T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/532 Esas - 2025/321
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/532 Esas
KARAR NO : 2025/321
...
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 20/07/2024
KARAR TARİHİ : 21/04/2025
KARAR Y.TARİHİ : 21/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan "Rücuen Tazminat" davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki karar tesis edilmiştir.
I-İDDİALAR
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarafından davacı kurum
aleyhine işçilik alacakları talebiyle ...sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verildiğini,söz konusu
mahkeme ilamının davacı vekili tarafından, ....ayılı dosyası ile icra
takibine konulduğunu, davacı Kurumca tehiri icra kararı alınması için 10/04/2018 tarihinde 89.425,43- TL
teminat yatırıldığını, Kararın Kurumca istinaf edilmiş olduğunu,.... sayılı kararı ile kararın kaldırılmasına yeniden karar verilmek
üzere mahkemesine gönderilmesine karar verildiğini, ....sasıyla görülen davada mahkeme
07/02/2023 tarih, .... sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verdiğini,davacı vekili
tarafından yeni icra emri gönderildiğini, Mezkur kararın taraflarınca istinaf edilmiş olduğunu, Kurumca
tehiri icra kararı alınması için kalan bakiye 36.269,00-TL’nin dosyaya yatırıldığını, Kararın ... 08/05/2023 tarihli kararı ile kesinleştiğini, ....Esas sayılı dosyasına ilişkin 22/05/2023 tarihli muhtıra gereğince 18.987,15-TL bakiye borç
miktarının da yatırılarak dosya borcu kapatıldığını, 10/07/2023 tarihinde yatırılan 3.165,09-TL karar ilam
harcı ve 44,87- TL gecikme zammı ile 02/05/2023 tarihinde yatırılan 3.126,92-TL bakiye karar harcı ve
96,43 gecikme zammı toplamı 6.433,31-TL harcın ödenmiş olduğunu,Kurumca ...'a ödenen toplam
151.114,89-TL' nin, ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsili amacıyla işçiyi çalıştıran
firmalarla yapılan görüşmelerde talep edilmesine rağmen herhangi bir ödemenin yapılmadığını, ilgili
mevzuat hükümleri ve ayrıca davalı firmalarla Kurum arasında imzalanan dilekçe ekinde sunulan
sözleşmelerin ilgili hükümleri gereğince, Kurum tarafından ...'a ödenmek durumunda kalınan
toplam 151.114,89 TL'nin, işçiyi çalıştıran davalı firmadan ödeme yapanlar hariç mevzuat, emsal kararlar
ve sözleşme hükümleri gereğince rücu edilmesi kapsamında, huzurdaki davayı açmak zarureti hasıl
olduğunu, bilirkişi raporu akabinde ıslah edilmek üzere fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla dava
dışı işçiye yapılan ve davalılar payına düşen ödemenin şimdilik 10.000,00 TL lik kısmının, ödeme tarihinden
itibaren hesaplanacak avans faiziyle birlikte oranında davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 17/03/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile alacak taleplerini toplam 91,112,03 TL'ye yükseltmiş noksan harcı tamamlamıştır.
II-SAVUNMALAR
Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; 11.09.2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle: Davada ....Mahkemelerinin yetkili olmadığını, yetkili mahkemenin davalı şirket merkezi olan ....Mahkemeleri olduğunu, davaya konu ilam
alacaklısı ... hakkında şirket evrakları incelenerek, çalışma durumu hakkında beyanda
bulunarak bilgi verileceğini, davacı kurumun başkaca hizmet veren şirketlerle bu arada
müvekkilleri şirketle yürütülen sözleşmeler nedeniyle hukuken sorumlu tutulmasının; davalı şirket
nezdinde doğmayan alacakların davacı yanca ödenmesinin sorumluluğunu müvekkillerine
yükletemeyeceğini, öte yandan davalı şirkete dava ihbar edilerek veya deliller müvekkillerinden
istenerek sürecin doğru yönetilememesi; tarafı olduğu davada delillerin tam olarak
toplanmamasının sorumluluğunu da davalıya yükletemeyeceğini savunmuş haksız davanın yetkiden, dava şartından ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ..... 'ye dava dilekçesi usulüne uygun şekilde meşruhatlı davetiye tebliğ edilmesine karşın, davalı davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
1.Tarafların arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığına dair arabuluculuk son tutanağı.
2.Dava dışı işçiye ait .... kayıtları.
3. Ödeme dekont örneği.
4. Davalı şirketler ile imzalanan sözleşme ve şartname örnekleri.
5..... Karar sayılı dava dosyası. İncelendiğinde; Vejdı Ulaç, davalılarının ... olduğu, yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.
6. .... Esas sayılı takip dosyası celp edilmiştir. İncelenmesinde; davacı dışı işçi .... tarafından.... Esas .... Karar sayılı ilamına dayalı takip başlattığı, takibe giren toplam alacağın 117.612,13- TL olduğu, davacı tarafça icra dosyasına 10/04/2018 tarihinde 89.425,43 TL, 06/03/2023 tarihinde 28.188,81 TL, 14/03/2023 tarihinde 8.080,19 TL, 30/05/2023 tarihinde 14.152,16 TL olmak üzere toplam 139.846,59 TL ödeme yapıldığı, mahkeme dosyasına ilişkin olarak 07/07/2023 tarihinde yatırılan 3.165,09 TL karar ilam harcı ve 44,87 TL gecikme zammı ile 02/05/2023 tarihide yatırılan 3.126,92 TL bakiye harcı ve 96,43 TL gecikme zammı toplamı 6.433,31 TL h arcın da ödenmiş olduğu, anlaşılmıştır.
7. Mahkememizce dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; Davacı ile davalılar arasında “Kalifiye Yardımcı Personel Hizmet Alımı Sözleşmeleri”
imzalandığı, hizmet alım sözleşmeleri kapsamında dava dışı işçi ...’un davalı alt
işverenler ve bir kısım dava dışı alt işverenler bünyesinde çalıştığı, Hizmet Alım Sözleşmeleri kapsamında çalışmış olan ...’un açtığı .... sayılı dava
sonucunda verilen karar üzerine ilamın icrası için başlatılan ....
E. sayılı dosyasına davacı tarafından 10.04.2018 tarihinde 89.425,43-TL ,06.03.2023 tarihinde
28.188,81-TL, 14.03.2023 tarihinde 8.080,19 TL, 30.05.2023 tarihinde 14.152,16 TL olmak üzere
toplam 139.846,59-TL ödeme yapıldığının tespit edildiği, ayrıca mahkeme dosyasına ilişkin olarak 02/05/2023 tarihinde 3.126,92-TL bakiye karar
harcı ve 96,43 gecikme zammı yatırıldığı, 07/07/2023 tarihinde 3.165,09-TL karar ilam harcı ve
44,87- TL gecikme zammı yatırıldığı ; toplam 6.433,31-TL harcın davacı tarafından ödenmiş
olduğunun tespit edildiğini, bu şekilde rücuya konu 146.279,90-TL ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır. (Dava dilekçesinde
her ne kadar 151.114,89-TL ödeme yapıldığı ifade edilmişse de , icra dosyasına yapılan ödeme
konusunda dosyaya celp edilen belgeler ile davacının beyan ettiği tutarın uyuşmadığı
anlaşılmaktadır. ) Rücu hesaplaması 146.279,90-TL üzerinden yapıldığı, dava dışı işçiyi çalıştırmış olan alt işverenler ....’ye husumet
yöneltilmediğinden bu şirketlerin sorumluluk tutarlarına yer verilmediğini, davacının
davalılara rücu edebileceği tutarların ....yönünden 15.164,74 kıdem tazminatı payı, 4.024,21 UBGT payı, 1.484,61-TL mahkeme harçları olmak üzere toplam 20.673,56 TL, .... 5.986,11 TL kıdem tazminatı payı, 25.549,97 TL ihbar tazminatı, 24.445,18-TL yıllık izin, 11.663,20 -TL ücret, 2.207,97-TL UBGT payı, 586,04- TL mahkeme harçları olmak üzere toplam 70.438,47 şu şekilde hesaplandığını, davacının davalılara rücu edebileceği tutar toplamının 91.112,03 -TL olduğu,her bir alt
işverenin kendi döneminden münhasıran sorumlu olduğu,
faiz başlangıç tarihinin; (07.07.2023- son ödemenin yapıldığı tarih olabileceği), ancak
davalı ....e davanın ihbar edilmediği şeklinde görüş bildirilmiştir.
V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE
Dava; davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının, davalı şirketler ile akdedilen hizmet alım sözleşmesine dayalı olarak rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Asıl işverenle alt işverenin işçiye karşı müteselsilen sorumlu olduğu, 4857 sayılı İş Kanunu’nun yer alan "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur." düzenlemesine yer verilmiştir. Asıl iş veren ve altişverenin birbirlerine karşı sorumluğu ise aralarındaki sözleşme hükümlerine göre, sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu Genel Hükümleri ve Yargıtay içtihatları uyarınca belirlenmektedir.
Dava konusu asıl işveren ve alt işverenler arasında ödenen işçi alacağının rücuna ilişkin emsal.... sayılı ilamında "İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir." denilmektedir.
Yukarıda yazılı açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Dava dışı işçi ...'un 05/05/2010-01/03/2016 tarihleri arasında davalı yüklenicilerin işçisi olarak davacı iş yerinde çalıştığı, iş akdinin 01/03/2016 tarihi itibariyle sonlandırılarak 139.846,59 TL tazminatı ödemesinin yapıldığı görülmüştür. Dava dışı işçinin kıdem tazminatı ödemesine esas toplam çalışma süresi 1.976 gün olup, bu sürenin; 149 gününü .... Bünyesine, 1191 gününü ..... bünyesinde, 456 gününü .... bünyesinde 180 gününü ..... bünyesinde geçirildiği anlaşılmıştır.
Davacı yan, dava dışı işçiye ödediği toplam işçilik alacaklarından, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca davalı yanların sorumlu olduğunu ileri sürmektedir. Toplanan delillerden davacı ile davalı şirketler arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçilerin davalı şirketlerin çalışanı olduğu anlaşılmıştır. Taraflarca imza edilen sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair hüküm de bulunmamaktadır. İşçilik alacakları davacı asıl işveren tarafından ödenen dava dışı işçiye; davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçilerin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, davacı asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin, işçiye çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, işçinin çalışma dönmeleri ile sınırlı olmak üzere davalıların sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunarak, davanın ıslah edilmiş haliyle kabulüne, hüküm altına alınan tazminat kalemlerine 07/07/2023 ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
V-HÜKÜM
1-Davanın kabulü ile
- .... 20.673,56 TL'sinin
- .... 'de 70.438,47 TL'sinden olmak üzere toplam 91.112,03 TL'nin ödeme tarihi olan 07/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Karar ve İlam Harcı
2. 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 6.223,86 TL harçtan peşin alınan 427,60TL, yargılamanın devamı aşamasında yatırılan 1.385,20 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.812,80 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.411,06 TL( 1.000,88 TL'sinden ....sorumlu olmak kaydıyla) harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Yargılama Giderleri ve Gider Avansı
3. Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 1.724,00 TL, bilirkişi ücreti olarak 4.000,00-TL olarak yapılan toplam 5.724,00-TL (1.298,79 TL'sinden ... sorumlu olmak kaydıyla) yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4. Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç, vekalet harcı ve ıslah harcı toplam 2.301,20 -TL (522,15 TL'sinden ... sorumlu olmak kaydıyla) yargılama harcının davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5. Taraflarca depo edilen varsa gider avansı ile delil avansından bakiye tutarların karar kesinleştiğinde HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile .... İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca ilgilisine iadesine,
6. Arabuluculuk Kanunu 18A/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asagari Ücret Tarifesi uyarınca 3.200,00TL (726,09 TL'sinden .... sorumlu olmak kaydıyla) arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
Vekalet Ücreti
7. Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 30.000,00 -TL ( 6.807,08 TL'sinden .... sorumlu olmak kaydıyla) vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren .... ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile ....yasa yolu açık olmak üzere 21/04/2025 tarihinde verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 21/04/2025
....