T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/20 Esas - 2025/322
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/20 Esas
KARAR NO : 2025/322
...
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 09/01/2024
KARAR TARİHİ : 21/04/2025
KARAR Y.TARİHİ : 24/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davanın yapılan açık yargılaması sonucunda aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
I-İDDİALAR
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili teşekküle bağlı ...Tesislerine ait güvenlik işlerini ihale yoluyla yüklenici firmalara verdiğini ve yüklenici firmalar ile hizmet alım sözleşmeleri imzaladığını; yüklenici firmalarda çalışan işçilerden... kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin alacağı için ... Sayılı dosyasında açtığı davanın neticesinde ... E. Sayılı dosyasına 11.522,15 TL tutarı 13.11.2019 tarihinde ödediğini; yüklenici firmalarla imzalanan sözleşme hükümleri gereği, söz konusu ödemelere konu işçilik alacaklarından yüklenici firmaların sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere davalı firmalardan sorumlu oldukları tutarın ödeme tarihinden itibaren uygulanacak avans faiziyle birlikte rücu’en tahsilini dava ve talep etmiştir.
Davacı vekili 24/01/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile alacak taleplerini toplam 3.703,05 TL'ye yükseltmiş noksan harcı tamamlamıştır.
II-SAVUNMALAR
Davalı ... Vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dışı işçinin müvekkili şirkette çok kısa bir süre çalıştığını ve tüm işçilik alacaklarının müvekkilince ödendiğini, müvekkili şirketteki çalışması 1 yılı bulmadığından dava dışı işçinin kıdem tazminatını hak kazanmadığını; dava dışı işçinin müvekkili şirketteki çalışma döneminin ayrı ve bağımsız bir dönemolduğunu, davacının diğer davalı şirketlerde çalışması ile kesintiye uğradığını, işyeri devirleri olduğundan devir tarihinden itibaren 2 yıl geçtiğinden İş Kanunu 6. Madde geri müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, zamanaşımı defiinde bulunduklarını; kabul anlamına gelmemekle birlikte sorumlu olduğu kabul edilse bile yarı yarıya sorumlu olabileceğini davacı ile aralarında imzalanan sözleşmelerde işçilik alacaklarının rücu edileceğine dair bir hüküm olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Diğer davalı şirketlere dava dilekçesi usulüne uygun şekilde meşruhatlı davetiye tebliğ edilmesine karşın, davalılar davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamışlardır.
III-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
1.Tarafların arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığına dair arabuluculuk son tutanağı.
2.Dava dışı işçiye ait ...kayıtları.
3. Ödeme dekont örneği.
4. Davalı şirketler ile imzalanan sözleşme ve şartname örnekleri.
5. ... Karar sayılı dava dosyası. İncelendiğinde; davacısının ... ihbar edildiği, yapılan yargılama neticesinde, “ 1- Davacının kıdem tazminatı talebinin kabulü ile, 10.116,30 TL Brüt kıdem tazminatı alacağından 3.489,22 TL sinin davalı ... den akdin fesih tarihi olan 30/06/2014 tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile alınarak davacıya verilmesine,
2- Davacının ihbar tazminatı talebinin kabulü ile, 3.256,40 TL brüt ihbar tazminatı alacağının 1000,00 TL'sinin dava, bakiyesinin ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3- Davacının yıllık ücretli izin alacağı talebinin kısmen kabulü ile, 3.431,96 brüt yıllık ücretli izin alacağının 500,00 TL'sinin dava, bakiyesinin ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacının Fazla Mesai Ücreti Alacağı ile UBGT alacağı talebinin reddine, ..." karar verilmiş, kararın davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine ...karar sayılı kararı ile onanarak, kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.
6. ... Esas sayılı takip dosyası celp edilmiştir.
7. Mahkememizce dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; Davacının davalılardan hak edebileeği alacak miktarlarının .... 1.796,10 TL talep edebileceği şeklinde görüş bildirilmiştir.
IV- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE
Dava; davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının, davalı şirketler ile akdedilen hizmet alım sözleşmesine dayalı olarak rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Davacı vekili 24.01.2025 tarihli dilekçesi ile .... aleyhine açılan davanın takipsiz bırakıldığına ilişkin beyan dilekçesi sunduğu, mahkememizce 21/04/2025 tarihli duruşmasında; ... yönünden davanın tefrikine karar verilmiş, mahkememizin yeni esasına kaydı yapılmıştır.
Asıl işverenle alt işverenin işçiye karşı müteselsilen sorumlu olduğu, 4857 sayılı İş Kanunu’nun yer alan "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur." düzenlemesine yer verilmiştir. Asıl iş veren ve altişverenin birbirlerine karşı sorumluğu ise aralarındaki sözleşme hükümlerine göre, sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu Genel Hükümleri ve ... içtihatları uyarınca belirlenmektedir.
Dava konusu asıl işveren ve alt işverenler arasında ödenen işçi alacağının rücuna ilişkin emsal ... sayılı ilamında "İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir." denilmektedir.
Yukarıda yazılı açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Dava dışı işçi ...'ın 03.10.2006-30.06.2014 tarihleri arasında davalı yüklenicilerin özel güvenlik işçisi olarak davacı iş yerinde çalıştığı, iş akdinin 30/06/2014 tarihi itibariyle sonlandırılarak 35.610,27 TL tazminatı ödemesinin yapıldığı görülmüştür. Dava dışı işçinin kıdem tazminatı ödemesine esas toplam çalışma süresi 2.837 gün olup, bu sürenin; 112 gününü ... bünyesinde geçirildiği anlaşılmıştır.
Davacı yan, dava dışı işçiye ödediği toplam işçilik alacaklarından, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca davalı yanların sorumlu olduğunu ileri sürmektedir. Toplanan delillerden davacı ile davalı şirketler arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçilerin davalı şirketlerin çalışanı olduğu anlaşılmıştır. Taraflarca imza edilen sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair hüküm de bulunmamaktadır. İşçilik alacakları davacı asıl işveren tarafından ödenen dava dışı işçiye; davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçilerin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, davacı asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin, işçiye çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, işçinin çalışma dönmeleri ile sınırlı olmak üzere davalıların sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunarak, davanın ıslah edilmiş haliyle kabulüne, hüküm altına alınan tazminat kalemlerine ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Bununla birlikte her ne kadar davalı .... aleyhine dava ikame edilmiş ise de; dava dışı işçinin çalışması bulunmadığı anlaşıldığından bu davalı aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.
Bununla birlikte; davacı vekilinin 16/12/2024 tarihli dilekçesi uyarınca, davalı .... ve (Tasfiye halinde) Alnıaçık ....'ne karşı açılan davanın 29/04/2024 tarihi itibariyle işlemden kaldırılmasına karar verildiği, HMK'nın 150. maddesi gereğince yasal üç aylık sürede yenilenmediği anlaşılmakla, bu davalılar yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
V-HÜKÜM
1-Davanın kısmen kabulüne,
- 609,60 TL'nin ...
- 707,51 TL'nin ...
- 489,84- TL'nin ...
- 1.796,10 TL'nin...yönünden davanın açılmamış sayılmasına,
Karar ve İlam Harcı
4- 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40- TL harçtan peşin alınan 427,60 TL, yargılamanın devamı aşamasında yatırılan 55,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 482,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 132,80 TL harcın ( 22,47 TL'sinden ... sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Yargılama Giderleri ve Gider Avansı
5. Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 3.535,00 TL, bilirkişi ücreti olarak 3.000,00-TL olarak yapılan toplam 6.535,00-TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 6.358,52- TL'nin ( 1.075,80 TL'sinden ... için yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7. Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç, vekalet harcı ve ıslah harcı toplam 971,00 .-TL (164,28 TL'sinden ... sorumlu olmak kaydıyla) yargılama harcının davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
8. Arabuluculuk Kanunu 18A/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asagari Ücret Tarifesi uyarınca 3120,00- TL arabuluculuk ücretinin red ve kabul oranına göre hesaplanan 84,25- TL'sinin davacıdan, 3.035,75-TL'sinin (513,62 TL'sinden... sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
9. Taraflarca depo edilen varsa gider avansı ile delil avansından bakiye tutarların karar kesinleştiğinde HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca ilgilisine iadesine,
Vekalet Ücreti
10. Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 3.603,05-TL vekalet ücretinin (609,60 TL'sinden...707,51-TL'sinden ..., 1.796,10 TL'sinden .... sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda yapılan inceleme sonucunda miktar itibariyle kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.. 21/04/2025
....