T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/483 Esas - 2025/320
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/483 Esas
KARAR NO : 2025/320
....
DAVA : Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 16/12/2022
KARAR TARİHİ : 21/04/2025
KARAR Y.TARİHİ : 22/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit davasının yapılan açkı yargılanması sonucunda aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
I-İDDİALAR
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı bankada .... nolu hesabının bulunduğunu, bu hesap aracılığıyla 140.000,00 TL tutarındaki kredinin 3.kişiler tarafından kullanıldığını, aynı gün müvekkiln bankada bulunan .... nolu hattının bir şekilde kullanıma kapatıldığını, akabinde 12.09.2022 tarihinde bankadan arayan memurun kredi kullanılarak hesaptan çekildiğini bildirdiğini, işlemlerin.... nolu hattan yapıldığını, müvekkilinin de bilgisi olmadığını beyan ettiğini, söz konusu hattın kendisinin olmadığını bildirdiğini, bu hususta ....suç duyurusunda bulunulduğunu, ...soruşturma numarasından inceleme başlatıldığını, müvekkilinin hesabından ... hesabına 85.000,00 TL, .... Hesabına 140.000,00 TL para transfer edildiğini, bu paranın 40.000,00 TL'lik kısmının ....tarafından bloke edildiğini, dava konusu zararın doğmasından bankanın kusurunun bulunduğunu, bankanın güvenlik açığının bulunduğunu belirterek 12.09.2022 tarihinde müvekkilin ... nolu hesabı üzerinden kullanılan 140.000,00 TL kredi tutarı, 1.540,00 TL tahsis ücreti, 3.266,75 TL sigorta bedeli tahsil edilen kredinin iptaline, müvekkilin borcu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II-SAVUNMALAR
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili Bankanın mobil bankacılık uygulaması olan İşCep kanalıyla yapılan işlemleri incelendiğinde, söz konusu işlemlerinin; davacı müşteriye ait mevcut dijital bankacılık şifresi ve 09.09.2022 tarihinde tanımlı duruma getirilen mobil cihaz üzerinden gerçekleştirildiği, cihaz tanımlama işleminin ise ilgili tarihte, Davacıya ait T.C. Kimlik numarası, dijital bankacılık şifresi ve sistemde kayıtlı bulunan ... numaralı GSM hattına gönderilen mobil onay kodu kullanılarak gerçekleştirildiğini, davacının müvekkili bankayı arayarak 12.09.2022 tarhindeki görüşmede, kendisini arayan ve bankadan olduklarını iddia eden kişilerin sorularına cevap verdiğini, onay kodunu paylaştığını beyan ettiğini, davacının bilgilerinin gizliliğini koruyamadığını, işlemlerin tanımlı cihazdan gerçekleştirildiğini, müvekkili bankanın mevzuattan doğan tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, telefon numarası güncellemesinin de SMS onay kodu ile yapıldığını, para aktarma işlemlerinde mobil onay kodlarının kullanıldığını, davacının onay kodunu 3.kişilerle paylaşması nedeniyle dava konusu zararın meydana geldiğini, davacının özen yükümlülüğünü yerine getirmediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
III-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
1.Tarafların arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığına dair arabuluculuk son tutanağı.
2. ....CBS soruşturma dosyası.
3. ..... Müzekkere cevabı.
4. Banka kayıtları.
5. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu müzekkere cevabı.
6. Bilirkişi raporları. Bilirkişi kurulu 10/09/2023 tarihli kök ve 06/01/2025 tarihli ek raporlarının sonuç kısmında özetle; Davacının dava dilekçesindeki talepleri çerçevesinde, tahsis edilerek davacının hesabına aktarılan 140.000,00 TL tutarlı ticari kredinin (1.617,00 + 3.266,75 + 85.000,00 + 10.000,00 + 44,07 + 33.000,00 + 3,22) toplam 132.931,04 TL'lik kısmının, masraf, sigorta primi ve EFT işlemleri ile hesabından tahsil edildiği/transfer edildiği, 7.068,96 TL'lik kısmının ise hesapta kaldığı, kredi taksiti için 17.10.2022 tarihinde 500,13 TL ve 18.10.2022 tarihinde 122,89 TL'lik olmak üzere toplam 623,03 TL ödeme yapıldığı, bu durumda kredinin hesapta kalan kısmı olan 7.068,96 TL'den kredi için ödenen 623,02 TL mahsup edildiğinde, hesapta kalan tutarın 6.445,94 TL olduğu, yani dava konusu tüm para transferleri davacının hesabında bulunan herhangi bir mevduattan değil, davacıya kullandırılan kredi içerisinden yapıldığı, bu kredinin 6.445,94 TL'sinin de hesapta kaldığı, Mahkemece davacının dava konusu krediden sorumluluğunun bulunmadığı ve kredinin iptaline karar verilmesi durumunda, davacının hesabında krediden kalan 6.445,94 TL'nin krediye mahsup edilmesi ve kredi iptali nedeniyle iptal edilen sigorta poliçesinden dolayı da prim iadesi yapılmaması gerekeceği, dava konusu edilen 140.000,00 TL tutarlı kredinin bir taksitli ticari kredi olduğu, bu hususa ilişkin değerlendirmenin Mahkemenin takdirinde olduğu, davalı Bankanın mobil bankacılık uygulaması olan İşCep üzerinden, Davacıya ait müşteri numarası ve mevcut dijital bankacılık şifresini kullanılarak, 09.09.2022 tarihinde sistemde IPhone 6 telefon cihazının tanımlı hale getirildiği, davacının Banka sisteminde kayıtlı bulunan ... . numaralı cep telefonuna gönderilen mobil onay kodu (SMS ile gönderilen Tek Kullanımlık Şifre) kullanılarak İşCep uygulamasına giriş yapıldığının Banka kayıtlarında mevcut olmasına rağmen ilgili GSM Operatörü olan.... tarafından gönderilen kayıtlarda bu durumun teyit edilemediği, .... Sayın Mahkemenize göndermiş olduğu bilgilerde sadece giden arama ve SMS'lerin yer aldığı gelen arama ve SMS'lerin yer almadığının tespit edildiği, ....'dan gelen verilerde eksiklik olduğu kanatine varıldığı, Davacının cep telefonuna Mobil Onay Kodu geldiği kabul edilirse; şüpheli kişilere TC Kimlik Numarası, Dijital Bankacılık Şifresinin yanı sıra telefonuna gelen ve banka personeli dahil kimseyle paylaşmaması gereken Mobil Onay Kodunu paylaştığı için Davacıya kusur izafe edilmesinin mümkün olabileceği, ancak cep telefonu numarasının güncellenmesi gibi önemli bir işlem için sadece sonraki cep telefonu olan şüphelinin telefonuna Mobil Onay Kodu gönderilmesinin Davacının bu konuda bilgilendirilmemesinin Banka Sistemlerinde güvenlik açığı barındırdığı şeklinde görüş bildirilmiştir.
IV- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE
Dava, davacının bilgileri kullanılarak dolandırıcılar tarafından adına taksitli ticari kredi kullanıldığından bahisle bankanın kusuru nedeniyle oluşan zararın bankadan tazmini istemine ilişkindir.
.... Karar sayılı görevsizlik kararı ile Mahkememize gönderilen dava dilekçesi yukarıda belirtilen esas numarasına kaydı yapıldı.
Somut olayda; davacı yanın, davalı banka nezdinde tanımlı ....IBAN nolu hesabının bulunduğunu, 12.09.2022 tarihinde; Davalı bankaca davacıya 140.000,00 TL tutarlı, 24 ay vadeli taksitli ticari kredi kullandırıldığı, krediden 1.617,00 TL tutarında dosya masrafı ve BSMV tahsil edildiği, 3.266,75 TL tutarında kredi hayat sigortası primi tahsil edildiği, Kalan tutar içerisinden 85.000,00 ve 10.000,00 TL'nin .... isimli kişi hesabına EFT ile transfer edildiği, bu işlemler için 44,07 TL masraf alındığı, 33.000,00 TL'nin ise .... isimli kişi hesabına EFT ile transfer edildiği, masraf olarak 3,22 TL tahsil edildiği anlaşılmıştır.
Davalı Bankanın mobil bankacılık uygulaması olan İşCep üzerinden, davacıya ait müşteri numarası ve mevcut dijital bankacılık şifresi kullanılarak, 09.09.2022 tarihinde sistemde tanımlı hale getirilen ...telefon cihazı üzerinden gerçekleştirdiği, 09.09.2022 tarihindeki cihaz tanımlama işlemi esnasında da, davacıya ait T.C. kimlik numarası, dijital bankacılık şifresi ve Davacının Banka sisteminde kayıtlı bulunan ....numaralı cep telefonuna gönderilen mobil onay kodu (SMS ile gönderilen Tek Kullanımlık Şifre) kullanılarak İşCep uygulamasına giriş yapılmış ve kullanılan telefon cihazı davalı Banka sisteminde tanımlı hale getirildiği, bu SMS bilgileri Davalı Bankanın dava dosyasına eklediği Banka kayıtlarında mevcut olup sisteme şüpheli giriş tarih ve saatleri ile ... numaralı cep telefonuna gönderilen SMS tarih ve saatleri ile uyumlu olduğu, ancak davalıya ait ... numaralı cep telefonuna Davacı Banka tarafından gönderilen mobil onay kodu içeren SMS bilgilerinin ilgili GSM operatörü olan Türk Telekom tarafından teyit edilemediği, 11.09.2022 tarihinde saat 10:55'de Davacıya ait müşteri numarası ve mevcut Dijital Bankacılık Şifresi kullanılarak, Şüphelinin 09.09.2022 tarihinde tanımlı duruma getirdiği ... telefon cihazı üzerinden İşCep kanalına giriş yapılarak cep telefon numarası ...olarak değiştirildiği, banka bu değişiklik için güvenlik önlemi olarak şüphelinin cep telefonu numarası ....'ye mobil onay kodu gönderildiği, banka kayıtlarında; Davacının cep telefonu olan ... nolu hatta, Cep telefon numarasının değiştirilmesi öncesinde veya sonrasında herhangi bir onay kodu veya bilgilendirme mesajı gönderildiği bilgisine rastlanmadığı, Cep telefonu numarasının güncellenmesi gibi önemli bir işlem için sadece sonraki cep telefonu olan şüphelinin telefonuna Mobil Onay Kodu gönderilmesinin güvenlik açığı barındırdığı, aynı işlem (Cep Telefonu Numarasının Güncellenmesi) 09.09.2023 tarihinde tarafımızca test edilmek üzere İşCep kullanılarak denenmiş ve güvenlik önlemlerinin artırılarak önceki hattın banka tarafından aranıldığı ve SMS olarak bilgilendirildiği, 12.09.2022 tarihindeki kredi işlemleri ve para transferleri sırasında ise hem tanımlı olan cep telefon cihazı hem de tanımlı cep telefonu numarası daha önceden değiştiği için davacıya işlemlerle ilgili bir bildirim gitmediği anlaşılmıştır.
Bankaların Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankacılık Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 11. maddesinin 14. fıkrasında “(74) Banka, her kullanıcının normal günlük kullanım ve erişim süresini belirleyerek tipik hesap kullanım profilleri oluşturur. Bu kullanım profilleri, olağandışı saatlerde giriş yapmış, normal giriş sürelerini aşmış ya da genel olarak çalıştığı bilgisayar dışındaki bir bilgisayardan işlem gerçekleştirmiş olan kullanıcıların raporlanarak olağandışı durumların tespit edilmesinde veya uzun süredir hiç bir aktivite göstermeyen pasif hesapların tespit edilip bu tür hesaplar için gerekli bir iş ihtiyacı kalmamış ise bunların kullanımının engellenmesinde kullanılır.”, “İşlemlerin takibi" başlıklı 36. (1) maddesinde; "Banka, elektronik bankacılık hizmetleri kapsamında gerçekleşen olağan dışı, sahtekârlık amaçlı veya dolandırıcılık riski bulunan işlemleri tespit etmeye ve bunları önlemeye yönelik işlem takip mekanizmaları kurar. İşlem takip mekanizması kapsamında uygun olan durumlarda asgari olarak aşağıdaki risk unsurları takip edilir: b) Gerçekleştirilen her bir bankacılık işleminin tutarı ve bu tutarlara göre müşterinin konum bilgisi de kullanılarak normal dışı bir ödeme, fon transferi ya da davranış deseni gösterip göstermediği", (2) "Banka, riskli işlemleri filtreleyerek değerlendirir ve bu filtrelere takılan müşterileri daha yakından takip eder. Riskli işlemlerin gerçekleştirildiğinin tespit edilmesi halinde banka, telefon ya da kısa mesaj gibi uygun yöntemlerle müşterilerin en kısa sürede uyarılmasını sağlar.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ile hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirildiğinde; davacının şüpheli kişilere T.C. Kimlik numarası, Dijital Bankacılık Şiflerinin yanı sıra telefonuna gelen ve banka personeli dahil kimseyle paylaşmaması gereken mobil onay kodunu paylaştığı için kusurunun bulunduğu, ancak dava konusu işlemlerin dava konusu olayın öncesinde kullanılmaya başlayan yeni cihaz ve GSM numarası üzerinden gerçekleştirildiği, davacının cep telefon numarasının ...olarak güncellenmesi esnasında davalı banka tarafından eski GSM hattına (...) değil, yeni GSM hattı olan ....' ye SMS gönderildiği, eski GSM hattına SMS gönderildiğine dair Banka kayıtlarında ve GSM operatörü kayıtlarında bir veriye rastlanılmadığı, dava konusu işlemler dava konusu olayın öncesinde kullanılmaya başlayan yeni cihaz ve GSM numarası üzerinden gerçekleştirildiği, böyle bir durumda davacı bankanın ilave önlem alması gerektiğini, yapılan işlemlerin bankacılık işlemleri açısından risk taşıdığı, bu çerçevede davacı bankanın güvenlik sürecinde zafiyet olduğu ve davacı bankanın alınabilecek tüm önlemleri almamış olduğu, buna göre, davalı bankanın sorumluluğu bulunduğu, bu sorumluluğun sadece onay kodunun müşteri tarafından girildiğinden bahisle kaldıralamayacağı anlaşılmakla, yerleşik Yargıtay içtihatları gözetilerek takdiren taraflara %50 kusur atfedilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
V-HÜKÜM
1-Davanın kısmen kabulü ile, davalı bankanın .... şubesi nezdinde davacıya ait .... hesap müşteri numarası, 4200106935 hesap numarası ....Iban numarasından çekilen 24 ay vadeli 140.000,00 TL kredinin 70.000,00 TL'lik kısmından davacının borçlu olmadığının tespitine,
Karar ve İlam Harcı
2. 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 4.781,70 TL harçtan peşin alınan 2.391,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.390,70-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Yargılama Giderleri ve Gider Avansı
3. Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 45,25 TL, bilirkişi ücreti olarak 1.800,00 TL olmak üzere toplam 1.845,25TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 922,63- TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4.Davalı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 200,00- TL, bilirkişi ücreti olarak 3.000,00 TL olmak üzere toplam 3.200,00-TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 1.600,00- TL'nin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
5. Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç, vekalet harcı ve ıslah harcı toplam 2.830,10-TL yargılama harcının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6. Arabuluculuk Kanunu 18A/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asagari Ücret Tarifesi uyarınca 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin red ve kabul oranına göre hesaplanan 800,00- TL'sinin davacıdan, 800,00-TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7. Taraflarca depo edilen varsa gider avansı ile delil avansından bakiye tutarların karar kesinleştiğinde HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca ilgilisine iadesine,
Vekalet Ücreti
7. Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 30.000,00- TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
8. Reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin ve ihbar olunan vekilinin yüzüne karşı, yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren ....yasa yolu açık olmak üzere 21/04/2025 tarihinde verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı... 21/04/2025
....