T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/110 Esas
KARAR NO : 2025/652
...
DAVA : Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ : 14/02/2024
KARAR TARİHİ : 22/09/2025
KARAR Y.TARİHİ : 23/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davanın yapılan açık yargılaması sonucunda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
I-İDDİALAR
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin... Kooperatifinin üyesi olduğunu, kooperatif hissesini alırken hemen inşaatın başlayacağı ve temel atılacak diye satın aldığını, kooperatife yıllarca aidat ödediği halde inşaata başlanmadığı ve herhangi bir iş yapılmadığını, bunun üzerine müvekkiline kooperatif yönetimi tarafından noter vasıtasıyla 10 ve 30 günlük ihtarnameler çekildiğini, müvekkilinin de faaliyet görmesi durumunda borcunu faiziyle ödeme hazır olduğunu yazılı olarak bildirdiğini, yıllarca aidat toplayıp hiç bir iş yapmayan kooperatifin aidatları bahane edip müvekkilini kooperatif üyeliğinden çıkarma kararı verdiğini, müvekkilinin 13.11.2023 tarihli yazı ile borcunu faizi ile ödemeye hazır olduğunu beyan etmesine rağmen, üyeliğinin kooperatif yönetim kurulunun 20.12.2023 tarihli kararı ile sonlandırıldığı, borcunu ödeme talebinin kabul edilmediğini, üyelikten çıkarılma kararını yönetim kurulunun aldığını, kararının genel kurula sunulmadığını, kararın bu yönüyle hukuka aykırı olduğunu, üyelikten çıkarılma kararının müvekkiline tebliğ edilmediğini, ayrıca kooperatif yönetim kurulu seçimine ait toplantı şeklinin de kooperatif ve sair mevzuatlara uygun olmadığını, bu yönüyle alının kararın hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin borcunu faizi ile ödemeye hazır olduğunu belirterek, 20.12.2023 tarihli davalı kooperatif yönetim kurulunun müvekkili aleyhinde verdiği üyelikten çıkarılma kararının iptali, dava harç giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talep edilmiştir.
II-SAVUNMALAR
Davalı yana dava dilekçesi usulüne uygun şekilde meşruhatlı davetiye tebliğ edilmesine karşın, davalı davaya cevap vermemiş, duruşmadaki beyanlarında davanın reddini istemiştir.
III-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
1. ... nolu yevmiyesi nolu ihtarname.
2. 11.03.2022 tarih ... numaralı davalı kooperatife ait yönetim kurulu kararı.
3.Bilirkişi raporu. Kooperatif uzmanı bilirkişi 28.04.2025 tarihli raporunun sonuç kısmında özetle; Davacının davalı kooperatife olan aidat ve gecikme faizi borçlarını uzun süreden beri ödemediğinden bahisle, kooperatif yönetim kurulu tarafından davacı hakkında ihraç prosedürü uygulanmasına karar verildiği, kooperatif anasözleşmesinin 14.maddesine göre; durumu açıklanan şartlara uyanların yönetim kurulu kararı ile ortaklıktan çıkarılabileceği, davalı kooperatif tarafından muhatap alınan davacının, 13.050,00 TL ana para ve 685,25 TL gecikme faizi olmak üzere kooperatife olan toplam 13.735,25 TL borcunu ödemesi için kooperatifçe noterden 11.03.2022 tarihinde düzenlenen 1. İhtarnamenin ve 04.04.2022 tarihinde yine noterden düzenlenen 2. İhtarnamenin, yasa ve anasözleşme gereği muhatabına tebliğ edilmesi gerekirken, ihtarnamelerin davacıya tebliğ edildiğine dair dosya kapsamında herhangi bir kayıt ya da belgeye rastlanmadığı, davacıya gönderilen iki ihtarnameye rağmen ödeme gerçekleştirmediğinden bahisle, davalı kooperatif yönetim kurulu tarafından alınan 09.05.2022 tarihli karar ile, davacının ortaklıktan çıkarılmasına karar verilmiş olmakla birlikte, yasa ve anasözleşme gereği, ihraç kararının, davacıya tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilmesi ve ihraç kararının davacıya tebliğ edilmesi gerekirken, söz konusu ihraç kararının notere tevdi edildiğine ve davacıya tebliğ edildiğine dair dosya kapsamında herhangi bir kayıt ya da belgeye rastlanmadığı, davalı kooperatif tarafından davacı muhatap alınarak noterden düzenlenen 1.ve 2.ihtarnamelerde, davacıdan talep edilen 13.050,00 TL ana para ve 685,25 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 13.735,25 TL'nin; davacının davalı kooperatife gerçek borcunu yansıtıp yansıtmadığına dair, "yukarıda açıklanan nedenle" herhangi bir tespitte bulunulamadığı, davacının, davalı kooperatif ortaklığından ihracının gerçekleşebilmesi için, kanun ve anasözleşmede açıklanan ihraç prosedürüne davalı kooperatifçe uyulmadığı, davacının ihracına dair alınan 09.05.2022 tarihli kooperatif yönetim kurulu kararının iptalinin gerekip gerekmediğine hususunun mahkemenin takdirine olduğu şeklinde görüş bildirilmiştir.
IV- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE
Dava; davacının davalı kooperatif ortaklığından çıkartılmasına dair alınan kararın iptali istemine ilişkindir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu, Madde 16'da (Değişik birinci fıkra:.... md.); “Kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebepler anasözleşmede açıkça gösterilir. Ortaklar anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar. Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilir. Anasözleşme, çıkarılanın genel kurula başvurma hakkı saklı kalmak üzere, bu hususta yönetim kurulunu da yetkili kılabilir. Çıkarılma kararı gerekçeli olarak tutanağa geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir. Tebliğ edilen karar, yönetim kurulunca verilmiş ise ortak, üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır. Üç aylık süre içinde, genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarılma kararları kesinleşir. (Ek:... md.) Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların yerine yeni ortak alınamaz. Bu kişilerin ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder”,
Madde 27'de; "Ortakların yüklendikleri paylar için ödeyebilecekleri para tutarını anasözleşme belirtir. Kooperatif, sermaye yüklemlerinde borçlu veya sair ödemelerle yükümlü bulunan ortaklarından elden yazılı olarak veya taahhütlü mektupla, bu husus mümkün olmazsa ilanla ve münasip bir süre belirterek yükümlerini yerine getirmelerini ister. İlk isteğe uymıyan ve ikinci istemeden sonra da bir ay içinde yükümlerini yerine getirmiyenlerin ortaklığı kendiliğinden düşer. ..." hükümlerine yer verilmiştir.
Davalı Kooperatif Anasözleşmesi (Bakanlık İl Md.... tarih ve... sayılı onayı taşıyan) Madde 14'de; “Durumları aşağıda gösterilen hallere uyanlar yönetim kurulu kararı ile ortaklıktan çıkarılır. 1) 10 uncu maddede yazılı ortaklık şartlarını kaybedenler. 2) Parasal yükümlülüklerini otuz gün geciktirmeleri üzerine, yönetim kurulunca noter aracılığı ile yapılacak ihtarı takip eden on gün içinde bu yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere yine aynı kurulca ikinci ihtar yapılır. İkinci ihtarı takip eden bir ay içerisinde de yükümlülüklerini yerine getirmeyenler. 3) Kura çekimi sonunda kendilerine düşen konutları kabul etmeyenler. 4) Tapuda kendi adlarına tescilinden önce konutlarında yaptıkları tahribat veya tadilatı yazılı ihtara rağmen düzeltmeyenler. 5) Kooperatifin para, mal ve belgeleri üzerinde işledikleri suçlardan dolayı mahkum olanlar. Çıkarma kararı gerekçeli olarak yönetim kurulu karar defteri ile ortaklar defterine kaydedilir. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere 10 (On) gün içinde notere tevdi edilir. Ortak, çıkarma kararının tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde iptal davası açabilir veya genel kurula itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine iptal davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı iptal davası hakkı saklıdır. Üç aylık süre içinde genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarma kararları kesinleşir. Ortaklar, bu maddede gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar. Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların yerine yeni ortak alınamaz. Bu kişilerin ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkarma kararı kesinleşinceye kadar devam eder" denilmiştir.
Dosya içerisinde toplanan tüm deliller, iptali istenen yönetim kurulu kararı, Kooperatifler Kanunu ve ana sözleşmede yapılan düzenlemeler, bilirkişi raporu ve tüm dosya içeriğine göre; Davalı kooperatif yönetim kurulu tarafından, davacının uzun süredir aidatlarını ödememesi nedeniyle haklarında ihraç prosedürü uygulanmasına karar verildiği ve davacı yana toplam 13.735,25 TL borcunu ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 10 gün içerisinde ödemesi, aksi takdirde kanun ve anasözleşme gereğince üyelikten çıkarılacağının bildirildiği, davalı kooperatifin yönetim kurulu tarafından, davacı yana ihtarname gönderildiği halde borcunu ödemediğinden bahisle, borçlarını 1 ay içerisinde ödemesi için ihtarname gönderilmesi kararı verilerek, Ankara 25.Noterliği’nin 04.04.2022 tarih 4366 yevmiye nolu ihtarname ile, kooperatife olan 13.050,00 TL ana para, 685,25 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 13.735,25 TL borcunu ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde ödemesi, aksi takdirde kanun ve anasözleşmenin yönetim kuruluna verdiği yetkiye dayanılarak üyelikten çıkarılacağının bildirildiği, ancak davacı yana gönderilen ihtarnamelerin tebliğ edildiğine dair tebliğ şerhlerinin dosyaya sunulmadığı, davalı kooperatif yönetim kurulunun aldığı 09.05.2022 tarih 71 nolu kararda; davacıya gönderilen iki ihtarnameye rağmen ödeme gerçekleştirmediğinden dolayı üyelikten çıkarılmasına karar verildiği, ihraç kararının davacı yana tebliğ edildiğine dair dosyaya belge sunulmadığı anlaşılmıştır.
Davalı kooperatifçe noterden davacı adına düzenlenmiş olan 11.03.2022 tarihli 1. ihtarnamenin ve 04.04.2022 tarihli 2.ihtarnamelerin davacıya tebliğ edildiğine dair, ayrıca davacının kooperatif ortaklığından çıkartıldığına dair alınan 09.05.2022 tarihli kooperatif yönetim kurulu kararının davacı yana tebliğ edilmek üzere on gün içinde notere tevdi edildiğine dair ve ihraç kararının davacıya tebliğ edildiğine dair herhangi bir kayıt ya da belgeye rastlanmamış olması nedeniyle; davacının, davalı kooperatif ortaklığından ihracının gerçekleşebilmesi için, kanun ve anasözleşmede açıklanan ihraç prosedürüne, davalı kooperatifçe uyulmadığı, üyelikten kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediği için davacıya gönderilen ihtarnamelerin usul ve yasaya uygun olmadığı, davacı yana gönderilen ihtarnamelerin davacı yana usulüne uygun tebliğ edilmediği anlaşıldığından davanın kabulüne, davacının davalı... üyeliğinden çıkarılmasına ilişkin 20.12.2023 tarihli yönetim kurulu kararının iptaline karar vermek gerekmiştir.
V-HÜKÜM
1-Davanın kabulü ile,
-Davacının davalı ... üyeliğinden çıkarılmasına ilişkin 20.12.2023 tarihli yönetim kurulu kararının iptaline,
Karar ve İlam Harcı
2. 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80- TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Yargılama Giderleri ve Gider Avansı
3. Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 613,00- TL, bilirkişi ücreti olarak 4.000,00-TL olarak yapılan toplam 4.613,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4. Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç, vekalet harcı ve ıslah harcı toplam 916,00 -TL yargılama harcının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5. Taraflarca depo edilen varsa gider avansı ile delil avansından bakiye tutarların karar kesinleştiğinde HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca ilgilisine iadesine,
Vekalet Ücreti
6. Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 30.000,00 -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
Dair davacı vekilinin yokluğunda, davalı vekilinin yüzüne karşı, yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren ... ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile ... yasa yolu açık olmak üzere 22/09/2025 tarihinde verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.. 22/09/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır