T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Dosya No: 2024/390 Esas - 2025/577 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
T.C.
ANKARA
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/390
KARAR NO : 2025/577
....
DAVA : Rücuen Tazminat (Hizmet Alım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 24/05/2024
KARAR TARİHİ : 19/07/2025
G.K. YAZIM TARİHİ : 04/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan; Hizmet Alım Sözleşmesinden Kaynaklanan Rücuen Tazminat Davasının yapılan açık yargılaması neticesinde, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.
I) DAVA :
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi kapsamında özetle; davacı şirketin uhdesinde bulunan bir iş kapsamında taşeron olarak çalışan davalı şirketlerin eski bir işçisi olan ...'nin, işçilik alacakları için .... Büyükşehir Belediyesine karşı başvurduğu arabuluculuk süreci sonunda anlaşmaya varıldığı; anlaşma bedeli olan toplam 9.840,00.-TL'nin...tarafından ödendiği ve bu tutarın 25/08/2022 tarihinde davacı şirketin hakedişlerinden mahsup edildiği; davacı ile davalı şirketler arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri uyarınca, işçilerin her türlü hak ve alacaklarından (ücret, tazminat, ...primi vb.) bizzat yüklenicilerin sorumlu olduğu ve işbu bedellerin davacıya rücu edilemeyeceğinin düzenlendiği; bu sebeple davacı şirket tarafından ödenmek zorunda kalındığı belirtilen bedelin, davalılardan rücuen tahsilinin gerektiği; davalılar ile bu konu hakkında yapılan zorunlu arabuluculuk görüşmesinin anlaşamama ile sonuçlandığı beyan edilmiş olup; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 300,00.-TL'nin, ödeme tarihi olan 25/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte, davalıların sorumlu oldukları payları oranında tahsiline ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili tarafından sunulan 11/03/2025 tarihli ıslah dilekçesi kapsamında ise özetle; bilirkişi ek raporu doğrultusunda dava değerinin 9.540,00.-TL artırılarak, toplam 9.840,00.-TL'ye yükseltildiği; davalıların sorumluluk miktarlarının ...... için 4.092,69.-TL,...için 754,68.-TL ve ... ...... için ise 4.992,63.-TL olarak belirlendiği beyan edilmiş olup; toplam 9.840,00.-TL'nin 25/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıların sorumlu oldukları miktarlar üzerinden tahsiline; yargılama giderleri, harç ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
II) CEVAP :
Tensip zaptı ve davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesini içeren "ön inceleme duruşma davetiyesi"; (6100 Sayılı HMK.'nın 317, 318, 140/5, 141, 147 ve 320. maddeleri uyarınca ihtarat içerir şekilde) davalılar ....ye münferiden ve usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup; davalı şirketler tarafından Mahkememize cevap dilekçesi sunulmamış olması nedeniyle, 6100 sayılı HMK.'nın 128. maddesi uyarınca, dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamının, davalı şirketler tarafından inkar edilmiş olduğu kabul edilmiştir.
III) DELİLLER :
... ile ... Arasında Düzenlenen 08/04/2019 Tarihli,.... Dosya Numaralı Arabuluculuk Anlaşma Son Tutanağı.
... Tarafından Av. ...'e Yapılan Ödemeye İlişkin 26/04/2019 Tarihli Ödeme Emri Belgesi.
... Tarafından ...'a Yapılan Ödemeye İlişkin 10/04/2019 Tarihli Serbest Meslek Makbuzu ve 29/04/2019 Tarihli Ödeme Emri Belgesi.
... Tarafından Düzenlenen Ve Dava Konusu Ödemenin 25/08/2022 Tarihinde Davacı Şirketin Hakedişinden Mahsup Edildiğini Gösterir Tahsilat Dökümü.
Dava dışı işçi ...'ye Ait .... Hizmet Dökümü ve İşyeri Unvan Listesi.
Davacı ... ... arasında imzalanan 27/02/2017 tarihli Hizmet Alım Sözleşmesi ve Ek Belgeleri.
Davacı ........ Arasında İmzalanan Hizmet Alım Sözleşmesi ve Ek Belgeleri.
Davacı .... Arasında İmzalanan Hizmet Alım Sözleşmesi ve Ekleri.
Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı Hande KUTLUER TEKİN Tarafından Mahkememize sunulan 25/12/2024 Tarihli Bilirkişi Raporu.
IV) DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
a) Dava Konusu Uyuşmazlığın Tespiti :
Mahkememiz nezdinde ikame olunan davanın; davacı ..... ("davalılar" olarak veya münferiden unvanlarıyla anılacaklardır) yönelik açılan "Hizmet Sözleşmelerinden Kaynaklanan Rücuen Tazminat Davası" olduğu anlaşılmıştır.
Davalılar tarafından, Mahkememize cevap dilekçesi sunulmamış olması nedeniyle, taraflar arasında "uyuşmazlık bulunmayan hususlar" tespit edilememiş olmakla birlikte; 6100 sayılı HMK.'nın 128. maddesi uyarınca, dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamının, davalılar tarafından inkar edilmiş olduğu kabul edilmiştir.
Bu doğrultuda taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların; davacı şirketin, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacakları nedeniyle davalı şirketlere rücu hakkının bulunup bulunmadığı; rücu hakkının mevcut bulunduğunun tespiti halinde, her bir davalı şirketin, dava konusu ödenen bedelden sorumlu olduğu miktarların tespiti; davalılar yönünden temerrüdün gerçekleşip gerçekleşmediği ve gerçekleşmiş ise münferiden temerrüt tarihleri ile dava konusu alacak ile ilgili uygulanması gereken faizin türü ve başlangıç tarihi hususlarından ibaret olduğu anlaşılmıştır.
b) Dava Şartları ve İlk İtirazların Değerlendirilmesi :
Mahkememizce yürütülen yargılama kapsamında; öncelikle "dava şartlarının mevcut bulunup bulunmadığı” hususunda yapılan incelemede; 6102 Sayılı TTK.'nın 5/A maddesi uyarınca taraflar arasındaki arabuluculuk görüşmelerinin, usulüne uygun olarak gerçekleştirilmiş bulunduğu; 6100 Sayılı HMK.'nın 114. maddesi kapsamında belirtilen dava şartlarında eksiklik bulunmadığı tespit edilmiştir.
Bunun yanı sıra "ilk itirazlar" hususunda yapılan incelemede; davalılar tarafından Mahkememize cevap dilekçesi sunulmamış olması nedeniyle, 6100 Sayılı HMK.'nın 117. maddesi uyarınca davalıların, "yetki" veya "tahkim" ilk itirazları bulunmadığı anlaşıldığından, bu hususta Mahkememizce herhangi bir inceleme yapılmamıştır.
c) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Değerlendirme :
Mahkememiz nezdinde ikame olunan dava kapsamında; davacı şirket tarafından, taşeronu olan davalı şirketlerin eski bir işçisine ödenmek zorunda kalındığı belirtilen ve 25/08/2022 tarihinde davacı şirketin hakedişinden kesildiği iddia edilen toplam 9.840,00.-TL tutarından işçilik alacağı ve arabuluculuk ücretinin; taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri uyarınca, davalılardan sorumlu oldukları payları oranında, ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte rücuen tahsiline karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Davalılar tarafından Mahkememize cevap dilekçesi sunulmamış olması nedeniyle; 6100 sayılı HMK.'nın 128. maddesi uyarınca, dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamının, davalılar tarafından inkar edilmiş olduğu kabul edilmiştir.
c.1) Bilirkişi İncelemesi :
Mahkememizce, rücuya konu olan ve tespiti talep edilen alacağın varlığı ve miktarı hususlarında ayrıntılı ve denetime elverişli rapor düzenlenmesi amacıyla dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.
i. Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı .... Tarafından Mahkememize sunulan 25/12/2024 Tarihli Bilirkişi Raporu :
Anılan bilirkişi raporu kapsamında; taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmelerinin 8. maddesinde, yüklenicilerin çalıştırdıkları işçilerin tüm yasal hak ve alacaklarından bizzat sorumlu oldukları ve bu alacakların davacı şirkete rücu edilemeyeceğinin düzenlendiği; dava dışı işçi ... ile ... arasında yapılan 08/04/2019 tarihli arabuluculuk anlaşması uyarınca işçiye toplam 9.500,00.-TL işçilik alacağı ve 340,00.-TL arabuluculuk ücreti olmak üzere ödeme yapıldığı; bu toplam tutarın 25/08/2022 tarihinde davacı şirketin hakedişinden kesinti yapılması suretiyle ödendiği; dava dışı işçinin ...kayıtlarına göre davalı şirketler nezdindeki toplam çalışmasının 258 gün olduğu ve yasal olarak bir yılı doldurmadığı, ancak arabuluculuk anlaşmasına konu ödemenin 1 yıldan fazla çalışma süresi varsayımına dayandığı tespitiyle iki ayrı alternatifli hesaplama yapıldığı; birinci alternatifte, ...kayıtları esas alınarak işçinin hak etmediği kıdem tazminatı ve yıllık izin ücretinin davacının üzerinde bırakıldığı ve diğer alacakların fiili çalışma süresine oranlanarak davalıların toplam sorumluluğunun 4.346,89.-TL olarak hesaplandığı; ikinci alternatifte ise arabuluculuk anlaşmasıyla ödenen tüm tutarın geçerli kabul edilerek, işçinin çalıştığı süreler oranında davalılar arasında paylaştırıldığı ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücretinden son işveren olan davalı ... ... Ltd. Şti.'nin tek başına sorumlu tutulduğu; bu kapsamda davalıların toplam sorumluluğunun talep edildiği gibi 9.840,00.-TL olarak hesaplandığı hususları rapor edilmiştir.
25/12/2024 tarihli bilirkişi raporuna yönelik olarak; taraflarca herhangi bir itiraz beyanı sunulmadığı; Mahkememizin 29/04/2025 tarihli duruşmasında, davacı vekili tarafından, "...bilirkişi raporunda belirtilen hesaplamaların da dikkate alınması suretiyle, davanın kabulüne karar verilmesi... " hususunun talep edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememize sunulan bilirkişi raporu ile ilgili olarak yapılan değerlendirmede; bilirkişi raporunun kendi içerisinde herhangi bir çelişki barındırmadığı; sözleşmelerin maddelerinin yorumlanmasına ilişkin bir hata ve/veya sözleşmeler kapsamındaki verilerin bilirkişi raporuna aktarılmasında bir yanlışlık ve/veya tutarsızlık bulunmadığı; bilirkişinin, davacı ile davalılar arasında imzalanan üç ayrı hizmet alım sözleşmesinin de "...ve Diğer Yükümlülükler" başlıklı 8. maddesine isabetli bir şekilde atıf yapılmış olduğu ve bu maddede yer alan "...işçilerin iş yasasından ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarından... tüm giderler Yüklenici tarafından karşılanacak olup hiçbir şekilde ...'ya rücu ettirilemez." hükmünün, davacının rücu hakkının hukuki dayanağı olarak doğru bir şekilde yorumlandığı; anılan bilirkişi raporunun en temel tespitinin, davanın temelini oluşturan bir çelişkiyi ortaya koyması ve bu doğrultuda dava dışı işçi ...'nin ... kayıtlarına göre davalılar nezdindeki toplam çalışmasının bir yıldan az (258 gün) olduğu, bu nedenle yasal olarak kıdem tazminatı ve yıllık izin ücretine hak kazanamadığı, ancak ... tarafından yapılan ve davacıdan rücuen tahsil edilen ödemenin, işçinin bir yıldan fazla çalıştığı varsayımına dayanılarak bu alacak kalemlerini de içerdiği tespiti olduğu anlaşılmıştır. Bilirkişi raporu kapsamında, işbu durum açıkça raporlanmış ve çözümünün Mahkemenin takdirine bırakılması suretiyle; birincisi ...kayıtlarını esas alan (kıdem ve yıllık izin ödemesini davacının üzerinde bırakan), ikincisi ise fiilen yapılan ödemeyi esas alan (tüm bedeli davalılara paylaştıran) olmak üzere iki ayrı alternatifli hesaplama sunulmuştur. Bilirkişi raporu kapsamında; davanın temelindeki hukuki sorunun (sözleşmesel rücu hakkı) ve fiili çelişkinin (...kayıtları ile yapılan ödeme arasındaki fark) isabetli bir şekilde tespit edildiği; bu doğrultuda Mahkemenin takdirine esas olmak üzere iki farklı hukuki yaklaşıma dayalı (...mevzuatına birebir uygunluk ve fiili ödeme durumunun esas alınması) alternatifli bir hesaplama sunulduğu; taraflar arasındaki sözleşmelerin, ...kayıtlarının ve ödeme belgelerinin bir bütün halinde analiz edildiği; her bir davalının sorumluluğunun çalışma sürelerine göre oransal olarak ve her bir alacak kalemi için ayrı ayrı hesaplandığı anlaşılmıştır. Anılan hususlar doğrultusunda; Mahkememize sunulan bilirkişi raporunun, hükme esas alınabilir nitelikte ayrıntılı ve denetime elverişli olduğu kanaatine varılarak ve taraflarca da herhangi bir itirazda bulunulmadığı anlaşılmakla; ek/yeni rapor alınması cihetine gidilmemiştir.
c.2) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Nihai Değerlendirme :
Dava konusu uyuşmazlık ile ilgili olarak Mahkememizce yapılan değerlendirmede; davanın, davacı asıl işverenin, alt işverenler olan davalıların işçisine ödemek zorunda kaldığını belirttiği işçilik alacaklarının, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri uyarınca rücuen tahsili talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulan hizmet alım sözleşmelerinin "...ve Diğer Yükümlülükler" başlıklı 8. maddelerinde, alt işveren olan davalıların, çalıştırdıkları işçilerin iş yasasından ve diğer yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarından (ücret, tazminat, ...primi vb.) bizzat sorumlu olduklarının ve bu giderlerin hiçbir şekilde asıl işveren olan davacıya rücu edilemeyeceğinin açıkça kararlaştırılmış olduğu; anılan sözleşme hükümlerinin, taraflar arasındaki rücu ilişkisinin temelini oluşturmakta olduğu ve davalıların yerine getirmesi gereken bir edimin, davacı tarafından ifa edilmesi halinde, ifa edilen işbu bedelin davalılardan talep edilmesi hakkının mevcut bulunduğu tespit edilmiştir.
Davacı taraf; dava dışı işçi ...'ye, arabuluculuk anlaşması uyarınca toplam 9.840,00.-TL ödeme yapıldığını ve bu bedelin 25/08/2022 tarihinde kendi hakedişinden mahsup edildiğini dosyaya sunulan ödeme belgeleri ve tahsilat dökümü ile ispat etmiştir. Davalılar tarafından ise Mahkememize beyan dilekçesi ve/veya delil sunulmadığı ve duruşmalara da katılınmadığı anlaşılmış; 6100 sayılı HMK'nın 128. maddesi uyarınca davalıların işbu tutumu, dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkâr olarak dikkate alınmıştır.
Uyuşmazlığın çözümü amacıyla Mahkememizce aldırılan 25/12/2024 tarihli bilirkişi raporu kapsamında ise, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ve Yargıtay içtihatları doğrultusunda detaylı olarak incelenmiş; Mahkememize alternatifli olarak rapor sunulduğu görülmüştür.
Açıklanan tüm bu hususlar doğrultusunda; hem 1475 sayılı Mülga İş Kanunu'nun yürürlükteki 14. maddesi uyarınca kıdem tazminatı, hem de 4857 sayılı İş Kanunu'nun 53. maddesi uyarınca yıllık izin ücreti alacağı için işçinin en az 1 yıl çalışma koşulunu sağlaması gerektiği hususları dikkate alındığında; incelenen ...hizmet dökümüne göre, dava dışı işçi ...'nin davalılar nezdindeki toplam çalışmasının 08 ay 13 gün (258 gün) olarak tespit edildiği; anılan sürenin, yasal olarak 1 yıllık kıdem şartını doldurmamakta olduğu; bu doğrultuda işçinin yasal olarak hak etmediği kıdem tazminatı ve yıllık izin ücretinin ... tarafından (ve neticeten davacı tarafından) ödenmiş olmasının, işbu ödemeyi hukuken haklı kılmadığı ve bu doğrultuda davacı şirketin, yasal olarak davalıların sorumluluğu bulunmayan bir bedel için rücu hakkının da bulunmadığı anlaşıldığından, davanın reddine dair aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.
V) HÜKÜM : (Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle)
1) Davanın REDDİNE;
2) Karar ve İlâm Harcı :
a) Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 615,40.-TL. peşin harçtan, davacı tarafından yatırılmış bulunan 427,60.-TL. peşin harç ve 170,00.-TL. ıslah harcı olmak üzere toplam 597,60.-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 17,80.-TL. peşin harcın; davacı taraftan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
b) Davacı tarafından yatırılmış bulunan 427,60.-TL. peşin harç, 427,60.-TL. başvurma harcı ve 60,80.-TL. vekalet harcı olmak üzere toplam 916,00.-TL. harcın; davacı taraf üzerinde BIRAKILMASINA,
3) Yargılama Gideri ve Gider Avansı :
a) Davacı tarafından yatırılmış bulunan yargılama giderlerinin, davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
b) Arabuluculuk faaliyeti neticesinde, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı anlaşıldığından; Arabuluculuk Yönetmeliği'nin 26/2. maddesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00.-TL arabuluculuk ücretinin, davacı taraftan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
c) Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın; kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde; HMK.'nın 333. maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,
Dair; tarafların yokluğunda; dava değeri itibariyle KESİN nitelikte olmak üzere, yapılan açık yargılamada karar verildi.19/07/2025
....
Gerekçeli Karar