T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Dosya No: 2023/798 Esas - 2025/469 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
T.C.
ANKARA
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/798
KARAR NO : 2025/469
....
DAVA : Maddi Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/11/2023
KARAR TARİHİ : 13/06/2025
G.K. YAZIM TARİHİ : 01/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan; Haksız Fiilden Kaynaklanan Maddi Tazminat Davasının yapılan açık yargılaması neticesinde, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.
DAVA
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi kapsamında özetle; 08/08/2022 tarihinde, davalıların sorumluluğunda bulunan ....plakalı aracın, müvekkiline ait.... plakalı araca .... fabrikası içerisinde çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği; kazanın oluşumunda davalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu; kaza nedeniyle müvekkilinin aracında değer kaybı meydana geldiği; aracın onarım süresince kullanılamaması nedeniyle müvekkilinin iş ve sosyal hayatının zorlaştığı ve araç mahrumiyet zararının oluştuğu beyan edilmiş olup; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 100,00.-TL değer kaybı bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline; aracın 10 gün tamirde kalması sebebiyle 100,00.-TL araç yoksunluk bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... Lojistik A.Ş. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline; yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili tarafından sunulan 04/03/2025 tarihli dava değeri artırım dilekçesi kapsamında ise özetle; dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu doğrultusunda araç mahrumiyet bedeli alacağının 13.600,00.-TL olarak hesaplandığı belirtilerek; 100,00.-TL olan araç mahrumiyet bedeli talebinin 13.500,00.-TL artırılarak toplam 13.600,00.-TL'ye yükseltildiği; bu tutarın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Lojistik A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
CEVAP
Davalı ... Lojistik A.Ş. vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında özetle; davacının hak sahipliğini ve aktif husumet ehliyetini ispatlayamadığı; taleplerin zamanaşımına uğradığı; kazanın oluşumunda müvekkili şirket sürücüsünün kusurlu olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığı; aracın onarımına ilişkin belge sunulmadığı ve değer kaybı talebinin yerinde olmadığı; ticari araçlarda hasar geçmişinin değer kaybı yaratmadığı; araç mahrumiyet tazminatı talebinin dayanaksız olduğu ve ticari defterlerle ispatlanması gerektiği; kazanç kaybı hesaplanırken yakıt ve amortisman giderlerinin mahsup edilmesi gerektiği beyan edilmiş olup; davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Davalı ... tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında özetle; davaya konu kazanın, davacının aracını yükleme yapılan alanda bulunmaması gereken bir konuma park etmesi nedeniyle gerçekleştiği; aracın kör noktada bulunduğu ve gerekli dikkat gösterilmesine rağmen kazanın engellenemediği; kamera görüntülerinin incelenmesi gerektiği beyan edilmiş olup; davanın reddine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Davalı ... Anonim Şirketi vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında özetle; davaya konu ...plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu; kaza sonrası açılan hasar dosyası kapsamında alınan ekspertiz raporu doğrultusunda davacı tarafa trafik sigortasından 10.956,55.-TL ve İMSS kapsamında 39.043,45.-TL olmak üzere toplam 50.000,00.-TL değer kaybı ödemesi yapıldığı ve sorumluluğun yerine getirildiği; bakiye taleplerin fahiş olduğu; değer kaybı hesaplamasının Genel Şartlar'a uygun yapılması gerektiği; müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe limiti ve sigortalı sürücünün kusuru ile sınırlı olduğu; avans faizi talebinin hatalı olduğu ve temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz istenebileceği beyan edilmiş olup; davanın reddine ve (aleyhe hüküm kurulması halinde) vekalet ücretinin maktu belirlenmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
DELİLLER
....Arabuluculuk Sayılı Arabuluculuk Dosyası.
08/08/2022 Tarihli Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı.
Araç Hasarına İlişkin Fotoğraflar.
.... Plakalı Araca Ait Ruhsat ve Tescil Bilgileri.
...Plakalı Araca Ait ... A.Ş. Tarafından Düzenlenen Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi (Poliçe No: 220001057880-0).
... A.Ş. Tarafından 29/12/2022 Tarihinde Yapılan 10.956,55.-TL Tutarlı Ödeme Dekontu.
... A.Ş. Tarafından 22/05/2023 Tarihinde Yapılan 39.043,45.-TL Tutarlı Ödeme Dekontu.
12/09/2022 Tarihli Kasko Ekspertiz Raporu (Eksper A. Uğur Kasnak).
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Hasar ve Poliçe Sorgulama Kayıtları.
Makine Mühendisi Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 01/06/2024 tarihli Bilirkişi Raporu.
Makine Mühendisi Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 30/11/2024 tarihli Bilirkişi Ek Raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE
I) DAVA KONUSU UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ :
Mahkememiz nezdinde ikame olunan davanın; davacı Oktay YILDIRIM ("davacı" olarak anılacaktır) tarafından, davalılar ... Lojistik A.Ş., ... ve ... A.Ş.'ye ("davalılar" olarak veya münferiden isimleriyle/unvanlarıyla anılacaklardır) yönelik açılan "Haksız Fiilden Kaynaklanan Maddi Tazminat Davası" olduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasında; "davalı ... A.Ş.'nin kazaya karışan ...plakalı aracın .... ve....sigortacısı olduğu ve davalı sigorta şirketi tarafından davacı tarafa kaza nedeniyle değer kaybı tazminatı olarak toplam 50.000,00.-TL ödeme yapıldığı" hususlarında herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığı anlaşılmıştır.
Bu doğrultuda uyuşmazlığın; 08/08/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasında kusur durumlarının ve oranlarının tespiti; davacının aracında hasar / değer kaybı meydana gelmiş olup olmadığı ve davacının araç mahrumiyetine sebebiyet verilip verilmediği; anılan hususların mevcudiyetinin tespiti halinde oran ve tazmin miktarlarının tespiti; davalıların münferiden değer kaybı kalemlerinden (davalılar ... Lojistik A.Ş. ve ...'un araç mahrumiyet bedeli kaleminden) sorumlulukları bulunup bulunmadığı ve temerrütlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği ile münferiden temerrüt tarihlerinin yanı sıra uygulanacak faizin türü ve oranı hususlarından ibaret olduğu anlaşılmıştır.
II) DAVA ŞARTLARI VE İLK İTİRAZLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ :
Mahkememizce yürütülen yargılama kapsamında; öncelikle "dava şartlarının mevcut bulunup bulunmadığı" hususunda yapılan incelemede; 6102 Sayılı TTK.'nın 5/A maddesi uyarınca taraflar arasındaki arabuluculuk görüşmelerinin, usulüne uygun olarak gerçekleştirilmiş bulunduğu; 6100 Sayılı HMK.'nın 114. maddesi kapsamında belirtilen dava şartlarında eksiklik bulunmadığı tespit edilmiştir.
Bunun yanı sıra "ilk itirazlar" hususunda yapılan incelemede; davalılar tarafından sunulan cevap dilekçeleri kapsamında "yetki" veya "tahkim" ilk itirazlarında bulunulmadığı anlaşılmakla; bu hususta Mahkememizce herhangi bir inceleme yapılmamıştır.
III) HAKSIZ FİİLDEN DOĞAN SORUMLULUKTA MEVZUATIN İRDELENMESİ:
Haksız fiillerden doğan borç ilişkileri, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenmiştir.
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:
"(1) Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
(2) Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "Zararın ve Kusurun İspatı" başlıklı 50. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:
"(1) Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.
(2) Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler."
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun, Tazminatın Belirlenmesini Düzenleyen 51. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:
"(1) Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.
(2) Tazminatın irat biçiminde ödenmesine hükmedilirse, borçlu güvence göstermekle yükümlüdür."
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun, Tazminatın İndirilmesini Düzenleyen 52. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:
"(1) Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir.
(2) Zarara hafif kusuruyla sebep olan tazminat yükümlüsü, tazminatı ödediğinde yoksulluğa düşecek olur ve hakkaniyet de gerektirirse hâkim, tazminatı indirebilir."
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun, Müteselsil Sorumlulukta Dış İlişkiyi Düzenleyen 61. maddesi aşağıda belirtildiği şekildedir:
"Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır."
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun, Müteselsil Sorumlulukta İç İlişkiyi Düzenleyen 62. maddesi aşağıda belirtildiği şekildedir:
"(1) Tazminatın aynı zarardan sorumlu müteselsil borçlular arasında paylaştırılmasında, bütün durum ve koşullar, özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğu göz önünde tutulur.
(2) Tazminatın kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişi, bu fazla ödemesi için, diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkına sahip ve zarar görenin haklarına halef olur."
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun, "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:
"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir."
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun, "Tazminat ve Giderlerin Ödenmesi" başlıklı 99. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:
"Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz işgünü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.
Ödemeyi yapan sigortacı, ödenen miktarın sorumluluk oranlarında paylaşılmasını diğer sigortacılardan yazılı olarak talep eder. Diğer sigortacılar talep tarihinden itibaren sekiz işgünü içinde kendilerine düşen miktarı talepte bulunana öder.
Bu madde hükmüne uymayan sigortacılar 108.000.000.- lira hafif para cezası ile cezalandırılırlar."
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun, "Uygulanacak Hükümler" başlıklı 100. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:
"Bu Kanunun sorumluluğun kaldırılması veya tazminatın azaltılmasına ilişkin 95 inci maddesi, doğrudan doğruya talep ve dava hakkına ilişkin 97 nci maddesi ve zamanaşımına ilişkin 109 uncu maddesi ihtiyari mali sorumluluk sigortasında da uygulanır."
IV) İHTİYARİ MALİ SORUMLULUK SİGORTASININ HUKUKİ NİTELİĞİ :
İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası (İMSS), sigortalının motorlu bir aracı işletmesi sırasında üçüncü şahıslara verebileceği bedeni ve maddi zararlar neticesinde hukuken sorumlu olacağı tazminat taleplerini, Karayolları Trafik Kanunu uyarınca yapılması zorunlu olan Mali Sorumluluk Sigortası'nın (Trafik Sigortası) limitlerini aşan kısmı için teminat altına alan bir özel sigorta türüdür.
İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortasının temel amacı; zorunlu trafik sigortası'nın limitlerinin yetersiz kaldığı durumlarda sigortalıyı yüksek tazminat yükümlülüklerinden korumaktır.
Bu kapsamda; İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortasının hukuki niteliği birkaç temel başlık altında incelenebilir:
a) Bir Sorumluluk Sigortası Olması: İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası; 6102 Sayılı TTK'nın 1473. maddesi ve devamında düzenlenen sorumluluk sigortalarının tüm temel özelliklerini taşır. Sorumluluk sigortalarının özü, sigortalının malvarlığındaki aktiflerin (örn: arabası, evi) değil, pasiflerin (borçlarının) sigorta edilmesidir. Sigortacı, sigortalının üçüncü bir kişiye karşı doğan tazminat borcunu, poliçede belirtilen şartlar ve limitler dahilinde üstlenmektedir. Bu noktada sigorta edilen riziko; sigortalının hukuki sorumluluğunun doğması halidir. Başka bir anlatımla; haksız fiil sonucu bir başkasına zarar verme ve bu zararı tazmin etme borcu altına girme riskidir.
b) İsteğe Bağlı Bir Sigorta Olması: İMSS'yi; zorunlu mali sorumluluk sigortasından ayıran en temel hukuki nitelik; İMSS'nin ihtiyari olmasıdır. Bununla birlikte ZMSS., KTK'nın 91. maddesi uyarınca, her araç işleteni tarafından yapılması kanunen emredilmiş bir sigorta türü olup; yaptırılmaması yaptırıma tabidir.
c) Sözleşme Serbestisi: İMMS koşulları, tamamen tarafların (sigortacı ve sigorta ettiren) serbest iradelerine dayanır. Bu sigorta, Türk Borçlar Kanunu'nda ve Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen "sözleşme serbestisi" ilkesinin bir yansımasıdır. Taraflar; sözleşmeyi yapıp yapmamakta, sigortanın limitlerini belirlemekte, teminatın kapsamını (örneğin manevi tazminat taleplerini de dahil etmek gibi) genişletmekte ve poliçe özel şartlarını kararlaştırmakta serbesttirler.
d) Üçüncü Kişi Yararına Bir Sözleşme Olması: Tüm sorumluluk sigortaları gibi İMMS de, "üçüncü kişi yararına sözleşme" niteliği taşır. Sözleşmenin tarafları sigortacı ve sigorta ettiren (araç sahibi/işleteni) olmakla birlikte, sigorta tazminatından faydalanacak kişi, zarara uğrayan üçüncü kişidir. TTK.'nın 1478. maddesi uyarınca, zarar gören üçüncü kişi; sigorta sözleşmesinde belirlenen limitler dahilinde doğrudan sigortacıya başvurarak zararının tazminini talep etme hakkına sahiptir. Bu husus; zarar gören kişiye kanun tarafından tanınmış, "doğrudan bir dava ve talep hakkı" (actio directa) vermektedir.
e) Tamamlayıcı ....) Sigorta Niteliği: İMMS'nin pratikteki en önemli fonksiyonu ve hukuki niteliği; "tamamlayıcı" veya "aşkın" bir sigorta olmasıdır. Bu özellik; anılan sigortanın tek başına değil, mevcut bir zorunlu sigortanın üzerinde konumlandığı anlamına gelmektedir. Başak bir anlatımla bu özellik; İMMS'yi hukuken bir "ikincil" ancak "tamamlayıcı" koruma katmanı olarak konumlandırır.
V) DAVA KONUSU UYUŞMAZLIK İLE İLGİLİ DEĞERLENDİRME :
Mahkememiz nezdinde ikame olunan dava kapsamında; davacı vekili tarafından, 08/08/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalı tarafın %100 kusurlu olduğu iddiasıyla, araçta oluşan değer kaybı bedelinin tüm davalılardan tahsiline; araç mahrumiyet bedelinin ise davalılar ... Lojistik A.Ş. ve ...'dan tahsiline karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Davalı ... Lojistik A.Ş. vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında özetle; davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı; taleplerin zamanaşımına uğradığı; kusur durumunun iddia edildiği gibi olmadığı; araçta değer kaybı oluşmadığı ve araç mahrumiyet zararının ispatlanamadığı belirtilerek, davanın reddine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Davalı ... tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında ise özetle; kazanın davacının hatalı park etmesi sonucu kör noktada gerçekleştiği ve kusurun kendisinde olmadığı belirtilerek, davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
Davalı ... Anonim Şirketi vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında ise özetle; sigortalı araca ilişkin sorumluluğun poliçe limitleri ve kusur oranı ile sınırlı olduğu; ekspertiz raporu doğrultusunda davacıya 50.000,00.-TL değer kaybı ödemesi yapılarak sorumluluğun yerine getirilmiş olduğu hususlarını beyanla; davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
Mahkememizce; dava konusu trafik kazasındaki kusur durumu ve oranları ile değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli miktarlarının tespiti amacıyla, bilirkişi incelemesi yaptırılması cihetine gidilmiştir.
A) Zamanaşımı İtirazı :
Davalı ... Lojistik A.Ş. vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında, "zamanaşımı itirazında" bulunulduğu anlaşılmakla Mahkememizce dosya üzerinde yapılan incelemede; dava konusu trafik kazasının 08/08/2022 tarihinde meydana geldiği; davacı vekili tarafından 28/03/2023 tarihinde arabuluculuk başvurusunda bulunulduğu ve 08/06/2023 tarihinde sona eren arabuluculuk faaliyeti akabinde 27/11/2023 tarihinde dava açıldığı hususları dikkate alınarak ve 6098 Sayılı TBK.'nın 72/1. maddesinde belirtilen "Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Ancak, tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır." hükmü uyarınca zamanaşımı süresinin henüz dolmamış olduğu anlaşıldığından zamanaşımı itirazının yerinde görülmemiştir.
Bunun yanı sıra davalı ... Lojistik A.Ş. vekili tarafından; "ıslahın, zamanaşımı süresinde yapılmadığı" hususundaki itirazının değerlendirilmesinde de; Mahkememiz nezdinde ikame olunan davanın, HMK m.107 uyarınca açılmış bir "belirsiz alacak davası" olduğu (ve dava açılış tarihinin esas alınması lüzumu bulunduğu) anlaşıldığından; bu husustaki itiraz da yerinde görülmemiştir.
B) Bilirkişi İncelemeleri :
B.1) Kusur Durumu ve Oranlarının Değerlendirilmesi :
Dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde kusur durumu ve oranları ile değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin tespiti hususlarında, birlikte inceleme yapılması suretiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmış; Makine Mühendisi ...Tarafından, her üç hususta bilirkişi raporu hazırlanmıştır. Kusur durumu ve oranları ile değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli değerlendirmeleri, aşağıda münferiden incelenmiştir.
i. Makine Mühendisi .... Tarafından Düzenlenen 01/06/2024 Tarihli Bilirkişi Raporu (Kusur İncelemesi) :
Anılan bilirkişi raporu kapsamında; davaya konu kazanın 08/08/2022 tarihinde, davalı sürücü ... yönetimindeki ...plakalı aracın ... fabrikası içinde geri manevra yaparken, arkasında park halinde bulunan davacıya ait .... plakalı araca çarpması sonucu meydana geldiği; davalı ... yönetimindeki aracın mecburi istikametten ters istikamete geri manevra yapması ve park halindeki araca çarpması nedeniyle 2918 Sayılı KTK'nın 67/1-a maddesini ihlal ettiği; bu nedenle davalı sürücü ...'un %100 oranında kusurlu olduğu; davacının park halindeki aracının ise kazanın oluşumunda herhangi bir kusurunun bulunmadığı hususları rapor edilmiştir.
01/06/2024 tarihli bilirkişi raporuna davalı ... Lojistik A.Ş. vekili tarafından sunulan 04/06/2024 tarihli dilekçe kapsamında, "kusur değerlendirmesine yönelik spesifik bir itiraz belirtilmeksizin genel mahiyette" itiraz beyanlarında bulunulduğu; davacı vekili ve diğer davalılar tarafından tarafından ise, anılan bilirkişi raporuna yönelik kusur yönünden herhangi bir itiraz beyanı sunulmadığı anlaşılmıştır.
ii. Kusur Durumu ve Oranlarının Tespiti Hususunda Mahkememizce Yapılan Nihai Değerlendirme:
Makine Mühendisi ....arafından düzenlenen 01/06/2024 tarihli bilirkişi raporu kapsamında belirtilen kusur değerlendirmeleri neticesinde; davalı sürücü ...'un %100 oranında kusurlu olduğu; davacının park halindeki aracının ise kazanın oluşumunda herhangi bir kusurunun bulunmadığı kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmaktadır.
Mahkememizce (kusur durumu ve oranları hususunda) yapılan nihai değerlendirmede; (davalı tarafından "davacının aracı bulunmaması gereken bir yere park ettiği" hususunda) davacının park şeklinin, davalı sürücünün geri manevra yaparken aracı fark etmesini engelleyecek nitelikte (örneğin gece vakti ışıksız bir yol kenarı gibi) olmadığı; dava konusu kazanın gündüz vakti (Saat 13:00) gerçekleştiği, aracın "hatalı park edilmesi" halinde dahi, anılan durumun idari bir para cezasını gerektirebileceği ancak hareket halindeki bir aracın duran araca çarpmasındaki asli kusur illiyet bağını kesmeyecek olması; geri manevra yapan sürücünün, arkasındaki engelleri (hatalı park etmiş olsa bile) kontrol etmek zorunda bulunması (davacının; zarar artırıcı fiili bulunduğu yönünde değerlendirilemeyeceği) ve bu doğrultuda davacının müterafik kusurundan bahsedilemeyeceği hususları dikkate alınarak; bilirkişi raporunda belirtilen %100 davalı kusuru tespitinin, dosyadaki deliller (özellikle kaza tutanağındaki oluş şekli) ve yasal mevzuat ile tam uyumlu bulunduğu kanaatine varılarak; davalı ...'un, dava konusu kazanın oluşumunda %100 oranda kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
B.2) Değer Kaybının Değerlendirilmesi :
i. Makine Mühendisi Bilirkişi ... Tarafından Düzenlenen 01/06/2024 Tarihli Bilirkişi Raporu (Değer Kaybı İncelemesi) :
Anılan bilirkişi raporu kapsamında, değer kaybı ile ilgili olarak; davacıya ait ... model ... marka çekici aracın kaza öncesi piyasa rayiç bedelinin yaklaşık 1.300.000,00.-TL olduğu; kazada aracın ön bölümünden hasarlandığı ve toplam 134.457,25.-TL tutarında Tramer kaydı oluştuğu; aracın onarım işlemleri ve Tramer kaydı dikkate alındığında ikinci el piyasa değerinde bir azalma olacağı; yapılan hesaplamalar neticesinde aracın kaza sonrası piyasa rayiç bedelinin 1.250.000,00.-TL olabileceği; dolayısıyla araçta meydana gelen değer kaybının 50.000,00.-TL olduğu; davalı sigorta şirketi tarafından davacıya toplam 50.000,00.-TL (10.956,55.-TL + 39.043,45.-TL) değer kaybı ödemesi yapıldığı; bu nedenle davacının bakiye değer kaybı alacağının bulunmadığı hususları rapor edilmiştir.
01/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda yapılan inceleme neticesinde; davacı vekilinin "araç değer kaybı bedelinin düşük hesaplandığı" yönündeki itirazlarının değerlendirilmesi gerekçeleriyle ek rapor alınması cihetine gidilmiştir.
ii. Makine Mühendisi Bilirkişi ... Tarafından, Değer Kaybı Hususunda Düzenlenen 30/11/2024 Tarihli Bilirkişi Ek Raporu (Değer Kaybı Ek İncelemesi) :
Anılan bilirkişi ek raporu kapsamında, değer kaybı ile ilgili olarak; kök rapordaki tespitlerin geçerli olduğu; aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin 1.300.000,00.-TL, kazadan sonraki değerinin 1.250.000,00.-TL olduğu; oluşan 50.000,00.-TL'lik değer kaybının sigorta şirketi tarafından tamamen ödendiği; bu nedenle bakiye değer kaybı tazminatı bulunmadığı yönündeki görüşün korunduğu hususları rapor edilmiştir.
30/11/2024 tarihli bilirkişi raporuna davacı vekili tarafından sunulan 19/12/2024 tarihli dilekçe kapsamında, "itiraz gerekçelerinin somut olarak belirtilmediği"; davalı ... Lojistik A.Ş. vekili tarafından ise 05/12/2024 tarihinde sunulan dilekçe kapsamında değer kaybına ilişkin spesifik bir itirazda bulunulmadığı görülmüştür. Anılan bilirkişi raporuna yönelik diğer davalılar tarafından itirazda bulunulmamıştır.
iii. Değer Kaybı Hususunda Mahkememizce Yapılan Nihai Değerlendirme:
Makine Mühendisi ... tarafından düzenlenen 01/06/2024 tarihli bilirkişi raporu kapsamında belirtilen değer kaybı değerlendirmeleri neticesinde; davalı sigorta şirketi tarafından, dava öncesinde yapılan ödeme ile davacının değer kaybı bedelinin karşılanmış olduğu ve dolayısıyla bakiye değer kaybı bulunmadığı kanaati belirtilmiştir.
Mahkememizce (değer kaybı hususunda) yapılan nihai değerlendirmede; bilirkişi kök ve ek raporlarında, Trafik Sigortası Genel Şartları'ndaki matematiksel formüller yerine, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına (.... kararları) uygun olarak "Reel Piyasa Rayiç Değeri" yöntemi esas alınmış olduğu; davacıya ait araçta, dava konusu kaza sonucunda 134.457,25.-TL tutarında bir tramer hasar kaydı oluştuğu; ticari araçlarda (çekici, kamyon vb.), binek araçlara kıyasla kaporta hasarlarının değer kaybına etkisinin daha düşük olması (aracın yürüyen aksamının ve motor kondisyonunun ticari değerde daha ön planda olması); hasar gören parçaların (tampon, hava körüğü, radyatör, far vb.) ağırlıklı olarak "değişebilir" parçalar olması; şasi veya kabin iskeletinde kalıcı bir deformasyon veya kesme/kaynak işlemi olduğuna dair bir tespit bulunmaması hususları dikkate alınarak; dava konusu aracın ikinci el piyasasında 50.000,00.-TL (piyasa değerinin yaklaşık %3,8'i) civarında bir değer kaybına uğrayacağı tespitinin, piyasa gerçekleriyle örtüşen, makul ve hakkaniyetli bir tespit olduğu; bu doğrultuda, anılan değer kaybı bedelinin de, davalı sigorta şirketi tarafından karşılanmış olması nedeniyle, davacının bakiye değer kaybı alacağı bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
B.3) Araç Mahrumiyet Bedelinin Değerlendirilmesi :
i. Makine Mühendisi Bilirkişi .... Tarafından Düzenlenen 01/06/2024 Tarihli Bilirkişi Raporu (Araç Mahrumiyet Bedeli İncelemesi) :
Anılan bilirkişi raporu kapsamında, araç mahrumiyet bedeli ile ilgili olarak; davacıya ait aracın hasar boyutu ve değişen parçalar dikkate alındığında makul onarım süresinin (parça tedarik, kaporta, boya vb. dahil) azami 8 gün olabileceği; aracın kaza tarihindeki (08/08/2022) emsal günlük kiralama bedelinin (yakıt vb. zorunlu giderlerin mahsubu akabinde) KDV dahil 1.700,00.-TL olabileceği; buna göre davacının araç mahrumiyet zararının 8 gün x 1.700,00.-TL = 13.600,00.-TL olarak hesaplandığı hususları rapor edilmiştir.
01/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda yapılan inceleme neticesinde; davalı ... Lojistik A.Ş. vekilinin "ticari kazanç kaybı yerine ikame araç bedeli hesaplanmasının hatalı olduğu, onarım süresinin ve bedelin fahiş olduğu" yönündeki itirazlarının değerlendirilmesi gerekçeleriyle, Mahkememizce araç mahrumiyet bedeli hususunda da, ek rapor alınması cihetine gidilmiştir.
ii. Makine Mühendisi Bilirkişi .... Tarafından Düzenlenen 30/11/2024 Tarihli Bilirkişi Ek Raporu (Araç Mahrumiyet Bedeli Ek İncelemesi) :
Anılan bilirkişi ek raporu kapsamında, araç mahrumiyet bedeli ile ilgili olarak; Yargıtay içtihatları doğrultusunda ticari kazanç kaybı yerine ikame araç bedelinin esas alınmasının yerinde olduğu; belirlenen 8 günlük onarım süresinin makul olduğu; günlük 1.700,00.-TL bedelin piyasa koşullarına uygun olduğu; dolayısıyla 13.600,00.-TL tutarındaki araç mahrumiyet zararı hesabında bir değişiklik yapılmadığı hususları rapor edilmiştir.
30/11/2024 tarihli bilirkişi ek raporuna davalı ... Lojistik A.Ş. vekili tarafından sunulan 05/12/2024 tarihli dilekçe kapsamında, "ticari kazanç kaybı talebinin hatalı değerlendirildiği, ikame araç bedeli hesabının kabul edilemez olduğu, davacının ticari defterlerinin incelenmesi gerektiği, amortisman ve yakıt giderlerinin düşülmesi gerektiği, onarım süresinin 8 gün olarak belirlenmesinin fahiş olduğu" gerekçeleriyle itiraz beyanı sunulmuştur.
iii. Araç Mahrumiyet Bedeli Hususunda Mahkememizce Yapılan Nihai Değerlendirme:
Makine Mühendisi ... tarafından düzenlenen 01/06/2024 tarihli bilirkişi raporu kapsamında belirtilen araç mahrumiyet bedeli değerlendirmeleri neticesinde; davacıya ait aracın hasar boyutu ve değişen parçalar dikkate alındığında makul onarım süresinin azami 8 gün olabileceği; aracın kaza tarihindeki emsal günlük kiralama bedelinin KDV dahil 1.700,00.-TL olabileceği; buna göre davacının araç mahrumiyet zararının 13.600,00.-TL olduğu kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizce (araç mahrumiyet bedeli hususunda) yapılan nihai değerlendirmede; 2015 model bir ağır vasıta (çekici) için hem mekanik hem kaporta onarımı gerektiren, radyatör ve pompa gibi parçaların tedarik sürecini içeren bir onarımın 8 günde tamamlanmasının, "ideal ve makul" bir süre olduğu; sigorta eksperinin raporunda onarım süresini 15 gün olarak öngörmüşken, bilirkişinin bunu 8 gün ile sınırlandırmasının, "objektif süre" kriterine uygun olduğu; bilirkişinin, kaza tarihi olan 08/08/2022 itibariyle, dava konusu "Çekici" vasfındaki bir aracın günlük kiralama bedelini KDV dahil 1.700,00.-TL olarak belirlenmesinin, piyasa değerlerine uygun bulunduğu hususları dikkate alınarak; hasarın boyutu (radyatör/mekanik) göz önünde bulundurulduğunda 8 günlük süreyi takdir etmesinin teknik verilere; 1.700,00.-TL'lik günlük bedelinin de piyasa gerçeklerine uygun bulunduğu kanaatine varılmıştır.
C) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Nihai Değerlendirme :
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davanın, 08/08/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat (değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli) istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Kusur durumu yönünden alınan ve hükme esas teşkil eden bilirkişi raporuna göre; davalı ...'un sevk ve idaresindeki araçla geri manevra yaparken, park halindeki davacı aracına çarptığı, bu eylemiyle 2918 sayılı KTK'nın 67/1-a maddesini ihlal ettiği ve kazanın oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğu; davacı araç sürücüsünün ise kusursuz olduğu tespit edilmiştir. Mahkememizce bu tespit oluşa ve dosya kapsamına uygun bulunarak hükme esas alınmıştır.
Değer kaybı tazminatı yönünden yapılan incelemede; davacının aracında kaza nedeniyle 50.000,00.-TL tutarında değer kaybı meydana geldiği bilirkişi marifetiyle tespit edilmiştir. Dosya kapsamındaki ödeme dekontları ve davalı ... A.Ş.'nin beyanları incelendiğinde, davalı sigorta şirketi tarafından yargılama öncesinde ve sırasında davacı tarafa toplam 50.000,00.-TL değer kaybı tazminatı ödendiği anlaşılmıştır. Zararın sigorta şirketi tarafından tamamen karşılanmış olması nedeniyle, davacının bakiye değer kaybı tazminatı talebinin konusuz kaldığı ve bu kalem yönünden davanın reddi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Araç mahrumiyet bedeli yönünden yapılan incelemede ise; bilirkişi tarafından yapılan "aracın makul onarım süresinin 8 gün olduğu ve kaza tarihindeki emsal ikame araç bedelinin günlük 1.700,00.-TL olduğu tespitinin" hukuka ve piyasa gerçeklerine uygun bulunduğu kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM
1) Davanın KISMEN KABULÜNE,
Bu doğrultuda 08/08/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde;
a) Araç Mahrumiyet Bedeli ile ilgili olarak sunulan talebin KABULÜNE;
13.600,00.-TL.'nin, 08/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılar ... ... Ltd. Şti. ve ...’dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
b) Değer Kaybı ile ilgili olarak sunulan talebin REDDİNE;
2) Karar ve İlâm Harcı :
a) Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 929,02.-TL harçtan, davacı tarafından yatırılmış bulunan 500,85.-TL (269,85.-TL peşin harç ve 231,00.-TL tamamlama harcı) harcın mahsubu ile bakiye kalan 428,17.-TL harcın; davalılar ... Lojistik A.Ş. ve ...’dan müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
b) Davacı tarafından yatırılmış bulunan 269,85.-TL peşin harç, 269,85.-TL başvurma harcı, 38,40.-TL vekalet harcı ve 231,00.-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 809,10.-TL harcın; davalılar ... Lojistik A.Ş. ve ...’dan müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
3) Yargılama Gideri ve Gider Avansı :
a) Davacı tarafından yatırılmış bulunan 5.000,00.-TL bilirkişi ücreti, 985,00.-TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 5.985,00.-TL yargılama giderinden; kabul/talep oranına göre hesaplanan 5.941,31.-TL'nin, davalılar ... Lojistik A.Ş. ve ...’dan müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE; bakiye kalan 43,69.-TL yargılama giderinin ise davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
b) Davalı ... Lojistik A.Ş. tarafından yatırılmış bulunan bilirkişi ücretinden ibaret 1.000,00.-TL yargılama giderinin; red/talep oranına göre hesaplanan 7,30.-TL'nin, davacıdan tahsili ile davalı ... Lojistik A.Ş.'ye ÖDENMESİNE; bakiye kalan 992,70.-TL'nin davalı ... Lojistik A.Ş. üzerinde BIRAKILMASINA;
c) Arabuluculuk faaliyeti neticesinde, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı anlaşıldığından; Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2. maddesi uyarınca.... bütçesinden karşılanan 3.200,00.-TL arabuluculuk ücretinden; kabul/talep oranına göre hesaplanan 3.176,64.-TL'nin davalılar ... Lojistik A.Ş. ve ...’dan müteselsilen tahsili; 23,36.-TL'nin ise davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
d) Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın; kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde, HMK.'nın 333. maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,
4) Vekâlet Ücreti :
a) Davacı tarafın kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3. ve 13. maddeleri uyarınca (Mahkememizce kabulüne karar verilen miktar olan 13.600,00.-TL üzerinden) takdir edilen 13.600,00.-TL vekalet ücretinin, davalılar ... Lojistik A.Ş. ve ...’dan müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
b) Davalı ... A.Ş.'nin kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3. ve 13. maddeleri uyarınca (Mahkememizce reddine karar verilen miktar olan 100,00.-TL üzerinden) takdir edilen 100,00.-TL vekalet ücretinin, davacı taraftan tahsili ile davalı ... A.Ş.'ne ÖDENMESİNE,
Dair; davacı vekili ve davalı ... ... A.Ş. vekili ile davalı ...'un yüzüne karşı; dava değeri itibariyle KESİN nitelikte olmak üzere, yapılan açık yargılamada karar verildi.13/06/2025
....
¸ ¸
Gerekçeli Karar