
4) Yargılama Gideri ve Gider Avansı :
a) Davacı tarafından yatırılmış bulunan 6.000,00.-TL bilirkişi ücreti, 1.369,50.-TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 7.369,50.-TL yargılama giderinden; kabul/talep oranına göre hesaplanan 6.755,52.-TL'nin, davalılardan (davalı ... 30,85.-TL, davalı ....nin 2.994,35.-TL ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE; bakiye kalan 613,98.-TL yargılama giderinin ise davacı/davacılar üzerinde BIRAKILMASINA,
b) Arabuluculuk faaliyeti neticesinde, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı anlaşıldığından; Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2. maddesi uyarınca ...bütçesinden karşılanan 3.280,00.-TL arabuluculuk ücretinden; kabul/talep oranına göre hesaplanan 3.006,73.-TL.'nin davalılardan (davalı ...nin 1.332,71.-TL ile sınırlı olmak üzere) tahsili; 273,27.-TL.'nin ise davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
c) Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın; kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde, HMK.'nın 333. maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,
5) Vekâlet Ücreti :
a) Davacı tarafın, kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3. ve 13. maddeleri uyarınca (Mahkememizce kabulüne karar verilen miktar olan 37.943,90.-TL. üzerinden) takdir edilen 30.000,00.-TL. vekalet ücretinin, davalılardan (davalı ... 136,98.-TL, davalı ...13.297,35.-TL ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
b) Davalılar ...., kendilerini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3. ve 13. maddeleri uyarınca (Mahkememizce reddine karar verilen miktar olan 3.448,61.-TL. üzerinden) takdir edilen 3.448,61.-TL. vekalet ücretinin, davacı taraftan tahsili ile davalılara ÖDENMESİNE,
Dair; davacı vekili, davalı ... vekili, davalı ... vekili ve davalı .... vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda; dava değeri itibariyle KESİN nitelikte olmak üzere, yapılan açık yargılamada karar verildi. 16/09/2025
....
¸ ¸
Gerekçeli Karar